i 2 kodeksu cywilnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie doszło do przedawnienia roszczeń objętych pozwem, nadto - art. 448 kodeksu cywilnego w zw. z art. 24 w zw z art. 446 § 3 kodeksu cywilnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie w procesie miarkowania kwoty zadośćuczynienia zasądzonej na rzecz powódki A. M.
i 2 kc polegający na nieuwzględnieniu przez Sąd pierwszej instancji zasadnie podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczenia dochodzonego przez powodów. Pierwszy ze wspomnianych przepisów stanowi, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. W przypadku niniejszej sprawy chodzi o naprawienie szkody niemajątkowej w postaci krzywdy jakiej doznali powodowie w wyniku śmierci ich nowonarodzonego syna. Zdarzenie to miało miejsce 6 listopada 2005 roku. Pozew został wniesiony do Sądu pierwszej instancji 18 maja 2016 roku a więc ponad dziesięć lat od śmierci dziecka, przy czym powodowie o szkodzie i zobowiązanym do jej naprawienia wiedzieli co najmniej od 2009 roku kiedy to zapadł wyrok w sprawie I C 643/08, o czym świadczy powoływanie się w pozwie na orzeczenie w tamtej sprawie jako przesądzającego co do zasady odpowiedzialności pozwanego. Należy podkreślić, że czym innym jest pojęcie „czynu niedozwolonego” w rozumieniu przepisu art.
kc a czym innym pojęcie zbrodni lub występku o jakich mowa w przepisie art.
W przypadku szkód wynikających z przestępstwa roszczenie o ich naprawienie przedawnia się z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Rozróżnienie to ma istotne znacznie dla oceny trafności zaskarżonego wyroku. W razie ustalenia, że śmierć syna powodów wynika z przestępstwa ich roszczenie nie mogłoby być uznane z przedawnione, gdyż od 2005 roku nie upłynęło jeszcze dwadzieścia lat. Z analizy akt sprawy I C 643/08 zdaje się wynikać, że powódka upatrywała czynu przestępczego w niewłaściwym przebiegu porodu zawinionym przez lekarza M. O., który nie zaordynował we właściwym czasie cesarskiego cięcia a następnie doprowadził do urodzenia się dziecka z obrażeniami przez zastosowanie niedozwolonego chwytu Kristellera. Pierwsza z tez nie znalazła potwierdzenia w opiniach biegłych lekarzy wypowiadających się w ramach sprawy I C 643/08 czy w ramach postępowania prokuratorskiego, gdyż biegli podali, że brak było wskazań do zastosowania cięcia cesarskiego. Jednocześnie wskazali, że zamiast ryzykownego, zaniechanego w praktyce położniczej chwytu Kristellera, zalecanym było przyspieszenie narodzenia się dziecka przy pomocy kleszczy lub próżnociągu. Lekarz prowadzący poród broniąc się przed stawianym mu zarzutem podawał, że zdecydował się na niedozwoloną metodę porodu, gdyż oddział położniczo-ginekologiczny na którym rodziła powódka nie był wyposażony w kleszcze a próżnociąg był stary. Skutkiem tego było umorzenie postępowania karnego prowadzonego w sprawie śmierci syna powodów jak i postępowania dyscyplinarnego przeciwko temu lekarzowi. Nie uwolniło to SP ZOZ Szpitala Miejskiego w J. od odpowiedzialności cywilnej w stosunku do powódki opartej na przepisie art. 446 § 3 kc. Wyrok w tamtej sprawie oparty był na przyjęciu przez Sąd Okręgowy, że dla przypisania tej odpowiedzialności wystarczy wykazanie anonimowej winy organizacyjnej polegający na zastosowaniu niedozwolonej metody wymuszania porodu, spowodowanej brakami sprzętowymi oraz duże prawdopodobieństwo między tymi niedozwolonymi czynami a śmiercią syna powodów. Tego rodzaju dowodzenie oparte na błędach organizacyjnych anonimowych osób i wykazanie dużej dozy prawdopodobieństwa między nimi a szkodą jest aprobowane w orzecznictwie sądów o czym świadczą orzeczenia powoływane przez powodów w odpowiedzi na apelację. W judykaturze utrwalony jest też pogląd, że w postępowaniu cywilnym dopuszczalne jest ustalenie, że szkoda wynikła z przestępstwa mimo, że nie doszło do skazania jego sprawcy a nawet nie udało się go zindywidualizować. Niezbędne jest jednak wykazanie znamion przedmiotowych tego przestępstwa oraz to, że popełniła go osoba za którą odpowiada pozwany. Zaskarżony wyrok oparty jest na stwierdzeniu Sądu Okręgowego, że przestępstwem takim był brak właściwego sprzętu na oddziale położniczo-ginekologicznym na którym rodziła powódka, skutkiem czego była śmierć syna powodów. W ocenie Sądu Apelacyjnego zasadnie skarżący zarzuca, że w aktach sprawy brak jest dowodów pozwalających na przyjęcie, że śmierć syna powodów była skutkiem błędów organizacyjnych o charakterze przestępczym. O ile w postępowaniu cywilnym wystarczy wykazanie dużego prawdopodobieństwa między określonym zaniechaniem lub działaniem a szkodą o tyle brak jest podstaw do domniemania, że dane działanie lub zaniechanie jest przestępstwem o ile powstaje w uprawdopodobnionym związku przyczynowym ze śmiercią człowieka. W aktach sprawy brak jest dowodów pozwalających na stanowcze stwierdzenie, że oddział szpitalny na którym rodziła powódka musiał być wyposażony w kleszcze ułatwiające poród skoro znajdował się tam próżnociąg, który zdaniem biegłych także mógł być zastosowany w tym przypadku. Zawarte w motywach zaskarżonego wyroku stwierdzenie, że próżnociąg był niesprawny należy uznać za dowolne, gdyż lekarz prowadzący poród powoływał się jedynie na to, że był on „stary”, co skłoniło go do zastosowania tzw. chwytu Kristellera. Słusznie pozwany zrzuca, że nie poczyniono żadnych ustaleń dla stwierdzenia dlaczego szpital nie był wyposażony zarówno w kleszcze jak i w próżnociąg. Mogło to mieć miejsce z przyczyn niezawinionych przez personel szpitala. Odmienne rozumowanie wyrażone w motywach zaskarżonego wyroku prowadziłoby do przypisania szpitalowi przestępstwa w każdym przypadku niepowodzenia w leczeniu, którego możnaby uniknąć w razie lepszego wyposażenia w sprzęt medyczny. Sąd Apelacyjny podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy traktując je jako swoje własne za wyjątkiem wspomnianego zastrzeżenia, że dostępny w szpitalu próżnociąg był stary a nie niesprawny. Nie znajduje jednak podstaw do przyjęcia, że wybór przez lekarza zastosowanej przez niego metody porodu był wynikiem przestępczego zaniechania personelu szpitala w zakresie zaopatrzenia w niezbędny sprzęt medyczny. W związku z podniesionym przez pozwanego zarzutem przedawnienia, ciężar dowodu w tym zakresie, zgodnie z art. 6 kc, obciążał powodów. Dlatego ze względu na naruszenie przepisów art.
386 § 1 kpc zmienić zaskarżony wyrok i oddalić powództwo ze względu na przedawnienie roszczenia. Czyni to zbędnym odnoszenie się do pozostałych zarzutów apelacji. O kosztach za obie instancje orzeczono na mocy art. 102 kpc. Ze względu na traumę przeżytą przez powodów oraz skomplikowane okoliczności faktyczne dotyczące śmierci syna powodów sprzeczne z ogólnym poczuciem sprawiedliwości byłoby obciążanie ich kosztami procesu, które swą wysokością zbliżone byłyby do odszkodowania uzyskanego przez powódkę w ramach sprawy I C 643/08. SSO del. Tomasz Tatarczyk SSA Roman Sugier SSA Małgorzata Wołczańska
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.