wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 maja 2015 r. I ACa 16/15). Z tego względu, w ocenie Sądu, jako, że wprowadzona do umowy klauzula waloryzacyjna nie miała charakteru instrumentu inwestycyjnego, a sama umowa spełniała wymagania z art. 69 ust. 1 i 2 Prawa bankowego (w brzmieniu z dnia jej zawarcia) należy ocenić ją jako ważną (por. wyrok SN z dnia 8.09.2016r., II CSK 750/15, Lex nr 2182659). Powód domagał się zapłaty dochodzonej pozwem kwoty argumentując, że wierzytelność względem pozwanych stała się wymagalna na skutek wypowiedzenia umowy kredytu w związku z powstaniem zaległości w jego spłacie. Wywodził swoje roszczenie z treści art. 471 k.c., zgodnie z którym dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. Niewykonanie zobowiązania zachodzi wówczas, gdy zachowanie dłużnika nie odpowiadało spełnieniu świadczenia, natomiast nienależyte wykonanie zobowiązania ma miejsce wtedy, gdy zachowanie dłużnika zmierzało do spełnienia świadczenia, jednak osiągnięty przez niego wynik nie spełnia wymogów świadczenia, do którego dłużnik był zobowiązany. Sąd, w dalszej kolejności poddał analizie zastosowaną przez powoda procedurę wypowiedzenia umowy kredytowej. W § 21 ust. 1 pkt. 5 Regulaminu stanowiącego integralną część umowy (§ 1 ust. 2 umowy) przewidziano, że w przypadku niedotrzymania przez Kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu albo w razie utraty przez Kredytobiorcę zdolności kredytowej Bank zastrzega sobie prawo do wypowiedzenia Umowy w całości i części, z zachowaniem okresu wypowiedzenia w wysokości 30 dni, a w przypadku zagrożenia upadłością przedsiębiorcy – 7 dni. Zgodnie natomiast z § 21 ust. 3 Regulaminu w przypadku postawienia kredytu indeksowanego do waluty obcej w stan wymagalności, Bank dokonuje zmiany waluty kredytu na złote według kursu sprzedaży zgodnie z aktualną Tabelą obowiązującą w Banku. Odrębnymi pismami z dnia 10 marca 2015 r. skierowanymi do pozwanych (o analogicznej treści) powód oświadczył, że – w związku z naruszeniem Umowy lub/i Regulaminu Kredytu Hipotecznego (...)polegającego na nieterminowej spłacie kapitału kredytu, odsetek i innych należności wynikających z umowy – powód wypowiada umowę kredytu nr (...) z dnia 19 czerwca 2008 r. z zachowaniem 30-dniowego terminu okresu wypowiedzenia. Wskazano, że wraz z upływem okresu wypowiedzenia, całość zadłużenia wynikającego ze wskazanej umowy zostanie postawiona w stan natychmiastowej wymagalności. W konsekwencji zobowiązano pozwanych do spłaty kwoty kredytu wynoszącej na dzień sporządzania pisma kwotę 383.291,06 CHF, bez dodatkowego wzywania do zapłaty. Wobec powyższego powód wezwał każdego z pozwanych do bezzwłocznej spłaty bieżącego zadłużenia wynikającego z ww. umowy w wysokości wynoszącej na dzień sporządzenia pisma 5.956,60 CHF. Wskazano jednocześnie, że zapłata opisanej powyżej sumy bieżącej zadłużenia do dnia 13 kwietnia 2015 r. spowoduje ustanie skuteczności prawnej niniejszego wypowiedzenia, pozwalając na kontynuację obsługi kredytu według aktualnie obowiązującego harmonogramu spłat. Wykładnia treści ww. oświadczeń woli zgodnie z art. 65 k.c. prowadzi do wniosku, że pisma z dnia 10 marca 2015r. stanowiły nie tylko wypowiedzenie umowy, ale również wezwanie do zapłaty i swoiste działanie upominawcze banku. W ocenie Sądu, umowa kredytowa nie została skutecznie wypowiedziana przez powoda w stosunku do pozwanych. Analizowane oświadczenia z 10 marca 2015r. o tożsamej treści skierowane do pozwanych, zawierały bowiem warunek. W myśl przepisu art. 89 k.c. warunek należy rozumieć jako zamieszczone w treści czynności prawnej zastrzeżenie, które uzależnia powstanie lub ustanie jej skutków od zdarzenia przyszłego i niepewnego. Warunki dzielą się na zawieszające i rozwiązujące. Jeżeli skutki prawne mają powstać po spełnieniu warunku, ma on charakter zawieszający; jeżeli skutkiem warunku jest ustanie skutku prawnego, jest to warunek rozwiązujący. Co do zasady warunek może być dodany do każdej czynności prawnej na zasadzie autonomii woli stron umowy, poza wyjątkami wynikającymi z ustawy bądź właściwości czynności prawnej. Za niedopuszczalne uznaje się między innymi, ze względu na właściwość czynności prawnej warunki w czynnościach prawnych jednostronnych, które kształtują sytuację prawną innego podmiotu, a taką sytuacją niewątpliwie jest wypowiedzenie umowy. Jednostronne oświadczenia woli, które z chwilą ich złożenia innej osobie, wywierają wpływ na jej stosunki majątkowe, z reguły nie powinny być dokonywane z zastrzeżeniem warunku. Ochrona prawna interesów tej osoby wymaga, aby zakres skuteczności takich oświadczeń był oznaczony od razu, co dotyczy zwłaszcza wypowiedzenia, które swoją istotą kończy stosunek zobowiązaniowy. Druga strona powinna mieć od razu pewność co do swojej sytuacji prawnej. Rozwiązaniu umowy stron w drodze warunkowego wypowiedzenia sprzeciwia się, w szczególności, trwały charakter umowy, podjęcie decyzji o wypowiedzeniu umowy bez wypełnienia dodatkowych czynności wymaganych przez umowę (np. czynności upominawczych), jak i spowodowanie niejasnej sytuacji w odniesieniu do czasu i zakresu skuteczności takiego oświadczenia, jak też dotkliwe pozbawienie ochrony interesów kredytobiorcy. Wypowiedzenie umowy o kredyt będące uprawnieniem kształtującym banku, prowadzącym do zakończenia nawiązanego stosunku prawnego bez dochowania wymaganych warunków może prowadzić do uznania tej czynności za bezskuteczną. Dokonanie takiego wymówienia nie może być czynnością nagłą, zaskakującą dla kredytobiorcy, nawet, jeżeli istnieją podstawy do podjęcia go zgodnie z treścią umowy (por. wyrok Sądu najwyższego z dnia 24 września 2015 r., V CSK 698/14). Jest ono bardzo dotkliwe dla kredytobiorcy, dlatego skorzystanie z niego powinno nastąpić po wyczerpaniu środków mniej dolegliwych, odpowiednich wezwań. Zważyć należy, że wypowiedzenie umowy z dnia 10 marca 2015 r., na które powołuje się powód nastąpiło pod warunkiem rozwiązującym. W jego treści wskazano bowiem, że zapłata opisanej powyżej sumy bieżącego zadłużenia do dnia 13 kwietnia 2015 r., spowoduje ustanie skuteczności prawnej wypowiedzenia, pozwalając na kontynuację obsługi kredytu według aktualnie obowiązującego harmonogramu spłat. Spłata zatem zadłużenia spowodowałaby ustanie skuteczności prawnej omawianego wypowiedzenia (warunek rozwiązujący). W orzecznictwie został wyrażony pogląd, który Sąd również aprobuje, że wypowiedzenie umowy jako jednostronne oświadczenie woli o charakterze prawokształtującym nie może zostać uczynione z zastrzeżeniem warunku (art. 89 k.c.). Dopuszczenie takiej możliwości pozostawałoby w sprzeczności z istotą tego rodzaju czynności, której celem jest definitywne uregulowanie łączącego strony stosunku prawnego (por. wyrok SA w Szczecinie z dnia 14 maja 2015r., I ACa 16/15, LEX nr 1733746; wyrok SA w Poznaniu z dnia 20 maja 2008 r., I ACa, 316/08, LEX nr 446159). Oświadczenie o wypowiedzeniu powinno być jasne i jednoznaczne, a w tym wypadku cechy te można odnieść jedynie do przekazu zawierającego wezwanie kredytobiorcy do zapłaty oraz termin w jakim zobowiązany jest spełnić swoje świadczenie ( por. wyrok Sadu Okręgowe w Warszawie z 28 marca 2017r., sygn. akt III C 495/16). Połączenie w jednym piśmie wezwania do zapłaty i uznanie, że stanowi ono jednocześnie wypowiedzenie, sprawia, że oświadczenie powoda o wypowiedzeniu umowy jest niejednoznaczne. Budzić wątpliwości może, w szczególności, czy np. dla ustania skuteczności wypowiedzenia wystarczy spłata części wskazanego zadłużenia czy też wyłącznie całości. Nadto, budzić może wątpliwości jednoczesne wezwanie do zapłaty określonej kwoty zadłużenia, jeśli jej wysokość jest np. sporna np. w międzyczasie nastąpiła zapłata kolejnej raty albo jej części. W rozpoznawanej sprawie postępowanie powoda było dla pozwanych tym bardziej niejasne, gdyż najpierw powód wysłał oświadczenie o wypowiedzeniu umowy z dnia 10 marca 2015 r., zawierające jednocześnie wezwanie do zapłaty, a następnie – w toku długiej korespondencji między stronami – w dniu 17 lipca 2015 r. bank wystosował ostateczne wezwanie do dostarczenia dokumentów wymaganych zgodnie z umową o kredyt hipoteczny (tj. przedłożenia w banku umowy ubezpieczenia nieruchomości będącej przedmiotem zabezpieczenia kredytu hipotecznego na kwotę 796.000 zł wraz z dowodem opłacenia składki ubezpieczeniowej, a także złożenia w banku dokumentów potwierdzających dokonanie na rzecz banku cesji praw z umowy ubezpieczenia nieruchomości), wskazując jednocześnie, że – w braku dostarczenia ww. dokumentów w terminie 14 dni od otrzymania wezwania – bank będzie uprawniony do wypowiedzenia umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia wynoszącego 30 dni. Pozwani zatem słusznie – wobec tak postawionego ultimatum – nie mieli wiedzy, czy doszło do uprzedniego wypowiedzenia umowy na skutek pisma z dnia 10 marca 2015r., biorąc dodatkowo pod uwagę, że cały czas prowadzili negocjacje z powodem w związku z obniżeniem miesięcznej raty kredytu. Nie dziwi zatem, że pozwani – w odpowiedzi na pismo powoda z 17 lipca 2015r. – wskazali, że stanowisko powoda wyrażone w tym piśmie jest niezrozumiałe, ponieważ m.in. w dniu 18 czerwca 2015 r. złożyli kolejny wniosek o restrukturyzację zadłużenia, który był w trakcie rozpatrywania. Ponadto, pismem z dnia 10 września 2015 r. bank wskazał, że w celu zakończenia postępowania reklamacyjnego musi podjąć dodatkowe czynności wyjaśniające. Całokształt wskazanych okoliczności nie mógł zatem w żadnej mierze doprowadzić pozwanych do konkluzji, że umowa o kredyt hipoteczny zawarta z powodem została skutecznie wypowiedziana. Tymczasem zachowanie powoda nie powinno pozostawiać żadnych wątpliwości co do prawidłowości złożenia tak doniosłego w swoich skutkach oświadczenia, jakim jest wypowiedzenie umowy. Oświadczenie powoda o wypowiedzeniu umowy pod warunkiem rozwiązującym jest niejasne i niejednoznaczne dla jego odbiorców. Wypowiedzenie prowadzące do zakończenia stosunku zobowiązaniowego o charakterze trwałym powinno być jednoznaczne, tak aby druga strona miała pewność co do swojej sytuacji prawnej. Oceny skutków zastrzeżenia w treści czynności prawnej niedopuszczalnego warunku należało dokonać zgodnie z treścią przepisu art. 58 § 1 i 2 k.c. Zastrzeżenie niedopuszczalnego warunku pociąga zatem za sobą nieważność wypowiedzenia jako sprzecznego z zasadami współżycia społecznego. Sąd nie podzielił zatem stanowiska powoda, że skutecznie dokonał wypowiedzenia przedmiotowej umowy. Sąd uznał tym samym, że powód nie wykazał, iż roszczenie pozwanych z tytułu przedmiotowej umowy stało się wymagalne w całości, a to wobec braku wywołania skutków prawnych poprzez złożenie przez bank oświadczenia z dnia 10 marca 2015 r. W ocenie Sądu, również wysokość dochodzonego przez powoda roszczenia nie została przez niego wykazana w sposób jasny i nie budzący wątpliwości. To na powodzie spoczywał obowiązek udowodnienia wysokości roszczenia. Zgodnie z art. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, dlatego to na powodzie spoczywa obowiązek dostarczenia dokładnych wyliczeń należności pozwanego. Powód powołując się na skuteczne wypowiedzenie umowy kredytowej i dochodząc kwoty niespłaconego kapitału wraz z odsetkami umownymi od przeterminowanego zadłużenia, powinien w pierwszej kolejności wykazać skuteczność wypowiedzenia umowy, a następnie wysokość dochodzonego roszczenia (por. wyrok SA Białystok z dnia 16 września 2016 r., I ACa 450/16, Legalis). Zabezpieczeniem przedmiotowej umowy kredytowej był wpis hipoteki kaucyjnej na nieruchomości pozwanych. Zważyć jednak należy, że wpis ten nie stanowi dowodu istnienia wierzytelności, a wykazuje jedynie istnienie rzeczowego zabezpieczenia wierzytelności. Powód przedłożył wyciąg z ksiąg bankowych, z którego miałaby wynikać należność przysługująca mu od pozwanych. Zgodnie z art. 95 ust. 1 Prawa bankowego księgi rachunkowe banków i sporządzone na ich podstawie wyciągi oraz inne oświadczenia podpisane przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych banków i opatrzone pieczęcią banku, jak również sporządzone w ten sposób pokwitowania odbioru należności mają moc prawną dokumentów urzędowych w odniesieniu do praw i obowiązków wynikających z czynności bankowych oraz ustanowionych na rzecz banku zabezpieczeń i mogą stanowić podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych. Zgodnie jednak z art. 95 ust. 1a Prawa bankowego moc prawna dokumentów urzędowych, o której mowa w ust. 1, nie obowiązuje w odniesieniu do dokumentów wymienionych w tym przepisie w postępowaniu cywilnym. Wobec jednoznacznego brzmienia art. 95 ust. 1a Prawo bankowe, przedłożone przez powoda dokumenty w postaci wyciągów z ksiąg bankowych w niniejszym postępowaniu cywilnym nie mają mocy dokumentu urzędowego. Nie pozbawia to jednak tego dokumentu – co do zasady i z założenia - mocy dowodowej i wiarygodności (por. wyrok SA z dnia 9 czerwca 2016r., I ACa 1758/15, Legalis). W rozpatrywanej sprawie przedłożone przez powoda wyciągi z ksiąg bankowych powoda: nr (...)(I)/2016 (w którym ujęto wymagalną wierzytelność przysługującą powodowi wobec M. G.) oraz nr (...) (w którym ujęto wymagalną wierzytelność przysługującą powodowi wobec J. N.) nie pozwalały na wyprowadzenie jednoznacznych ustaleń faktycznych co do wysokości dochodzonej pozwem wierzytelności. Powód winien był wykazać w jaki sposób dokonał zarachowania uiszczonych przez pozwanych kwot tytułem spłaty kredytu, jak i zasadność dokonanych przez niego wyliczeń, zwłaszcza wyliczenia odsetek. Powód powyższego jednak nie wykazał, brak było zatem możliwości ustalenia wysokości roszczenia powoda. Powód nie przedłożył dokumentu, z którego wynikałaby wysokość należności głównej, a także wyliczenie należnych odsetek. Same wyciągi z ksiąg bankowych wobec zaprzeczeń strony pozwanej odnośnie wysokości zadłużenia w nim wskazanych nie mają dostatecznej mocy dowodowej w zakresie wysokości roszczenia. Również z harmonogramu spłat rat kredytowych przedłożonego przez powoda (k. 184-184v) oraz z Historii spłaty kredytu do Umowy o Kredyt Hipoteczny nr (...) od 2008-06-19 do 2017-04-04 (k. 180-183), jak i Historii zmian struktury zadłużenia od 16.05.2014r. do 28.08.2017r. (k. 438-452) nie wynikało saldo zadłużenia, w szczególności nie sposób wywieść z ww. dokumentów, na jakich zasadach powód zaliczał poszczególne kwoty wpłat na poczet zadłużenia, jak również w jaki sposób powód ustalił wysokość zaległości pozwanych w opłaceniu rat na dzień wypowiedzenia umowy, w jaki sposób wyliczył odsetki (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 9.08.2017r. w sprawie o sygn. akt I ACa 1211/16). Wskazać należy, że zarówno harmonogram wpłat jak i historia spłaty kredytu są dla Sądu niemiarodajne w zakresie wykazania istnienia zaległości dochodzonej pozwem, biorąc pod rozwagę nie tylko nieprzejrzysty sposób uwzględnienia wpłat pozwanych określonych w ww. dokumentach, lecz również wiarygodne zeznania pozwanych w tym zakresie. Jak wynika z ich zeznań i przedłożonych dokumentów, M. G. i J. G. dokonali w dniu 29 listopada 2016 r. Dopiero po doręczeniu odpisu pozwu zaprzestali całkowicie spłacać kredyt hipoteczny. Wobec powyższego, twierdzenia powoda w zakresie wykazania wysokości zadłużenia pozwanych w okresie objętym pozwem, tj. w odniesieniu do kwot: 1.502.839,30 zł z tytułu kapitału kredytu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia 13 kwietnia 2016 r. do dnia zapłaty; 7.423,34 zł z tytułu odsetek umownych od kwoty kapitału kredytu za okres od dnia 30 października 2014 r. do dnia 16 kwietnia 2015 r.; 115.650,54 zł z tytułu odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 17 kwietnia 2015 r. do dnia 12 kwietnia 2016 r. oraz 355,46 zł z tytułu odsetek od zadłużenia przeterminowanego – uznać należało za niewykazane. Ponadto powód w swoich wyliczeniach nie uwzględnił wpłat dokonanych po wniesieniu pozwu a przed jego doręczeniem, a okoliczność ta niewątpliwie miała znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zważywszy, że Sąd uwzględnia stan rzeczy na dzień orzekania. Brak było zatem możliwości ustalenia (brak dowodu), czy w momencie wypowiedzenia umowy kredytowej istniało zadłużenie umożliwiające skuteczne wypowiedzenie umowy, jaka była wysokość wierzytelności banku na dzień złożenia pozwu i jaka jest obecnie wysokość wierzytelności. Z powyższych względów, z uwagi na bezskuteczność oświadczenia powoda o wypowiedzeniu umowy, jak również ze względu na brak wykazania wysokości roszczenia powoda powództwo podlegało oddaleniu jako bezzasadne. Na marginesie wskazać należy, że Sąd podziela również argumentację strony pozwanej odnośnie abuzywnego charakteru niektórych postanowień umownych zawartych w przedmiotowej umowie kredytu. W ocenie Sądu należało stwierdzić abuzywność kwestionowanych przez pozwanych klauzul waloryzacyjnych w zakresie postanowień zawartych w § 7 ust. 4 i § 9 ust. 2 pkt. 1 Regulaminu. W § 7 ust. 4 Regulaminu przewidziano, że w przypadku kredytów indeksowanych do waluty obcej wypłata kredytu następuje w złotych według kursu nie niższego niż kurs kupna zgodnie z Tabelą obowiązującą w momencie wypłaty środków z kredytu. W przypadku wypłaty kredytu w transzach, stosuje się kurs kupna zgodnie z Tabelą obowiązującą w momencie wypłaty poszczególnych transz. Saldo zadłużenia z tytułu kredytu wyrażone jest w walucie obcej i obliczane jest według kursu stosowanego przy uruchomieniu kredytu. W przypadku wypłaty kredytu w transzach, saldo zadłużenia z tytułu kredytu obliczane jest według kursów stosowanych przy wypłacie poszczególnych transz. Natomiast § 9 ust. 2 pkt. 1 Regulaminu przewiduje, że w przypadku kredytów indeksowanych do waluty obcej raty kredytu wyrażone są w walucie obcej i w dniu wymagalności raty kredytu pobierane są z rachunku bankowego, o którym mowa w ust. 1 według kursu sprzedaży zgodnie z Tabelą obowiązującą w Banku na koniec dnia roboczego poprzedzającego dzień wymagalności raty spłaty kredytu. Wskazać przy tym należy, że w § 2 pkt 12 Regulaminu zdefiniowano „Tabelę” jako tabelę kursów obowiązującą w Banku. Wskazać należy ponadto, że w realiach niniejszej sprawy powód – przed zawarciem umowy o kredyt hipoteczny – nie dostarczył pozwanym tabeli kursów walut obcych obowiązujących w banku przed zawarciem lub w trakcie zawarcia umowy kredytu, na co wskazuje § 15 ust. 2 umowy (kredytobiorca oświadczył, że w dniu podpisania umowy otrzymał regulamin i aktualną na dzień umowy taryfę i zapoznał się z nimi). W § 2 pkt 11 Regulaminu taryfa zdefiniowana została z kolei jako taryfa oprocentowania, opłat i prowizji dla kredytów hipotecznych udzielonych przez bank; nie dotyczy zaś kursów walutowych. W orzecznictwie podkreśla się, że abuzywny charakter mają postanowienia umowy, z których wynika, że przeliczenia kredytu np. ze złotych na inną walutę oraz raty kredytu z obcej waluty na złote polskie mają następować według tabeli kursowej Banku (por. wyrok SA w Szczecinie z dnia 14 maja 2015 r., I ACa 16/15, LEX nr 1733746; wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 3 listopada 2016 r., I ACa 489/16). Zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c., postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że przeliczanie kursu franka szwajcarskiego na złoty ściśle według tabeli Banku stanowi jednostronne regulowanie przez Bank wysokości rat kredytu. Na mocy postanowień § 7 ust. 4 i § 9 ust. 2 pkt. 1 Regulaminu Bankowi zostało przyznane uprawnienie do określenia wysokości kursu sprzedaży franka szwajcarskiego, które nie doznawało żadnych ograniczeń. Postanowienia umowy nie przewidywały, że aktualny kurs franka szwajcarskiego ustalony przez bank zgodnie z tabelą pozostawał w relacji do aktualnego kursu franka szwajcarskiego np. opublikowanego przez Narodowy Bank Polski. Nie określają one żadnych warunków i zasad ustalania kursów walut dla kredytów indeksowanych kursem walut obcych. Dzięki temu bank mógł je ustalać w sposób dowolny, czego nie sposób zaakceptować. Postanowienie te zatem kształtują prawa i obowiązki pozwanych jako kredytobiorców w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, które nakazują, aby ponoszone przez kredytobiorców koszty związane z zawarciem umowy były możliwe do przewidzenia, a także rażąco naruszają ich interesy, uzależniając sytuację kredytobiorców od arbitralnej decyzji banku. Oceny zgodności postanowień umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, a przedmiotowy regulamin Banku obowiązywał w momencie zawierania przez strony umowy kredytowej (por. wyrok SN z dnia 8.09.2016r., sygn. II CSK 750/15). Klauzule indeksacyjne nie mogłyby być uznane za abuzywne ze względu na objęcie ich zgodą pozwanych tylko, gdyby zostały z nimi indywidualnie uzgodnione lub określały główne świadczenie pozwanych. Powód nie wykazał, aby były one objęte negocjacjami stron umowy kredytu (a w świetle zasad wiedzy i doświadczenia życiowego można to uznać za wykluczone), a jednocześnie z pewnością nie określały one głównego świadczenia powoda, gdyż była nim spłata rat kredytu, a nie sposób ich waloryzowania. Jest faktem powszechnie znanym, że niektóre banki stosujące klauzule indeksacyjne ustalały kursy walut na poziomie wyraźnie odbiegającym od rynkowego, aby czerpać z tego dodatkowe korzyści. Zgodnie z treścią przepisu art. 69 ust. 2. pkt 4a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Prawo bankowe, umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności w przypadku umowy o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska, szczegółowe zasady określania sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego w szczególności wyliczana jest kwota kredytu, jego transz i rat kapitałowo-odsetkowych oraz zasad przeliczania na walutę wypłaty albo spłaty kredytu. Wprowadzenie ww. przepisu nastąpiło w celu wyeliminowania praktyki niektórych banków zastrzegania sobie w umowach zawierających klauzule indeksacyjne prawa do dowolnego kształtowania kursów walut, do których było indeksowane dane świadczenie oraz późniejszego ustalania kursów walut na poziomie odbiegającym od rynkowego, aby osiągnąć dodatkowe zyski. Sam więc ustawodawca uznał tak sformułowane klauzule indeksacyjne za do tego stopnia niepożądane, że w celu wyeliminowania ich z obrotu wprowadził przepis, na mocy którego są one obecnie sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 4 noweli, w przypadku kredytów pieniężnych zaciągniętych przez kredytobiorcę przed dniem wejścia w życie nowelizacji, co nastąpiło w dniu 26 sierpnia 2011r., przepis art. 69 ust.2 pkt. 4a Prawa bankowego ma zastosowanie w stosunku do tych kredytów, które nie zostały całkowicie spłacone – do tej części kredytu, która pozostała do spłacenia. Wprowadzenie przepisu art. 69 ust. 2. pkt 4a Prawa bankowego tym bardziej świadczy o niedozwolonym charakterze postanowień zawartych w § 7 ust. 4 i § 9 ust. 2 pkt. 1 Regulaminu. Wyżej wymienione klauzule waloryzacyjne nie określają wprawdzie głównego świadczenia stron, jednakże pośrednio wpływają na wysokość świadczenia głównego. Sam fakt aprobaty postanowień umowy przez pozwanych poprzez jej podpisanie nie powoduje automatycznie akceptacji sposobu ustalania kursu, skoro w samej umowie brak jest szczegółowych zasad ustalania tego kursu. Na marginesie należy wskazać, że zgodnie z art.
w razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, zmienić wysokość lub sposób spełnienia świadczenia pieniężnego, chociażby były ustalone w orzeczeniu lub umowie. Zgodnie z art. 13. ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny (Dz. U. 1990.55.321) przepisy art. 12 ust. 2 ustawy oraz art.
Kodeksu cywilnego nie mają zastosowania do kredytów bankowych oraz kwot zdeponowanych na rachunkach bankowych, jak również do kredytów i pożyczek o charakterze socjalny, a zatem w niniejszej sprawie przepis art.
nie znajdzie zastosowania. Sąd podzielił ostatecznie również argumentację pozwanych odnoszącą się do kwestii uznania przez nich długu w aneksie do umowy z 22 stycznia 2014r. W § 1 aneksu wskazano, że saldo zadłużenia na z tytułu umowy na dzień 22 stycznia 2014 r. wyrażane w walucie, do którego indeksowany jest kredyt, wynosi łącznie 385.492,39 CHF i obejmuje: należność główną w kwocie 384.097,79 CHF z czego wymagalna należność główna wynosi 2.245,65 CHF; wymagalne odsetki umowne (naliczone od kapitału kredytu) w kwocie 1.078,14 CHF; wymagalne odsetki od zadłużenia przeterminowanego w kwocie 34,69 CHF; niewymagalne odsetki umowne (naliczone od kapitału kredytu) w kwocie 281,77 CHF – co w przeliczeniu na złote zgodnie z aktualną na dzień sporządzenia Aneksu Tabelą kursów walut obcych obowiązującą w Banku (tj. po kursie sprzedaży CHF 3,5584) wynosi łącznie 1.371.736,12 zł. Kredytobiorca oświadczył, że uznaje zadłużenie z tytułu umowy co do zasady oraz co do ww. wysokości, a także wyraził zgodę na doliczenie należności głównej wskazanych kwot oraz odsetek naliczonych od dnia sporządzenia Aneksu do 7 dnia roboczego od daty wejścia w życie Aneksu i na naliczanie dalszych odsetek umownych od tak skapitalizowanej kwoty. W ocenie Sądu, mając na względzie całokształt okoliczności stanu faktycznego sprawy, w tym materiał dowodowy w postaci przedłożonych dokumentów oraz zeznania pozwanych, uznać należało że pozwani – podpisując przedmiotowy aneks – działali pod wpływem błędu wywołanego przez powoda, który przygotowywał aneks. Jak wskazali pozwani w toku składania zeznań – nie posiadali zarówno wiedzy prawniczej, jak i wiedzy z zakresu bankowości, które umożliwiłyby pozwanym weryfikację abuzywności klauzul wskazanych w umowie z 19 czerwca 2008 r. Pozwani, działając w zaufaniu do banku jako instytucji zaufania publicznego, nie mieli świadomości, że powód może zamieścić w umowie kredytu hipotecznego klauzule stanowiące niedozwolone wzorce umowne. Informację o możliwych wątpliwościach w zakresie postanowień umownych pozwani uzyskali dopiero w toku niniejszego procesu, podczas porady prawnej świadczonej przez profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z art. 84 k.c. w razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć; ograniczenie to nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej (§ 1). Stosownie natomiast do § 2 cytowanego artykułu, można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny). W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że błąd zachodzi wówczas, gdy występuje niezgodność między rzeczywistością a jej odbiciem w świadomości danego podmiotu. Przesłanki prawnej doniosłości błędu nie są jednorodne. Ich liczba i charakter uzależnione zostały w dużej mierze od rodzaju czynności prawnej. Stanowiący normę podstawową art. 84 k.c. wyodrębnia dwa rodzaje kryteriów prawnie relewantnego błędu, tj. te, których wystąpienie jest nieodzowne dla uznania błędu za prawnie doniosłą wadę oświadczenia woli, oraz te, które wystąpić muszą dodatkowo przy pewnych typach czynności prawnych i łącznie z pierwszymi uzasadniają przyjęcie prawnej doniosłości błędu. W każdej sytuacji błąd musi spełniać dwa kryteria, a mianowicie musi być błędem co do treści czynności prawnej oraz być istotny. Obie te cechy muszą występować łącznie. Pojęcie błędu co do czynności prawnej, użyte przez ustawodawcę w art. 84 k.c. jest szersze niż sformułowanie „błąd co do treści oświadczenia woli”. Oznacza bowiem, iż mylne wyobrażenie dotyczyć może jakiegokolwiek elementu czynności prawnej, ponieważ zsumowanie wszystkich składników (prawdziwie i fałszywie przedstawionych) tworzy w rezultacie nieprawidłowy obraz całości. Mówiąc ogólnie, błąd co do treści czynności prawnej, oznacza w istocie błąd co do okoliczności wchodzących w skład treści tejże czynności ( vide: wyrok SA w Szczecinie z 30 marca 2016 r., I ACa 956/15). W ocenie Sądu zachowanie powoda – nie tylko we wstępnej fazie zawierania umowy będącej podstawą roszczenia, ale również na dalszym etapie kontaktów stron (zarówno pisemnych jak i telefonicznych) – doprowadziło do powstania u pozwanych błędnego przekonania o konieczności podpisania aneksu z 22 stycznia 2014 r. o zaproponowanej przez powoda treści, zwłaszcza zważywszy na sytuację finansową pozwanych oraz składane przez nich pisma o obniżenie miesięcznych rat kredytu. Jednocześnie powód przedstawiał pozwanym propozycję spłaty zaległości, których pozwani nie mogli w żaden sposób zweryfikować pod kątem dogodnego dla nich rozwiązania finansowego. W takim stanie rzeczy, nie posiadając wiedzy w przedmiocie zasad naliczania rat kredytu, a nadto pozostając również pod wpływem błędu odnośnie postanowień umowy z 19 czerwca 2008 r., pozwani podpisali aneks, którego sformułowania nie mogły być dla nich przejrzyste i zrozumiałe. Sąd podziela przy tym wniosek pełnomocnika pozwanych, że błąd uznać należało za istotny, albowiem pozwani z pewnością – dysponując pełną wiedzą w zakresie zamiarów powoda – nie podpisaliby aneksu z 22 stycznia 2014 r. Z tych względów Sąd orzekł jak w punkcie 1. wyroku, oddalając powództwo w niniejszej sprawie w całości. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. i 99 k.p.c. Koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego reprezentującego pozwanych zostały ustalone w oparciu o § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804 z późn. zm.). Na koszty procesu pozwanego w niniejszej sprawie złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika powoda w kwocie 14.400 zł wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Mając na względzie powyższe Sąd orzekł jak w punkcie 2. wyroku. SSO Magda Inerowicz
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.