ewentualnie o jego oddalenie na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wskazał, że w dniu 22 listopada 2016r. W. I. złożyła wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy, w którym nie zgłosiła żądania, aby za datę złożenia wniosku przyjąć datę wniosku o świadczenie rehabilitacyjne. Decyzją z dnia 4 stycznia 2017r. organ rentowy przyznał prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym od dnia 1 listopada 2016r., tj. od pierwszego dnia miesiąca, w którym złożono wniosek. Ubezpieczona została poinformowana, że sprawa będzie przedmiotem ponownego rozpoznania po dostarczeniu zaświadczenia z Urzędu Pracy z wykazanym okresem oraz wysokością pobieranego zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9 września 2010r. do dnia 8 marca 2011r. oraz od dnia 11 sierpnia 2015r. do dnia 31 października 2015r. Decyzją z dnia 5 kwietnia 2017r. Zakład przeliczył ubezpieczonej świadczenie. Odnosząc się odwołania ubezpieczonej, w pierwszej kolejności organ rentowy wskazał na zasadność odrzucenia odwołania, gdyż odwołanie zostało złożone po upływie 4 miesięcy od daty wydania decyzji, co świadczy o nadmierności przekroczenia terminu. Zakład Ubezpieczeń Społecznych podniósł ponadto, że nieprawomocnym wyrokiem z dnia 17 października 2016r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie przyznał W. I. prawo do świadczenia rehabilitacyjnego do dnia 30 października 2015r., w związku z czym ubezpieczona już w dacie złożenia wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy miała o nim wiedzę. W związku z powyższym wniosek o odrzucenie odwołania jest, zdaniem Zakładu, zasadny. Wnioskując o ewentualne oddalenie odwołania organ rentowy odwołał się do dyspozycji art. 129 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i wskazał, że świadczenie rentowe zostało przyznane ubezpieczonej od 1 listopada 2016r., tj. od miesiąca, w którym złożyła wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy ( odpowiedź na odwołanie z dnia 25 maja 2017r., k. 15 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W. I., urodzona w dniu (...), w okresie od dnia 16 stycznia do dnia 26 maja 2009 roku wykonywała pracę kucharza w firmie (...) z siedzibą w W. ( świadectwo pracy, k. 19 a.r., umowa o pracę, k. 20 a.r.). Następnie w okresie od 19 kwietnia 2004r. do 12 czerwca 2004r. zatrudniona była w firmie (...) Spółka cywilna z siedzibą w W. na stanowisku bufetowej ( świadectwo pracy, k. 10 a.r., umowa o pracę, k. 11 a.r.). Na tożsamym stanowisku pracowała również w firmie (...) z siedzibą w W. w okresie od 1 października 2004r. do 31 lipca 2010r. ( umowa o pracę, k. 12 a.r., świadectwo pracy, k. 13 a.r., umowa o pracę, k. 14 a.r., umowa o pracę, k. 15 a.r.,). Następnie od dnia 5 lipca 2010r. do dnia 30 września 2010r. zatrudniona była w (...) Sp.k z siedzibą w W., gdzie wykonywała usługę wprowadzania danych do systemu informatycznego firmy ( umowa o pracę, k. 16 a.r.). Od dnia 1 stycznia 2011r. ubezpieczona zatrudniona jest w (...) Spółka jawna z siedzibą w W. na stanowisku kierowniczki obsługi sali ( umowy o pracę, k. 17 i 18 a.r.). W okresie od dnia 4 lipca 1995r. do dnia 31 marca 1999r. oraz od dnia 12 kwietnia 1999r. do dnia 13 stycznia 2005r. W. I. zarejestrowana była w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna ( zaświadczenie, k. 37 a.r.). Ubezpieczona w okresach od 31 października 2014r. do 28 stycznia 2015r. oraz od 29 stycznia 2015r. do 28 kwietnia 2015r. pobierała świadczenie rehabilitacyjne przyznane jej decyzjami ZUS. W dniu 28 kwietnia 2015r. złożyła wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy, a potem w dniu 19 maja 2015r. wniosek o świadczenie rehabilitacyjne. W związku ze stwierdzeniem niezdolności do pracy i rokowaniem odzyskania zdolności do pracy Zakład decyzją z dnia 3 czerwca 2015r. przyznał ubezpieczonej prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na kolejny okres, tj. od 29 kwietnia 2015r. do 27 lipca 2015r., natomiast decyzją z dnia 12 czerwca 2015r. odmówił przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (okoliczności bezsporne, a ponadto: zaświadczenie z dnia 28 kwietnia 2015r., k. 71 a.s., orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 19 maja 2015r., k. 72 a.s., decyzja ZUS z dnia 12 czerwca 2015r., k. 73 a.s.). Ponowny wniosek o świadczenie rehabilitacyjne W. I. złożyła w dniu 9 lipca 2015r. Została skierowana na badanie do Lekarza Orzecznika ZUS, a potem do Komisji Lekarskiej ZUS. Oba organy orzecznicze stwierdziły, że ubezpieczona nie jest niezdolna do pracy, wobec czego organ rentowy decyzją z dnia 10 września 2015r. odmówił W. I. przyznania prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. W. I. złożyła odwołanie od tej decyzji do Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ, który wyrokiem z dnia 17 października 2016r. zmienił decyzję ZUS i przyznał ubezpieczonej prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na okres od 28 lipca 2015r. do 30 października 2015r. (wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ z dnia 17 października 2016r., k. 140 akt o sygn. VIU 410/15, uzasadnienie wyroku, k. 144 – 146 akt o sygn. VIU 410/15). Organ rentowy złożył apelację od wskazanego orzeczenia. Sąd Okręgowy Warszawa – Praga, po jej rozpoznaniu, wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2017r. zmienił zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję w ten sposób, że przyznał W. I. prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na okres od 28 lipca 2015r. do 25 października 2015r. (wyrok Sądu Okręgowego Warszawa – Praga z dnia 19 kwietnia 2017r., k,. 175 akt o sygn. VIU 410/15). Ubezpieczona w październiku i listopadzie 2016r. była hospitalizowana (karty informacyjne, k. 35 – 40 a.s.). W dniu 22 listopada 2016r. za pośrednictwem pełnomocnika J. F. złożyła wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy (wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy, k. 1 – 8 a.r.). Lekarz Orzecznik ZUS, do którego została skierowana na badanie, orzeczeniem z dnia 15 grudnia 2016r. stwierdził częściową niezdolność do pracy od 1 października 2016r. oraz całkowitą niezdolność do pracy i niezdolność do samodzielnej egzystencji od 2 października 2016r. do 31 grudnia 2017r. Jako data powstania częściowej niezdolności do pracy został oznaczony dzień 19 stycznia 2016r. (orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 15 grudnia 2016r., k. 21 a.r.). W związku z wniesionym sprzeciwem, ubezpieczona w dniu 1 marca 2017r. została skierowana do Komisji Lekarskiej ZUS, która po przeprowadzeniu bezpośredniego badania i dokonaniu analizy przedstawionej dokumentacji medycznej ustaliła, że W. I. jest: częściowo niezdolna do pracy do dnia 1 października 2016r., a data powstania tej niezdolności to 2 maja 2014r. oraz całkowicie niezdolna do pracy oraz do samodzielnej egzystencji od dnia 2 października 2016r. do dnia 31 grudnia 2017r. (orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS, k. 41 a.r.). W oparciu o powyższe orzeczenie Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. decyzją z dnia 4 stycznia 2017r., znak: (...), przyznał W. I. rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym od dnia 1 listopada 2016r. na postawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (decyzja ZUS z dnia 4 stycznia 2017r., znak: (...), k. 38 a.r.). Wskazana decyzja została wysłana do ubezpieczonej w dniu 10 stycznia 2017r., lecz nie wiadomo kiedy została odebrana – prawdopodobnie około końca stycznia 2017 roku. W tym czasie W. I. przechodziła chemioterapię (dokumentacja medyczna, k. 41 – 46 a.s., k. 86 – 107 a.s.). W związku z tym nastąpiło pogorszenie jej stanu zdrowia, zarówno psychicznego, jak i fizycznego. Z uwagi na te okoliczności ubezpieczona nie była w stanie podejmować jakichkolwiek czynności życia codziennego, w tym tych związanych z prawem do renty. Prowadzenie swoich spraw powierzyła J. F., ustanawiając go swoim pełnomocnikiem. J. F. podejmował za ubezpieczoną różne czynności, których ubezpieczona nie była w stanie weryfikować i oceniać ich prawidłowości ( zeznania ubezpieczonej, płyta CD, k. 119 a.s., zeznania świadka J. F., płyta CD, k. 119 a.s.) W. I. w dniu 8 maja 2017r. złożyła odwołanie od decyzji ZUS z dnia 4 stycznia 2017r. ( odwołanie z dnia 5 maja 2017r., k. 2-4 a.s.). Powyższy stan faktyczny, który w części nie był sporny, Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym w aktach organu rentowego oraz w aktach sprawy o sygn. akt VI U 410/15. Zdaniem Sądu, dokumenty, w zakresie, w jakim Sąd oparł na nich swoje ustalenia, są wiarygodne, wzajemnie się uzupełniają i tworzą spójny, częściowo niesporny stan faktyczny. Zeznaniom ubezpieczonej oraz świadka J. F. Sąd dał wiarę w części dotyczącej stanu zdrowia W. I. oraz niemożności podejmowania przez nią jakichkolwiek czynności życia codziennego, w tym związanych z nabyciem prawa do renty. Wymienione okoliczności, wskazane przez stronę i świadka, znajdowały potwierdzenie w dokumentacji medycznej. Sąd jako niewiarygodne ocenił natomiast zeznania W. I. i J. F. w zakresie rzekomego udzielenia przez pracownika organu rentowego błędnych informacji odnośnie złożenia wniosku o rentę i terminu, kiedy należy złożyć odwołanie od decyzji, gdyż nie znajdują one potwierdzenia w materiale dowodowym. Poza tym, że świadek te okoliczności podnosił, a ubezpieczona je potwierdziła, żadne inne dowody nie potwierdzają, aby J. F. w sprawie W. I. zasięgał informacji w organie rentowym, ale przede wszystkim z materiału dowodowego nie wynika, aby zostały mu udzielone informacje, na jakie wskazał. Ponadto, przyjmując niewiarygodność zeznań w wymienionej części, Sąd miał na względzie okoliczności, o których będzie mowa w dalszej części. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie W. I. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 4 stycznia 2017r., znak: (...), jako niezasadne nie zasługiwało na uwzględnienie. Tytułem wstępu wskazać należy, że Sąd nie uwzględnił wniosku organu rentowego o odrzucenie odwołania z uwagi na złożenie go z przekroczeniem terminu. Analizując wskazany wniosek Sąd miał na względzie, że zgodnie z art.
odwołanie od decyzji organów rentowych wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji. Z kolei w myśl art.
Sąd odrzuci odwołanie wniesione po upływie terminu, chyba że przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się. Zacytowany przepis art.
wskazuje, że Sąd może nie odrzucić odwołania (rozpoznać je), jeśli przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się. Sąd może tak postąpić na wniosek ubezpieczonego. Złożenie wyraźnego wniosku nie jest jednak niezbędne. Wystarczające jest powołanie się i wykazanie okoliczności usprawiedliwiających przekroczenie terminu. Sąd nie ma bowiem obowiązku ustalania z urzędu przyczyn wniesienia odwołania po terminie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 września 1995r., II URN 36/95, OSNAPiUS 1996, nr 13, poz. 191; por. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1998r., II UKN 561/98, OSNAPiUS 2000, nr 5, poz. 199). Ocena, czy przekroczenie terminu było nadmierne i czy nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się, jest pozostawiona uznaniu sądu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2006r., III UK 168/05, Lex nr 277825). Do tego terminu nie mają zastosowania przepisy o przywróceniu terminu na zasadach ogólnych (art. 168 i n.; wyrok SA w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 1994r., III AUr 344/94, OSA 1995, nr 1, poz. 9). W szczególności nie wydaje się postanowienia o przywróceniu terminu, a także w razie odrzucenia odwołania na podstawie art.
168 k.p.c. (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 6 czerwca 1994r., III AUz 61/94, Prawo Pracy 1995, nr 5, s. 46). Użyte w art.
sformułowanie "przyczyny niezależne" jest szersze od "braku winy strony" (art. 168 § 1 k.p.c.) i pozwala na uwzględnienie także niektórych przyczyn zawinionych (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 1996r., II URN 63/95, OSNAPiUS 1996, nr 17, poz. 256). Jednocześnie w orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli strona była należycie pouczona o trybie i terminie zaskarżenia decyzji organu rentowego, to wniesienie odwołania z kilkumiesięcznym opóźnieniem jest nadmiernym przekroczeniem terminu z przyczyn zależnych od odwołującego się (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1997r., II UKN 61/97, OSNAPiUS 1998, nr 3, poz. 104). W ocenie Sądu Okręgowego, trudno w rozpatrywanej sprawie ustalić w sposób pewny, że wniesienie odwołania nastąpiło z przekroczeniem terminu, a wynika to z tego, że żadna ze stron nie była w stanie wskazać, w jakiej dacie W. I. odebrała zaskarżoną decyzję. Świadek J. F. wskazywał na okres około końca stycznia 2017r., wskazanie tej daty poprzedził jednak stwierdzeniem „prawdopodobnie”. W związku z tym, biorąc pod uwagę brak pewności co daty, w której ubezpieczona otrzymała decyzję ZUS z dnia 4 stycznia 2017r., nie było możliwe z jednej strony stuprocentowe stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione po terminie, a ponadto – nawet, jeśli termin został z dużym prawdopodobieństwem przekroczony – to nie mając pewności odnośnie daty odbioru decyzji, nie sposób było ustalić, czy przekroczenie terminu było nadmierne. Dodatkowo, Sąd miał na względzie, że sytuacja ubezpieczonej w okresie pomiędzy datą wydania zaskarżonej decyzji a datą złożenia odwołania była szczególnie trudna i utrudniała, a może nawet całkowicie uniemożliwiała prowadzenie jej swych spraw. Ubezpieczona była poddawana regularnej chemioterapii, po której źle się czuła. Ponadto, stan psychiczny ubezpieczonej w tym czasie, był powodem korzystania z pomocy specjalistów. W wyniku tego ubezpieczona nie miała zdolności do podejmowania decyzji, umiejętności oceny własnej sytuacji prawnej oraz intelektualnej możliwości świadomej realizacji celowych decyzji. Wprawdzie korzystała z pomocy pełnomocnika, jednak nie była w stanie kontrolować jego czynności związanych z nabyciem prawa do renty, które w pewnym zakresie nie były prawidłowe. Wobec tego Sąd ocenił, że przekroczenie terminu – jeśli zaistniało – nastąpiło z przyczyn niezależnych od ubezpieczonej. Odwołanie nie zostało zatem odrzucone. Sąd przystąpił do rozpoznania sprawy merytorycznie. Dokonując oceny merytorycznej Sąd miał na względzie, że ubezpieczona zaskarżoną decyzją uzyskała prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Organ rentowy wydając taką decyzję stwierdził, że W. I. spełniła wszystkie warunki z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1383) – zwaną dalej: „ustawą emerytalną”, a zatem nie było potrzeby, aby w rozpatrywanej sprawie Sąd ponownie te okoliczności badał. Brak potrzeby takiego badania w przedmiotowym postępowaniu wynikał nadto z faktu, że W. I. zakwestionowała w odwołaniu jedynie to, że organ rentowy nie przyznał jej renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w okresie od 26 października 2015r., tj. od dnia następnego po dniu, do którego przysługiwało ubezpieczonej świadczenie rehabilitacyjne, do dnia 31 października 2016r., a więc do daty poprzedzającej dzień, od którego skarżoną decyzją ubezpieczona otrzymała rentę. Organ rentowy przyznając W. I. prawo do renty od dnia 1 listopada 2016r. oparł się na brzemieniu art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wskazany przepis stanowi, że świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu, z uwzględnieniem ust.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.