4 umowy w przypadku zwłoki w płatnościach dwóch opłat z tytułu czesnego lub naruszenia warunków umowy student (pozwana) mógł zostać skreślony z listy studentów. W myśl § 10 ust. 7 umowy w przypadku złożenia oświadczenia o rezygnacji ze studiów lub w przypadku skreślenia z listy studentów umowa przestaje obowiązywać w ostatnim dniu miesiąca, w którym oświadczenie zostało złożone lub nastąpiło skreślenie. Decyzja o skreśleniu z listy studentów wywiera skutek wypowiedzenia umowy (§ 10 ust. 12 umowy). (dowód: umowa - k. 14, regulamin studiów - k. 72 verte – 75 i k. 77 - 89)
1 regulaminu studiów obowiązującego do dnia 01 października 2012 r., warunkiem zaliczenia semestru było uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich przedmiotów objętych planem studiów (w tym również praktyk i seminariów). W stosunku do studenta, który nie zdał egzaminów w wyznaczonych terminach (włączając egzaminy poprawkowe) dziekan wydziału mógł: 1) na pisemny wniosek studenta dokonać wpisu warunkowego w przypadku braku zaliczenia części przedmiotów, 2) zezwolić studentowi na powtórzenie semestru, jeżeli nie udzieli wpisu warunkowego, 3) skreślić studenta z listy studentów. Stosownie do § 22 ust. 3 egzamin i zaliczenie w ramach wpisu warunkowego student realizował w zakresie aktualnego programu przedmiotu i wymagań egzaminacyjnych (zaliczeniowych). Student powtarzający semestr miał obowiązek zaliczyć wszystkie dotychczas niezaliczone przedmioty przewidziane w danym semestrze przez aktualny plan studiów i uzupełnić ewentualne różnice programowe, jeżeli nastąpiła zmiana planu studiów (§ 23 ust. 1).
2 w trakcie powtarzania semestru student wnosił pełną opłatę czesnego w wysokości określonej zarządzeniem prezydenta, podobnie jak za różnice programowe (§ 23 ust. 2 i 3). (dowód: regulamin studiów - k. . 77 – 89)
Prezydenta (...) w W. opłatę czesnego na poszczególnych kierunkach studiów można było wnosić m.in. w 10 ratach miesięcznych, płatnych do 10 dnia każdego miesiąca (październik, listopad, grudzień, styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec). Zgodnie natomiast z § 1 pkt 1.3 przedmiotowego Zarządzenia wysokość miesięcznej raty czesnego na kierunku studiów (...) w trybie niestacjonarnym pierwszego stopnia na IV roku studiów wynosiła 980 zł (miesięcznie). W przypadku opóźnienia się z opłatami czesnego student zobowiązany był uiścić odsetki za każdy dzień zwłoki w wysokości 0,065%. (§ 1 pkt. 1.4). (dowód:zarządzenie w sprawie opłat za kształcenie - k. 12 – 13 verte) Pozwana B. D. została przyjęta na studia na kierunku Architektura Wnętrz w systemie niestacjonarnym. Pozwana podjęła studia, jednak podczas ostatniego semestru IV roku akademickiego nie zaliczyła 4 przedmiotów: projektowanie architektoniczne – semestr VI, projektowanie wnętrz - semestr VII, projektowanie mebli – semestr VII i VIII oraz projektowanie wnętrz - semestr VIII. W związku z tym, że był to ostatni semestr studiów przed egzaminem inżynierskim, to nie było możliwości warunkowego zaliczenia przez pozwaną niezaliczonych przedmiotów w kolejnym roku studiów - bez konieczności powtarzania roku. Pozwana wystąpiła zatem z wnioskiem o powtarzanie roku, zaś decyzją z dnia 07 listopada 2012 r. Prodziekan Wydziału Architektury J. W.
treścią art. 229 - 230 k.p.c. albowiem zostały przez strony wprost przyznane, bądź też nie zostały zaprzeczone, co zostało przez Sąd ocenione na zasadzie przywołanych przepisów. Za wiarygodne Sąd uznał zeznania świadków B. W. oraz J. W.
dyspozycją art. 160 a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym warunki pobierania opłat związanych z odbywaniem studiów, o których mowa w art.. 98 ust. 1 pkt. 5 oraz opłat za usługi edukacyjne, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt. 1 – 6, a także wysokość tych opłat określa umowa między uczelnią a studentem lub osobą przyjętą na studia, zawarta w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Przywołany przepis formalizuje zatem umowę o świadczenie usług edukacyjnych pomiędzy uczelnią a studentem, przy czym jeśli chodzi o warunki odpłatności za studia, to ustawodawca pozostawia uczelni całkowitą swobodę decyzyjną w przedmiocie określenia tychże warunków. Do essentialia negotii przedmiotowej umowy należą zatem: po stronie uczelni – zapewnienie wszelkich niezbędnych warunków do odbycia studiów (organizacja studiów, wykładowcy, sale wykładowe, itp.), natomiast po stronie studenta – uiszczenie opłat z tytułu tzw. czesnego. W przedmiotowej sprawie strona powoda wystąpiła przeciwko pozwanej z pozwem o zapłatę czesnego za niestacjonarne studia na kierunku Architektura Wnętrz za okres października, listopada i grudnia 2012 r. wraz z odsetkami umownymi za opóźnienie, przyjętymi na podstawie pkt 1.4 zarządzenia Prezydenta (...) z dnia 26 kwietnia 2012 r. (k.13), nie wyższymi niż odsetki maksymalne za opóźnienie. Z kolei pozwana B. D. nie kwestionowała, że zawarła z powodem przedmiotową umowę o świadczenie usług edukacyjnych, nie kwestionowała również wywiedzionego przez powoda żądania co do wysokości, podnosząc przeciwko żądaniu pozwu następujące zarzuty: 1) zarzut nieistnienia zobowiązania, którego dotyczy niniejsza sprawa – przy czym zarzut ten należy rozumieć w ten sposób, że wedle stanowiska pozwanej w ogóle nie spoczywał na niej obowiązek zapłaty czesnego za okres wskazany pozwem bowiem strony umówiły się inaczej niż twierdzi strona powodowa - a mianowicie tak, że w roku akademickim 2012/2013 pozwana uiszczać będzie jedynie opłatę za powtarzanie przedmiotów niezaliczonych na IV roku studiów, a nie – czesne obok tejże opłaty, 2) zarzut działania pozwanej pod wpływem błędu wywołanego przez powoda – według swoich twierdzeń pozwana zostać miała wprowadzona w błąd (zwykły lub wywołany podstępem) co do treści umowy, a mianowicie co do jej obowiązku odpłatności czesnego za studia obok odpłatności za powtarzanie przedmiotów, 3) zarzut potracenia wierzytelności pozwanej przysługującej jej wobec strony powodowej do kwoty 662,50 zł wobec nieskorzystania przez pozwaną z możliwości powtarzania przedmiotów, za co pobrano od niej opłatę, a co skutkować ma powstaniem po stronie powoda obowiązku zwrotu na rzecz pozwanej proporcjonalnej części opłaty, 4) zarzut niezwiązania pozwanej zapisami umowy ze względu na ich abuzywny charakter w rozumieniu art. 385
dyspozycją art. 6 k.c.
art. 84 k.c. błąd musi dotyczyć treści czynności prawnej i musi być istotny. W przedmiotowej sprawie pozwana podnosiła, że przywoływany przez nią błąd co do treści umowy stron polegać miał na tym, iż wedle jej przekonania umowa ta dotyczyła jedynie powtarzania 4 niezaliczonych przedmiotów, nie zaś - całego roku, co wiązać się miało z zapłatą czesnego. Biorąc jednak pod uwagę treść złożonego przez pozwaną pisma z k. 27, z którego wprost wynika czego dotyczyła umowa stron – do błędu po stronie pozwanej w rozumieniu art. 84 k.c. w ogóle nie doszło, choć być może doszło po jej stronie do błędu w zakresie motywu jej działania (pobudki), ale nie wyrażonego w treści umowy, a zatem pozostającego bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Nadto, w związku z tym, że jej oświadczenie woli zostało złożone drugiej stronie, błąd pozwanej musiałby zostać wywołany lub zauważony z łatwością przez drugą stronę - ale tego pozwana w żaden sposób nie udowodniła ( vide: zeznania świadków oraz jasna i oczywista treść dokumentu z k. 27). Dodatkowo należy jeszcze zauważyć, że wywołanie u niej błędu (również podstępnie) pozwana zarzuca ówczesnemu kierownikowi dziekanatu - B. W., która przecież nie była organem osoby prawnej jaką jest strona powodowa, i nie miała upoważnienia do działania z imieniu powoda, a zatem ewentualne działania świadka – ówczesnego kierownika dziekanatu i ich następstwa nie mogą zostać przypisane powodowi. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie może być również mowy o podstępnie w rozumieniu art. 86 k.c. - pozwana w żaden sposób nie wykazała intencjonalnego działania powoda, podjętego w celu wywołania u niej fałszywego przeświadczenia co do treści umowy - i znów, takiemu twierdzeniu przeczy zupełnie dokument z k. 27, który wskazuje wprost treść umowy stron, a pozwana nie przeczy, że otrzymała go przed rozpoczęciem roku akademickiego 2012. W ocenie Sądu, zarzut potrącenia – sformułowany jako trzeci w kolejności - również nie był uzasadniony.
art. 498 k.c. potrącenie jest możliwe wówczas, gdy dwie strony są względem siebie dłużnikami i wierzycielami, zaś taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie bowiem strona powodowa nie jest dłużnikiem pozwanej. Pozwana upatrywała obowiązku zwrotu przez powoda na jej rzecz sumy 662,50 zł w fakcie nieskorzystania przez nią z powtarzania przedmiotów, za co uiściła opłatę. Opłata ta,
dokumentem znajdującym się na k. 26, miała być przez nią płatna w 4 ratach od września do grudnia 2012 r., natomiast pozwana została skreślona z listy studentów decyzją z 07 stycznia 2013 r. (k. 15) z powodu nieuiszczania czesnego, a zatem ze swojej winy. Pozwana mogła zatem bez przeszkód korzystać z powtarzania przedmiotów do czasu skreślenia z listy studentów i mogłaby nadal - gdyby zrealizowała spoczywający na niej obowiązek zapłaty czesnego. Strona powodowa nie może ponosić odpowiedzialności za to, że pozwana jednostronnie zrezygnowała z umowy stron i powtarzania przedmiotów. Nie ma więc podstaw do uznania, aby pozwana była wierzycielką powoda i aby istniały po jej stronie roszczenia wobec przeciwnika procesowego, które mogłaby skutecznie potrącić z roszczeniami dochodzonymi pozwem. Nadto pozwana nie udowodniła roszczenia zgłoszonego do potrącenia co do wysokości i de facto nie wiadomo skąd wynika zgłoszona przez nią do potrącenia suma. Trzeba przy tym zaznaczyć, że z umowy stron nie wynikało, a przynajmniej pozwana tego nie udowodniła, aby umowa została ukształtowana w ten sposób, że za 1 semestr powtarzania przedmiotów pozwana uiści połowę tejże opłaty, a druga połowę – za drugi semestr powtarzania przedmiotów, a zatem aby - wobec skreślenia z listy studentów – pozwana nie mogła uzyskać świadczenia ekwiwalentnego. Z dokumentu znajdującego się na k. 26 wynika wniosek przeciwny - pozwana zobowiązała się uiścić całość opłaty za powtarzanie przedmiotów w pierwszym semestrze trwania nauki i do czasu skreślenia z listy studentów mogła korzystać z wszelkich uprawnień studenta oraz zaliczyć niezaliczone przedmioty. Bezzasadne okazały się również zarzuty dotyczące abuzywności postanowień zawartej przez strony umowy. Przede wszystkim
dyspozycją art. 385
treścią ust. 7 przywołanego przepisu roszczenia wynikające z umowy w sprawie odpłatności za studia lub usługi edukacyjne przedawniają się z upływem trzech lat. Przy czym, stosownie do art. 32 ustawy zmieniającej, do umów w sprawie warunków odpłatności za studia lub usługi edukacyjne, o których mowa w art. 99 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepis art. 160 a ust. 7 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Tak więc bieg terminu przedawnienia w przypadku roszczeń wynikających z umów zawartych przed wejściem w życie nowelizacji należy oceniać według nowych przepisów, co oznacza, że roszczenia dochodzone pozwem przedawniły się z upływem trzech lat.
dyspozycją art. 117 § 1 k.c. roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Przedawnienie polega na tym, iż po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, powołując się na upływ tego czasu, o ile wcześniej nie zrzekł się korzystania z tego zarzutu (art. 117 § 2 k.c.). Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (art. 120 § 1 k.c.).
treścią przepisu art. 118 k.c., jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Termin przedawnienia roszczenia wynikającego z umowy w sprawie odpłatności za studia lub usługi edukacyjne wynosi trzy lata, co określa przepis szczególny w postaci art. 160 a ust. 7 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym. W przedmiotowej sprawie powód dochodzi zapłaty czesnego za okres październik 2012 – grudzień 2012 r., przy czym każda z przedmiotowych opłat miała być uiszczana do 10 dnia miesiąca. A zatem roszczenia o zapłatę czesnego za październik 2012 r. przedawniłyby się 11 października 2015 r., za listopad – w dniu 11 listopada 2015 r., za grudzień 2012 r. – w dniu 11 grudnia 2015 r. Natomiast pozew został wniesiony przez powoda w dniu 22 grudnia 2014 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), a zatem przed upływem 3 – letniego terminu przedawnienia każdego z powyższych roszczeń o zapłatę czesnego. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że pozwana pozostaje zobowiązana do zapłaty na rzecz powoda rat czesnego za październik, listopad i grudzień 2012 r. w kwotach po 980 zł, zgodnie § 1 pkt 1.3 Zarządzenia nr (...) z dnia 26 kwietnia 2012 r. Prezydenta powodowej uczelni. Uwzględniając fakt, że powyższe należności były płatne do dziesiątego dnia każdego miesiąca, stały się one wymagalne odpowiednio: z dniem 11 października 2012 r., 11 listopada 2012 r. i 11 grudnia 2012 r. (§ 4 umowy). A zatem, wobec nieuiszczenia przez pozwaną powyższych należności w terminie przewidzianym w umowie, jest ona także zobowiązana -
umowy - do zapłaty na rzecz powoda odsetek umownych za opóźnienie, liczonych od powyższych terminów.
przepisem art. 481 § 2 2 k.c., jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie. Należy jednak podkreślić, że powódka domagała się w niniejszej sprawie zasądzenia na jego rzecz odsetek umownych za opóźnienie (nie „kapitałowych”) - zarówno w zakresie odsetek skapitalizowanych, jak i dalszych – nie w wysokości wskazanej w w/w Zarządzeniu, a tylko w wysokości odpowiadającej właśnie ww. odsetkom maksymalnym. Dlatego też Sąd na podstawie przepisów art. 481 § 1 k.c. uwzględnił zawarte w pozwie roszczenie odsetkowe w całości
żądaniem pozwu, zastrzegając, że odsetki za okres przyszły nie mogą przekraczać odsetek maksymalnych za opóźnienie. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu (pkt 2. wyroku) znajduje uzasadnienie w przepisie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Wobec uwzględnienia powództwa w całości, Sąd zasądził od pozwanej jako strony przegrywającej proces na rzecz powoda poniesione przez niego koszty w łącznej wysokości 117 zł, na które złożyły się: opłata sądowa od pozwu – 100 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.