tj. z 2017r poz. 1560) w przypadku roszczenia o uchylenie uchwał. W pierwszej kolejności należało się odnieść do roszczenia powoda o ustalenie nieważności uchwał, jako roszczenia zgłoszonego pierwszoplanowo. W sytuacji bowiem uwzględniania go odpada konieczność rozpoznania roszczenia ewentualnego. W przypadku tego roszczenia, podstawą ustalenia jego zasadności jest ustalenie spełnienia dwóch przesłanek materialnoprawnych tj. po pierwsze wystąpienia rzeczywiście nieważności zaskarżonej uchwały, a z tą mamy do czynienia stosownie do treści art 42 § 2 w zw.
w/w ustawy prawo spółdzielcze w przypadku sprzeczności uchwały z przepisami prawa. Po drugie ustalenia, iż powód posiada interes prawny w uzyskaniu ustalenia nieważności. W przypadku uchwały Zebrania Przedstawicieli spółdzielni bezwzględnie nieważnej możliwe jest – inaczej niż w przypadku uchwały zgromadzenia wspólników (art. 252 KSH) i uchwały walnego zgromadzenia spółki akcyjnej (art. 425 KSH) – kwestionowanie przez każdą osobę mającą w tym interes prawny i w każdym czasie na zasadach ogólnych, a więc w drodze powództwa o ustalenie (art. 189 KPC) bądź w drodze zarzutu w innym postępowaniu przed sądem. Sąd Najwyższy trafnie podkreślił w wyroku z dnia 15 lipca 2010 roku sygn. akt. IV CSK 24/10, że każdy członek spółdzielni mieszkaniowej ma interes prawny we wniesieniu powództwa o stwierdzenie niezgodności z prawem uchwały podjętej przez walne zgromadzenie tej spółdzielni. W tym przypadku ów interes prawny należy traktować szeroko i zawsze oceniać go z perspektywy danego podmiotu. Zadaniem powoda, wynikającym wprost z decyzji o jego powołaniu z dnia 22 marca 2016 roku oraz z treści art 144 § 1 ustawy prawo bankowe jest nadzorowanie realizacji przez bank programu naprawczego. Powód ma szerokie uprawnienia do realizacji tego zadania. Zgodnie z w/w art 144 ma prawo zgłaszać sprzeciw wobec uchwał i decyzji zarządu i rady nadzorczej banku. Ma prawo zaskarżania uchwał Zebrania Przedstawicieli. A tym samym bez wątpienia powód posiada również interes prawny w uzyskaniu ustalenia nieważności uchwały, które jest przecież roszczeniem dalej idącym i wywołującym dalsze skutki niż np. uchylenie uchwały. A zatem ta podstawowa przesłanka roszczenia o ustalenie nieważności przedmiotowych uchwał jest w sprawie niniejszej bez wątpienia spełniona. Jak już wskazano wyżej uchwała Zebrania Przedstawicieli stosownie do treści art 42 § 2 w zw.
Chodzi tu – podobnie jak w art. 58 § 1 k.c. o sprzeczność uchwały z bezwzględnie obowiązującym przepisem ustawy (tzn. każdej ustawy), a także z przepisem względnie obowiązującym (zob. wyr. SN z 25.2.1998 r., I CKN 1026/98), ponadto zaś z przepisem Konstytucji RP (art. 8 ust. 2 Konstytucji RP), umowy międzynarodowej ratyfikowanej za uprzednią zgodą Sejmu (art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji RP), prawa Unii Europejskiej mającego bezpośrednie zastosowanie w porządku wewnętrznym (art. 91 ust. 3 Konstytucji RP) i rozporządzenia wydanego przez organ wskazany w Konstytucji RP, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania (art. 92 ust. 1 Konstytucji RP). Powołując się na sprzeczność zaskarżonych uchwał z przepisami prawa, powód wskazał na treść art 22aa ust 1 i 9 ustawy prawo bankowe. Obie zaskarżone uchwały dotyczą tego samego zakresu. Są to uchwały w sprawie dokonania uprzedniej oceny indywidualnej kandydata na członka Rady Nadzorczej Polskiego Banku Spółdzielczego w C.. Zgodnie z w.w przepisem członkowie zarządu i rady nadzorczej banku powinni mieć wiedzę, umiejętności i doświadczenie, odpowiednie do pełnionych przez nich funkcji i powierzonych im obowiązków, oraz dawać rękojmię należytego wykonywania tych obowiązków (ust. 1) oraz przy wyborze kandydatów na członków zarządu lub rady nadzorczej banku właściwy organ banku uwzględnia cechy i kompetencje istotne z punktu widzenia potrzeby zapewnienia prawidłowości realizacji zadań przez zarząd lub radę nadzorczą (ust 9). Bezapelacyjnie w.w przepisy znajdują zastosowanie do zaskarżonych uchwał, bowiem uchwały te dotyczą ocen kandydatów na członków Rady Nadzorczej pozwanego banku, od których to zależy możliwość wyboru danej osoby na członka Rady. W ocenie Sądu Okręgowego zaskarżone uchwały przepisy ten naruszają i w efekcie powyższego są sprzeczne z prawem. W sprawie niniejszej istotny jest sposób funkcjonowania pozwanego banku w okresie poprzedzającym podjęcie tych uchwał, a przede wszystkim w okresie poprzedzającym wprowadzenie do banku programu naprawczego i kuratora program ten nadzorującego. Zarówno M. R., jak i L. N. byli już członkami Rady Nadzorczej pozwanego banku. Miało to miejsce w latach 2006 - 2014 w przypadku L. N. i 2014 - 2015 w przypadku M. R.. Przy czym ten drugi był równocześnie Przewodniczącym Rady Nadzorczej w tym okresie. Jednocześnie to na skutek wadliwych decyzji podejmowanych przez organy banku właśnie w tych latach, a w szczególności w okresie od 1 lipca 2013 roku do 30 czerwca 2016 roku zaistniała w ogóle potrzeba wprowadzenia programu naprawczego w Banku i została zachwiana struktura finansowa banku. Jak ustalono w protokole lustracji Banku badając częstotliwość i tematykę posiedzeń Rady Nadzorczej oraz prawidłowość podejmowania i realizacji uchwał w okresie lustrowanym stwierdzono, że Rada nie w pełni realizowała swoje statutowe obowiązki, a nadzór nad działalnością Banku był niewłaściwy. Rada Nadzorcza otrzymywała dane kwartalne dotyczące sytuacji ekonomicznej Banku i analizy występujących ryzyk. Dokumentacja Rady Nadzorczej nie zawiera wniosków Rady z analizy przedstawionych informacji. Pomimo kierowanych przez Komisję Nadzoru Finansowego pism wskazujących na niewłaściwe zarządzanie Bankiem, Rada Nadzorcza nie podejmowała działań dyscyplinujących Zarząd, a tym samym nie zapewniała należytego bezpieczeństwa środkom gromadzonym na rachunkach bankowych. Reakcja na złe funkcjonowanie Banku była spóźniona, co wpłynęło na zachwianie reputacji Banku i odpływ depozytów na koniec 2015 roku (k. 255). Jak słusznie wskazał powód jest to ocena działania Rady Nadzorczej, jako organu kolegialnego, co nie oznacza, iż nie ma możliwości oceny tego, jakie decyzje w Radzie podejmowali poszczególni członkowie. Nadto pracą banku kierował zarząd i w pierwszej kolejności to on odpowiada za problemy finansowe, w jakie bank wpadł. Jednakże rolą Rady Nadzorczej jest m.in. nadzorowanie i kontrolowanie prac zarządu. Jak ustalił Sąd w okresie, kiedy L. N. i M. R. byli członkami tego organu nie głosowali nigdy przeciw wnioskom i propozycjom Zarządu Banku, a tym samym zgadzali się z prowadzoną przez niego polityką. W takim zestawieniu trudno jest w ocenie Sądu mówić o tym, iż osoby te dają rękojmię należytego wykonywania obowiązków członka Rady Nadzorczej, skoro byli już członkami tej Rady Nadzorczej i w tym okresie tych obowiązków prawidłowo Rada nie wykonywała. Owa rękojmia należytego wykonywania obowiązków jest pojęciem ocennym. W żadnym przepisie prawa nie ma jego definicji. Samo pojęcie rękojmia należy tłumaczyć w tym przypadku zgodnie z regułami języka polskiego. Oznacza ono poręczenie, zagwarantowanie czegoś, ale też zapewnienie o czymś, przyrzeczenie czegoś. A zatem rękojmia należytego wykonywania obowiązków to poręczenie, zapewnienie tego, iż dana osoba będzie powierzone jej obowiązki wykonywała należycie. Obowiązki rady nadzorczej określa art 22 ust 1 ustawy prawo bankowe i jest to funkcja nadzorcza. A zatem obowiązkiem członków rady nadzorczej jest szeroko pojęte nadzorowanie innych organów banku, w tym w szczególności zarządu banku, który nim kieruje. W ustawie znajduje się pośrednia definicja należytego wykonywania obowiązków, albowiem za taką należy uznać ust 7 w/w przepisu art 22aa. Czytamy tam, iż członkowie zarządu i rady nadzorczej banku są obowiązani pełnić swoje funkcje w sposób uczciwy i rzetelny oraz kierować się niezależnością osądu, aby zapewnić skuteczną ocenę i weryfikację podejmowania i wykonania decyzji związanych z bieżącym zarządzaniem bankiem. W przypadku zarówno M. R., jak i L. N. nie sposób jest przyjąć, iż ten w.w wymóg ustawowy jest spełniony. Trudno jest mówić o niezależności osądu w/w osób, skoro akceptowali oni działania zarządu banku, które prowadziły do problemów finansowych banku. Wynikało to albo z niewłaściwej organizacji pracy, albo zbyt małej wiedzy niezbędnej do zajmowania tego stanowiska, albo świadomego akceptowania sposobu funkcjonowania banku, szczególnie w sytuacji gdy już w tym czasie KNF zgłaszał zastrzeżenia do sposobu funkcjonowania pozwanego banku. W sprawie niniejszej owe przyczyny takiego a nie innego działania nie mają żadnego znaczenia. Niezależnie od nich budzi to bowiem duże wątpliwości, co do tego, czy osoby te dają w chwili obecnej gwarancję prawidłowego wykonywania tych w/w obowiązków, gdy realizowany jest plan naprawczy będący wynikiem błędów popełnianych w minionym okresie, w tym również przez nich samych, jako członków ówczesnej Rady Nadzorczej. Nie jest rolą Sądu ocena w ramach niniejszego procesu zarówno wiedzy, jak i kompetencji tych osób, szczególnie w sytuacji, gdy L. N. nie jest stroną tego procesu, a M. R. ma bardzo ograniczone możliwości brania w nim udziału. Aktualnie toczą się postępowania przygotowawcze dotyczące nieprawidłowości w banku, jakie miały miejsce w minionym okresie. To one winny wyjaśnić wszelkie wątpliwości dotyczące funkcjonowania organów banku w tamtym okresie. Jednakże trudno sobie wyobrazić w takiej sytuacji, aby ponownie członkami Rady Nadzorczej banku były osoby, których działania są m.in. przedmiotem kontroli Prokuratury. Stąd też w ocenie Sądu w sprawie niniejszej zaskarżone uchwały naruszają w/w art 22aa ust 1 ustawy, w zakresie w którym pozytywnie zaopiniowano na kandydatów na członków Rady Nadzorczej w/w osoby nie dające rękojmi należytego wykonywania tych obowiązków. Powyższe pozwalało już Sądowi na stwierdzenie nieważności przedmiotowych uchwał, bowiem w tej sytuacji spełnione są w/w wymogi art 189 k.p.c. W tej sytuacji pozostałe zarzuty zgłoszone przez powoda nie miały znaczenia dla sprawy niniejszej. Byłyby one istotne z punktu widzenia roszczenia alternatywnego zgłoszonego przez powoda na wypadek nie uwzględniania żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonych uchwał. Na marginesie tylko wskazać należy, iż nie sposób powiedzieć, iż wybór M. G. na Przewodniczącą Zebrania naruszał jakiekolwiek normy prawne, czy przepisy wewnętrzne pozwanego. Kwestia ta w statucie banku jest niedoregulowana i w aktualnym stanie prawnym skoro członek banku ma prawo brać udział w Zebraniu to ma również prawo być jego Przewodniczącym, z tym, że bez prawa głosu, co samo w sobie jest niewątpliwie trudne, ale nie niemożliwe. Statut nie zawiera również żadnych zapisów dotyczących praw i obowiązków Przewodniczącego Zebrania. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w punkcie I. i II. sentencji wyroku. O kosztach niniejszego procesu Sąd orzekł w oparciu o treść art 100 zd. 1 k.p.c. znosząc je wzajemnie między stronami. Pozwany nie wnosił o zasądzenie kosztów procesu od powoda mimo tego, iż uznał powództwo przy pierwszej czynności i nie dał powodów do jego wytoczenia, a zatem zostały spełnione przesłanki z art 101 k.p.c., a zatem Sąd nie miał podstaw do zasądzania tych kosztów. Brak jest w tej sytuacji również podstaw do zasądzania z kolei kosztów od pozwanego na rzecz powoda. W ocenie Sądu nie ma również podstaw do obciążania kosztami niniejszego procesu interwenienta ubocznego. W sprawie niniejszej nie powstały żadne koszty związane z samoistnymi czynnościami interwenienta, a tylko zwrot kosztów związanych z takimi czynnościami Sąd mógłby zasądzić i to wyłącznie na rzecz powoda. Pozwany w ogóle nie był uprawniony do żądania takich kosztów od interwenienta. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.