Sygn. akt XGC 349/17 UZASADNIENIE Powód W. D. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) w P. wniósł o zasądzenie od pozwanej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. kwoty w wysokości 243.891,70 zł wraz z odsetkami ustawowymi od kwot: -227.337,18 zł za okres od dnia 16.10.2015 r. do dnia zapłaty, -16.554,52 zł za okres od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty oraz zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (pozew k. 2-7 akt). Uzasadniając żądanie pozwu, powód podał, że wnosi o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym w związku z brakiem uregulowania należności z tytułu naliczonej kary umownej z powodu niewykonania umowy kupna - sprzedaży nr (...)zawartej w Z. w dniu 25 lipca 2014 r. (pozew k. 2-7 akt). Nakazem zapłaty z dnia 15 grudnia 2015r. Sąd Okręgowy w Łodzi uwzględnił w całości powództwo (nakaz zapłaty k. 36 akt). W zarzutach od nakazu zapłaty pozwany wniósł o uchylenie nakazu zapłaty i oddalenie powództwa ewentualnie miarkowanie kary umownej oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych (zarzuty od nakazu zapłaty k. 42-48 akt). W pierwszej kolejności pozwany wskazał, iż powód w piśmie z dnia 15 stycznia 2015 roku złożył pozwanemu oświadczenie o odstąpieniu od umowy kupna - sprzedaży nr (...). Skutkiem prawnym odstąpienia jest powstanie sytuacji prawnej, w której umowę uważa się za nie zawartą. Oznacza to, iż zobowiązanie ulega rozwiązaniu z mocą wsteczną, a wszystkie skutki prawne dokonanej czynności prawnej uznane zostają za niebyłe; powoduje ono nie tylko wygaśnięcie umowy, ale również powrót do stanu, jaki istniał przed jej zawarciem, to jest skutek ex tunc. Tym samym, wobec odstąpienia przez powoda od umowy i uznania umowy za niebyłą i niezawartą nie ma podstaw do naliczania kar umownych ustalonych w umowie, od której odstąpiono. Pozwany zakwestionował twierdzenia strony powodowej, jakoby strona pozwana „uznała i zaakceptowała zarówno fakt naliczenia przez powoda kary umownej jak i jej wysokość". Pozwany wskazał, iż z przyczyn podanych na wstępie -odstąpienie od umowy- oraz wobec braku swojego zawinienia konsekwentnie kwestionował możliwość naliczenia i dochodzenia przez powoda kar umownych. Niezrealizowanie kontraktu przez pozwanego w postaci odbioru zadeklarowanej ilości kukurydzy nie wynikało z jakiejkolwiek złej woli po jego stronie i nie było zawinione przez pozwanego, a spowodowane było jedynie przejściowymi problemami z windykacją własnych wierzytelności, a w konsekwencji z mniejszymi przepływami finansowymi w firmie, jak i spadkiem cen kukurydzy na ryku w stosunku do cen kontraktowych. Nadto, brak odbioru wynikał z zachowania powoda, który w piśmie z dnia 7 stycznia 2015 roku powstrzymał się z wydaniem kukurydzy. Pozwany w związku z tym faktem nie miał zatem możliwości odbioru kukurydzy, która była niezbędna w jego działalności, a obowiązek taki nakładała na niego umowa. Pozwany odebrał 556,55 ton kukurydzy z zakontraktowanej ilości. Powód o sytuacji tej był informowany przez pozwanego (pismo powoda z dnia 7 stycznia 2015 roku załączone do pozwu). Pozwany jednocześnie w związku z profilem swojej działalności potrzebował kukurydzy, w związku z czym, strony zawarły w dniu 5 marca 2015 roku stosowne porozumienie, zgodnie z którym pozwany miał zakupić od powoda kukurydzę paszową suchą w ilości 4.500 ton po cenie 620 zł netto. Jednocześnie powód zapisał w przedmiotowym porozumieniu, iż zrzeknie się dochodzenia od pozwanego kar umownych, gdy pozwany wywiąże się z obowiązków wynikających z porozumienia. W żadnym jednak momencie pozwany nie złożył jakiegokolwiek oświadczenia uznającego i akceptującego fakt naliczenia kar umownych. Zapis ten został dodany przez powoda, a pozwany konsekwentnie stał na stanowisku, iż kary takie się nie należą. Zapis umowny jedynie w całej rozciągłości potwierdza spór istniejący pomiędzy stronami na tle możliwości naliczenia kar umownych. Strony w żadnym z punktów porozumienia nie stwierdziły, iż kary umowne są pomiędzy nimi bezsporne. Przeciwnie powód zamieścił jedynie w porozumieniu zapis, zgodnie z którym „oświadcza, iż zrzeknie się w stosunku do BM dochodzenia roszczeń odszkodowawczych (w tym kar umownych) ..."(§ 1 ust. 5 porozumienia). Pozwany nigdy nie uznał i konsekwentnie zaprzeczał zasadności obciążania go jakimikolwiek karami umownymi. W porozumieniu zawarto zatem jedynie jednostronne oświadczenia powoda w przedmiocie kar umownych. Pozwany konsekwentnie podtrzymywał swoje stanowisko w kolejnych pismach. Pozwany podkreślił, że stanowisko powoda o zasadności naliczenia i dochodzenia kar umownych stoi również w sprzeczności z dalszymi ustaleniami stron. Pozwany jak była o tym mowa powyżej niezmiennie zainteresowany był zakupem kukurydzy oraz zbóż i w tym celu pozwany był w ciągłym kontakcie z powodem ustalając możliwość dokonania zakupu kukurydzy, pszenicy oraz pszenżyta, stosownie do swoich możliwości finansowych. Strony ustaliły bowiem, iż powód dokona na rzecz pozwanego sprzedaży kukurydzy, pszenicy i pszenżyta. Powód postawił jednak warunek, iż sprzedaż dokona zostanie po cenach zawyżonych, powyżej cen rynkowych, tak aby powód osiągnął korzyść wobec faktu niezrealizowania w pełni poprzednich umów. Pozwany wyraził zgodę na dokonanie zakupu powyżej cen rynkowych, co jednocześnie miało stanowić swoistą „rekompensatę" dla powoda, a jednocześnie miało usunąć niepewność co do wysuwanych przez powoda roszczeń w zakresie kar umownych. Pozwany odebrał i zapłacił powodowi za kukurydzę suchą w ilości 3696,47 ton w cenie 620 zł netto. Pozwany jednocześnie dokonując wpłaty uwzględniające koszty postępowań, dokonał omyłkowo nadpłaty w kwocie 63.162,82 zł i do zwrotu przedmiotowej kwoty wezwał powoda. W tym okresie ceny skupu kukurydzy w południowej Polsce wynosiły średnio 530 zł netto za tonę. Pozwany płacąc zatem powodowi kwotę 620 zł netto za tonę kukurydzy, dokonał zakupu po cenie średnio wyższej o 90 zł netto za tonę. W związku z zakupem prawie 3700 ton dawało to łącznie kwotę wyższą od cen rynkowych o 333.000 zł (620 zł - 530 zł = 90 zł x 3700 ton = 333.000 zł). Stanowiło to jednocześnie wykonanie zobowiązania przez pozwanego. Dokonanie przedmiotowej sprzedaży zgodnie z ustaleniami stron powodowało ostateczne zrzeczenie się przez powoda dochodzenia kar umownych. Jakiekolwiek odmienne twierdzenia powoda w świetle całokształtu okoliczności podanych w niniejszej sprawie są całkowicie nielogiczne i pozbawione jakiejkolwiek racjonalności i uzasadnienia ekonomicznego. Powód nie dokonywałby bowiem kolejnej sprzedaży na rzecz pozwanego, a pozwany kolejnego zakupu po cenach wyższych niż rynkowych w przypadku gdyby uznawał, iż wcześniejsze zobowiązania pozwanego nie zostały wykonane i pozwany zobowiązany był do zapłaty kary umownej. Jednocześnie pozwany w takim wypadku nie dokonywałby dodatkowego zakupu u powoda i to tym bardziej po zawyżonych cenach i to o 333 tys. zł, gdyby powód mógł dochodzić od pozwanego dodatkowo kar umownych. Towar taki mógł bowiem zakupić w dużo niższych cenach na rynku. Zdalekoidącej ostrożności procesowej pozwany podkreślił, że powód w pozwie nie wykazał, aby poniósł jakąkolwiek szkodę na skutek nie wykonania umowy przez pozwanego, dysponował bowiem pszenicą, którą następnie sprzedał. W pisemnym odstąpieniu od umowy powód nie wskazał jakiejkolwiek poniesionej przez niego szkody. Co więcej, powód odniósł korzyść w postaci sprzedaży na rzecz pozwanego kukurydzy po zawyżonej cenie zyskując w ten sposób 333 tys. zł. Pozwany wniósł, również ewentualnie o miarkowanie i zmniejszenie kary umownej, zachodzą bowiem przesłanki wskazane w art. 484 § 2 k.c., jako że zobowiązanie zostało przez pozwanego wykonane wobec dokonania zakupu od powoda łącznie niemal 4400 ton kukurydzy suchej. Nadto, kara umowna jest rażąco wygórowana. Przepis art. 484 § 2 k.c. wskazujący na możliwość miarkowania odszkodowania na żądanie dłużnika należy do przepisów tzw. prawa sędziowskiego, a sama regulacja nie zawiera jakichkolwiek wyłączeń. Norma może znaleźć zatem zastosowanie w sytuacji, gdy w świetle oceny określonego stanu faktycznego można mówić o tym, że kara umowna w zastrzeżonej wysokości jawić się będzie jako nieadekwatna. Kara umowna w niniejszej sprawie stanowi aż 1/4 wartości przedmiotu umowy. Kara umowna została zatem zastrzeżona w rażąco wygórowanej wysokości. Jak powszechnie przyjmuje się w doktrynie instytucja sądowego miarkowania kary umownej ma dążyć zdaniem ustawodawcy do zapewnienia dłużnikowi ochrony przed nadmienienie dotkliwymi skutkami, które mogą powstać po jego stronie w razie wadliwej oceny ryzyka mogącej wynikać z okoliczności danego wypadku i przywrócenia w tym zakresie słuszności kontraktowej. Zdaniem pozwanego, ustalenia kary umownej stanowiącej 1/4 wartości umowy przekracza możliwy do naruszenia interes powoda, a taka jej wysokość jest niewątpliwie nadmierna. Zatem konsekwencje ryzyka niewykonania kontraktu są zatem niewspółmiernie wysokie w stosunku do możliwego naruszenia interesu wierzyciela. Pozwany dokonał zakupu u powoda kukurydzy, pszenicy i pszenżyta powyżej cen rynkowych, powód nie poniósł szkody, a wręcz odniósł korzyść, a nadto nie wykonanie pierwotnego kontraktu wynikało z przyczyn niezależnych od pozwanego (zarzuty od nakazu zapłaty k. 42-48 akt). W odpowiedzi na zarzuty strony pozwanej, powód w piśmie procesowym z dnia 26 maja 2017r. (data wpływu) podniósł, że w zarzutach od nakazu zapłaty strona pozwana wskazuje, że „pozwany odebrał 556,55 ton kukurydzy z zakontraktowanej ilości". Powyższe twierdzenie strony pozwanej nie polega na prawdzie, bowiem w zakresie realizacji umowy kupna - sprzedaży nr (...) (objętej niniejszym pozwem) strona pozwana nie wykonała zawartej umowy w ogóle. Strona pozwana nie odebrała od powoda ani jednej tony ziarna kukurydzy objętego umowa (...) r. Powód zaprzeczył twierdzeniom strony pozwanej podnoszonym w zarzutach od nakazu zapłaty, iż „Strony ustaliły bowiem, iż powód dokona na rzecz pozwanego sprzedaży kukurydzy, pszenicy i pszenżyta". Powód zaprzeczył twierdzeniom strony pozwanej jakoby w związku ze sprzedażą produktów miał uzyskać od strony pozwanej wyższe od rynkowych ceny, które łącznie miały przysporzyć po jego stronie kwotę 333.000 zł. Wyliczenia dokonane przez stronę pozwaną w treści zarzutów od nakazu zapłaty są chybione. Wyliczenia te zostały przeprowadzone w sposób bardzo ogólny, nieprecyzyjny, lecz przede wszystkim przy nieprawdziwych założeniach, mając na celu jedynie poparcie prezentowanego przez stronę pozwaną argumentów. W pierwszej kolejności powód wskazał, że porozumienie z dnia 5 marca 2015 r. miało na celu rozliczenie naliczonych przez powoda kar umownych w nim wskazanych. Istotnym punktem porozumienia był termin jego ostatecznej jego realizacji, tj. 31 maja 2015 r., którego strona pozwana nie dochowała. Tylko wtedy mogło ono mieć dla powoda znaczenie: po pierwsze z uwagi na ceny ziarna, po wtóre powodowi szczególnie zależało na uzyskaniu środków ze sprzedaży produktów, gdyż był to okres tzw. przednówku, kiedy potrzebował znacznych środków na prowadzenie działalności rolniczej. Tylko terminowa realizacja porozumienia miała dla powoda znacznie, czemu dano wyraz w jego treści. Strona pozwana jednak nie zrealizowała porozumienia w terminie (również co do umówionej ilości), z tego względu nie może być mowy o tym, że po stronie powoda nastąpiła jakakolwiek „rekompensata" lub że porozumienie zostało zrealizowane. Co więcej, dokonując wyliczeń strona pozwana posługuje się sformułowaniem „w tym okresie" jednak nie podaje dokładnie o jaki okres chodzi, a mimo to przyjmuje do wyliczeń, iż ceny kukurydzy średnio wynosiły 530 zł netto za tonę. W oparciu o te założenia wylicza, że strona pozwana dokonała zakupu kukurydzy o cenę wyższą o 90 zł za tonę, w konsekwencji czego powód miał wzbogacić się o 330.000 zł. Wyliczenia te mają jedynie teoretyczny wymiar. Strona pozwana przemilcza w swych wyliczeniach istotną okoliczność, jaką jest data faktycznego zakupu i odbioru kukurydzy przez stronę pozwaną. Z przedłożonego przez stronę pozwaną zestawienia wynika, że ponad 3 tysiące ton kukurydzy zostało przez nią kupionych i odebranych od powoda w okresie od 31 lipca 2015 r. do 12 sierpnia 2015 r., kiedy to cena kukurydzy na rynku wynosiła 615 zł za tonę w lipcu i 685 zł za tonę w sierpniu, a nie jak przyjęła strona pozwana do wyliczeń 530 zł. Co za tym idzie powód sprzedając stronie pozwanej kukurydzę w lipcu i sierpniu, po pierwsze nie realizował porozumienia z dnia 5 marca 2015 r. (termin jego realizacji minął), a po wtóre sprzedawał kukurydzę po cenach rynkowych, a nawet poniżej tych cen (wyliczając średnią z miesięcy sprzedaży i odbioru 07-08.2015), a nie jak błędnie twierdzi strona pozwana po cenach zawyżonych. Odnośnie twierdzeń co do sprzedaży przez powoda na rzecz strony pozwanej - pszenżyta i pszenicy, powód wyjaśnił, że strony były związane, również innymi umowami handlowymi zawartymi w 2015r., których treść nie ma związku z postępowaniem w niniejszej sprawie. Umowy handlowe zawarte w 2015 r. „kontrakty nr 1/2015 - 5/2015" nie miały na celu zaspokojenia roszczenia objętego niniejszym powództwem, w przeciwnym razie stosowny zapis zostałby uwzględniony w ich treści, co nie miało miejsca. Umowy te nie miały żadnego związku z realizacją i wykonaniem umowy kupna-sprzedaży (...). Niniejsze postępowanie dotyczy roszczenia powoda o zapłatę kary umownej naliczonej tytułem niewykonania umowy kupna-sprzedaży (...) z dnia 25 lipca 2014 r. Strony jasno, precyzyjnie i dowolnie kształtowały swoje stosunki umowne. Umowa objęta niniejszym powództwem nie została wykonana w całości, w wyniku czego powód dokonał naliczenia stosownej kary umownej zgodnie z jej treścią, a następnie w wyniku podjętych negocjacji, w celu pozasądowego uzyskania zaspokojenia swoich roszczeń, zawarł ze stroną pozwaną pisemne porozumienie, które nie zostało przez stronę pozwaną wykonane. Przedmiot pozostałych umów, których treść i postanowienia nie mają związku z niniejszą sprawą stanowią odrębne relacje handlowe stron. Z ostrożności powód wyjaśnił, że ceny wynikające z umów załączonych do niniejszego pisma, a zawartych w 2015 r. obejmujących sprzedaż pszenicy paszowej oraz pszenżyta (kontrakty nr 1/2015 - 5/2015), nie zostały przez strony zawyżone, powyżej cen rynkowych, były zbliżone lub niższe niż ceny rynkowe. Ogólny bilans finansowy zawartych umów jest jednak korzystny dla strony pozwanej. Średnie ceny sprzedaży pszenicy paszowej w okresie, kiedy były wykonywane umowy kupna - sprzedaży nr (...), (...), (...) oraz (...), były równe bądź wyższe od cen uzgodnionych przez strony. W przeciwieństwie do stanowiska strony pozwanej, z informacji przedstawionych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wynika, że w okresie tygodniowym od dnia 26 lipca 2015 r. do dnia 2 sierpnia 2015 r. ceny pszenicy paszowej przedsiębiorstw skupujących zboża wynosiły 711-568 zł netto/tonę, przy czym średnia miesięczna cena netto w lipcu 2015 roku wyniosła 692 zł/tonę. W okresie tygodniowym od dnia 3 sierpnia 2015 r. do dnia 9 sierpnia 2015 r. ceny przedsiębiorstw skupujących wynosiły 658-631 zł netto/tonę, przy czym średnia miesięczna cena netto pszenicy w sierpniu 2015 r. wyniosła 644 zł netto/tonę. We wrześniu 2015 r. natomiast średnia miesięczna cena netto pszenicy paszowej sięgała nawet 679 zł/tonę. Przedstawione przez stronę pozwaną wykresy i zestawienia cen ziarna, w ocenie powoda, nie mogą stanowić dowodu, z którego wynikałyby obiektywne ceny ziarna w tym okresie, a to z uwagi, że pochodzą one wyłącznie z jednego źródła (prywatnego przedsiębiorstwa skupującego ziarno, które w sposób dowolny kształtuje ceny po których dokonuje skupu), po wtóre nie stanowią one obrazu cen całego rynku zbóż, a jedynie jego fragment (wybrany przez stronę pozwaną). Ustosunkowując się do zarzutu braku powstania szkody po stronie powoda, strona podniosła, że instytucja kary umownej daje stronie uprawnionej możliwość żądania zapłaty umówionej kwoty kary umownej w związku niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy, niezależnie od powstania szkody. Tym samym okoliczność, czy powód poniósł szkodę, czy też nie, jest z prawnego punktu widzenia irrelewantna w niniejszej sprawie (odpowiedź na zarzuty k. 141-148 akt). W toku procesu strony podtrzymały stanowiska w sprawie. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Powód prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą (...) Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe (...)-W. D. (dowód: informacja z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej k. 12-15 akt). Strona pozwana prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. (dowód: odpis pełny z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego Spółki (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. k.11 akt). Strony pozostawały w stałych stosunkach handlowych, prowadziły współpracę od około 6 lat na podstawie umów sprzedaży zbóż, których warunki strony wspólnie ustalały. Strony zawarły między innymi: umowy sprzedaży ziarna kukurydzy suchej: nr 10/07/2014 z dnia 25.07.2015 r. termin realizacji - 15.11.2014 r. oraz nr 12/07/2014 z dnia 30.07.2015 r. termin realizacji - 30.11.2015 r. (dowód: umowa kupna - sprzedaży nr 10/07/2014 umowa kupna - sprzedaży nr 12/07/2014 k.17-18 akt, zeznania świadka R. D. e-protokół rozprawy z dnia 5 czerwca 2017r. czas 00:05:48, zeznania świadka K. C. e-protokół rozprawy z dnia 5 czerwca 2017r. czas 00:36:37 ). W dniu 25 lipca 2014r. powód oraz pozwany reprezentowany przez L. P. jednoosobowego Zarządu, zawarły umowę kupna - sprzedaży nr (...), na podstawie której strona pozwana jako kupujący zobowiązała się do odebrania od powoda jako sprzedający 2.000 ton kukurydzy luzem ze zbiorów 2014 r. Strony ustaliły, że odbiór nastąpi na koszt pozwanej Spółki z magazynu powoda. Strony zgodnie określiły termin realizacji umowy - do dnia 31 grudnia 2014 r. W przedmiotowej umowie strony ustaliły warunki jakościowe, jakim ma odpowiadać towar, warunki odbioru, a także cenę, która została ustalona na poziomie 581 zł + VAT za jedną tonę ziarna. Strony wprowadziły do umowy klauzulę kary umownej, postanawiając, że w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania postanowień niniejszej umowy przez którąkolwiek ze stron umowy, zapłaci ona drugiej stronie karę umowną w wysokości 25% wartości netto niezrealizowanej części niniejszej umowy. Nie stanowiło niewykonania lub nienależytego wykonania umowy zwrot partii towaru w sytuacji o której mowa w pkt 3 umowy (dowód: umowa kupna - sprzedaży nr (...) k. 16 akt , zeznania świadka R. D. e-protokół rozprawy z dnia 5 czerwca 2017r. czas 00:11:09, zeznania świadka K. C. e-protokół rozprawy z dnia 5 czerwca 2017r. czas 00:36:37 ). Strona pozwana pozostawała w zwłoce z odbiorem zakontraktowanego ziarna kukurydzy na podstawie w/w umów sprzedaży nr: 10/07/2014, 10/08/2014, nr 12/07/2014 (dowód: okoliczność bezsporna, zeznania świadka E. P. e-protokół rozprawy z dnia 5 czerwca 2017r. czas 00:56:48). Na problemy finansowe pozwanego złożyło się kilka okoliczności, a w szczególności to, że bank wypowiedział umowę factoringu i w jednym roku pozwany musiał spłacić 8 milionów długu. Spadły też ceny żywca wieprzowego, wystąpił pomór afrykański świń. W grudniu była mała sprzedaż, bowiem nie ma wtedy skupu trzody chlewnej. Dopiero na wiosnę 2015r. pozwany uzyskał kredyt w banku i zaczął spłacać wierzycieli (dowód: okoliczność bezsporna, zeznania świadka E. P. e-protokół rozprawy z dnia 5 czerwca 2017r. czas 00:56:48, zeznania świadka M. K. e-protokół rozprawy z dnia 5 czerwca 2017r. czas 01:21:03). Powód pismem z dnia 24 października 2014 r. wezwał stronę pozwaną do rzetelnej i terminowej realizacji postanowień umownych. Wskazał, że nie odebrana do tej pory część ziarna z kontraktów nr 10/07/2014, 12/07/2014 oraz (...) pozostaje do dyspozycji kupującego w magazynach sprzedającego. Wyznaczył kupującemu do przedstawienia na piśmie harmonogramu odbioru pszenicy dotychczas nieodebranej, w terminie 2 dni od odbioru pisma. Wskazał nadto, że w przypadku ewentualnych trudności kupującego z odbiorem zakontraktowanej kukurydzy może usługowo przechować nabytą przez kupującego kukurydzę, po uprzedniej zapłacie przez kupującego za sprzedane ziarno i ustaleniu w odrębnej umowie warunków, zasad i kosztów związanych z magazynowaniem. Powód przypomniał, że terminowa realizacja kontraktu ma dla niego szczególne znaczenie, tym bardziej zę stron zastrzegły w umowie kare umowną w przypadku nienależytego wykonania umowy (dowód: pismo z dnia 24.10.2014 r. wraz z potwierdzeniem doręczenia w dniu 27 października 2014 r. k. 19 akt). Strona pozwana pozostawała również w zwłoce z zapłatą wymagalnych faktur VAT wystawionych tytułem dokonanej sprzedaży towaru, w związku z częściowym wykonaniem umowy kupna - sprzedaży 10/07/2014 oraz umowy kupna - sprzedaży 12/07/2014, których należność opiewała na łączną kwotę 1.220.100 zł. Powód pismem z dnia 4 grudnia 2015 roku poinformował stronę pozwaną, że w oparciu o art 490 § 1 kodeksu cywilnego powstrzymuje się z dostarczeniem pozwanemu towaru w oparciu o umowę kupna - sprzedaży (...) z dnia 25 lipca 2014 r. do czasu: - zaofiarowania świadczenia wzajemnego, tj. wpłaty kwoty 1.220.100 zł na rachunek bankowy (...) lub - dania zabezpieczenia roszczenia poprzez złożenie pieniędzy do depozytu sądowego. Powód wskazał, że zgodnie z art. 490 § 1 kodeksu cywilnego jeżeli jedna ze stron obowiązana jest spełnić świadczenie wzajemne wcześniej, a spełnienie świadczenia przez drugą stronę jest wątpliwe ze względu na jej stan majątkowy, strona zobowiązaną do wcześniejszego świadczenia może powstrzymać się z jego spełnieniem, dopóki druga strona nie zaofiaruje świadczenia wzajemnego lub nie da zabezpieczenia. Powód podał, że do daty wysłania pisma pozwany nie uregulował zapłaty z tytułu: – faktura VAT (...) z dnia 10 listopada 2014r. w wysokości 29.483,72zł, -faktura VAT (...) z dnia 13 listopada 2014r. w wysokości 45.737,76zł, --faktura VAT (...) z dnia 14 listopada 2014r. w wysokości 14.567,99 zł, -faktura VAT (...) z dnia 15 listopada 2014r. w wysokości 32,247,24zł, -faktura VAT (...) z dnia 17 listopada 2014r. w wysokości 30,899,03zł, -faktura VAT (...) z dnia 18 listopada 2014r. w wysokości 30.655,5,01zł, -faktura VAT (...) z dnia 18 listopada 2014r. w wysokości 30.874,63zł, -faktura VAT (...) z dnia 20 listopada 2014r. w wysokości 15.178,04zł, VAT (...) z dnia 25 listopada 2014 r. w wysokości 15.483,07zł, -faktura VAT (...) z dnia 26 listopada 2014 r. w wysokości 59.862,32zł, - faktura VAT (...) z dnia 27 listopada 2014 r. w wysokości 16.453,05zł, - faktura VAT (...) z dnia 28 listopada 2014 r. w wysokości 16.440,85zł. Ponadto, powód przypomniał, że pozwany nie dokonał zapłaty należnych mu kwot z tytułu sprzedaży pszenicy (zaległość wynosi 35.615,16 zł) oraz kary umownej naliczonej w oparciu o umowę z dnia 30.07.2014r., objętej notą księgową nr (...) z dnia 17 listopada 2014 r. Powód uznał, że sytuacja majątkowa pozwanego wskazuje na brak lub niewystarczającą ilość w majątku takich aktywów, które są niezbędne do spełnienia danego świadczenia, tj. zapłaty ceny za towar dostarczony na podstawie umowy kupna - sprzedaży (...) z dnia 25 lipca 2014 r. i wątpliwe jest ze względu na stan majątkowy pozwanego, spełnienie przez Spółkę (...) sp. z o. o. z/s w Z. świadczenia z tytułu umowy kupna - sprzedaży (...) z dnia 25 lipca 2014 r. (dowód: pismo z dnia 4.12.2014 r. wraz z potwierdzeniem doręczenia w dniu 8.12.2014 r. k. 22-23 akt). Strona pozwana nie zareagowała na przedmiotowe pismo powoda, nie spełniła świadczenia wzajemnego, ani też nie złożyła kwoty zadłużenia do depozytu sądowego. Termin realizacji umowy upłynął bezskutecznie, strona pozwana nie odebrała od powoda ani jednej partii z umówionych 2.000 ton kukurydzy. Strona pozwana nie wykonała zobowiązania w całości. Powód pismem z dnia 7 stycznia 2015r. wyznaczył stronie pozwanej dodatkowy termin wywiązania się z zawartej umowy do dnia 14 stycznia 2015r.- pod rygorem skorzystania przez powoda z ustawowego prawa odstąpienia od zawartej umowy oraz podjęcia dalszych czynności mających na celu rekompensatę ewentualnie poniesionej straty w majątku powoda (dowód: wezwanie z dnia 7.01.2015 r. wraz z potwierdzeniem doręczenia w dniu 9.01.2015 r. k. 24 akt). W związku z tym, że pozwana Spółka nie spełniła świadczenia- nie wykonała zobowiązania powód w piśmie z dnia 15 stycznia 2015r. złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy kupna - sprzedaży nr (...) z dnia 25.07.2014 r. i wezwał kupującego do zapłaty kary umownej w wysokości 290.500 zł, wskazanej w treści noty księgowej nr (...) z dnia 15.01.2015 r. powód podał, że ostateczny termin odebrania kukurydzy na podstawie umowy kupna - sprzedaży (...) z dnia 25 lipca 2014r. strony ustaliły na dzień 31 grudnia 2014 r. Kupujący na podstawie umowy kupna - sprzedaży (...) z dnia 25 lipca 2014 r. nie odebrał żadnej ilości kukurydzy. Pismem z dnia 7 stycznia 2014 r. kupujący został wezwany do odebrania zakontraktowanej kukurydzy w terminie do dnia 14 stycznia 2014 r., z zastrzeżeniem, że po bezskutecznym upływie tego terminu sprzedający uprawniony będzie do odstąpienia od umowy kupna - sprzedaży (...) z dnia 25 lipca 2014 r. Kupujący do dnia złożenia oświadczenia nie odebrał od sprzedającego 2,000,00 zakontraktowanej kukurydzy, ani też nie dokonał zabezpieczenia zapłaty ceny. Powód wyznaczył pozwanej spółce 7 dniowy termin na spełnienie świadczenia liczony od daty doręczenia wezwania, który upłynął z dniem 28.01.2015 r. Wysokość kary umownej została obliczona zgodnie z treścią punktu 5 wiążącej strony postępowania umowy, gdzie strony ustaliły, że w przypadku niewykonania jej postanowień, strona której prawa zostały naruszone, uprawniona jest do naliczenia kary umownej w wysokości 25 % wartości netto niezrealizowanego kontraktu. Powód jako sprzedający uprawniony był do naliczenia kary umownej w wysokości 290.500 zł, stanowiącej iloczyn 25% ceny netto (581 zł) oraz ilości nieodebranego zboża (2.000 ton) - (dowód: oświadczenie z dnia 15.01.2015 r. wraz z notą księgową i potwierdzeniem doręczenia w dniu 21.01.2015 r. k. 25- akt). Pismem doręczonym powodowi w formie załącznika do wiadomości elektronicznej w dniu 6.02.2015 r. i podpisanym przez Prezesa zarządu Spółki, strona pozwana oświadczyła, że zapłaci zobowiązanie wynikające z nakazu zapłaty -300.000zł do końca lutego 2015r. , natomiast rekompensatę z tytułu kary umownej z wszystkich tytułów w kwocie 200.000,00 zł zostanie spłacone w marcu 2015 r., po 50.000 zł tygodniowo (dowód: wiadomość e- mail z załącznikiem k. 27 akt). Po złożeniu takiego oświadczenia oraz z uwagi pozostawanie stron w stałych stosunkach handlowych, strony przystąpiły do negocjacji w celu ugodowego załatwienia sprawy. W dniu 5 marca 2015 r. strony zawarły pisemne porozumienie, w którym strony umówiły się, że w terminie do dnia 31 maja 2015 r. pozwana Spółka odbierze partiami z magazynów powoda 4.500 ton kukurydzy paszowej suchej luzem po cenie 620 zł netto za tonę oraz dokona w tym terminie zapłaty za całość towaru. Warunkiem odebrania i wydania kolejnej partii towaru będzie zapłata za odebrane uprzednio 250 ton. W przypadku braku płatności powód będzie uprawniony do wstrzymania się z wydaniem kolejnych partii do czasu uregulowania należności za dany towar. W punkcie 5 paragrafu 1 porozumienia w związku z zawarciem niniejszego porozumienia powód oświadczył, iż zrzeknie się w stosunku do BM dochodzenia roszczeń odszkodowawczych (w tym kar umownych) z tytułów wynikających z dotychczasowej współpracy stron w tym z tytułów: -umowy kupna sprzedaży nr (...) z dnia 25 lipca 2014 roku (kukurydza) oraz naliczonej na jej podstawie kary umownej w kwocie 290.500,00 zł wystawioną przez RYWAL; -umowy kupna sprzedaży nr 10/07/2014 z dnia 25 lipca 2014 roku (kukurydza) oraz naliczonej na jej podstawie kary umownej w kwocie 261,223,41 zł objętej notą księgową wystawioną przez RYWAL, -umowy kupna sprzedaży nr 12/07/2014 z dnia 30 lipca 2014 roku (kukurydza) oraz naliczonej na jej podstawie kary umownej w kwocie 239.005,51 zł objętej notą księgową wystawioną przez RYWAL; - umowy kupna sprzedaży nr 11/07/2014 z dnia 30 lipca 2014 roku (pszenica) oraz naliczonej na jej podstawie kary umownej w kwocie 103.351,50 zł objętej notą księgową wystawioną przez RYWAL. Ponadto, RYWAL ponadto cofnie pozew w sprawie z jego powództwa toczącej się obecnie przed Sądem Okręgowym w Łodzi, sygn. akt X GNc 1453/14 na co BM wyrazi zgodę i nie będzie wnosił o zasądzenie z tego tytułu kosztów sądowych. RYWAL oświadczył, iż zrzeczenie się w stosunku do BM dochodzenia roszczeń odszkodowawczych (w tym kar umownych), o których mowa w pkt 5 niniejszego paragrafu, nastąpi na piśmie w terminie do dnia 15 czerwca 2015 r. lecz tylko wtedy gdy BM wywiąże się z obowiązków wynikających z niniejszego porozumienia. Strony zgodnie oświadczyły, że zawarcie niniejszego porozumienia nie stanowi zrzeczenia się przez RYWAL w stosunku do BM dochodzenia roszczeń odszkodowawczych (w tym kar umownych), o których mowa w pkt 5 niniejszego paragrafu. W§2 porozumienia strony postanowiły, że w przypadku niewywiązania się przez BM z postanowień niniejszego porozumienia w terminie do dnia 31 maja 2015 r., w szczególności poprzez odbiór i zapłatę całego umówionego towaru (4,500 ton kukurydzy paszowej), niniejsze porozumienie przestaje wiązać obie strony, w szczególności RYWAL nie będzie zobowiązany do złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się w stosunku do BM dochodzenia roszczeń odszkodowawczych (w tym kar umownych), o których mowa w § 1 pkt 5 niniejszego porozumienia i roszczeń tych nie utraci (dowód: porozumienie k. 28 akt, zeznania świadka R. D. e-protokół rozprawy z dnia 5 czerwca 2017r. czas 00:14:24, 00:18:34, zeznania świadka K. C. e- protokół rozprawy z dnia 5 czerwca 2017r. czas 00:36:37-00:45:01, zeznania świadka E. P. e-protokół rozprawy z dnia 5 czerwca 2017r. czas 01:02:31). P. pozwanego nie uchylał się od zapisu o karach umownych na wypadek niewywiązania się ze zobowiązania, ponieważ sądził, że nie będzie problemów z jego realizacją. Pozwany chciał zapłacić powodowi dodatkowo kwotę 400.000zł, żeby rekompensować powodowi opóźnienia w wykonaniu umowy (dowód: zeznania świadka E. P. e-protokół rozprawy z dnia 5 czerwca 2017r. czas 01:02:31, zeznania świadka M. K. e-protokół rozprawy z dnia 5 czerwca 2017r. czas 01:21:03). Była mowa, że pozwany zakupi zboże po wyższej cenie tj. 20-40zł więcej na tonie, chociaż ceny były dopiero ustalane na datę faktycznego odbioru towaru (dowód: zeznania świadka M. K. e-protokół rozprawy z dnia 5 czerwca 2017r. czas 01:21:03, 01:30:12). Pozwany miał zamiar wywiązać się porozumienia i nadal współpracować z powodem, ale zarządcy u pozwanego zmieniali się i dług urósł do 200 milionów złotych wobec różnych wierzycieli (dowód: zeznania świadka E. P. e-protokół rozprawy z dnia 5 czerwca 2017r. czas 01:02:31). Strona pozwana nie wywiązała się z zawartego porozumienia w całości, nie dokonała odbioru ziarna w uzgodnionym terminie tj. do dnia 31 maja 2015r. Strona pozwana dokonała odbioru jedynie 182,1 ton kukurydzy z umówionych 4.500 ton ziarna kukurydzy już po upływie terminu uzgodnionego w treści porozumienia tj. w dniu 7 sierpnia 2015 r. Pismem z dnia 5 maja 2015 r. powód wezwał stronę pozwaną do wykonania zawartego porozumienia. Pismem z dnia 24 czerwca 2015 r. powód ponowne wezwał stronę pozwaną do zapłaty kary umownej w kwocie 290.500,00 zł. Przedmiotowe pismo zostało odebrane przez stronę pozwaną w dniu 3 lipca 2015 r. (dowód: wezwanie z dnia 5.05.2015 r. wraz z potwierdzeniem nadania w formie wiadomości elektronicznej k.29-30, 31,32, 33 akt). Do dnia wniesienia pozwu pozwana Spółka nie uregulowała względem powoda pozostałego zadłużenia z tytułu kary umownej za niewykonanie zawartej umowy w całości (dowód: okoliczność bezsporna). Na podstawie innych umów kupna - sprzedaży (zawartych już po upływie terminu realizacji obowiązków wynikających z porozumienia z dnia 5.03.2015r. nr: (...), (...), (...), (...), (...), (...) sprzedał stronie pozwanej łącznie 1.197,14 ton ziarna pszenicy oraz na podstawie porozumienia z dnia 5.03.2015 r. 23,46 ton ziarna kukurydzy. Strona pozwana nie zapłaciła powodowi za zakupiony i odebrany towar. Powód skierował na drogę postępowania sądowego sprawę o zapłatę należności za w/w towar. Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu nakazowym w sprawie sygn. akt: X GNc 838/15 z dnia 2.10.2015 r. Sąd Okręgowy w Łodzi wydał nakaz zapłaty zgodnie z żądaniem powoda, który niezwłocznie wniósł o wszczęcie i przeprowadzenie postępowania zabezpieczającego. W związku z powyższym, strona pozwana dokonała zapłaty kwot objętych w/w nakazem zapłaty oraz kosztów postępowania zabezpieczającego w sprawie sygn. akt: Km 850/
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.