Sygn. akt: XVI GCo 90/12 Dnia 30 kwietnia 2012 r. POSTANOWIENIE Sąd Okręgowy w Warszawie XVI Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący – SSO Małgorzata Rybicka - Pakuła po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2012 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) Spółki Akcyjnej w W. przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. o udzielenie zabezpieczenia roszczeń p o s t a n a w i a: 1. zabezpieczyć roszczenia uprawnionego (...) Spółki Akcyjnej w W. przeciwko obowiązanemu (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. o:
- a)zaniechanie działań polegających na rozpowszechnianiu w jakikolwiek sposób reklam zawierających: graficzne przedstawienie samolotu widzianego od strony dziobu, do którego pasażerowie wsiadają po schodach przystawionych z lewej strony, patrząc od strony odbiorcy, a wysiadają po schodach przystawionych z prawej strony, patrząc od strony odbiorcy, w tle którego, po lewej i prawej stronie samolotu, znajdują się obrazy przedstawiające dwa różne miejsca na kuli ziemskiej, oraz oznaczenia „Nowe Polskie Linie Lotnicze” - poprzez zakazanie obowiązanemu na czas trwania procesu rozpowszechniania w jakikolwiek sposób reklam zawierających: graficzne przedstawienie samolotu widzianego od strony dziobu, do którego pasażerowie wsiadają po schodach przystawionych z lewej strony, patrząc od strony odbiorcy, a wysiadają po schodach przystawionych z prawej strony, patrząc od strony odbiorcy, w tle którego, po lewej i prawej stronie samolotu, znajdują się obrazy przedstawiające dwa różne miejsca na kuli ziemskiej, oraz oznaczenia „Nowe Polskie Linie Lotnicze”,
- b)zaniechanie działań polegających na używaniu w reklamie oznaczenia „Polskie Linie Lotnicze” - poprzez zakazanie obowiązanemu na czas trwania procesu używania w reklamie oznaczenia (...). 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie; 3. wyznaczyć uprawnionemu (...) Spółki Akcyjnej w W. 14-dniowy termin na złożenie pozwu przeciwko obowiązanemu (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. o:
- a)zaniechanie działań polegających na rozpowszechnianiu w jakikolwiek sposób reklam zawierających: graficzne przedstawienie samolotu widzianego od strony dziobu, do którego pasażerowie wsiadają po schodach przystawionych z lewej strony, patrząc od strony odbiorcy, a wysiadają po schodach przystawionych z prawej strony, patrząc od strony odbiorcy, w tle którego, po lewej i prawej stronie samolotu, znajdują się obrazy przedstawiające dwa różne miejsca na kuli ziemskiej, oraz oznaczenia „Nowe Polskie Linie Lotnicze”;
- b)zaniechanie działań polegających na używaniu w reklamie oznaczenia „Polskie Linie Lotnicze” - pod rygorem upadku zabezpieczenia. 4. postanowieniu w zakresie punktu 1. nadać klauzulę natychmiastowej wykonalności. SSO Małgorzata Rybicka - Pakuła UZASADNIENIE (...) Spółki Akcyjnej w W. złożył wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczeń przeciwko obowiązanemu (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w G. o: 1. zaniechanie (zaprzestanie i niepodejmowanie w przyszłości) działań polegających na rozpowszechnianiu w jakikolwiek sposób reklam zawierających: graficzne przedstawienie samolotu widzianego od strony dziobu, do którego pasażerowie wsiadają po schodach przystawionych z lewej strony, patrząc od strony odbiorcy, a wysiadają po schodach przystawionych z prawej strony, patrząc od strony odbiorcy, w tle którego, po lewej i prawej stronie samolotu, znajdują się obrazy przedstawiające dwa różne miejsca na kuli ziemskiej, oraz oznaczenia (...); 2. zaniechanie (zaprzestanie i niepodejmowanie w przyszłości) działań polegających na rozpowszechnianiu reklamy radiowej zawierającej tekst: „Informujemy, że pociąg jest opóźniony o 30 minut. Informujemy, że z powodu remontu na autostradzie przejezdny jest tylko jeden pas. Informujemy, że w G. będziemy na czas. Życzymy przyjemnego lotu. Wybierz nowe polskie linie lotnicze. Szukaj atrakcyjnych połączeń do dziewięciu miast w P., już od 99 zł na (...) (...). P. górą”; 3. zaniechanie (zaprzestanie i niepodejmowanie w przyszłości) działań polegających na używaniu w jakikolwiek sposób, w tym również w reklamie, oznaczenia „Polskie Linie Lotnicze” - poprzez:
- a)zakazanie obowiązanemu na czas trwania procesu rozpowszechniania w jakikolwiek sposób reklam zawierających: graficzne przedstawienie samolotu widzianego od strony dziobu, do którego pasażerowie wsiadają po schodach przystawionych z lewej strony, patrząc od strony odbiorcy, a wysiadają po schodach przystawionych z prawej strony, patrząc od strony odbiorcy, w tle którego, po lewej i prawej stronie samolotu, znajdują się obrazy przedstawiające dwa różne miejsca na kuli ziemskiej, oraz oznaczenia „Nowe Polskie Linie Lotnicze”,
- b)zakazanie obowiązanemu na czas trwania procesu rozpowszechniania reklamy radiowej zawierającej tekst: „Informujemy, że pociąg jest opóźniony o 30 minut. Informujemy, że z powodu remontu na autostradzie przejezdny jest tylko jeden pas. Informujemy, że w G. będziemy na czas. Życzymy przyjemnego lotu. Wybierz nowe (...) linie lotnicze. Szukaj atrakcyjnych połączeń do dziewięciu miast w P., już od 99 zł na (...). (...). P. górą”,
- c)zakazanie obowiązanemu na czas trwania procesu używania w jakikolwiek sposób, w tym również w reklamie, oznaczenia (...). W uzasadnieniu wniosku uprawniony podał, iż jest przedsiębiorstwem prowadzącym od 1928 r. regularne przewozy pasażerskie w P.. Od 1929 r. używa oznaczenia „Polskie Linie Lotnicze”. W sierpniu 2011 r. uprawniony rozpoczął nową ogólnopolską kampanię reklamową opartą na koncepcji „wsiadają/wysiadają”. W kampanii wykorzystywany jest utwór reklamowy, którego zasadniczym i powtarzalnym elementem graficznym jest przedstawienie samolotu stojącego na płycie lotniska, widzianego od strony dziobu, po obydwu stronach którego znajdują się charakterystyczne widoki przedstawiające różne miejsca na kuli ziemskiej, z reguły miasta. Do samolotu z jednej strony (prawej lub lewej) lub obu stron, przystawione są schodki, po których pasażerowie wsiadają i/lub wysiadają z samolotu. Obowiązany jest również przewoźnikiem lotniczym oferującym loty krajowe. Przedsiębiorstwo to powstało w 2011 r., a od lutego 2012 r. prowadzi za pośrednictwem prasy, siatek wielkoformatowych i Internetu kampanię reklamowa z użyciem hasła reklamowego „Nowe Polskie Linie Lotnicze”, w związku z wejściem tego podmiotu na rynek usług przewozów lotniczych w P.. Obowiązany wykorzystuje w swojej kampanii reklamy przedstawiające wizerunek samolotu, widzianego od strony dziobu, stojącego na płycie lotniska i wsiadających/wysiadających pasażerów. Ponadto, obowiązany rozpowszechnia reklamę radiową o treści: „Informujemy, że pociąg jest opóźniony o 30 minut. Informujemy, że z powodu remontu na autostradzie przejezdny jest tylko jeden pas. Informujemy, że w G. będziemy na czas. Życzymy przyjemnego lotu. Wybierz nowe (...) linie lotnicze. Szukaj atrakcyjnych połączeń do dziewięciu miast w P., już od 99 zł na (...) (...). P. górą”. Uprawniony uznając, iż działania obowiązanego stanowią czyny nieuczciwej konkurencji, w rozumieniu niedozwolonej reklamy porównawczej oraz niedozwolonego oznaczenia usług i przedsiębiorstwa, naruszają autorskie prawa majątkowe uprawnionego do utworu reklamowego oraz naruszają prawa uprawnionego do firmy, wezwał obowiązanego do zaprzestania opisanych działań. Obowiązany odmówił jednak spełnienia żądań uprawnionego. Uzasadniając swój interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia uprawniony stwierdził, iż skutkiem braku zabezpieczenia w niniejszej sprawie będzie brak osiągnięcia celu postępowania. Obowiązany będzie mógł bowiem nadal dokonywać czynów nieuczciwej konkurencji i naruszać prawo do firmy uprawnionego. Działania te będą pociągać za sobą niekorzystne następstwa dla uprawnionego, przez co ochrona udzielona dopiero w orzeczeniu rozstrzygającym spór będzie iluzoryczna. Sąd zważył, co następuje: Wniosek uprawnionego zasługuje częściowo na uwzględnienie. Stosownie do art. 730 i 730 1 k.p.c. przesłankami ustawowymi zabezpieczenia roszczenia są: 1. uwiarygodnienie roszczenia, tj. uprawdopodobnienie jego zasadności, 2. uprawdopodobnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Wskazane warunki dopuszczalności zabezpieczenia muszą istnieć łącznie, co oznacza, że brak chociażby jednej z nich powoduje, że zabezpieczenie roszczenia jest niedopuszczalne. W ocenie Sądu, uprawniony spełnił wskazane warunki w stosunku do 1. i częściowo w stosunku do 3. roszczenia. Roszczenie jest wiarygodne, jeśli istnieje uzasadniona podstawa do przypuszczenia, że ono istnieje i jest wymagalne. Jako że w postępowaniu zabezpieczającym konieczne jest jedynie uprawdopodobnienie roszczenia, zgodnie z art. 243 k.p.c., zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest w takiej sytuacji wymagane. Należy jednak podkreślić, iż zakres badania wniosku przez sąd ma ograniczony zakres, rozstrzygniecie zaś charakter tymczasowy i nie przesądza wyniku sprawy w postępowaniu rozpoznawczym (por. postanowienie SA w Lublinie z dnia 12 lutego 1997 r., sygn. akt I ACz 38/97, LEX nr 29605). Na podstawie przedstawionego przez uprawnionego materiału dowodowego można przyjąć wysokie prawdopodobieństwo istnienia jego roszczenia, opisanego w punkcie 1. petitum, tj. roszczenia o zaniechanie rozpowszechniania graficznej reklamy. Jak wynika z wydruków reklam prasowych uprawnionego i obowiązanego (m.in. k. 17), oba podmioty w kampanii promocyjnej posługują się łudząco podobnym wizerunkiem samolotu stojącego na płycie lotniska, z dziobem skierowanym w stronę osoby oglądającej reklamę, z wizerunkiem pasażerów wsiadających do samolotu z jego lewej burty i wysiadających po schodkach z prawej. Ponadto, z wydruków z czasopism, w którym były zamieszczane reklamy uprawnionego (k. 209 – 222) wynika, że obowiązany na dużą skalę reklamy te zamieszczał od września 2011 r. Z załączonego wydruku artykułu ze strony internetowej (...) , zamieszczonego w dniu 20 lutego 2012 r. (k. 241) wynika natomiast, że obowiązany w lutym 2012 r. dopiero rozpoczynał kampanię z użyciem tego konceptu graficznego. Tym samym, należało przyjąć, w ocenie Sądu, iż przedmiotowa reklama obowiązanego może zostać uznana za bezprawnie wykorzystującą koncept promocyjny konkurencyjnego przedsiębiorcy oraz skojarzenia potencjalnych klientów uprawnionego z usługami oferowanymi przez obowiązanego. Jest to tym bardziej prawdopodobne, że uprawniony posługuje się marką o utrwalonej pozycji wśród (...)klientów, a kampania reklamowa obowiązanego nastąpiła tuż po kampanii obowiązanego, adresowanej do szerokiego grona odbiorców. Działania obowiązanego mogą być więc zakwalifikowane jako czyny nieuczciwej konkurencji, stypizowane w art. 16 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. Ust. nr 152, poz. 1503, j.t.), tj. jako reklama sprzeczna z dobrymi obyczajami, bo wykorzystująca nakłady finansowe obowiązanego na promocję do sprzedaży usług innego przedsiębiorcy i wprowadzającą klienta w błąd co do pochodzenia usługi. Decyduje to o prawdopodobieństwie istnienia roszczenia o zaniechanie niedozwolonych działań w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy. Należało również uznać za prawdopodobną zasadność zarzutu dopuszczenia się przez obowiązanego czynu nieuczciwej konkurencji polegającego na oznaczeniu przedsiębiorstwa, które może wprowadzić w błąd, przez używanie firmy używanej wcześniej, zgodnie z prawem, do oznaczenia innego przedsiębiorstwa (art. 5 u.z.n.k.). Nazwa „Polskie Linie Lotnicze” jest częścią firmy uprawnionego (odpis z KRS – k. 56), używaną powszechnie także na oznaczenie przedsiębiorstwa uprawnionego od momentu jego powstania, tj. od lat 20. XX w. (k. 136 - 150). Nazwa ta jest powszechnie znana, a przez to posiadająca silną zdolność odróżniająca. Jak wynika ze zgromadzonych materiałów reklamowych, w reklamach swoich usług obowiązany posługuje się hasłem „Polskie Linie Lotnicze”. W wydaniu graficznym wszystkie słowa tego hasła są pisane czerwoną czcionką na jasnym tle, wielka literą i zajmują centralną część reklamy. Co prawda, towarzyszy im słowo „Nowe”, ale jest ono mniejsze i pisane ciemną czcionką (k. 10). Nadto, należy wskazać, iż obowiązany rozpoczął działalność rynkową zdecydowanie później niż uprawniony (odpis z KRS - k. 223). Powyższe ustalenia pozwalają przyjąć za wiarygodną tezę, w ocenie Sadu, iż działania obowiązanego grożą ryzykiem konfuzji u klientów uprawnionego, mogących odnosić ww. nazwę w reklamach obowiązanego do oznaczenia przedsiębiorstwa (w sensie podmiotowym i przedmiotowym) uprawnionego. Konsekwencją tego stanu rzecz może być pasożytnicze wykorzystywanie przez obowiązanego renomy marki uprawnionego do budowanie swojej pozycji rynkowej. O zamiarze wywołania przez obowiązanego takiego skutku może świadczyć użycie przedmiotowej nazwy w formie używanej przez obowiązanego, tj. w liczbie mnogiej („Linie”) i w pisowni każdego słowa wielką literą, co wyklucza zastosowanie tej nazwy przez obowiązanego w znaczeniu opisowym. W związku z tym, za prawdopodobne należało uznać istnienie roszczenia uprawnionego o zaniechanie używania przez obowiązanego tej nazwy w reklamie (art. 18 ust. 1 pkt 1 u.z.n.k.). Jeśli chodzi o istnienie interesu prawnego obowiązanego w udzieleniu zabezpieczenia, to należy powołać art. 730 1 § 2 k.p.c., który stanowi, że interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, obawa uprawnionego, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić osiągnięcie celu postępowania powinna być realna, a nie ogólnikowa i znajdować swoje uzasadnienie w okolicznościach sprawy (por. orzeczenie Sądu Najwyższego, sygn. akt IV CZ 54/61, OSPiKA 1962, poz. 289). Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowego wniosku należy stwierdzić, zdaniem Sądu, iż uprawniony spełnił ten warunek. Interes prawny sprowadza się w tym przypadku do potrzeby uzyskania przez uprawnionego tymczasowej ochrony prawnej, celem zapobieżenia niekorzystnym skutkom działalności obowiązanego, mogącym prowadzić do spadku zainteresowania ofertą uprawnionego i utrzymywania w obrocie oznaczenia osłabiających zdolność odróżniającą jego przedsiębiorstwa. Konsekwencją takiego stanu rzeczy byłoby nieuczciwe czerpanie zysków płynących z kojarzenia usług obowiązanego z usługami uprawnionego. Poza tym, w sytuacji gdyby usługi oferowane przez obowiązanego znacząco odbiegały od średniej jakości usług ego typu, mogłaby to również w sposób negatywny odbić się na dobrym imieniu uprawnionego jako przedsiębiorcy. Sąd oddalił wniosek w zakresie zabezpieczenia roszczenia o zaniechanie rozpowszechniania reklamy radiowej, bowiem w treści tekstu tej reklamy przedstawionym przez uprawnionego, tylko jedno zdanie („Wybierz nowe (...) linie lotnicze”) mogło naruszać, w ocenie Sądu, art. 10 u.z.n.k. Pozostała treść reklamy nie zdawała się stanowić takiego naruszenia. Zakazanie jej emisji w całości stanowiłoby zatem obciążenie obowiązanego ponad potrzebę, czego zabrania art. 730 1 § 3 k.p.c. Nadto, dowód z pliku audio na nośniku CD załączonym do akt, który miał zawierać przedmiotowa reklamę, nie był możliwy do przeprowadzenia, z uwagi na błąd w zapisie. Nie pozwoliło to zweryfikować twierdzeń uprawnionego w tym zakresie. Należy jednak podkreślić, iż interes uprawnionego został zabezpieczony w tej mierze poprzez udzielenie zabezpieczenia zakazujące używania przez obowiązanego oznaczenia „Polskie Linie Lotnicze” w reklamie. Jako że zakaz ten odnosi się do wszelkich form reklamy, znajdzie on zastosowanie i w przypadku reklamy radiowej, choć wyłącznie w zakresie, w jakim reklama ta może naruszać prawa podmiotowe uprawnionego. Sąd nie uwzględnił natomiast istnienia roszczenia uprawnionego przeciwko obowiązanemu o zaniechanie działań polegających na używaniu w jakikolwiek sposób, poza użyciem w reklamie, oznaczenia „Polskie Linie Lotnicze”. Roszczenie to zostało sformułowane nieostro („jakikolwiek”), co, w przypadku jego uwzględnienia, uniemożliwiłoby jego skuteczną egzekucję. Tym samym, roszczenie to należało uznać za niemogące stanowić podstawy do uregulowania praw i obowiązków stron, a przez to niezawierające się w dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 1 u.z.n.k. i nie uprawdopodobnione na potrzeby postępowania zabezpieczającego. Z tych samych powodów Sąd oddalił odpowiadający temu roszczeniu sposób zabezpieczenia, tj. zakazanie obowiązanemu na czas trwania procesu używania w jakikolwiek sposób, poza użyciem w reklamie, oznaczenia „Polskie Linie Lotnicze”. Z uwagi na powyższe, Sąd, na podstawie art. 730 1 k.p.c. i art. 755 k.p.c. w związku z art. 735 k.p.c. i art. 738 k.p.c., postanowił jak w punkcie 1. sentencji. Termin na wniesienia powództwa Sąd wyznaczył w oparciu o art. 733 k.p.c. W przedmiocie nadania klauzuli wykonalności niniejszemu postanowieniu, Sąd orzekł na podstawie art. 743 § 1 k.p.c. SSO Małgorzata Rybicka - Pakuła ZARZĄDZENIE: ⚫ (...) ⚫ (...)