Sygn. akt V ACa 100/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 2017 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie V Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący:SSA Przemysław Kurzawa Sędziowie:SA Marzena Miąskiewicz SO del. Elżbieta Wiatrzyk-Wojciechowska (spr.) Protokolant:sekr. sądowy Anna Łachacz po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa E. S. przeciwko M. Z. o uznanie czynności za bezskuteczną na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. akt II C 799/14 I. oddala apelację; II. zasądza od M. Z. na rzecz E. S. kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Elżbieta Wiatrzyk-Wojciechowska Przemysław Kurzawa Marzena Miąskiewicz Sygn. akt V ACa 100/17 UZASADNIENIE W dniu 14 lipca 2014 r. E. S. wniosła pozew przeciwko M. Z. domagając się uznania za bezskuteczną wobec siebie umowy o dożywocie z dnia 24 października 2011 r., na podstawie której G. P. przeniosła na M. Z. udział wynoszący ½ części we własności nieruchomości stanowiącej działki gruntu nr (...) położonej w Ł., a także zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu wskazano, iż powódka jest wierzycielem G. P., jej wierzytelność o zapłatę kwoty 21.100 zł z ustawowymi odsetkami od 1 grudnia 1994 r. została stwierdzona prawomocnym wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie z dnia 21 listopada 2007 r. sygn. II C 1328/06, prowadzone przeciwko dłużniczce postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do ujawnienia majątku, natomiast dłużniczka podejmuje działania mające na celu pokrzywdzenie wierzycieli, w tym rozporządzenie prawem własności nieruchomości opisanej w pozwie. M. Z. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych, wywodząc iż nie zostały spełnione przesłanki konieczne do skutecznego wniesienia skargi paulińskiej. Pozwany podniósł szereg zarzutów przeciwko żądaniu pozwu, zarzucając m.in. iż wierzytelność stwierdzona wyrokiem zaocznym była przedawniona w chwili wydawania wyroku, że powódka w pozwie domaga się umożliwienia egzekwowania przedawnionych należności z tytułu odsetek oraz, iż powódka jako wierzyciel egzekwujący nie dokonywała żadnych czynności w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym od 2008 r. Pozwany zaprzeczył posiadaniu przez siebie wiedzy o istnieniu zadłużenia G. P. w chwili zawierania umowy o dożywocie a także akcentował, iż dłużniczka nie jest niewypłacalna, skoro przysługuje jej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie wyrokiem z dnia 22 stycznia 2016 r. uznał za bezskuteczną w stosunku do powódki E. S. umówię o dożywocie zawartą dnia 24 października 2011 roku przed notariuszem w W. J. J. za numerem rep. (...) między G. P. a pozwanym M. Z., celem zaspokojenia wierzytelności wynikających z prawomocnego wyroku zaocznego Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie z dnia 21 listopada 2007 roku sygn. akt II C 1328/06 (pkt I) oraz zasądził od pozwanego M. Z. na rzecz powódki E. S. kwotę 8617zł (osiem tysięcy sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu (pkt II). Wyrok ten został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną: Wyrokiem zaocznym z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. II C 1328/06 Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie zasądził od G. P. na rzecz E. S. kwotę 21.100 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 1 grudnia 1994 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 3.985 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W czerwcu 2008 r. E. S. złożyła wniosek o wszczęcie egzekucji należności zasądzonych prawomocnym wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie z 21 listopada 2007 r. sygn. II C 1328/06. P. egzekucyjne toczyło się przed Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie J. B. pod sygn. Km 795/08. W jej toku komornik sądowy ustalił, iż na zajętym rachunku bankowym dłużniczki nie ma środków wystarczających na realizację zajęcia oraz że występuje zbieg z egzekucją prowadzoną przez innych komorników. W dniu 11 maja 2009 r. komornik został poinformowany o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, na skutek postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2009 r. w sprawie II C 1328/06. We wrześniu 2013 r. pełnomocnik E. S. wystąpił o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Jednakże już wówczas nie udało się odnaleźć majątku dłużniczki, zaś sama dłużniczka oświadczyła iż nie jest w stanie uregulować należności. W listopadzie 2008 r. G. P. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od w/w zaocznego. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2009 r. na wniosek G. P.. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi - Północ w W. J. B. pod sygn. Km 795/08. W dniu 26 czerwca 2009 r. wniosek G. P. o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od wyroku zaocznego został oddalony, a sprzeciw - odrzucony. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 25 marca 2010 r. na skutek oddalenia przez Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie zażalenia G. P. na postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu. Odpisy postanowienia doręczono pełnomocnikom obu stron pod koniec kwietnia 2010 r. W kwietniu 2010 r. G. P. wniosła przeciwko E. S. pozew, żądając pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego - wyroku zaocznego Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie wydanego w sprawie pod sygn. akt II C 1328/06 zaopatrzonego 17 marca 2008 r. w klauzulę wykonalności. Uwzględniając zamieszczony w pozwie wniosek o zabezpieczenie roszczenia, postanowieniem z dnia 11 maja 2010 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie J. B. o sygn. Km 795/08 do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Wyrokiem z dnia 14 lutego 2012 r., który uprawomocnił się z dniem 11 kwietnia 2012 r., powództwo zostało oddalone. W dniu 24 października 2011 r. G. P. zawarła ze swoim synem M. Z. umowę dożywocia, na podstawie której przeniosła na rzecz M. Z. przysługujący jej udział 1/2 części w prawie własności nieruchomości położonej w Ł. przy ul. (...), stanowiącej działki gruntu nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Łasku prowadzi księgę wieczystą (...) i w prawie własności nieruchomości położonej w Ł. przy ul. (...). stanowiącej działkę gruntu nr (...). dla której Sąd Rejonowy w Łasku prowadzi księgę wieczystą (...), zaś M. Z. zobowiązał się zapewnić własnym kosztem G. P. dożywotnie utrzymanie, polegające na przyjęciu jej jako domownika i zapewnieniu możliwości nieograniczonego zamieszkiwania w budynku wzniesionym na w/w nieruchomości, dostarczaniu środków niezbędnych do życia wedle jej uzasadnionych potrzeb, zapewnienia odpowiedniej pomocy i pielęgnacji w chorobie oraz sprawienia własnym kosztem pogrzebu odpowiadającego miejscowym zwyczajom. W chwili zawierania umowy dożywocia G. P. zamieszkiwała wraz z mężem i córką w W., przy ul. (...). Kilkanaście dni wcześniej, tj. w dniu 12 października 2011 r. G. P. zawarła ze swoją córką I. Z. umowę pożyczki, przewłaszczenia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w W. na zabezpieczenie spłaty pożyczki, pełnomocnictwo i umowę użytkowania tego lokalu. W grudniu 2013 r. na wniosek wierzyciela hipotecznego - (...) Banku (...) S.A. w W. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie M. P. wszczął egzekucję z w/w własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu. W dniu 26 czerwca 2014 r. zawarta została umowa przeniesienia własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego przy ul. (...) W. na rzecz G. P.. Pismem z dnia 3 grudnia 2013 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi - Północ w W. J. B. poinformował E. S., iż prowadzone z jej wniosku pod sygn. Km 795/08 postępowanie egzekucyjne przeciwko G. P. zostanie umorzone, ponieważ nie odnaleziono mienia, z którego może być prowadzona egzekucja, dłużniczka mieszka u córki, jest na utrzymaniu męża i rodziny i toczy się przeciwko niej kilka postępowań egzekucyjnych. Pismem z dnia 29 września 2015 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi - Północ w Warszawie J. B. poinformował E. S. o stanie prowadzonego z jej wniosku pod sygn. Km 795/08 postępowania egzekucyjnego przeciwko G. P., wskazując iż dłużniczka nie pobiera zasiłków, renty ani emerytury, jest właścicielką samochodu osobowego z 1994 roku którego nie odnaleziono, egzekucja z rachunków bankowych jest bezskuteczna, przy czym przeciwko dłużniczce postępowania egzekucyjne prowadzi kilkunastu komorników. M. Z. od 26 września 2006 r. nieprzerwanie do chwili obecnej jest zatrudniony w Ministerstwie Spraw Zagranicznych na stanowiskach, kolejno, attache, III sekretarza. II sekretarza, I sekretarza i radcy w Konsulacie Generalnym RP we L.. Przed wyjazdem do L. M. Z. zamieszkiwał wspólnie z matką, a od 2006 r. utrzymuje z nią kontakt telefoniczny i przyjeżdża do niej kilka razy w roku. Zawierając umowę dożywocia M. Z. wiedział, iż G. P. zawierając tę umowę działała ze świadomością pokrzywdzenia swoich wierzycieli (domniemanie z art. 527 § 3 k.c.). G. P. nie zapłaciła E. S. należności zasądzonej wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie z dnia 21 listopada 2007 r. Sąd Okręgowy Warszawa Praga w Warszawie uznał powództwo za uzasadnione wskazując jako podstawę tego rozstrzygnięcia przepis art. 527 § 1 k.c., a powołując regułę rozkładu ciężaru dowodu (art. 6 k.c.) wskazał, że spełnienie przesłanek wymienionych w powołanym przepisie winien udowodnić powód, przy czym pomocne są w tym domniemania z art. 527 i 529 k.c. Sąd Okręgowy uznał, że strona powodowa wykazała istnienie przysługującej jej wierzytelności pieniężnej wobec G. P., a więc wobec osoby, która dokonała z pozwanym czynności prawnej objętej żądaniem ubezskutecznienia poprzez przedstawienie odpisu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. II C 1328/06. Stosownie do treści art. 365 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy jest związany w/w rozstrzygnięciem, czego konsekwencją jest przyjęcie, iż G. P. była dłużnikiem E. S. co do zapłaty kwoty 21.100 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 1 grudnia 1994 r. do dnia zapłaty oraz kwoty 3.985 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd Okręgowy uznał, że powódka wykazała, iż osoba trzecia (pozwany) uzyskał korzyść majątkową wskutek czynności prawnej dłużnika wskazując, że powódka złożyła odpis z ksiąg wieczystych (...) Sądu Rejonowego w Łasku, a pozwany złożył odpis kwestionowanej umowy o dożywocie. Wykazują one, iż G. P. była współwłaścicielką w udziale 1/2 części zabudowanej nieruchomości stanowiącej działki gruntu (...) opisanej w w/w księgach wieczystych, a w dniu 24 października 2011 r. przeniosła to prawo na rzecz M. Z.. Oznacza to, iż w następstwie umowy, z majątku G. P. „ubyło“' prawo własności nieruchomości, zaś prawo to nabył M. Z., uzyskując korzyść majątkową. Wartość owego prawa, określana przez strony transakcji na 190.000 zł (k. 178) w znaczący sposób przekraczała potencjalną wartość zobowiązań M. Z. wobec G. P. wynikających z umowy dożywocia. Znaczące jest przy tym, iż zobowiązania te miałyby się aktualizować na wypadek rozpadu małżeństwa G. P., gdyż zarówno w dacie zawierania kwestionowanej umowy, jak i w chwili wyrokowania dłużniczka zamieszkiwała wspólnie z mężem w W., nie domagając się umożliwienia jej zamieszkiwania wspólnie z pozwanym. Warunkiem skuteczności skargi paulińskiej jest także pokrzywdzenie wierzycieli jako następstwo kwestionowanej czynności prawnej dłużnika. Stan ten jest zdefiniowany w art. 527 § 2 k.c., w którym wskazano, iż czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności. Dłużnik jest niewypłacalny, gdy cały jego majątek nie wystarcza na pokrycie długów i gdy egzekucja prowadzona zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego nie może przynieść zaspokojenia wierzytelności pieniężnej przysługującej przeciwko temu dłużnikowi. Między tak rozumianą niewypłacalnością dłużnika a podjęciem przez niego czynności prawnej musi zachodzić związek przyczynowy, to jest czynność podjęta przez dłużnika musi być jedną z przyczyn powstałej niewypłacalności. Istotne jest. iż pokrzywdzenie wierzyciela należy oceniać według chwili zaskarżenia czynności prawnej, czyli musi istnieć w dacie wystąpienia z żądaniem uznania jej bezskuteczności i zachować aktualność na chwilę orzekania (art. 316 § 1 k.p.c.).W rozpatrywanej sprawie, z omawianego punktu widzenia, rozstrzygające znaczenie mają dokumenty znajdujące się w dołączonych aktach komorniczych Km 795/08 oraz pisma komornika sądowego kierowane do powódki przed wniesieniem pozwu i we wrześniu 2015 r. informujące o bezskuteczności egzekucji i o nieustaleniu jakichkolwiek źródeł dochodu, czy składników majątku dłużniczki z których możliwe jest prowadzenie egzekucji (k.31 i 250). Sąd Okręgowy dostrzegł, że istnieje związek przyczynowy między niewypłacalnością dłużnika G. P. a zawarciem przez nią kwestionowanej umowy o dożywocie. Skoro dłużniczka i pozwany określali wartość przenoszonego na pozwanego prawa na kwotę 190.000 zł (k. 178), egzekucja skierowana do przysługującego dłużniczce udziału w prawie własności nieruchomości położonych w Ł. przy ul. (...) z pewnością pozwoliłaby na zaspokojenie wierzytelności E. S. wobec G. P., wynoszącej w październiku 2013 r. kwotę 105.853,64zł (k.100 akt Km 795/08). Sąd Okręgowy powołał orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 28.06.2007 r. (IV CSK 115/07), w którym zostało wskazane, że „istotne dla zbadania wystąpienia przesłanki pokrzywdzenia wierzyciela jest ustalenie, czy w przypadku nie dokonania konkretnej czynności wierzyciel faktycznie zostałby zaspokojony”. Zdaniem Sądu Okręgowego, akcentowany przez pozwanego fakt, iż w dacie dokonywania zaskarżonej czynności dłużniczka była osobą wypłacalną, ponieważ nie miała zaległości podatkowych i posiadała środki na rachunkach bankowych, nie niweczy istnienia związku przyczynowego między zawarciem umowy o dożywocie a niewypłacalnością dłużniczki. Powódce nie sposób bowiem skutecznie czynić zarzutu, iż przez 3 lata trwania postępowania egzekucyjnego nie złożyła wniosku o wszczęcie egzekucji z nieruchomości w Ł., egzekucji ze spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu przy ul. (...) w W. czy też z wierzytelności zgromadzonych na rachunkach bankowych, skoro złożyć ich nie mogła, ponieważ w następstwie wniosków dłużniczki postępowanie egzekucyjne w sprawie Km 795/08 było przez kilka lat zawieszone. Postępowanie to zawieszono postanowieniem Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2009 r. wydanym w sprawie II C 1328/06 i zabezpieczenie to było obowiązujące do dnia 25 marca 2010 r. kiedy to prawomocnie odrzucono sprzeciw G. P. od wyroku zaocznego, a już 11 maja 2010 r., przed zwrotem akt II C 1328/06 z sądu odwoławczego, postępowanie egzekucyjne ponownie zostało zawieszone, tym razem w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie w sprawie II C 190/10 i zabezpieczenie to było obowiązujące do dnia 11 kwietnia 2012 r., kiedy to uprawomocnił się wyrok oddalający powództwo G. P. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Z tych przyczyn Sąd Okręgowy uznał, że E. S. nie mogła doprowadzić do wyegzekwowania przysługującej jej należności przed zawarciem przez dłużniczkę i pozwanego umowy przenoszącej własność nieruchomości w Ł.. Podobnie, istnienia związku przyczynowego między niewypłacalnością dłużnika a zawarciem umowy o dożywocie nie niweczy to, iż G. P. w okresie od czerwca 2014 r. do czerwca 2015 r. pozostawała osobą uprawnioną z tytułu własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu przy ul. (...) w W., skoro prawo to było obciążone hipotekami o znacznej wysokości. Z art. 527 § 1 k.c. wynika, iż przy dokonywaniu kwestionowanej czynności dłużnik musi działać ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Oznacza to, iż w chwili dokonywania kwestionowanej czynności dłużnik zdaje sobie sprawę, iż jej dokonanie może spowodować niemożność zaspokojenia się jego wierzycieli z należącego do niego majątku, przy czym wystarczy by dłużnik takie pokrzywdzenie przewidywał w granicach ewentualności. Zważywszy, iż świadomość pokrzywdzenia wierzycieli w rozumieniu art. 527 § 1 k.c. jest kategorią psychologiczną (określonym stanem umysłu), ojej wystąpieniu wnioskować należy na podstawie faktów towarzyszących zaskarżonej czynności, czyli kryteriów obiektywnych. O posiadaniu przez dłużnika tej świadomości świadczy wiedza dłużnika o istnieniu wierzycieli oraz o skutkach majątkowych dokonywanej czynności. Dowody zgromadzone w postępowaniu uzasadniały, zdaniem Sądu Okręgowego, przyjęcie, iż G. P. działała ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela. G. P. jako strona postępowania w sprawie II C 1328/06 i w sprawie II C 190/10 Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie wiedziała o istnieniu i wysokości swego zobowiązania wobec E. S., a skoro do października 2011 r. nie uiściła dobrowolnie w/w należności na rzecz powódki i wiedziała, że nie mogła zostać ona wyegzekwowana bo postępowanie egzekucyjne pozostawało zawieszone, musiała zdawać sobie sprawę o istnieniu zadłużenia wobec E. S. także w październiku 2011 r. Konsekwencje majątkowe umowy zawartej z pozwanym były jednoznaczne i wyrażone wprost w treści umowy o dożywocie (tj. przeniesienie udziału w prawie własności nieruchomości na pozwanego). Skoro kilkanaście dni wcześniej inną umową dłużniczka przeniosła przysługujące jej własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu na rzecz córki, zawierając umowę o dożywocie z pozwanym i wyzbywając się ostatniej nieruchomości stanowiącej jej własność musiała zdawać sobie sprawę, iż zawarcie umowy o dożywocie w dniu 21 października 2011 r. może spowodować niemożność zaspokojenia się jej wierzycieli. Sąd Okręgowy także uznał, że pozwany jako kontrahenta dłużnika posiadał wiedzę o tym, że dłużnik dokonuje czynności ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli lub też miał możność dowiedzenia się o tym przy zachowaniu należytej staranności (art. 527 § 1 k.c.). M. Z. jest synem G. P., a więc niewątpliwie osobą bliską dłużniczki. Przeciwko niemu przemawiało domniemanie posiadania przez niego wiedzy o tym, że dłużniczka działała ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli z art. 527 § 3 k.c. Istnienie domniemania z art. 527 § 3 k.p.c. powoduje odwrócenie ciężaru dowodowego - przy zaskarżeniu czynności dokonanej wobec osób bliskich wierzyciel jest obowiązany tylko do wykazania stosunku bliskości (co powódka uczyniła, przedkładając odpis skrócony aktu urodzenia pozwanego), a pozwanego obciąża obowiązek wykazania w drodze przeciwdowodu, że nie miał wiedzy o działaniu dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela. Jedynym dowodem zaoferowanym przez pozwanego, mającym wykazać, że nie wiedział o istnieniu zadłużenia swej matki wobec E. S. i skutkach wynikających dla E. S. z zawarcia umowy o dożywocie, były zeznania pozwanego. Sąd zeznaniom tym w omawianym zakresie nie dał wiary, zważywszy na oczywiste zainteresowanie pozwanego wynikiem postępowania i sprzeczność z zasadami doświadczenia życiowego (szczególnie, iż pozwany przyznawał, że jeszcze przed swoim wyjazdem do L. wiedział o roszczeniach E. S. wobec swojej matki, później zaś utrzymywał stały kontakt z matką i temat toczącego się postępowania sądowego między p. S. a jego matką był poruszany). Znaczące jest także zaniechanie zgłoszenia przez pozwanego innych dowodów, mających potwierdzić jego relację, np. dowodu z zeznań w charakterze świadka swojej żony i matki. Mając na uwadze wszystkie powyżej opisane okoliczności, na podstawie powołanych przepisów, Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo w całości, orzekając jak w punkcie I wyroku opisując wierzytelność objętą ochroną. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., zasądzając od pozwanego na rzecz powódki kwotę stanowiącą sumę uiszczonej opłaty sądowej od pozwu (5.000zł), uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) i wynagrodzenia pełnomocnika powódki (3.600zł), określonego zgodnie z §2 ust.2 w zw. z §6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (...). Powyższy wyrok został zaskarżony apelacją przez pozwanego, który wniósł o zmianę wyroku i oddalenie powództwa oraz zasądzenie na jego rzecz od powoda koszów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje. W apelacji pozwany podniósł zarzuty dotyczące: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. - art. 527 § 3 k.c. poprzez błędną wykładnię, skutkującą przyjęciem, że bliskie pokrewieństwo pomiędzy dłużnikiem a osobą trzecią oznacza automatycznie pozostawanie tych osób w bliskim stosunku i pozwany jako syn dłużniczko zawierając umowę dożywocia wiedział, że matka działa ze świadomością pokrzywdzenia swoich wierzycieli, w sytuacji, w której stosunek pokrewieństwa nie jest okolicznością decydującą o istnieniu domniemania, że osoba trzecia wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a samo pokrewieństwo pomiędzy osobą trzecią i dłużnikiem nie uzasadnia założenia, że zawsze zachodzi stosunek bliskości pomiędzy tymi osobami, zwłaszcza jeśli osoby te zamieszkują w innych krajach, w znacznej odległości i utrzymują ze sobą sporadyczny kontakt, głównie telefoniczny, - art. 6 k.c. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że to na pozwanym spoczywał ciężar udowodnienia faktu, że nie miał wiedzy o działaniu dłużniczki ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela, w sytuacji, w której powódka nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na pozostawanie pozwanego w bliskich stosunkach z dłużniczką, a stosunek pokrewieństwa nie jest okolicznością, o której mowa w art. 527 § 3 k.c. oraz, że powódka nie przedstawiła dowodów co do stanu świadomości dłużniczki w dacie zawarcia umowy o dożywocie, ani co do tego, że pozwany wiedział lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o tym, że dłużniczka działa ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli; - art. 527 § 1 i 2 k.c. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że dłużniczka zawierając umowę dożywocia z 24.10.2011 r. działała ze świadomością pokrzywdzenia powódki, w sytuacji, w której:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.