Sygn. akt III AUa 1639/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 września 2017 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Lucyna Ramlo Sędziowie: SA Daria Stanek SA Grażyna Czyżak (spr.) Protokolant: sekr. sądowy Anna Kowalewska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2017 r. w Gdańsku sprawy M. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy na skutek apelacji M. M. od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku VIII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 maja 2016 r., sygn. akt VIII U 448/15 I. oddala apelację; II. wniosek ubezpieczonego z dnia 22 grudnia 2016 r. o przyznanie prawa do renty przekazać do rozpoznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.; III. zasądza od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Gdańsku na rzecz adwokata A. Z. kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści 00/100) złotych, powiększoną o podatek od towarów i usług, z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej ubezpieczonemu w postępowaniu apelacyjnym z urzędu. SSA Grażyna Czyżak SSA Lucyna Ramlo SSA Daria Stanek Sygn. akt III AUa 1639/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 09.04.2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. inspektorat w G. z siedzibą w S. odmówił ubezpieczonemu M. M. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W decyzji odmownej pozwany organ rentowy wskazał, iż ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy. Odwołaniem z dnia 15.04.2015 r. ubezpieczony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy z powodu stanu zdrowia nie pozwalającego na świadczenie pracy. W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ rentowy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, a także wniósł o oddalenie odwołania. Wyrokiem z dnia 31.05.2016 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy oparł na następujących ustaleniach i rozważaniach: Ubezpieczony M. M., urodzony (...) jest z zawodu ślusarzem-monterem. Ostatnio zajmowane stanowiska: pracownik sprzątający, pracownik gospodarczy, pracownik porządkowy, aktualnie nie pracuje. Dnia 17.02.2015 r. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy. Orzeczeniem z dnia 18.03.2015 r. lekarz orzecznik ZUS uznał, że ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy. Lekarz orzecznik ZUS po przeprowadzeniu bezpośredniego badania i dokonaniu analizy przedstawionej dokumentacji medycznej stwierdził obciążenie nadciśnieniem tętniczym i chorobą wieńcową po PTCA w 2001 r. w badaniu neurologicznym niewielkie upośledzenie sprawności ręki lewej i ograniczenie ruchów w stawie barkowym lewym, sprawny samodzielny chód, ujemne objawy rozciągowe. Lekarz orzecznik podkreślił, że ubezpieczony konsultowany przez neurologa ZUS wg którego stan zdrowia nie utrudnia aktywności zawodowej. Dnia 07.04.2015 r. komisja lekarska ZUS wydała orzeczenie, w którym orzeczono, że ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy. Komisja lekarska stwierdziła naruszenie funkcji układu krążenia i nerwowo-mięśniowo-szkieletowego, stwierdzając, że przedmiotowe dysfunkcje upośledzają sprawność całego organizmu w stopniu niewielkim i umożliwiają wykonywanie pracy zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami. Decyzją z dnia 09.04.2015 r. pozwany organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy wskazując na orzeczenie z dnia 07.04.2015 r. Komisji Lekarskiej ZUS uznające, iż nie jest niezdolny do pracy. Postanowieniem z dnia 26.10.2015 r. Sąd I instancji na podstawie art. 279, 284 i 292 k.p.c. dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych z zakresu: neurologii, laryngologii, kardiologa, ortopedy na okoliczność czy stan zdrowia powoda wskazuje, że utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, przy czym ocenę stopnia i trwałości niezdolności do pracy należy ustalić: stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji; możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowości przekwalifikowania zawodowego biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychiczne; najwcześniejszą datę powstania ustalanego stopnia niezdolności do pracy. Biegły sądowy kardiolog rozpoznał u ubezpieczonego przewlekłą stabilną chorobę wieńcową w klasie I CCS, nadciśnienie tętnicze samoistne w okresie II, miażdżyce tętnic szyjnych stan po endarterektomii w 2012 r. W opinii biegłego ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy. Biegły sądowy ortopeda rozpoznał u ubezpieczonego dyskopatię szyjną poziomu C3/C4/C5 nie upośledzającą, wielostawowe zespoły bólowe, przykurcze niewielkiego stopnia nie upośledzające funkcji ustroju; operacyjnie leczony zespół cieśni kanału nadgarstka lewego ze skutkiem klinicznym. W opinii biegłego ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy. Biegły neurolog rozpoznał u ubezpieczonego przewlekłą niedostateczność krążenia mózgowego z ogniskami degeneracji w strukturach głębokich mózgu; stan po udrożnieniu tętnicy szyjnej wspólnej prawej w 2012 r.; zmiany zwyrodnieniowo deformacyjne kręgosłupa miernego stopnia.; stan po operacyjnym leczeniu zespołu cieśni nadgarstka lewego; chorobę wieńcową stabilną; nadciśnienie tętnicze; POCHP. . W opinii biegłego ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy z wyjątkiem ciężkich prac fizycznych. Biegły laryngolog rozpoznał u ubezpieczonego: niedosłuch typu mieszanego ucha lewego, niedosłuch typu odbiorczego ucha prawego. W opinii biegłego ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy. Pismem z dnia 17.12.2015 r. ubezpieczony przesłał dodatkowa dokumentację medyczną dot. leczenia w poradni psychiatrycznej. Postanowieniem z dnia 03.02.2016 r. Sąd Okręgowy dopuścił dowód z opinii biegłego psychiatry lek med. E. O. na okoliczność czy stan zdrowia powoda wskazuje, że utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, przy czym ocenę stopnia i trwałości niezdolności do pracy należy ustalić: stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji; możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowości przekwalifikowania zawodowego biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychiczne; najwcześniejszą datę powstania ustalanego stopnia niezdolności do pracy. Biegły psychiatra nie rozpoznał u ubezpieczonego choroby psychicznej ani upośledzenia umysłowego. W opinii biegłego ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy. Swoje ustalenia w niniejszej sprawie Sąd I instancji oparł na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym w szczególności na podstawie dokumentów załączonych do akt ubezpieczeniowych, opiniach biegłych oraz dokumentacji medycznej ubezpieczonego, których wiarygodności oraz autentyczności nie kwestionowała żadna ze stron procesu. Sąd nie znalazł również z urzędu podstaw do zakwestionowania rzetelności i autentyczności przedstawionych dokumentów. Sąd Okręgowy wskazał, iż w niniejszej sprawie sporna między stronami była jedynie ocena stanu zdrowia ubezpieczonego i jego zdolności do zatrudnienia. Nie budziło wątpliwości w sprawie, że ubezpieczony cierpi na określone schorzenia, jednakże to nie fakt występowania schorzeń, a jedynie stopień ich zaawansowania, może powodować niezdolność do pracy. Na okoliczność występowania u ubezpieczonego niezdolności do pracy, jej stopnia oraz okresu trwania, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych neurologa, laryngologa, ortopedy, kardiologa i psychiatry, a więc biegłych sądowych posiadających odpowiednie kwalifikacje w stosunku do stwierdzonych u ubezpieczonego schorzeń. Za decydujące dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w ocenie Sądu Okręgowego, należało uznać opinie biegłych sądowych: kardiologa, ortopedy, neurologa, laryngologa i psychiatry, w których to biegli w sposób jasny i niebudzący wątpliwości wskazali, iż ubezpieczony nie jest niezdolny do świadczenia pracy zgodnie z posiadanym kwalifikacjami i ostatnio wykonywaną pracą. Biegli w swoich opiniach zgodnie uznali, że ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy. Biegły sądowy kardiolog w uzasadnieniu opinii wskazał, że zaawansowanie schorzeń układu krążenia nie upośledza sprawności ustroju w stopniu powodującym częściową czy całkowitą niezdolność do pracy. Biegły podkreślił również, że w badaniu echo nie zaobserwowano zmian typowych dla powikłań nadciśnienia, które jest dobrze kontrolowane w aktualnej farmakoterapii, ponadto przeprowadzona próba wysiłkowa pokazała bardzo dobrą tolerancję wysiłku i brak występowania upośledzenia rezerwy wieńcowej. Biegły sądowy ortopeda w uzasadnieniu opinii wskazał, że w zakresie narządu ruchu ubezpieczony nie utracił całkowicie, ani częściowo zdolności do pracy zarobkowej. Ponadto biegły wskazał, że ubezpieczony porusza się prawidłowo, a także z łatwością zdejmował spodnie stojąc na jednej lub drugiej kończynie dolnej, podpierając się o ścianę. Przeprowadzono badanie dodatkowe USG w odniesieniu do lewego stawu barkowego- nie wykazało żadnych odchyleń, a badanie nerwu pośrodkowego lewego na poziomie nadgarstka- również nie wykazało żadnych odchyleń. Biegły sądowy neurolog w uzasadnieniu opinii wskazał, że drżenie pozycyjne lewej ręki nie jest stałe nie upośledza w sposób istotny sprawności u osoby praworęcznej, a zgłaszane zburzenia pamięci nie są uchwytne w czasie oględzin neurologicznych, a badany jest w dobrym kontakcie słowno-logicznym. Pozostałe ujęte w rozpoznaniu schorzenia nie powodują powikłań neurologicznych. Z przyczyn neurologicznych badany nie jest niezdolny do pracy z wyjątkiem ciężkiej pracy fizycznej. Zważywszy na ostatnio zajmowane stanowiska i wykonywane prace przez ubezpieczonego tj. pracownik sprzątający, pracownik gospodarczy, pracownik porządkowy Sąd uznał, że wykonywane prace przez ubezpieczonego nie miały charakteru ciężkiej pracy fizycznej zatem w świetle opinii biegłego neurologa należy uznać go za zdolnego do pracy. Ponadto biegły neurolog wskazał, że zaostrzający się zespół bólowy może być spowodowany zmianami zwyrodnieniowo-deformacyjnymi kręgosłupa, które może być leczone doraźnie bez powodowania długotrwałej niezdolności do pracy. W odniesieniu do schorzeń ubezpieczonego tj. przewlekłej niedostateczności krążenia mózgowego nie stwierdził objawów neurologicznych ubytkowych. W odniesieniu do zwapnień degeneracyjnych w strukturach głębokich mózgu biegły nie stwierdził niesprawności uniemożliwiającej wykonywania pracy zarobkowej. Biegły sądowy laryngolog w uzasadnieniu opinii wskazał, że niewielkiego stopnia upośledzenie słuchu w uchu prawym i znaczne w uchu lewym jest nadal słuchem jak najbardziej społecznie wydolnym i z powodów laryngologicznych nie powoduje częściowej ani całkowitej niezdolności do pracy. Ponadto biegły w trakcie przeprowadzonego badania stwierdził, że ubezpieczony słyszy dobrze. Biegły sądowy psychiatra nie rozpoznał u ubezpieczonego żadnych chorób ani zaburzeń, w uzasadnieniu opinii wskazując, że skarżący nie utracił całkowicie ani częściowo zdolności do pracy zarobkowej zgodnie z kwalifikacjami. Ponadto biegły nie stwierdził ostrych objawów psychotycznych, określił funkcje pamięciowe jako będące w normie. Sąd I instancji uznał sporządzone w niniejszej sprawie opinie biegłych za miarodajny dowód w sprawie, bowiem wydane opinie są rzetelne, a ich wnioski logiczne i prawidłowo uzasadnione. Sąd w pełni podzielił ustalenia i wnioski opinii. Opinie zostały wydane przez biegłych po dokonaniu oględzin i badaniu ubezpieczonego, analizie dokumentacji medycznej i w oparciu o wyniki badań znajdujące się w aktach ZUS, a także przeprowadzonych badań dodatkowych, a opisany w opinii stan przedmiotowy układów i narządów ubezpieczonego koresponduje z wnioskami ostatecznymi opinii. Biegli wyczerpująco opisali stwierdzone u ubezpieczonego schorzenia i ich wpływ na zdolność do pracy zgodnej z kwalifikacjami ubezpieczonego. Na marginesie Sąd Okręgowy przypomniał, że postępowanie sądowe nie służy diagnostyce schorzeń. Sąd przy pomocy biegłych specjalistów ocenia, czy przedstawiony materiał medyczny (obowiązek jego zgromadzenia i przedłożenia jako dowodu w sprawie spoczywa na ubiegającym się o prawo do świadczenia) i badanie kliniczne pozwalają na stwierdzenie niezdolności do pracy. W niniejszej sprawie opinie powołanych biegłych w oparciu o osobiste badanie ubezpieczonego i przedstawioną dokumentację medyczną nie pozostawia wątpliwości, że ubezpieczony nie spełnia przesłanek powołanych wyżej przepisów. Sąd I instancji uznał zatem, stosownie do opinii powołanych biegłych i rozpoznanych przez niego schorzeń, a w szczególności mając na uwadze kompetencję ograniczoną w zasadzie do możliwości opiniowania stanu zdrowia ubezpieczonego, zgodnie z zakresem posiadanej specjalizacji, że bez wątpienia stanowiska biegłych przemawiają za uznaniem ubezpieczonego za zdolnego do podjęcia pracy zarobkowej zgodnie z jego kwalifikacjami i ostatnio zajmowanymi stanowiskami tj. pracownik sprzątający, pracownik gospodarczy, pracownik porządkowy. Reasumując, Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw, by kwestionować prawidłowość i fachowość opinii wydanych przez biegłych, sporządzonych w toku postępowania. Wnioski wyprowadzone przez biegłych nie pozostają bowiem w sprzeczności z przeprowadzonymi badaniami, a logicznie z nich wynikają. Ubezpieczony i strona pozwana nie kwestionowali wydanych przez biegłych opinii. Rozpoznając odwołanie ubezpieczonego, Sąd I instancji miał również na uwadze stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 24 sierpnia 2010 roku, w sprawie I UK 64/10, pub. Lex nr 653663, iż przy ocenie niezdolności do pracy w myśl art. 12 ustawy emerytalnej, o tej niezdolności nie przesądza wyłącznie ocena medyczna stwierdzająca występowanie określonych jednostek chorobowych i ich wpływ na funkcjonowanie organizmu człowieka, tylko decydujące znaczenie ma ocena prawna dokonana w oparciu o okoliczności natury medycznej i okoliczności innej natury, w tym zwłaszcza poziom kwalifikacji ubezpieczonego, możliwości zarobkowania w zakresie tych kwalifikacji, możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne (art. 12 ust. 1 i 3 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w zw. z art. 278 § 1 k.p.c.). Sąd Okręgowy, podzielając powyższy pogląd Sądu Najwyższego, uznał, że dla oceny istnienia zdolności ubezpieczonego do pracy należy wziąć pod uwagę jego wykształcenie i dotychczas wykonywaną pracę. Okoliczność istnienia pewnych schorzeń nie oznacza bowiem automatycznie, iż ubezpieczony pozbawiony jest możliwości zarobkowania. Tym samym, Sąd uznał, iż ubezpieczony jest zdolny do wykonywania pracy zgodnie z dotychczas wykonywaną pracą, tj. pracownik sprzątający, pracownik gospodarczy, pracownik porządkowy. Reasumując, Sąd I instancji na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego, uznał, iż ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy, zatem nie spełnia warunków do przyznania prawa do świadczenia rentowego, co skutkuje uznaniem jego odwołania za bezzasadne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. w zw. z cytowanymi wyżej przepisami, Sąd orzekł jak w wyroku. Apelację od wyroku wywiódł wnioskodawca, zaskarżając go w całości i zarzucając:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.