III RC 815/16

(1)przeciwko P. P. o podwyższenie alimentów I. alimenty ustalone ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w Kielcach w dniu 8 lipca 2015 roku w sprawie o sygnaturze III RC 495/15 od P. P. na rzecz K. P.

(1)w kwocie po 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych miesięcznie podwyższa poczynając od dnia 24 października 2016 roku do kwoty po 550 (pięćset pięćdziesiąt) złotych miesięcznie, pozostawiając bez zmian dotychczasowe warunki płatności; II. oddala powództwo w pozostałej części; III. nakazuje pobrać od P. P. na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Kielcach) kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem opłaty sądowej od uwzględnionej części powództwa; IV. znosi wzajemnie koszty procesu pomiędzy stronami; V. wyrokowi w pkt I (pierwszym) nadaje rygor natychmiastowej wykonalności i klauzulę wykonalności. SSR Iwona Głowacka Sygn. akt: III RC 815/16 UZASADNIENIE Pozwem złożonym ponownie do tut. Sądu w dniu 24 października 2016 r. małoletnia K. P.

(2)reprezentowana przez przedstawicielkę ustawową M. K., domagała się podwyższenia alimentów zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 8 lipca 2015 r. w sprawie III RC 495/15 od ojca P. P. z kwoty po 450 zł miesięcznie do kwoty po 700 zł miesięcznie, płatnych do dnia 17 każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie nieterminowej płatności którejkolwiek z rat. W uzasadnieniu podniosła, że od daty zasądzenia alimentów sytuacja zmieniła się w ten sposób, iż córka rozpoczęła naukę w prywatnym przedszkolu w czasie jak odbywała staż pracowniczy, dlatego pojawiają się u niej dolegliwości zdrowotne np. choroba bostońska, zapalenie spojówek, zapalenie oskrzeli, a ponadto małoletnia K. szybko rośnie i kupuje dla niej odzież, co zwiększa wydatki, a obecnie koszt utrzymania dziecka wynosi 1.550 zł. (wydatki na zakup lekarstw – 100 zł., żywności – 500 zł., odzieży i obuwia – 200 zł. plus opłata za przedszkole i zajęcia dodatkowe – 650 zł. oraz koszt wycieczek – 100 zł.). W odpowiedzi na pozew P. P. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, podnosząc, iż do tej pory terminowo i należycie wywiązywał się ze swojego obowiązku alimentacyjnego, a obecnie nie pracuje, przebywając za granicą u chorej siostry, ale jest gotowy do pozalimentacyjnego obowiązku wspierania córki w miarę poprawy swojej sytuacji życiowej. Sąd ustalił, co następuje: K. P.

(2)ur. (...) pochodzi ze związku nieformalnego P. P. i M. K., a od urodzenia pozostaje pod bezpośrednią opieką matki (akt urodzenia dziecka k. 5 akt III RC 495/15). W dniu 8 lipca 2015 r. ugodą zawartą przed tut. Sądem w sprawie o sygn. III RC 495/15 ustalono alimenty od P. P. na rzecz małoletniej K. P.

(2)w kwocie po 450 zł miesięcznie, płatne z góry do dnia 17 – go każdego miesiąca do rąk matki M. K. poczynając od dnia 8 czerwca 2015 r., z ustawowymi odsetkami na wypadek uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat. (dowód: protokół z dnia 8 lipca 2015 r. k. 15 akt Sądu Rejonowego w Kielcach sygn. III RC 495/15) W tym czasie P. P. świadczył usługi ochrony mienia na podstawie umowy zlecenia na rzecz (...) spółki z o. o. z siedzibą w D., a stawka netto wynosiła 6 zł./godz., przy czym w miesiącu kwietniu uzyskał dochód w kwocie 1.640,66 zł. (netto 1.384 zł.), a w m-cu maju 2015 r. w wysokości brutto 1.718,69 zł. (netto 1.450 zł.) (dowody: zaświadczenie z dnia 6.07.2015 r. k. 11, kserokopia umowy zlecenia k. 6-7 akt III RC 495/15). Kupował dla dziecka potrzebne rzeczy tj. pampersy i mleko (okoliczności bezsporne). Z kolei M. K. w tym czasie kontynuowała naukę, pozostając na utrzymaniu swoich rodziców. Nie posiadała żadnego źródła dochodu (okoliczności bezsporne). Małoletnia K. P.

(2)lat 3 od dnia 8 lutego 2016 r. uczęszcza do niepublicznego przedszkola (...) przy ul. (...) w K., za które opłata stała wynosi ok. 440 zł. plus składki i wyżywienie (stawka dzienna 9 zł.) – łącznie około 600 zł. m-c. Odpłatność za poszczególne m-ce przedstawiała się wcześniej następująco: luty – 500 zł. plus wpisowe – 300 zł., marzec – 650 zł., kwiecień 653 zł., maj – 620 zł., czerwiec – 584 zł., lipiec - 593 zł. i sierpień – 620 zł.). Jak dziecko nie uczęszcza do przedszkola to jest w części zwracana opłata za wyżywienie za czas nieobecności. Małoletnia K. dość często choruje (przeziębienia, zapalenie oskrzeli, zapalenie spojówek itp.), a w okresie od grudnia 2015 r. do sierpnia 2016 r. odbyła około dziesięciu konsultacji lekarskich. W razie choroby matka powódki wykupuje dla niej leki zgodnie z zaleceniami lekarza, a jednorazowo w aptece wydaje 20-55 zł. Dziewczynka pozostaje pod opieką kardiologa z powodu wady serca, ale matka dziecka nie ponosi w związku z tym dodatkowych kosztów. (dowody: zaświadczenie Zespołu Niepublicznych (...) w K. k. 6, wydruki z historii zdrowia i choroby pacjenta k. 7 – 16, paragony k. 18 akt III RC 603/16 tut. Sądu, kserokopia zaświadczenia k. 23) M. K. lat 21 kontynuuje naukę w systemie zaocznym (studium kosmetyczne) i odbyła bezpłatny staż zawodowy w gabinecie kosmetycznym. W tym czasie nadal pozostawała na utrzymaniu rodziców. Od dnia 21 grudnia 2016 r. jest zatrudniona jako kosmetyczka na okres próbny jednego miesiąca w pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem 1.750 zł. brutto m-c (1.355 zł. netto). Pracuje od godz. 10.00 do godz. 18.00, a w soboty od godz. 9.00 do godz. 14.00. Nie zdecydowała się posłać dziecka do publicznego przedszkola z uwagi na godziny pracy. Zwracała się do ojca dziecka z prośbą, aby partycypował w kosztach przedszkola córki, ale odmówił. Od września 2016 r. zamieszkała z córką w wynajętym mieszkaniu, a czynsz za mieszkanie i czynsz najmu wynoszą 700 zł. m-c, plus opłaty za media: za gaz – 60 zł. co 2 m-ce i energię elektryczną 180 zł. co 2 m-ce, które do tej pory ponosili rodzice matki dziecka. Natomiast rachunki za telefon, telewizję i internet wynoszą 150 zł. m-c. M. K. korzysta z programu 500 + i pobiera zasiłek rodzinny w kwocie 95 zł. m-c. Koszty utrzymania małoletniej K. ponosi przy pomocy finansowej swojej matki, która kupuje dla wnuczki ubranka co 2-3 m-ce w zależności od potrzeb i dokłada się do opłat za przedszkole kwotą 150 – 200 zł. m-c. W pozostałym zakresie sama ponosi koszty utrzymania córki, dla której dodatkowo kupuje żywność za ok. 250 zł. m-c i środki pielęgnacyjne ok. 50 – 60 zł. co dwa m-e. (dowody: częściowo zeznania przedstawicielki ustawowej małoletniej powódki M. K. k. 26 w zw. z k. 17 v, paragony k. 18 akt III RC 603/16 tut. Sądu) P. P. lat 23 z zawodu jest murarzem, ale nigdy nie pracował w tym zawodzie. Nadal świadczy usługi ochrony mienia na podstawie umowy zlecania średnio 200 godzin w ciągu miesiąca, nie mniej niż 164 godz./m-c, a dotychczas stawka netto wynosiła 7,50 zł./h. (od nowego roku wzrośnie do 9 zł./h), ale ostatnio dorabiał również w innym miejscu na stacji benzynowej przez 2 dni łącznie 16 godz., przy stawce 10 zł./h. W poszczególnych miesiącach osiągnął następujący dochód świadcząc usługi na rzecz Grupy (...) sp. z o. o. z siedzibą w W. i tak w sierpniu w wysokości brutto 2.506,87 zł. (2.114,25 zł. netto) oraz w październiku łącznie w kwocie brutto 1.936,33 zł. (1.655,56 zł. netto), częściowo wypłacony w tym samym m-cu w wysokości brutto 589,63 zł. (497,56 zł. netto) i w następnym dodatkowo – 1.372,53 zł. brutto (1.158 zł. netto), a w miesiącu wrześniu w kwocie brutto 1.850 zł. (1.346,70 zł. netto) zł. świadcząc usługi na rzecz Agencji (...) sp. z o. o. z siedzibą w W.. Od września ubr. zamieszkuje u swoich rodziców, a matce na rachunki przekazuje średnio kwotę 250 zł. m-c, plus kupił miał za cenę 450 zł. W ostatnim czasie zawarł związek małżeński z M. P., która studiuje dziennie na Politechnice (...), a do tej pory świadczyła usługi jako kelnerka średnio 80 godzin miesięcznie, a stawka netto wynosiła 6 zł./h. P. P. nie posiada żadnych zaległości alimentacyjnych i nie ma nikogo innego na utrzymaniu. W ostatnim czasie utrzymuje sporadyczny kontakt z córką i tylko niekiedy kupuje dla niej jakąś zabawkę. Nie posiada żadnego majątku. (dowody: zaświadczenia z dnia 17.11.2016 r. k. 15 i 16, częściowo zeznania pozwanego P. P. k. 26-26 v w zw. z k. 25 v) Sąd zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 138 kro w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia dotyczącego obowiązku alimentacyjnego. Natomiast zgodnie z treścią art. 133 § 1 kro i art. 135 kro rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, zakres tego obowiązku zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz zarobkowych i majątkowych możliwości stron zobowiązanych do alimentacji. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, może polegać także, w całości lub części na osobistych staraniach o jego utrzymanie lub wychowanie. Zgodnie z orzecznictwem podwyższenie alimentów następuje wówczas, gdy zwiększeniu uległy potrzeby uprawnionego albo wzrosły możliwości majątkowe i zarobkowe zobowiązanego. Dla stwierdzenia czy nastąpiła zmiana stosunków w rozumieniu art. 138 kro, należy brać pod uwagę, czy istniejące okoliczności, na tle sytuacji ogólnej, mają charakter trwały, czy dotyczą okoliczności zasadniczych, ilościowo znacznych i wyczerpują te przesłanki, które w istotny sposób wpływają na istnienie czy zakres obowiązku alimentacyjnego. Zmiana orzeczenia dopuszczalna jest tylko w razie zmiany stosunków po jego wydaniu (uchwała pełnego składu Izby Cywilnej i Administracyjnej Sądu Najwyższego z dnia 16.12.1987 r., M.P. z 1988 Nr 6, poz. 60 pkt VII). Dowody na okoliczności dotyczące sytuacji finansowej i majątkowej osób zobowiązanych do alimentacji nie były przez stronę odpowiednio przeciwną kwestionowane, nie budziły również wątpliwości Sądu co do ich zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, z wyjątkiem zeznań pozwanego co do oceny własnych możliwości zarobkowych i dlatego we wskazanym zakresie stały się podstawą dokonanych ustaleń faktycznych. Na analogiczną jak powyższa ocenę jedynie częściowo zasługują natomiast dowody osobowe dotyczące zakresu usprawiedliwionych potrzeb powódki, w szczególności Sąd nie dał wiary zeznaniom matki małoletniej w tej części, w jakiej określiła miesięczny koszt utrzymania córki na kwotę 1.500 zł. m-c. Ma to tym większe znaczenie, iż nie znajduje to potwierdzenia w złożonych przez nią do akt sprawy paragonach, które opiewają na zdecydowanie niższe kwoty, szczególnie z apteki (jednorazowo 20 - 55 zł.) W ocenie Sądu kwota ta jest zdecydowanie zawyżona i nie odpowiada rzeczywistym kosztom utrzymania kilkuletniego dziecka, nawet przy uwzględnieniu okoliczności, iż małoletnia K. uczęszcza do prywatnego przedszkola. Niewątpliwie rodzice powinni zapewnić dziecku w wieku przedszkolnym podstawowe potrzeby związane głównie z rozwojem fizycznym, jak również opiekę w czasie, gdy nie mogą sami sprawować nad nim pieczy. Jednakże podany przez matkę dziecka koszt utrzymania córki, mający pokrywać wydatki na zakup żywności, ubrań i obuwia oraz środków pielęgnacyjnych, jak i te związane z prywatnym przedszkolem i leczeniem – w świetle zasad życiowego doświadczenia oraz racjonalnego gospodarowania – jest zawyżony w stosunku do usprawiedliwionych potrzeb dziecka w tym wieku. Nie można bowiem zapominać, iż koszt utrzymania uprawnionych do alimentacji, który – obok możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanych – stanowi podstawowy wyznacznik wysokości obowiązku alimentacyjnego, to wymiernie określona kwota mająca służyć zaspokojeniu usprawiedliwionych potrzeb osób niezdolnych do samodzielnego utrzymania się. Zakres tych potrzeb nie może być natomiast ustalany w oderwaniu od ogólnego poziomu życia, wysokości dochodów i możliwości zarobkowych każdego z rodziców, przy uwzględnieniu oczywiście takich indywidualnych okoliczności, jak potrzeba ponoszenia wydatków związanych z edukacją, leczeniem, zapewnieniem wypoczynku, czy zaspokajaniem potrzeb kulturalnych odpowiednich do wieku uprawnionego. Zważając przeto na wysokość dochodów osiąganych, jak i potencjalnie możliwych do osiągnięcia przez oboje rodziców powódki nie sposób przyjmować, ażeby – nawet gdyby pozostawali oni we wspólnym pożyciu i wspólnie utrzymywali dziecko – mogli przeznaczać na utrzymanie ich córki kwotę wskazaną przez matkę, tym bardziej, iż ta przekracza wysokość uzyskiwanych przez nią zarobków z tytułu stosunku pracy. Zatem w ocenie Sądu, w okresie po ustaleniu wysokości alimentów od pozwanego na rzecz małoletniej powódki na poziomie po 450 złotych miesięcznie, pomimo upływu stosunkowo krótkiego okresu czasu usprawiedliwione potrzeby uprawnionej do alimentacji uległy zwiększeniu w stopniu uzasadniającym skorygowanie wysokości tych alimentów poprzez ich stosowne do sytuacji podwyższenie. Dokonując takiej oceny Sąd miał na względzie pojawienie się nowych dość wysokich wydatków związanych z uczęszczaniem dziecka do prywatnego przedszkola, które obecnie w znacznej części implikują koszt utrzymania małoletniej. W tym miejscu należy jednak zaznaczyć, iż nie można za matką dziecka przyjąć, iż koszty utrzymania małoletniej K. wzrosły wprost o tyle ile wynoszą opłaty za prywatne przedszkole, już przynajmniej z tego względu, iż częściowo pokrywają również wydatki na zakup żywności dla dziecka. Ma to tym większe znaczenie, iż jak podnosi matka dziecka pracuje do późnych godzin popołudniowych, a zatem dziecko żywi się głównie w przedszkolu. Ponadto warto podkreślić, iż stała jest tylko opłata w wysokości ok. 440 zł. m-c, a przy przyjęciu stawki dziennej opłata za wyżywienie jest ostatecznie uzależniona od obecności dziecka w przedszkolu w danym miesiącu. W związku z tym biorąc pod uwagę usprawiedliwione potrzeby powódki związane z zakupem dla niej żywności, środków higieny, ubrań i obuwia oraz opieką w przedszkolu czy doraźnym leczeniem, Sąd pozostaje w przekonaniu, że miesięczny koszt utrzymania małoletniej – przy uwzględnieniu poziomu życia obojga rodziców – jest obecnie wyższy niż w dacie ustalenia wysokości alimentów na dotychczasowym poziomie i wynosi około 900 złotych miesięcznie, a łącznie z częściowymi kosztami związanymi utrzymaniem mieszkania, szczególnie ze zwiększonymi opłatami za media, zamyka się w kwocie 1.000 zł. miesięcznie. Przy ustalaniu kosztów utrzymania powódki Sąd wziął również pod uwagę, iż małoletnia jest dzieckiem zdrowym i nie wymaga ponadprzeciętnych wydatków. W tym miejscu należy jednocześnie podkreślić, iż w koszty utrzymania powódki można jedynie wliczyć taką część rachunków za mieszkanie, o jaką wzrosły opłaty związane z bieżącą eksploatacją lokalu ze względu na zamieszkiwanie w nim dziecka. Wskazane potrzeby nie mogą być zaspokajane w większej części przez matkę dziecka, która w dużej mierze, także ze względu na wiek małoletniej, wykazuje osobiste starania o wychowanie córki. W ten sposób przedstawicielka ustawowa w znacznej części realizuje swój obowiązek alimentacyjny względem powódki (art. 135 § 2 kro), a tym samym obowiązek ciążący na pozwanym winien być głównie realizowany przez wsparcie finansowe. Faktem jest, że matka dziecka podjęła zatrudnienie uzyskując wynagrodzenie w wysokości netto 1.355 zł. m-c., a zatem jest w stanie partycypować w kosztach utrzymania córki również pod względem finansowym. Jednocześnie pomimo treści art. 135 § 3 pkt 1 i 3 k.r.o. trudno nie uwzględnić w budżecie jakim dysponuje świadczeń przyznanych na rzecz córki z programu 500 + i zasiłku rodzinnego w kwocie 92 zł. m-c, czyli łącznie z dotychczasowymi alimentami jest to suma ponad 1.000 zł. m-c. Z kolei oceniając obecne możliwości zarobkowe pozwanego, który nadal świadczy usługi ochrony mienia na podstawie umowy zlecenia, Sąd doszedł do przekonania, że wbrew temu co twierdzi jest w stanie realizować obowiązek alimentacyjny wobec córki w zwiększonym niż dotychczas zakresie, czyli w kwocie po 550 zł. m-c, nawet przy uwzględnieniu ponoszonych przez niego wydatków i faktu, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe w żoną. Bez wątpienia wskazana kwota nie będzie dotkliwie obciążać pozwanego, który nie ma na utrzymaniu innych dzieci, a jest osobą zdrową i posiada większe doświadczenie zawodowe niż matka dziecka. Z tych względów w ocenie Sądu jest w stanie osiągnąć zdecydowanie wyższy dochód niż płaca minimalna, o czym wprost świadczy okoliczność, iż w miesiącu sierpniu ubr. uzyskał zarobki rzędu ponad 2.100 zł., a ponadto ostatnio przez okres jednego miesiąca przebywał za granicą, uzyskując dochód w kwocie 1.000 euro. Mając powyższe na uwadze na podstawie powołanych przepisów należało częściowo uwzględnić powództwo podwyższając alimenty na rzecz powódki do kwoty po 550 zł. m-c, a w pozostałej części oddalić jako nadmiernie wygórowane w stosunku do usprawiedliwionych potrzeb uprawnionej do alimentacji. W ocenie Sądu w pozostałym zakresie, potrzeby małoletniej powinny zostać zaspokajane przez matkę, która także finansowo winna partycypować w kosztach utrzymania dziecka, nadal również ponosząc zwiększone opłaty związane z utrzymaniem mieszkania. Sąd nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 60 zł tytułem kosztów sądowych, na które złożyła się opłata sądowa od uwzględnionej części powództwa, co znajduje uzasadnienie w treści art. 113 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Z kolei rozstrzygnięcie o kosztach procesu znalazło oparcie w przepisie art. 100 kpc. Rygor natychmiastowej wykonalności i klauzulę wykonalności nadano w oparciu o treść art. 333 § 1 kpc oraz art. 1082 kpc. . SSR Iwona Głowacka