Sygn. akt VIII Ca 565/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Jadwiga Siedlaczek Sędziowie: SSO Rafał Krawczyk SSO Hanna Matuszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Izabela Bagińska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2013 r. w Toruniu na rozprawie sprawy z powództwa Z. E. przeciwko (...) Towarzystwu Ubezpieczeń (...) Spółce Akcyjnej w S. i (...) Spółce Akcyjnej w G. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Grudziądzu z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt I C 1850/12
(1)k.p.c.). Sąd I instancji podkreślił, iż powód pierwotnie domagał się od pozwanego (...) Towarzystwa Ubezpieczeń (...) S.A. w S. kwoty 1459 zł wraz z odsetkami i kosztami postępowania ( odpowiedź na sprzeciw od nakazu zapłaty – k. 106 akt) i w tym zakresie powód przegrał proces, należało zasądzić od powoda na rzecz w/w pozwanego kwotę 197 zł ( 180 zł koszty zastępstwa procesowego i 17 zł opłata skarbowa) na podstawie art. 98 par 1 i art. 99 k.p.c. w związku z par. 6 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu – Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) – pkt.3 wyroku. Od pozwanej (...)S.A. w G. powód domagał się zasądzenia kwoty 5000 zł wraz z odsetkami i kosztami postępowania, przy czym w związku z dokonaną w toku postępowania wpłatą w kwocie 1696,06 zł, powód ograniczył w tej części powództwo, co było równoznaczne z przegraniem przez pozwaną sprawy w powyższym zakresie ( 33,92%). Dlatego na podstawie art. 100 k.p.c. Sąd dokonał stosunkowego rozdzielenia kosztów biorąc pod uwagę iż powód poniósł koszty w kwocie 867 zł (opłata od pozwu w kwocie 250 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 600 zł i opłata skarbowa w kwocie 17 zł ), natomiast pozwana poniosła koszty w kwocie 600 zł (koszty zastępstwa procesowego) – pkt. 4 wyroku. Apelację od powyższego wyroku złożył powód zaskarżając wyrok w części co do punktu 2,3 i 4 wyroku i zarzucając : ⚫ obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię tj. art. 361 § 2 k.c. oraz ar 363 § 2k.c. poprzez niewłaściwe przyjęcie, że powód nie udowodnił rozmiaru szkody i jej wysokości poprzez ustalenie, że dochodzenie odszkodowania odpowiadającego równowartości nowego sprzętu nie jest uprawnione, gdyż nie uwzględnia okresu eksploatacji urządzeń zniszczonych i stopnia ich zużycia a także nieuzasadnione uznanie za nieudowodnione rozmiaru szkody i jej wysokości, przedstawionych przez powoda ekspertyz oraz faktur zakupu nowego sprzętu opierając się na twierdzeniu , że takie naprawienie szkody stanowiłoby dla powoda źródło wzbogacenia podczas gdy wypłacone odszkodowanie nie zrekompensowało powodowi szkody i powód ponosi ujemne skutki szkody w sensie życiowym znajduje się w sytuacji życiowej gorszej niż przed zdarzeniem. Wskazując na powyższe zarzuty powód wnosił o: zmianę wyroku w części dotyczącej pkt 2,3, i 4 poprzez zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 4.762,94 zł oraz zasądzenie na rzecz powoda kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem I i II instancji według norm przepisanych lub według zestawienia kosztów przedłożonego na dzień zamknięcia rozprawy jeżeli zestawienie takie zostanie przedłożone ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej pkt. 2 , 3 i 4 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji przy uwzględnieniu kosztów postepowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Sądem II instancji. W odpowiedzi na apelację pozwany(...) Towarzystwo Ubezpieczeń (...) S.A. w S. wnosiło o oddalenie apelacji i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego ad.
- kosztów postepowania apelacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego. Pozwany (...) S.A. w G. w odpowiedzi na apelację również wnosił o jej oddalenie i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego ad. 2 kosztów postepowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył co następuje : Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu I instancji oraz dokonaną przez ten Sąd ocenę dowodów, w związku z czym nie zachodzi potrzeba powtórzenia poczynionych już ustaleń (postanowienie SN z 26.04.2007 r., II CSK 18/07, Lex 966804). Sąd Okręgowy w pełni akceptuje również zaprezentowane w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia rozważania prawne. Sąd Rejonowy właściwie ocenił zebrany materiał dowodowy, kierując się przy tym zasadami logicznego rozumowania. Dokonał także prawidłowej oceny merytorycznej zgłoszonych przez powoda roszczeń. W konsekwencji, zarzuty podniesione w treści apelacji, w ocenie Sądu II instancji, stanowią w istocie gołosłowną polemikę z prawidłowymi wskazaniami i rozważaniami Sądu I instancji. Kwestią sporną między stronami pozostawała wysokość odszkodowania, jakie pozwani powinni wypłacić powodowi w związku z uszkodzeniem należących do niego sprzętów. Zasada odpowiedzialności pozwanego (...) S.A nie budziła przy tym żadnych wątpliwości. Natomiast jeśli chodzi o odpowiedzialność pozwanego (...) Towarzystwa Ubezpieczeń(...) S.A. w S. to zgodnie z umową ubezpieczeniową przewidziano franszyzę redukcyjną w wysokości 5.000, zł co oznacza, iż odpowiedzialność ubezpieczyciela wchodziłaby w grę w przypadku ustalenia wysokości szkody ponad kwotę 5.000,zł. Franszyza sanowi umownie określoną kwotę, której zapłata leży po stronie ubezpieczającego. Pozwany ubezpieczyciel oszacował powstałą szkodę na kwotę 1.696,06,zł i pozwany (...)S.A kwotę te wypłacił powodowi. Poszkodowany uznał otrzymane świadczenie za zbyt niskie, nieadekwatne do rozmiaru doznanej szkody. Zgodnie z regułą wyrażoną w art. 6 k.c., ciężar udowodnienia zarówno zaistnienia zdarzenia, z którym na określonych zasadach normy prawne wiążą obowiązek naprawienia szkody przez dłużnika, wystąpienia szkody, jak również adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniem a szkodą spoczywa na powodzie, albowiem to on wywodzi z powyższych faktów skutki prawne. W tym miejscu przypomnieć należy, iż uszkodzeniu uległo mienie powoda w postaci: telewizora marki (...) S. (...) (...) rok zakupu 2006, telewizor O. 7090 VT C. rok zakupu 1998, kuchenka mikrofalowa marki (...) rok zakupu 2005, lodówko – zamrażarka marki (...) rok produkcji 2008, monitor (...) rok produkcji 2006, komputer stacjonarny ( płyta główna i zasilacz, rok zakupu 2006 zakupiony jako składak oraz pralka marki (...), rok zakupu
- Na okoliczność wysokości szkody dotyczącej: - lodówko- zamrażarki powód przedłożył fakturę jej zakupu z 2008r na kwokę 1.550, zł(k.20),ekspertyzę firmy coolclima (k.19) z której wynika iż doszło do spalenia silnika sprężarki i układu sterującego i koszt naprawy przekracza wartość urządzenia a nadto przedłożył fakturę zakupu nowej chłodziarki zamrażarki na kwotę 1.170, zł (k.21 )- szkoda została wypłacona do kwoty 697,92 zł +10,14zł - monitora (...) oraz komputera stacjonarnego powód przedłożył ekspertyzę firmy (...) (k. 22) z której wynika iż „uszkodzenie podstawowych elementów elektronicznych sprawia ,że naprawa jest ekonomicznie nieuzasadniona” a nadto przedłożył fakturę zakupu nowego notebooka na kwotę 2.199, zł (k. 23)- szkoda została wypłacona do kwoty 62,50zł+60zł, - telewizora marki (...) S. (...) (...) rok zakupu 2006i telewizora O. 7090 VT powód przedłożył ekspertyzę (...)(k.24) z której wynika iż sprzęt ten jest nienaprawialny z uwagi na brak części zamiennych i powód ocenił ich wartość na 1000 i 700, zł - szkoda została wypłacona do kwoty92,50zł +30zł, - kuchenki mikrofalowej marki (...) powód przedłożył ekspertyzę Audio Video Serwis (k.24) z której wynika iż koszt naprawy to 90, zł- szkoda została wypłacona w kwocie 90, zł, - pralki marki (...) powód przedłożył ekspertyzę firmy (...)z której wynika iż uszkodzony jest programator i silnik a koszt naprawy przewyższa wartość sprzętu. Powód oceniła, iż koszt zakupu nowego sprzętu to kwota 1.300, zł- szkoda została wypłacona w kwocie 448, zł. Sąd Okręgowy w całości zgadza się z poglądem wyrażonym przez apelującego, iż powód miał prawo realizacji roszczenia odszkodowawczego, które mieści się w granicach odpowiedzialności, określonych w art. 361 i art. 363 k.c Jednak wbrew stanowisku apelującego nie oznacza to, że zobowiązany ma obowiązek zapłacić odszkodowanie w wysokości odpowiadającej wartości nowo zakupionych sprzętów. Zgodnie z art. 363 § 1 k.c. naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. Z powyższego uregulowania wynika, że w przypadku uszkodzenia sprzętu RTV czy AGD naprawienie szkody winno przybrać postać naprawy, bądź wypłaty odszkodowania odpowiadającego kosztom tej naprawy, albo też gdy naprawa jest niemożliwa bądź nieopłacalna, poszkodowany może domagać się zapłaty odszkodowania odpowiadającego wartości sprzętu przed szkodą. Wbrew stanowisku powoda przywrócenie do stanu poprzedniego w sensie art. 363 § 1 k.c. – w razie uszkodzenia rzeczy w sposób niewyłączający możliwości jej naprawienia – nie może polegać na zobowiązaniu dłużnika do świadczenia wartości nowej rzeczy. Odszkodowanie nie może przewyższać rzeczywistej wysokości uszczerbku majątkowego poniesionego przez poszkodowanego (wyrok SN z dnia 15.10.2010r. V CSK 78/10 niep.). W wypadku uszkodzenia rzeczy w stopniu umożliwiającym przywrócenie jej do stanu poprzedniego, osoba odpowiedzialna za szkodę obowiązana jest zwrócić poszkodowanemu "wszelkie celowe, ekonomicznie uzasadnione wydatki. W ocenie Sądu i w oparciu o obowiązujące orzecznictwo, jeżeli do naprawienia uszkodzonej rzeczy niezbędna jest wymiana elementów lub części, to należy przyjąć, że pełne odszkodowanie obejmuje koszt „nowych" części i innych materiałów potrzebnych do wykonania naprawy, oraz koszt robocizny. Szkoda to uszczerbek poniesiony przez poszkodowanego, niezależnie od tego, czy został już naprawiony. Obojętny jest także cel uzyskania odszkodowania - uprawniony może - po otrzymaniu stosownej kwoty - naprawić zaistniałą szkodę, bądź nie. Już w wyroku z dnia 22 lutego 2007 r., IACa 1179/06 Sąd Apelacyjny w Poznaniu uznał, że: "Obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawiać." Orzeczenie powyższe zapadło na tle stanu faktycznego dotyczącego naprawy samochodu, ale treść jego tezy ma walor ogólny. W obrębie odpowiedzialności odszkodowawczej, przy obowiązywaniu zasady pełnej kompensacji szkody, która wynika z podstawowej normy art. 361 § 2 k.c., prawidłowo wykonana naprawa ma za zadanie przywrócenie jego stanu technicznego, komfortu użytkowania i walorów estetycznych. Koszty, które należy w związku z tym ponieść, to wszelkie celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki, w tym koszty robocizny oraz koszty nowych części i materiałów stosowanych przez autoryzowany warsztat do naprawy. Należy jeszcze raz podkreślić, iż zgodnie z art. 6 k.c., ciężar udowodnienia wysokości szkody spoczywał na powodzie. Tymczasem jeśli chodzi o lodówko zamrażarkę z ekspertyzy przedłożonej przez powoda wynika jedynie, iż koszt naprawy przewyższa wartość urządzenia. Powód nie wykazał natomiast wartości tego sprzętu ani kosztu naprawy. Podobna sytuacja dotyczy monitora (...) oraz komputera stacjonarnego, pralki marki (...). Jeśli chodzi kuchenkę mikrofalową to została wypłacona powodowi kwota 90, zł stanowiąca koszt jej naprawy wynikający z przedłożonej ekspertyzy. Natomiast jeśli chodzi o telewizory i to rok zakupu 1998 r. i 2006 r. to wprawdzie wynika z ekspertyzy przedłożonej przez powoda iż ich naprawa jest niemożliwa z uwagi na brak części zamiennych. Nie oznacza to jednak, iż pełne wyrównanie szkody uprawnia powoda do zakupu nowych telewizorów. Odszkodowanie nie może przewyższać rzeczywistej wysokości uszczerbku majątkowego poniesionego przez poszkodowanego. Powód winien wykazać wartość tego sprzętu przed szkodą a tymczasem powód wskazał jedynie według jego własnej oceny jaka była jego wartość nie przedkładając na te okoliczność żadnych dowodów. Mając powyższe na uwadze Sąd II instancji, na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację (punkt 1 sentencji). O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Koszty zastępstwa procesowego pełnomocników procesowych reprezentujących pozwanych ustalił – zgodnie z § 6 pkt 3 i § 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, na kwoty po 300, zł (punkt 2 i 3 sentencji).