Wymaganie jest ścisłe przestrzeganie w/w warunków z uwagi na fakt, że stosowanie środka zabezpieczającego, oprócz oczywistej niedogodności faktycznej dla sprawcy, wiąże się z poważnymi konsekwencjami na przyszłość – środek ten może być zmieniany, łączony z innymi, orzekany ponownie także po jego uprzednim uchyleniu i to w perspektywie kolejnych trzech lat (art. 93d §6 k.k.), a za niestosowanie się do obowiązków związanych ze środkiem zabezpieczającym grozi odpowiedzialność karna (art. 244b k.k.). Środki zabezpieczające są z woli prawodawcy ukształtowane jako ultima ratio prewencyjnych działań władzy publicznej wobec sprawców mieszczących się w zakresie podmiotowym stosowania środków zabezpieczających. Na przeszkodzie orzeczeniu środków zabezpieczających stoi w ocenie Sądu zasada subsydiarności i konieczności, albowiem „ inne środki prawne przewidziane w kodeksie karnym ”, a mianowicie orzeczona kara pozbawienia wolności wykonywana w systemie terapeutycznym, są „ wystarczające, aby zapobiec ponownemu popełnieniu przez sprawcę czynu zabronionego” (art. 93b § 1 k.k. ). Oskarżony, jak wynika z pisemnej opinii, przede wszystkim wymaga terapii odwykowej, a ta z powodzeniem może być realizowana w ramach kary pozbawienia wolności. Będzie ona tym bardziej skuteczna, że sprzężona zostanie z utrzymywaniem abstynencji i z innymi indywidualnie dobranymi oddziaływaniami z zakresu psychoterapii. Nie jest zatem konieczne sięganie po środki zabezpieczające. Natomiast orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym jest wykluczone także z powodu braku spełnienia warunku wymienionego w art.
Ryzyko popełnienia w przyszłości czynu o znacznej społecznej szkodliwości jest wprawdzie duże, jednak nie ma podstaw do formułowania, przynajmniej z medycznego punktu widzenia, tezy, że jest ono wysokie i wiąże się z chorobą umysłową lub upośledzeniem umysłowym oskarżonego. Jak wynika z opinii biegłych nie stwierdzono bowiem u oskarżonego choroby psychicznej, tylko inne zakłócenie czynności psychicznych pod postacią zaburzeń nawyków i popędów. Potencjalną przyczyną czynu objętego prognozowaniem nie będzie też samo upośledzenie umysłowe, albowiem z uwagi na charakter dotychczasowych naruszeń prawa należy wnioskować, że czynnikiem decydującym są jednak zakłócenia sfery popędowej pod postacią piromanii, a nie tylko obniżony stopień inteligencji. Tym samym nie istnieje związek przyczynowy wymieniony w art.
93a § 1 pkt 4 k.k. Orzeczony w pkt 2 wyroku obowiązek naprawienia szkody w ustalonej wysokości jest instrumentem realizującym przede wszystkim funkcję kompensacyjną, przyczyniając się jednocześnie do zaspokojenia społecznego poczucia sprawiedliwości. Szkoda wynikała z normalnych następstw działania oskarżonego i obejmowała rzeczywisty uszczerbek, a naprawienie szkody przybrało postać świadczenia pieniężnego (art. 361 §1-2 k.c. i art. 363 §1-2 k.c.). Na gruncie art. 415 k.c. w zw. z art. 425 k.c. nie zachodziły przesłanki wyłączenia odpowiedzialności odszkodowawczej oskarżonego. Oskarżony ma stały dochód, nie ma innych osób na swoim utrzymaniu, pieniądze przeznacza m.in. na alkohol, jak sam oświadczał (k. 6) - podejmuje odpłatne prace dorywcze – nie zachodziły zatem podstawy do miarkowania wysokości obowiązku kompensacyjnego. W ocenie Sądu, pomimo, że obecnie obowiązek naprawienia szkody jest ukształtowany jako środek kompensacyjny, nie można ignorować jego wychowawczego i resocjalizacyjnego wpływu na sprawcę. Wynikająca z wyroku konieczność naprawienia szkody ma wywoływać u sprawcy przekonanie o nieopłacalności popełniania podobnych przestępstw w przyszłości. Jest to w realiach sprawy o tyle istotne, że oskarżony będzie widział wymierne rezultaty popełnionego czynu, polegające na umniejszeniu pozostających w jego dyspozycji środków pieniężnych, które dotychczas przeznaczał m.in. na alkohol. Na podstawie przepisów powołanych w pkt 3 wyroku Sąd orzekł o kosztach obrony z urzędu, z uwzględnieniem ilości terminów rozpraw, etapu postępowania, w którym wyznaczony został obrońca, nakładu jego pracy. Oskarżonego Sąd zwolnił w pkt 4 wyroku od ponoszenia kosztów procesu w całości, mając na uwadze jego obecną sytuację życiową, a także perspektywę wykonania obowiązku kompensacyjnego i pobytu w zakładzie karnym. SSR Anna Filipiak
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.