Sygn. akt VII U 381/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 września 2017 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Małgorzata Jarząbek Protokolant: Małgorzata Nakielska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2017 r. w Warszawie sprawy W. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. o świadczenie przedemerytalne na skutek odwołania W. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 27 lutego 2017 r. znak: (...) - oddala odwołanie. UZASADNIENIE W dniu 9 marca 2017r. (data prezentaty w ZUS) W. S. złożył za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału w W. odwołanie od decyzji z dnia 27 lutego 2017r. nr (...), na postawie której odmówiono mu prawa do świadczenia przedemerytalnego. Odwołujący wniósł o zmianę skarżonej decyzji poprzez przyznanie mu prawa do ww. świadczenia. W uzasadnieniu odwołania ubezpieczony wskazał, że organ rentowy odmówił przyznania mu prawa do świadczenia przedemerytalnego ze względu na brak wymaganego wieku oraz nieprzedłożenie postanowienia sądu o upadłości prowadzonej prze niego działalności gospodarczej. Odnosząc się do argumentacji ZUS ubezpieczony wskazał, że udokumentował staż wynoszący 40 lat, 8 miesięcy i 13 dni, w związku z czym przysługuje mu świadczenie emerytalne z pominięciem kryterium wiekowego. Z kolei w kwestii upadłości odwołujący powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazał, że za likwidację pracodawcy w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 170) można uznać trwałe i faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. W tym kontekście odwołujący wyjaśnił, że działalność w postaci spółki cywilnej była prowadzona przez 22 lata, a uległa zakończeniu ze względu na wymówienie udziału wspólnika. W odpowiedzi na odwołanie z dnia 30 marca 2017r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania W. S. na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie pełnomocnik organu rentowego powołała się na przepisy ustawy o świadczeniach przedemerytalnych i w całości podzieliła argumentację prezentowaną w uzasadnieniu skarżonej decyzji, wskazując, że ubezpieczonemu odmówiono prawa do ww. świadczenia ze względu na nieprzedstawienie postanowienia o ogłoszeniu upadłości oraz fakt, że ukończy wiek 61 lat dopiero w dniu 1 czerwca 2018r. W ocenie organu rentowego nie ma możliwości rozpatrzenia uprawnień odwołującego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 lub 6 ww. ustawy, gdyż wymienione punkty warunkują otrzymanie prawa do świadczenia przedemerytalnego od rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego, natomiast ubezpieczony nie pozostawał w stosunku pracy, lecz prowadził działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W. S., urodził się w dniu (...) (akta rentowe - okoliczność bezsporna). W dniu 10 czerwca 1994r. W. S. rozpoczął wraz z S. K. prowadzenie działalności gospodarczej pod firmą (...). Działalność jest prowadzona w formie spółki cywilnej, W. S. jest jednym ze wspólników spółki. Działalność była prowadzona co najmniej do 28 lipca 2016r. (poświadczenie dla celów emerytalno-rentowych k. 10-11 a.r. tom I). W dniu 30 lipca 2016r. W. S. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. jako osoba bezrobotna, zostało mu przyznane prawo do zasiłku dla bezrobotnych. W trakcie pobierania zasiłku ubezpieczony nie odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (zaświadczenie z PUP W. k. 6 a.r. tom I). W dniu 26 stycznia 2017r. złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału w W. wniosek o świadczenie przedemerytalne (wniosek z załącznikami k. 1-6 a.r. tom I). W toku postępowania organ rentowy ustalił, że W. S. posiada okresy składkowe w wymiarze 39 lat, 10 miesięcy i 17 dni, okresy nieskładkowe w wymiarze 9 miesięcy i 26 dni, łącznie 40 lat, 8 miesięcy i 13 dni. Po przeprowadzeniu postępowania Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wydał decyzję z dnia 27 lutego 2017r. znak: (...), na podstawie której odmówił W. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.ś.p. wskazując, że nie przedłożył postanowienia sądu o ogłoszeniu upadłości w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz nie ukończył 61 roku życia (dane o okresach zatrudnienia k. 12-13 a.r., skarżona decyzja ZUS k. 15 a.r. tom I). Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie załączonych do akt sprawy akt rentowych o numerach kart wskazanych powyżej, którym, jako dowodom z dokumentów urzędowych zgodnie z art. 244 k.p.c., dał wiarę w całości. Wskazane wyżej okoliczności stanu faktycznego były bezsporne – strony postępowania wskazywały na te same okoliczności, których nie kwestionowały, spór natomiast dotyczył wykładni przepisów art. 2 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. W tych okolicznościach Sąd uznał zgromadzony materiał dowodowy za wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie W. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału w W. z dnia z dnia 27 lutego 2017r. nr (...) było niezasadne i podlegało oddaleniu. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było ustalenie, czy odwołującemu W. S. przysługuje prawo do świadczenia przedemerytalnego. Organ rentowy zakwestionował spełnienie przez odwołującego przesłanek wymaganych do uzyskania tego świadczenia określonych w art. 2 ust. 1 pkt 3 u.ś.p. Z kolei odwołujący wskazywał, że wobec spełnienia przez niego innych warunków określonych w art. 2 ust. 1 ww. ustawy istnieje możliwość przyznania mu przedmiotowego świadczenia na innej podstawie niż zostało to wskazane przez organ rentowy. W tych okolicznościach konieczne było rozważenie, czy odwołujący faktycznie spełnia przesłanki do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego określone w ustawie. Ustawa o świadczeniach przedemerytalnych w art. 2 ust. 1 określa zbiory przesłanek stanowiących podstawę przyznania wnioskodawcy ww. świadczenia. Zgodnie z treścią ww. przepisu do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która: 1) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 56 lat - kobieta oraz 61 lat - mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, z późn. zm.), w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia ogłoszenia upadłości prowadziła nieprzerwanie i przez okres nie krótszy niż 24 miesiące pozarolniczą działalność, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.), i za ten okres opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne oraz do dnia ogłoszenia upadłości ukończyła co najmniej 56 lat - kobieta i 61 lat - mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 4) zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 30 dni od dnia ustania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, pobieranej nieprzerwanie przez okres co najmniej 5 lat, i do dnia, w którym ustało prawo do renty, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna i osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 4a) zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 60 dni od dnia ustania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 i 1579), lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162 i 972), pobieranych nieprzerwanie przez okres co najmniej 365 dni, jeżeli utrata prawa do nich była spowodowana śmiercią osoby, nad którą opieka była sprawowana, i do dnia, w którym ustało prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna i osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 5) do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 6) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego, z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn. Oprócz okoliczności powyższych ustawa o świadczeniach przedemerytalnych stawia dodatkowy warunek w postaci legitymowania się statusem osoby bezrobotnej oraz spełnieniu związanych z nim dodatkowych wymogów. Zgodnie z art. 2 ust. 3 u.ś.p. świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie określonej w ust. 1 po upływie co najmniej 180 dni pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki: 1) nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna; 2) w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych; 3) złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 180-dniowy okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. W kontekście stanowisk stron należało wziąć pod uwagę trzy z wymienionych wyżej zbiorów przesłanek określone w art. 2 ust. 1 pkt 3, 5 i 6 u.ś.p. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wprost nawiązał do przesłanek określonych w art. 2 ust. 1 pkt 3 u.ś.p., zgodnie z którym prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która do dnia ogłoszenia upadłości prowadziła nieprzerwanie i przez okres nie krótszy niż 24 miesiące pozarolniczą działalność, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.), i za ten okres opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne oraz do dnia ogłoszenia upadłości ukończyła co najmniej 56 lat - kobieta i 61 lat - mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Z kolei ubezpieczony co prawda nie wskazał wprost na przepisy ww. ustawy, jednakże w treści odwołania podkreślił, że spełnia przesłanki stażu pracy w dwóch przypadkach, co prowadzi do pominięcia kryterium wiekowego. Wskazane przez odwołującego przypadki zostały określone w art. 2 ust. 1 pkt 5 i 6 u.ś.p, zgodnie z którymi prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która - do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub - do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego, z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd Okręgowy stwierdził, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo przyjął, iż do odwołującego znajdują zastosowania wymogi określone w art. 2 ust. 1 pkt 3 u.ś.p. Jak wynika z treści art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się: 1) osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych; 2) twórcę i artystę; 3) osobę prowadzącą działalność w zakresie wolnego zawodu:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.