Sygn. akt XX GC 1334/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 marca 2015 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XX Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Baran Protokolant: sek

ust. 4, mogą być rozpowszechniane wyłącznie w godzinach od 23 do

1. Według ust. 5 a) nadawcy są zobowiązani do oznaczania audycji lub innych przekazów, odpowiednim symbolem graficznym przez cały czas ich emisji telewizyjnej lub zapowiedzią słowną, informującą o zagrożeniach wynikających z treści emisji radiowej. Zgodnie z ust. 5b nadawcy są zobowiązani do oznaczania audycji odpowiednim symbolem graficznym przez cały czas ich emisji telewizyjnej, uwzględniając stopień szkodliwości danej audycji lub przekazu dla małoletnich w poszczególnych kategoriach wiekowych. Na podstawie § 2 Rozporządzenia Krajowej Rady (...) z dnia 23 czerwca 2005 r. w sprawie kwalifikowania audycji lub innych przekazów mogących mieć negatywny wpływ na prawidłowy fizyczny, psychiczny lub moralny rozwój małoletnich oraz audycji lub innych przekazów przeznaczonych dla danej kategorii wiekowej małoletnich, stosowania wzorów symboli graficznych i formuł zapowiedzi - audycje lub inne przekazy zakwalifikowane, zgodnie z załącznikiem nr 3 pkt I do rozporządzenia, jako zawierające sceny lub treści mogące mieć negatywny wpływ na prawidłowy fizyczny, psychiczny lub moralny rozwój małoletnich - mogą być rozpowszechniane wyłącznie w godzinach od 23 00 do 6
2. Według § 3 ust. 1 rozporządzenia nadawcy programów radiowych są zobowiązani poprzedzać audycje lub inne przekazy,

§ 2

, zapowiedzią słowną informującą o zakwalifikowaniu ich zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia. Z ust. 2 rozporządzenia nadawcy programów telewizyjnych są zobowiązani oznaczać audycje lub inne przekazy,

§ 2

, symbolem graficznym przez cały czas trwania emisji, według wzoru określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Zgodnie z § 5 ust. 3 nadawca kwalifikuje audycje lub inne przekazy,

ust. 1 i 2, zgodnie z kryteriami kwalifikowania audycji lub innych przekazów przeznaczonych dla danej kategorii wiekowej zawartymi w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Ust. 4 ustala następujące kategorie wiekowe małoletnich, z uwzględnieniem godzin nadawania audycji lub innych przekazów: 1) I kategoria - emisja bez ograniczeń wiekowych i czasowych; 2) II kategoria od lat 7 - emisja bez ograniczeń czasowych; 3) III kategoria od lat 12 - emisja bez ograniczeń czasowych; 4) IV kategoria od lat 16 - emisja po godzinie 20 00. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż reklamy wyemitowane na antenie programu (...) w dniach 07 – 09 września 2012 r. dotyczyły filmów pornograficznych. Zasadnie zatem wskazuje organ, że na mocy powołanego wyżej art. 18 ust. 4 ww. ustawy nie mogły zostać wyemitowane niezależnie od czasu ich nadania. Zebrany w przedmiotowej sprawie materiał świadczy o tym, iż wbrew zapisom ustawy o radiofonii i telewizji filmy te jako treści niedozwolone były nadawane przez pozwanego z naruszeniem zakazu. Okoliczność ich nadania nie została zakwestionowana w odwołaniu (odwołujący polemizował jedynie z zakwalifikowaniem przekazów jako pornograficznych). Sąd podziela stanowisko organu, w myśl którego przedstawiony zapis nie budzi wątpliwości, iż reklamowany materiał ma charakter filmów pornograficznych. Wskazać należy, iż Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 listopada 2010 r. w sprawie o sygn. akt IV KK 173/10 kierując się potrzebą zdefiniowania pojęcia pornografii, wskazał że treściami pornograficznymi są zawarte w utrwalonej formie (np. film, zdjęcia, czasopisma, książki, obrazy) lub nie (np. pokazy na żywo), prezentacje czynności seksualnych człowieka (zwłaszcza ukazywanie organów płciowych człowieka w ich funkcjach seksualnych), i to zarówno w wymiarze niesprzecznym z ich biologicznym ukierunkowaniem, jak i czynności seksualnych człowieka sprzecznych z przyjętymi w społeczeństwie wzorcami zachowań seksualnych. W przedmiotowej sprawie reklamy filmów erotycznych, które widzowie mogli nabyć poprzez wysłanie smsa miały charakter filmów pornograficznych. Uwidoczniono na nich sceny realistycznych kontaktów seksualnych kobiet i mężczyzn. Pomimo faktu, iż część narządów płciowych osób w nich występujących została zasłonięta, interpretacja treści tych filmów przez odbiorcę nie była utrudniona. Wskazać również należy, co podkreślił Sąd Najwyższy w wymienionym wyroku powołując się na stanowisko prof. M. F., że aby uznać, iż określone treści mają charakter pornograficzny to winny charakteryzować się one następującymi cechami:

1. a)przedstawiać przejawy płciowości i życia płciowego człowieka,
2. b)koncentrować się wyłącznie na technicznych aspektach płciowości i życia płciowego, z całkowitym oderwaniem od warstwy intelektualnej i osobistej,
3. c)ukazywać ludzkie organy w ich funkcjach seksualnych,
4. d)przebija z nich, że główną intencją twórcy jest wywołanie podniecenia seksualnego u odbiorcy (M. Filar, Przestępstwa seksualne w nowym kodeksie karnym (w:) Nowa kodyfikacja karna. Kodeks karny. Krótkie komentarze, Warszawa 1997, s. 39-40). Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika niezbicie, iż emitowane przez spółkę (...) treści reklamowych filmów erotycznych zawierały wszystkie te cechy. Ukazują bowiem postaci kobiet i mężczyzn w akcie stosunków płciowych. Przekaz ten skupiony jest wyłącznie na technicznych aspektach życia płciowego człowieka. Narządy płciowe oraz strefy erogenne osób w nich występujących nie zostały całkowicie zasłonięte, co pozwala na identyfikacje powyższego przekazu. Z przedstawionych filmów przebija, iż główną intencją zarówno twórcy jak i dystrybutora jest wywołanie podniecenia seksualnego odbiorcy. Uznać zatem należało, iż odwołujący wbrew przepisom ustawy o radiofonii i telewizji dopuścił się reklamowania audycji, zawierających treści pornograficzne, czym dopuścił się naruszenia art. 16 b ust. 3 punkt 4 oraz art. 18 ust. 4 ustawy. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie miał znaczenia fakt, iż treści filmów pornograficznych pojawiły się na antenie programu (...) po godz. 23.00. Znaczenie bowiem miał głównie rodzaj przekazu i treść prezentowanych reklam filmów. Wskazać bowiem należy, iż zgodnie z treścią art. 18 ust. 4 ustawy o radiofonii i telewizji zabronione jest rozpowszechnianie audycji lub innych przekazów zagrażających fizycznemu, psychicznemu lub moralnemu rozwojowi małoletnich, w szczególności zawierających treści pornograficzne lub w sposób nieuzasadniony eksponujących przemoc. Przepis nie wskazuje na granicze czasowe jego obowiązywania. Wobec powyższego spółka (...) naruszyła zakaz emitowania programów reklamowych o treści zagrażających fizycznemu, psychicznemu lub moralnemu rozwojowi małoletnich, zawierających treści pornograficzne. Nie ulega wątpliwości fakt, iż pornografia ma negatywne znaczenia na rozwój psychiczny i moralny małoletnich. Wywiera wpływ na kształtowanie się strefy seksualności młodego człowieka, czy pojmowania właściwych relacji między kobietą i mężczyzną. Sąd podziela również stanowisko organu, że teledyski muzyczne prezentowane na antenie programu (...) emitowane w okresie poddanym kontroli w godz. od 6.00 do 23.00 nie były oznaczone prawidłowo; nadawca dokonał niewłaściwego oznaczenia kategorii wiekowych emitowanych programów. Rozporządzenie Krajowej Rady (...) z dnia 23 czerwca 2005 r. w sprawie kwalifikowania audycji lub innych przekazów mogących mieć negatywny wpływ na prawidłowy fizyczny, psychiczny lub moralny rozwój małoletnich oraz audycji lub innych przekazów przeznaczonych dla danej kategorii wiekowej małoletnich, stosowania wzorów symboli graficznych i formuł zapowiedzi wskazuje w § 2, że audycje lub inne przekazy zakwalifikowane, zgodnie z załącznikiem nr 3 pkt I do rozporządzenia, jako zawierające sceny lub treści mogące mieć negatywny wpływ na prawidłowy fizyczny, psychiczny lub moralny rozwój małoletnich - mogą być rozpowszechniane wyłącznie w godzinach od 23 00 do 6 00. Zgodnie z § 3 ust. 1 nadawcy programów radiowych są zobowiązani poprzedzać audycje lub inne przekazy,

§ 2

, zapowiedzią słowną informującą o zakwalifikowaniu ich zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia. Na podstawie ust. 2 nadawcy programów telewizyjnych są zobowiązani oznaczać audycje lub inne przekazy,

§ 2

, symbolem graficznym przez cały czas trwania emisji, według wzoru określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Według § 5 ust. 3. nadawca kwalifikuje audycje lub inne przekazy,

ust. 1 i 2, zgodnie z kryteriami kwalifikowania audycji lub innych przekazów przeznaczonych dla danej kategorii wiekowej zawartymi w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Ust. 4 tych regulacji ustala następujące kategorie wiekowe małoletnich, z uwzględnieniem godzin nadawania audycji lub innych przekazów: 1) I kategoria - emisja bez ograniczeń wiekowych i czasowych; 2) II kategoria od lat 7 - emisja bez ograniczeń czasowych; 3) III kategoria od lat 12 - emisja bez ograniczeń czasowych; 4) IV kategoria od lat 16 - emisja po godzinie 20

1. Omawiane teledyski o tytułach: (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), mogą mieć negatywny wpływ na psychiczny i moralny rozwój małoletnich i w myśl powołanych przepisów winny być emitowane wyłącznie po godz. 23.00, w konsekwencji winny być oznaczone jako przeznaczone dla odbiorcy powyżej
2. roku życia. Sąd ustalił bowiem, iż teledyski te zawierają treści odnoszące się do pożądania seksualnego, obrazują wadliwy wzorzec relacji damsko – męskich, kobieta niejednokrotnie przedstawiona jest przedmiotowo, ponadto pokazują moralnie naganne zachowania, wulgarne sformułowania i gesty, propagują rozwiązły tryb życia, spożywanie alkoholu, palenie papierosów. Podzielić stanowisko Przewodniczącego (...), że przekaz omawianych teledysków (zarówno w odniesieniu do treści piosenek, jak i ilustrujących je teledysków) wskazuje na wypaczony obraz życia. Wynika z nich bowiem, że nieodłącznym elementem zabawy alkohol i papierosy (np. „(...)”, „(...)” , (...)), a wyłączną sferą relacji damsko- męskich jest seks. O ile bowiem same teksty piosenek ( o co najmniej wątpliwej wartości artystycznej) mogą być interpretowane dwuznacznie, o tyle ilustrujące jej teledyski nie pozostawiają wątpliwości co do propagowanego w nich stylu życia. W ocenie Sądu zagraża to prawidłowemu rozwojowi psychicznemu i moralnemu małoletnich. Należy powtórzyć za organem, iż tego typu przekaz wypacza formy współżycia społecznego czy moralności, wypacza też relacje damsko męskie. Podkreślić również należy, iż wbrew argumentacji powoda treść piosenek zobrazowana wymienionymi teledyskami nie przedstawia żadnej wartość artystycznej. Przekaz ten w prymitywny i wulgarny sposób odnosi się do kobiecości czy sfery seksualnej człowieka, oderwanej od uczuć wyższych. Przede wszystkim należy również zwrócić uwagę, że to właśnie nadawca miał wpływ na dobór teledysków umieszczonych w poszczególnych audycjach rozpowszechnionych w godzinach 6:00 - 23:00 w dniach od 7 do 9 września 2012 r. Nadawca zobowiązany jest do umieszczania znaków graficznych audycji, które mają dla rodziców charakter informacyjny. Rodzice z kolei na ich podstawie pozwalają swoim dzieciom oglądać telewizję, a zatem niewłaściwe oznaczanie audycji naraża małoletnich na kontakt ze szkodliwymi treściami, które mogą mieć negatywny wpływ na ich dalszy rozwój emocjonal­ny, umysłowy, moralny i społeczny. W obszarze społecznym i publicznym to nadawcy mający wpływ na widzów i odbiorców konkretnych treści, powinni wystrzegać się od rozpowszechniania treści o walorze prymitywnym daleko odsuniętym od jakichkolwiek walorów sztuki. W tym miejscu należy przytoczyć stanowisko Sądu Apelacyjnego w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 29 grudnia 2008 r. wydanego w sprawie VI ACa 797/08, który wskazał, że przedmiotem oceny programu telewizyjnego z punktu widzenia przesłanek uzasadniających nałożenie na nadawcę kary pieniężnej za naruszenie art. 18 ust. 1-5b ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, powinien być nie tylko emitowany obraz, ale całość przekazu z komentarzami prowadzącego i uczestników włącznie. Pamiętać należy, że w trakcie wymienionych audycji oprócz teledysków publikowane były treści smsów przesyłanych przez widzów. Wiadomości te zawierają anonse randkowe, matrymonialne czy podteksty seksualne. Organ słusznie przyjął, iż powyższe treści w czasie antenowym pomiędzy godziną 6.00 a 23.00 nie są odpowiednie dla widzów poniżej szesnastego roku życia. Prezentują bowiem zachowania naganne moralnie, rozbudzają zainteresowanie strefą seksualną. Dwuznaczność niektórych smsów stanowi wadliwy wzorzec zachowań. Podkreślić należy, że dowołujący nie zaoferował w toku postępowania w niniejszej sprawie żadnego dowodu, z którego wynikałaby niezasadność kwalifikacji spornych omawianych audycji dokonana przez organ. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na odwołującym. Wobec powyższego sąd nie znalazł podstaw do uznania naruszenia przez Przewodniczącego (...) przepisu art. 16 ust. 6, art. 16b ust. 3 pkt 4, art. 18 ust. 5 i 5b ustawy o radiofonii i telewizji a także § 2, § 3 ust. 2 i § 5 ust.3 rozporządzenia w sprawie kwalifikowania audycji w decyzji z dnia 08 lipca 2013 r. Zarzut powoda o naruszeniu przez Przewodniczącego (...) treści art. 53 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji należało również uznać za chybiony. Na podstawie tego przepisu Przewodniczący stwierdzając naruszenie przez nadawcę ustawy o radiofonii i telewizji wydaje decyzję nakładającą na nadawcę karę pieniężną w wysokości do 50% rocznej opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością przeznaczoną do nadawania programu, a w przypadku gdy nadawca nie uiszcza opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością, karę pieniężną w wysokości do (...) przychodu nadawcy, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym, uwzględniając zakres i stopień szkodliwości naruszenia, dotychczasową działalność nadawcy oraz jego możliwości finansowe. Powód podnosząc ten zarzut wskazał, iż nałożenie kary w maksymalnej wysokości jest nieuzasadnione. Podniósł , iż po wszczęciu postępowania przez Przewodniczącego (...) zmienił kwalifikację kontrowersyjnych programów i dokonał zmiany oznaczeń, podkreślił iż po raz pierwszy jest stroną postępowania o dokonanie naruszeń przy emisji programu (...). Sąd w przedmiotowej sprawie nie znalazł podstaw do uwzględnienia powyższej argumentacji powoda. Wskazać należy, iż naruszenia jakich dopuścił się nadawca mają znaczący charakter. Publikowane przez niego teledyski czy reklamy filmów pornograficznych były dostępne dla widzów małoletnich poniżej 16 roku życia. Naruszenie jakiego dopuściła się spółka (...) nie miało charakteru incydentalnego czy niezamierzonego. Ponadto podkreślić należy, iż emitowane treści zagrażały fizycznemu, psychicznemu i moralnemu rozwojowi małoletnich. Wymierzając karę w wysokości 100.000 zł Przewodniczący (...) wziął pod uwagę wartość przychodu nadawcy i odstąpił od przyznania kary maksymalnej stanowiącej wartość (...) przychodu. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł o oddaleniu odwołania powoda (...) S.A. w W., o czym orzeczono jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. uznając, iż powód przegrał sprawę w całości. Na koszty strony pozwanej składało się wynagrodzenie pełnomocnika przyznane w oparciu o § 18 ust. 2 pkt 1) w zw. z art. par. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. SSO Agnieszka Baran