Sygn. akt I C 876/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2017 r. Sąd Rejonowy w Środzie Śląskiej Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSR Alina Gałęzowska

§ 9i § 2) oraz załącznik do wyżej wymienionego rozporządzenia p.t.

ocena procentowa stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wynosi w oparciu o § 8 pkt. 3 z pozycji 10a – 3% , z pozycji 58a – 10% , z pozycji 162a – 3%, łącznie 16%. Wypadek komunikacyjny, któremu uległ powód należał do urazów wielonarządowych. Obrażenia dotyczyły kręgosłupa szyjnego, klatki piersiowej i kończyn dolnych w różnym stopniu. Mechanizm wypadku w ogólnych zarysach przypominał typowy uraz z mechanizmu „ smagnięcia bicza”, to znaczy na skutek nagłego ruchu głową przy zderzeniu kręgosłup szyjny wykonał gwałtowny ruch w stronę uderzenia i zaraz potem w przeciwną. Uraz taki określany jest również jako uraz przyspieszeniowo-opóźnieniowy. W przypadku powoda pomimo braku wzmianki o stłuczeniu głowy, czy utracie przytomności, efekty urazu świadczą o przeniesieniu obciążeń kręgosłupa szyjnego również na czaszkę i jej podstawę. Przeglądy diagnostyczno-lecznicze u powoda wskazują, że nie stosowano u niego kołnierza ortopedycznego, zastosowano leczenie farmakologiczne, przeciwbólowe, rehabilitację stosowano w czasie kilku miesięcy od urazu, innego leczenia nie zastosowano. Z badania (...) kręgosłupa szyjnego wynika, że stan powoda po leczeniu uległ poprawie, nie pozostały ograniczenia w zakresie ruchomości kręgosłupa szyjnego, jedynie względne osłabienie czucia prawej kończyny górnej. Nie wszystkie dolegliwości powoda w zakresie kręgosłupa szyjnego z promieniowaniem do kończyn górnych wydają się być związane z w wypadkiem z dnia 9 kwietnia 2014r. Powód leczył się dotychczas z powodu choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa, w wykonanych po wypadku zdjęciach RTG i badaniu (...) takie zmiany wykazano nie po raz pierwszy. Wszystkie zmiany wykazane w ostatnim badaniu (...) związane są jednak z chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa szyjnego, co zostało uwzględnione w ocenie uszczerbku. Wypadek nie spowodował trwałego naruszenia uprzednio zmienionej chorobowo struktury anatomicznej kręgosłupa szyjnego. W badaniu ortopedycznym szczegółowym nie stwierdzono u powoda obecności charakterystycznego dla przebytego urazu bezwładnościowego kręgosłupa szyjnego testu S.- H.. Nie stwierdza się deficytu ruchomości kręgosłupa szyjnego powoda, nie spełnia on zatem kryteriów wymaganych dla pkt. 89 a tabeli uszczerbków, cechy zespołu korzeniowego czuciowego ( subiektywne ) związane są przede wszystkim z wielopoziomową dyskopatią szyjną. Powód w pierwszym okresie po wypadku, czyli w okresie 6 tygodni, miał z pewnością znacznie ograniczoną sprawność ze względu na silne bóle kręgosłupa szyjnego oraz klatki piersiowej. Każda czynność związana z samoobsługą sprawiała powodowi trudność, wskazana była pomoc osób trzecich. Zakres tej pomocy w okresie pierwszych 6 tygodni powinien wynosić 2 godziny dziennie. Uraz klatki piersiowej powodujący złamania licznych żeber po jednej stronie powodował długotrwałe bóle, nie prowadzono jednak dalszej diagnostyki w celu oceny pojemności życiowej płuc, w tym przypadku znalazła zastosowanie pozycja 58 a tabeli uszczerbków. W wyniku wypadku powód doznał skręcenia stawu skokowego lewego. Z badania przedmiotowego wynika, że ruchomość strzałkowej horyzontalnej i czołowej stopy jest w granicach stanu prawidłowego, utrzymuje się jednak pomimo upływu czasu obrzęk tkanek okołoskokowych dlatego też oceniono uszczerbek z tego tytułu z pozycji 162 a). Rokowania dla pełnego odzyskania sprawności organizmu powoda są ostrożne, powód jest mężczyzną w starszym wieku, rehabilitacja powinna dać właściwy efekt pod warunkiem zdyscyplinowania powoda, jeśli chodzi o ćwiczenia własne. Rokowania powoda co do wypełniania przez niego normalnych funkcji społecznych i rodzinnych, a także korzystania z rozrywek i sportów są korzystne, niemniej pewne ograniczenia ruchowe mogą do chwili obecnej powodować konieczność wzmożonej ostrożności przy uprawianiu niektórych z nich. W przyszłości powód może odczuwać okresowe bóle kręgosłupa szyjnego, jak również bóle o charakterze korzeniowym, promieniującej wzdłuż kończyny górnej prawej. Dowody: opinia biegłych z zakresu chirurgii urazowej i ortopedii oraz neurologii z dnia 09 luty 2016r. k. 93-99 opinia uzupełniająca biegłych z zakresu chirurgii urazowej i ortopedii oraz neurologii z dnia 20 czerwca 2016r. k. 121-122 opinia uzupełniająca biegłych z zakresu chirurgii urazowej i ortopedii oraz neurologii z dnia 08 września 2016r. k. 140-142 W przedmiotowej sprawie sporządzona została także opinia sądowo-lekarska biegłego sądowego z zakresu okulistyki J. O., który rozpoznał u powoda uraz oka prawego w postaci zwichnięcia soczewki oka prawego oraz uszkodzenia zwieracza źrenicy oka prawego na skutek wypadku z dnia 9 kwietnia 2014 r. W związku z tym trwały uszczerbek na zdrowiu wg Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002r. wynosi na podstawie § 35a- usunięcie zaćmy pourazowej z wszczepieniem sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej w jednym oku – 15%. Od dnia wypadku do czasu operacji zaćmy w dniu 29 września 2014r. powód gorzej widział na oko prawe. Ostrość wzroku oka prawego wynosiła 0,

1. Przed wypadkiem ostrość wzroku tego oka wynosiła 1,
2. Gałka oczna była spokojna, nie dawała dolegliwości bólowych. Powód nie wymagał pomocy innych osób, natomiast jego zdolność do pracy była ograniczona. Zaćma oka lewego jest minimalna z ostrością wzroku wynoszącą 1,0 i nie miała ani nie ma wpływu na życie powoda jak i nie ma związku z przedmiotowym wypadkiem. Poszerzenie źrenicy oka prawego powoduje olśnienie, stanowi utrudnienie w pracy. Dowody: opinia biegłych z zakresu okulistyki z dnia 30 grudnia 2016r. k. 161- 164 opinia uzupełniająca biegłego z zakresu okulistyki z dnia 18 marca 2016r. k. 188 Przed wypadkiem powód prowadził działalność gospodarczą w ramach, której wykonywał funkcję inspektora nadzoru budowlanego, kierownika budowy, dokonywał rocznych przeglądów budowlanych, sporządzał kosztorysy budowlane. Powód osiągał miesięczny dochód w wysokości około 7.000 zł z tytułu działalności gospodarczej oraz 3600 zł z tytułu emerytury. Wykonywany zawód wymagał od powoda pełnej sprawności fizycznej. Obecny stan zdrowia mocno ogranicza powoda w wykonywanej pracy. Z uwagi na zawroty głowy ma obawy przed wchodzeniem na drabinę, odczuwa bóle kręgosłupa przy dłuższej pracy przy komputerze. Przed wypadkiem powód wyjeżdżał na wakacje samochodem zagranicę, zabierała wnuki na wycieczki. Po wypadku prowadzenie pojazdu sprawia powodowi trudność nie tylko ze względu na niesprawność oka, ale również ból nogi w stawie skokowym. Dolegliwości te uniemożliwiają powodowi dłuższą jazdę samochodem. Dowód: przesłuchanie powoda, k. 212 Sąd Rejonowy zważył co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości. Zgodnie z art. 34 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych zakład ubezpieczeń zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. Niespornymi w sprawie był fakt posiadania przez sprawcę wypadku obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych u strony pozwanej oraz obowiązek sprawcy wypadku do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, a tym samym i odpowiedzialność strony pozwanej co do zasady za skutki wypadku. Sporna pozostawała wysokość należnego powodowi zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, wysokość kosztów leczenia pozostających w związku z wypadkiem oraz interes prawny w ustaleniu na przyszłość odpowiedzialności strony pozwanej. Powód zasadności swojego roszczenia o zadośćuczynienie upatrywał w treści przepisu art. 445 k.c., którego konstrukcja oparta jest na trzech zasadach – fakultatywności zadośćuczynienia, jego powiązania z odpowiedzialnością deliktową i wreszcie ustalania zadośćuczynienia wyłącznie w wypadkach wyraźnie w ustawie przewidzianych. W tym ostatnim aspekcie przepis odsyła do stanów faktycznych wskazanych w art. 444 k. c., który swoim zakresem obejmuje uszkodzenie ciała i rozstrój zdrowia. Uszkodzenie ciała w rozumieniu art. 444 k.c. polega na naruszeniu integralności fizycznej człowieka – zarówno jeśli chodzi o powłokę cielesną, jak i tkanki i narządy wewnętrzne (rany, złamania). Rozstrój zdrowia natomiast wyraża się w zakłóceniu funkcjonowania poszczególnych organów bez ich widocznego uszkodzenia (np. nerwice). Niewątpliwie powód wskutek wypadku doznał obrażeń wielonarządowych w postaci złamania żeber 6-10 lewej strony z przemieszczeniem odłamów, skręcenia i naderwania lewego stawu skokowego, uszkodzenia oka prawego (pęknięcie zwieracza źrenicy, podwichnięcie soczewki), stłuczenia mięśni uda lewego, urazu kręgów szyjnych. Okoliczności powstania u powoda powyższych uszkodzeń ciała, jak również fakt istnienia związku przyczynowego pomiędzy skutkami, a deliktem sprawcy wypadku został potwierdzony przedłożoną przez powoda dokumentacją medyczną oraz opinią biegłych sądowych z zakresu ortopedii i traumatologii lek. med. S. L. , neurologii lek. med. J. W. oraz okulistyki J. O.. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy należało uznać go za spójny, logiczny i wiarygodny. Sąd podzielił opinie biegłych sądowych jako fachowe, rzetelne i przekonujące. Dokonując oceny opinii biegłych, Sąd uwzględnił właściwe dla jej oceny kryteria zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłych, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażanych w nich wniosków. Opinie biegłych zawierają uzasadnienie ostatecznych wniosków, sformułowane w sposób przystępny i zrozumiały dla osób nieposiadających wiadomości specjalnych, zaś rozumowanie biegłych i logika poprawności wyciągniętych przez nich wniosków nie budzi wątpliwości Sądu. Biegli odnieśli się w pisemnych opiniach uzupełniających do wszelkich zastrzeżeń podnoszonych przez stronę pozwaną i powoda. Odpowiadając na zarzuty strony pozwanej biegli podkreślili, iż ocena uszczerbku na zdrowiu powoda w związku z wypadkiem z dnia 9 kwietnia 2014 r. nastąpiła na podstawie istniejącej w sprawie rzetelnej dokumentacji medycznej oraz bezpośredniego badania powoda i zgłaszanych przez niego dolegliwości. Okoliczność, że badanie TK głowy nie wykazało uszkodzeń kostnych ( złamań kości czaszki), przestrzeni płynowych wewnątrzczaszkowych ( np. krwiaków śródmózgowych) lub zmian guzowych nie przeczy odniesieniu przez powoda urazu głowy w postaci stłuczenia tym bardziej, że powód doznał urazu oka. Biegli wskazali, że złamania powyżej dwóch żeber podlegają ocenie i uznaniu uszczerbku z pozycji 58 a) zaś żądanie strony pozwanej, aby biegli zastosowali par 8 pkt. 3 jest w tym przypadku nieuprawnione. W ocenie Sądu wskazane wyżej opinie uzupełniające są przekonujące oraz zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Dlatego też w ocenie Sądu nie podlegał uwzględnieniu wniosek strony pozwanej o dopuszczenie dowodu z opinii zespołu innych biegłych sądowych z zakresu ortopedii i neurologii. Artykuł 286 k.p.c. pozostawia uznaniu sądu żądanie dodatkowej opinii innych biegłych, przy czym potrzeba dodatkowej opinii winna wynikać z tego, że złożona opinia jest niezupełna lub niejasna. Nie zachodzi zaś potrzeba powołania dodatkowej opinii innego biegłego, jeżeli w przekonaniu sądu opinia wyznaczonego biegłego jest na tyle kategoryczna i przekonująca, że wystarczająco wyjaśnia zagadnienia wymagające wiadomości specjalnych ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 28 czerwca 2013 r. I ACa 204/13, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 18 lipca 2013 r. I ACa 232/13, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 12 września 2013 r. III AUa 312/1). Specyfika dowodu z opinii biegłego polega m.in. na tym, że jeżeli taki dowód już został przez sąd dopuszczony, to stosownie do treści art. 286 k.p.c. opinii kolejnego biegłego można żądać jedynie "w razie potrzeby". Potrzeba taka nie może być jedynie wynikiem niezadowolenia strony z niekorzystnego dla niej wydźwięku konkluzji opinii. W innym wypadku bowiem Sąd byłby zobligowany do uwzględniania kolejnych wniosków strony dopóty, dopóki nie złożona zostałaby opinia w pełni ją zadowalająca, co jest niedopuszczalne ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 25 czerwca 2013 r. I ACa 382/13). Okoliczności te powodowały słuszność roszczeń powoda co do zasady. Pozostawało zatem rozważyć wysokość należnego powodowi zadośćuczynienia w świetle zgłoszonych z tego tytułu roszczeń. Przy określaniu wysokości zadośćuczynienia należało uwzględnić wszystkie elementy krzywdy łącznie z tymi, które mogą ujawnić się w przyszłości, takie jak: nasilenie cierpień, długotrwałość choroby, leczenia, rehabilitacji, rozmiar kalectwa, trwałość następstw zdarzenia, konsekwencje uszczerbku na zdrowiu w życiu prywatnym i społecznym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1999 r. sygn. akt II UKN 681/98 ); cierpienia fizyczne i psychiczne, aktualne warunki i przeciętną stopę życiową społeczeństwa, która związana jest z miejscem zamieszkania, zamożnością społeczeństwa, przemiany gospodarcze w danym kraju – standard życia ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 1984 r., sygn. akt I CR 407/83, z dnia 22 kwietnia 1985 r., sygn. akt II CR 94/95 ), poczucie bezradności życiowej, jego widoki i możliwości w przyszłości, niemożność wykonywania pracy, korzystania z rozrywek ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 1975 r., sygn. akt I CR 862/75, ), sytuację życiową ofiary wypadku przed jego zaistnieniem i po jego zaistnieniu ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 września 1977 r., sygn. akt II PR 257/70), wiek i płeć poszkodowanego, wyłączenie poszkodowanego z normalnego życia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 sierpnia 1977 r., sygn. akt II CR 266/77, z dnia 9 marca 1973 r., sygn. akt I CR 55/73). Rolą zadośćuczynienia jest bowiem złagodzenie doznanej, niewymiernej krzywdy poprzez wypłacenie nie nadmiernej, lecz odpowiedniej sumy, w stosunku do doznanej krzywdy. Ustalenie jej wysokości powinno być, jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy, dokonane w ramach rozsądnych granic, odpowiadających aktualnym warunkom i sytuacji majątkowej społeczeństwa przy uwzględnieniu, iż wysokość zadośćuczynienia musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość. Podzielić w tym zakresie należy pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 1997 r. II CKN 273/97, nie publ.), iż zdrowie jest dobrem szczególnie cennym, a przyjmowanie niskich kwot zadośćuczynienia w przypadku ciężkich uszkodzeń ciała prowadzi do niepożądanej deprecjacji tego dobra. W ocenie Sądu istotny dla oceny rozmiaru krzywdy powoda był rozmiar obrażeń, długotrwałość i intensywność cierpień, okres leczenia i stopień jego skomplikowania, rozmiar kalectwa, trwałość następstw zdarzenia, konsekwencje uszczerbku na zdrowiu w życiu prywatnym i społecznym, widoki i możliwości w przyszłości, wyłączenie poszkodowanego z normalnego życia, utrudnienia w podejmowaniu pracy zarobkowej, wiek poszkodowanego. Biegli z zakresu ortopedii i neurologii stwierdzili u powoda długotrwały uszczerbek na zdrowiu związany z wypadkiem z dnia 9 kwietnia 2014r., w oparciu o Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002r. ( Dz.U. nr 234, poz.

§ 9i § 2) oraz załącznik do wyżej wymienionego rozporządzenia p.t.

ocena procentowa stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w oparciu o § 8 pkt. 3 z pozycji 10a – 3% , z pozycji 58a – 10% , z pozycji 162a – 3%, łącznie 16%. W przedmiotowej sprawie sporządzona została także opinia sądowo-lekarska biegłego sądowego z zakresu okulistyki J. O., który rozpoznał u powoda uraz oka prawego w postaci zwichnięcia soczewki oka prawego oraz uszkodzenia zwieracza źrenicy oka prawego na skutek wypadku z dnia 9 kwietnia 2014 r. W związku z tym trwały uszczerbek na zdrowiu wg Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002r. wynosi na podstawie § 35a- usunięcie zaćmy pourazowej z wszczepieniem sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej w jednym oku – 15%. Wg rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002r. ( Dz.U. nr 234, poz.

§ 9i § 2) oraz załącznik do wyżej wymienionego rozporządzenia pkt.

29 – uszkodzenie gałki ocznej wskutek urazów tępych określa się na podstawie ostrości wzorku. Ostrość wzroku powoda wg badania z dnia 30 grudnia 2016 r. była prawidłowa i dlatego biegły nie określił procentowego uszczerbku na zdrowiu z powodu uszkodzenia zwieracza źrenicy, a na podstawie § 35a. Zdaniem Sądu powyższe okoliczności uzasadniały ustalenie zadośćuczynienia na poziomie żądanym przez powoda tj. 26.000,00 zł., co z kwotą wypłaconą już powodowi w toku procesu likwidacji szkody przez zakład ubezpieczeń stanowiłoby sumę 50.000,00 zł. Oczywiste jest, że wskazane uszkodzenia ciała, odczuwany ból i cierpienie miały decydujące znaczenie dla ustalenia rozmiaru krzywdy w rozumieniu art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 § 1 k.c. Na skutek doznanych obrażeń powód zmuszony był do podjęcia leczenia specjalistycznego, w tym operacyjnego, wykonania szeregu badań oraz odbycia rehabilitacji. Przyjmował też leki farmakologiczne. Biorąc pod uwagę okoliczność, że owo zadośćuczynienie musi mieć realne, ekonomiczne znaczenie dla samej osoby poszkodowanej, Sąd uznał, że nie będzie wygórowanym przyznanie powodowi dalszego zadośćuczynienia w wysokości 26.000,00 zł. Urazy, jakich doznał powód były poważne, a skutki wypadku powód odczuwa do dnia dzisiejszego. Powód zmuszony był ograniczyć aktywność zawodową, potrzebował także pomocy osób trzecich przy podstawowych czynnościach życia codziennego, towarzyszył mu nieustający ból. Na skutek wypadku z dnia 9 kwietnia 2014 r. ucierpiała również sfera psychiczna powoda pojawiły się zaburzenia snu, obawy przed wywiązaniem się z przyjętych zobowiązań zawodowych, poczucie bezradności. Powód w zasadzie do dnia dzisiejszego odczuwa dolegliwości bólowe, a jakość życia powoda uległa znacznemu pogorszeniu. W ocenie Sądu wysokość ustalonego zadośćuczynienia jest odpowiednia i wyczerpuje w całości roszczenia powoda z tego tytułu. Zasadne było również roszczenie w zakresie ustalenia na przyszłość odpowiedzialności strony pozwanej wobec powoda za skutki wypadku z dnia 9 kwietnia 2014 r. Zgodnie z art. 189 k.p.c. powód może dochodzić ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, jeżeli ma w tym interes prawny. Doznany przez powoda uszczerbek na zdrowiu ustalony przez biegłych z zakresu ortopedii i traumatologii wynosi 16 % długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, a ustalony przez biegłego z zakresu okulistyki 15 % trwałego uszczerbku na zdrowiu. W związku z porażeniem oka w chwili obecnej powód ma cały czas nieruchomą- stale otwartą źrenicę oraz problemy z prowadzeniem samochodu( w porach nocnych jest to wręcz niemożliwe). Mimo przeprowadzonej operacji powód nadal ma liczne pęknięcia zwieracza w uszkodzonym oku, a rokowania co do możliwości ponowienia zabiegu operacyjnego w celu poprawy komfortu widzenia są niekorzystne. Rokowania dla pełnego odzyskania sprawności organizmu powoda stawiane przez biegłych z zakresu ortopedii i neurologii są ostrożne, powód jest mężczyzną w starszym wieku, rehabilitacja powinna dać właściwy efekt pod warunkiem zdyscyplinowania powoda, jeśli chodzi o ćwiczenia własne. Rokowania powoda co do wypełniania przez niego normalnych funkcji społecznych i rodzinnych, a także korzystania z rozrywek i sportów są korzystne, niemniej pewne ograniczenia ruchowe mogą do chwili obecnej powodować konieczność wzmożonej ostrożności przy uprawianiu niektórych z nich. W przyszłości powód może odczuwać okresowe bóle kręgosłupa szyjnego, jak również bóle o charakterze korzeniowym, promieniującej wzdłuż kończyny górnej prawej. Kierując się opiniami biegłych Sąd uznał, że powód ma interes prawny w żądaniu ustalenia, że strona pozwana będzie ponosić odpowiedzialność na przyszłość za skutki wypadku z dnia 9 kwietnia 2014 r. w którym doznał urazów. Roszczenie powoda w zakresie żądanej kwoty tytułem zwrotu kosztów leczenia znajdowało uzasadnienie w treści art. 444§1 k.c. zgodnie z którym w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Odszkodowanie przewidziane w art. 444 § 1 k.c. obejmuje wszelkie wydatki pozostające w związku z uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia, jeżeli są konieczne i celowe. Należą do nich koszty leczenia ( pobytu w szpitalu, konsultacji lekarskich, pomocy pielęgniarskiej, koszty lekarstw), koszty specjalnego odżywiania, nabycia protez, wydatki związane z przewozem chorego do specjalistów i na zabiegi, koszty zabiegów rehabilitacyjnych ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 1981 r. I CR 455/80 OSPiKA 1981 poz. 223, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 1973 r. II CR 365/73 OSNCP 1974 nr 9 poz. 147). Zasądzona kwota tytułem zwrotu kosztów leczenia w łącznej wysokości 1.660 zł uwzględnia wydatki na zakup okularów korekcyjnych w kwocie 730 zł, 780 zł porady okulistyczne, konsultacja neurologiczna 150 zł, wynikające z przedstawionych przez powoda faktur imiennych, które były w ocenie Sądu celowe i konieczne. Leczenie w gabinetach prywatnych zamiast w ramach NFZ było bowiem uzasadnione ze względu na czas oczekiwania na wizytę lekarską i rehabilitację, co ma istotny wpływ na wynik leczenia. Częściowo uzasadnione było żądanie pozwu w zakresie odsetek od kwoty 26.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. W przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w ust. 1, okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego. Powód pismem z dnia 8 czerwca 2015r , doręczonym dnia 11 czerwca 2015 r. wezwał stronę pozwaną do zapłaty zadośćuczynienia w kwocie żądanej pozwem. Zasadne zatem było żądanie odsetek od kwoty zadośćuczynienia od dnia 12 lipca 2015 r. Mając na uwadze powyższe Sąd zasądził odsetki od kwoty 26.000 zł tytułem zadośćuczynienia za uszkodzenie ciała i rozstrój zdrowia od dnia 12 lipca 2015 r. do dnia zapłaty, a odsetki od kwoty 1.660 zł tytułem odszkodowania od dnia wniesienia pozwu, do dnia zapłaty, oddalając żądanie w pozostałym zakresie. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego ratio legis art. 14 ustawy z 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, podobnie jak i art. 817 k.c., opiera się na uprawnieniu do wstrzymania wypłaty odszkodowania w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją niejasności odnoszące się do samej odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości szkody. Ustanawiając krótki termin spełnienia świadczenia ustawodawca wskazał na konieczność szybkiej i efektywnej likwidacji szkody. Po otrzymaniu zawiadomienia o wypadku ubezpieczyciel lub Fundusz - jako profesjonalista korzystający z wyspecjalizowanej kadry i w razie potrzeby z pomocy rzeczoznawców (art. 355 § 2 k.c.) - obowiązany jest do ustalenia przesłanek swojej odpowiedzialności, czyli samodzielnego i aktywnego wyjaśnienia okoliczności wypadku oraz wysokości powstałej szkody. Nie może też wyczekiwać na prawomocne rozstrzygnięcie sądu. Bierne oczekiwanie ubezpieczyciela na wynik toczącego się procesu naraża go na ryzyko popadnięcia w opóźnienie lub zwłokę w spełnieniu świadczenia odszkodowawczego. Rolą sądu w ewentualnym procesie może być jedynie kontrola prawidłowości ustalenia przez ubezpieczyciela wysokości odszkodowania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2011 r. V CSK 38/11 Lex nr 1129170). Orzeczenie w przedmiocie kosztów procesu oparto na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Na kwotę 4.500 zł zasądzoną od strony pozwanej na rzecz powoda składa się opłata od pozwu w kwocie 1.383 zł, 2417 zł kosztów zastępstwa procesowego oraz koszt zaliczki na biegłych w wysokości 700 zł. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika wynika z § 6 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j.Dz. U. 2013 Nr 461). Jednocześnie Sąd nakazał na podstawie art. 113 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.) w zw. z art. 98 k.p.c. stronie pozwanej uiścić na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2.599,61 zł tytułem brakujących wydatków na opinię biegłych, tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa.