Sygn. aktI.Ca 319/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2017r. Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Aneta Ineza Sztukowska (sp

§ 3k.c.

przez ustalenie substratu zachowku - wartości czystej masy spadku, bez zaliczenia do długów spadkowych ½ wartości nakładów z odsetkami w kwocie 42.500 zł poczynionych na nieruchomości spadkowej przez powoda, a zwróconych przez pozwaną po sprzedaży nieruchomości oraz po śmierci spadkodawcy, b) art. 922 §

§ 3k.c.

przez ustalenie substratu zachowku - wartości czystej masy spadku: - odliczając koszt pomnika ze zdjęciem w kwocie 2.000zł, a nie 3.000 zł stanowiącej 1/2 z kwoty ó.000 zł zapłaconej i udowodnionej w sprawie, - bez odliczenia jako długu spadkowego wartości odzieży żałobnej dzieci i wnuków spadkodawcy w kwocie łącznej - 5.400 zł, - bez odliczenia jako długu spadkowego kosztu zakupu kwiatów i wieńców od dzieci i wnuków spadkodawcy w wysokości 600 zł, - bez odliczenia jako długu spadkowego kosztu zakupu leków przez córkę spadkodawcy M. A. w kwocie 13.739,58 zł, które rzeczywiście zostały przez nią poniesione i udowodnione w postępowaniu o zachowek, c) art. 922 §

§ 3k.c.

przez ustalenie substratu zachowku o wartości 111.768,54 zł, tj. z pominięciem w/w długów spadkowych w kwocie 63.239,58 zł, co skutkowało błędem w wyliczeniu wartości zachowku, d) art. 5 k.c. przez przyjęcie, że zasądzenie na rzecz powoda zachowku w ustalonej kwocie jest zgodne z zasadami współżycia społecznego, podczas gdy powód nie interesował się spadkodawcą, nie pomagał mu w chorobie i wszystkie obowiązki z tym związane spadały na pozwaną i jej pozostałe dzieci. Mając na względzie powyższe zarzuty, apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania za pierwszą i drugą instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie – uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Suwałkach. W odpowiedzi na apelację, powód wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od pozwanej na jego rzecz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanej nie zasługiwała na uwzględnienie. Podniesione przez skarżącą w zgłoszonym środku odwoławczym zarzuty obrazy prawa procesowego w postaci naruszenia art. 233 k.p.c. są chybione, gdyż - wbrew stanowisku pozwanej - Sąd Rejonowy dokonał logicznie uzasadnionej, a przez to przekonującej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i na tej podstawie poczynił rzeczowe i wyczerpujące ustalenia faktyczne. Ustalenia te nie budzą wątpliwości i Sąd Okręgowy przyjmuje je za podstawę własnego rozstrzygnięcia. Przede wszystkim nie można zgodzić się z zarzutem apelacji, że Sąd Rejonowy dopuścił się naruszenia art. 233 k.p.c. Zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c., sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Ocena ta musi być zgodna z zasadami logiki, doświadczenia życiowego oraz uwzględniać całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego - to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (por. orzeczenie SN z dnia 6 listopada 1998 r, II CKN 4/98). Ocena dowodów przeprowadzona z zachowaniem tych reguł mieści się w granicach wyznaczonych przez zasadę swobodnej oceny dowodów wprowadzoną w art. 233 k.p.c. Nie jest wystarczającym uzasadnieniem zarzutu naruszenia normy art. 233 § 1 k.p.c. przedstawienie przez stronę skarżącą własnej oceny dowodów i wyrażenie dezaprobaty dla oceny prezentowanej przez sąd pierwszej instancji. Skarżący ma obowiązek wykazania naruszenia przez sąd paradygmatu oceny wynikającego z art. 233 § 1 k.p.c. (a zatem wykazania, że sąd a quo wywiódł z materiału procesowego wnioski sprzeczne z zasadami logiki lub doświadczenia życiowego, względnie pominął w swojej ocenie istotne dla rozstrzygnięcia wnioski wynikające z konkretnych dowodów – grupy dowodów) – por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 24 stycznia 2013 r. w sprawie I ACa 1075/12, Lex nr

1. Podniesione zatem przez apelującą zarzuty mogłyby być uwzględnione jedynie wówczas, gdyby wykazano, że zebrane dowody w części zostały ocenione w sposób rażąco wadliwy, sprzeczny z zasadami logiki bądź doświadczenia życiowego. Tego zaś pozwana nie dowiodła, a jej twierdzenia, iż prawidłowa ocena materiału dowodowego w sprawie prowadzi do odmiennych ustaleń jest jedynie polemiką z trafnymi wnioskami Sądu Rejonowego. W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy słusznie w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazał, że pomiędzy powodem a zmarłym ojcem nie zachodziły tego rodzaju stosunki, które można byłoby kwalifikować jako rażąca naganność czy też zachowania powoda względem ojca były naganne z etycznego punku widzenia. Szczegółowa analiza akt sprawy wskazuje, że prawdziwy konflikt istniał między powodem a jego rodzeństwem, a nie między powodem a jego rodzicami. Konflikt ten wprawdzie przekładał się na relacje powoda i jego rodziców, jednak – jak słusznie zauważył Sąd Rejonowy – w okresie choroby ojca powód odwiedzał go, utrzymywał z nim kontakty, nie zachodziła taka sytuacja, w której powód odmówiłby mu pomocy. Nie bez znaczenia jest też fakt, że powód wraz ze swoją rodziną przez około 20 lat mieszkali razem z jego rodzicami i ich relacje były prawidłowe, powód pomagał rodzicom, opiekował się nimi. Z tych przyczyn nie zasługiwał na podzielenie zarzut, iż powoda należało uznać za niegodnego do zachowku po zmarłym ojcu. Nie zachodziły też przesłanki wynikające z art. 5 k.c. wpływające na obniżenie zasądzonego zachowku. Nie jest też prawdą, że Sąd Rejonowy nie pomniejszył wartości czystej masy spadku o kwotę 42.500 zł stanowiącą wartość ½ nakładów (75.000 zł) oraz odsetek (10.000 zł), którą powód otrzymał po śmierci ojca jako zwrot nakładów przez niego poniesionych na nieruchomości spadkowej i nie odliczył tej kwoty od wartości nieruchomości. Zauważyć trzeba, że z treści uzasadnienia Sądu Rejonowego wprost wynika, że do długów spadkowych Sąd ten zaliczył kwotę 41.886,96 złotych z tytułu zwrotu połowy kwoty wynikającej z ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w Suwałkach w sprawie sygn. akt: I C 160/
2. Sąd Rejonowy słusznie uznał, że nie można było rozliczyć całej kwoty uzyskanej przez powoda z tego tytułu jako dług spadkowy, albowiem stanowiłoby to podwójne rozliczenie tej samej kwoty. Nie zasługują też na akceptację argumenty skarżącej, iż Sąd Rejonowy niezasadnie nie zakwalifikował jako długu spadkowego kosztu zakupu kwiatów i wieńców oraz zakupu odzieży żałobnej od dzieci i wnuków spadkodawcy. Zauważyć należy, że były to wydatki spadkobierców realizowane przez nich we własnym zakresie, nie pozostawali ze zmarłym we wspólnym gospodarstwie domowym i nie obciążały one pozwanej. Podobnie należało ocenić zarzut nieodliczenia jako długu spadkowego kosztu zakupu leków przez córkę spadkodawcy M. A.. Sąd Rejonowy słusznie zwrócił uwagę, że córka zmarłego nie nosiła się z zamiarem odzyskania pieniędzy z tytułu udzielonej pomocy w postaci zakupu lekarstw. Czyniła to dobrowolnie, nie licząc na jakąkolwiek rekompensatę tych wydatków. Chybiony okazał się także zarzut pozwanej, że Sąd Rejonowy nieprawidłowo odliczył koszt pomnika ze zdjęciem przyjmując kwotę 2.000 zł. Wprawdzie łączny koszt nagrobka wyniósł 6.000 zł, jednak pozwana na ten cel przeznaczyła wyłącznie kwotę 4.000 zł. Pozostałe koszty ponieśli M. A. i R. M. w kwotach po 1.000 zł. Z tych względów rozliczeniu podlegała wyłącznie kwota 2.000 zł. W ocenie Sądu Okręgowego, nie można też było uwzględnić wniosku pozwanej o zmianę terminu płatności zasądzonego świadczenia i zmniejszenie wysokości poszczególnych rat. Zauważyć bowiem należy, że niniejsza sprawa została wszczęta w maju 2016 r., a więc trwała blisko 1,5 roku, zaś termin płatności pierwszej raty został odroczony o kolejne 6 miesięcy licząc od uprawomocnienia się wyroku. Zdaniem Sądu Okręgowego, stan majątkowy pozwanej jest adekwatny do zgromadzenia kwot należnych stronie powodowej w wymagalnych terminach. Ponadto należy zauważyć, że pozwana zobowiązana jest do zapłaty od 2020 r. innych kwot pieniężnych w wysokości po 5.000 zł na rzecz swoich pozostałych dzieci tytułem zachowku, a więc odroczenie terminu płatności w niniejszej sprawie o kolejne miesiące tudzież lata, spowodowałoby po stronie pozwanej zbyt duże obciążenie finansowe i bardziej pogorszyłoby jej sytuację materialną. Z tych przyczyn oddalono apelację pozwanej jako bezzasadną, w oparciu o normę art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego postanowiono zgodnie z art. 98 §

3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. Pozwana, która przegrała postępowanie apelacyjne, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 98 § 1 k.p.c. powinna zwrócić powodowi poniesione przez niego koszty postępowania odwoławczego, na które składają się: wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 1.800 zł, określone zgodnie ze stawkami wymienionymi w § 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). SSO Mirosław Krzysztof Derda SSO Aneta Ineza Sztukowska SSO Elżbieta Iwona Cembrowicz