Sygn. akt VII U 278/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 października 2017 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Małgorzata Jarząbek Protokolant: Paulina Filipkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2017 r. w Warszawie sprawy T. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z udziałem (...) Sp. z o.o. w W. o odpowiedzialność członka zarządu spółki za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne na skutek odwołania T. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 19 grudnia 2014 roku, znak: (...) - oddala odwołanie. UZASADNIENIE W dniu 10 lutego 2015 roku T. W. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. z dnia 19 grudnia 2014 roku znak: (...), dotyczącej przeniesienia na niego odpowiedzialności za zobowiązania spółki, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji ubezpieczony zarzucił naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego oraz naruszenie przepisów o odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki tj. art. 116 ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zostały spełnione przesłanki do zwolnienia członka zarządu z odpowiedzialności za zobowiązania spółki. W uzasadnieniu odwołania T. W. wskazał, iż organ rentowy wydając zaskarżoną decyzję nie uwzględnił faktu zbycia przez niego udziałów w spółce (...) sp. z o.o. oraz jego odwołania z funkcji członka zarządu zgodnie z uchwałą nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników, a także istnienia należności przysługujących spółce oraz majątku spółki w postaci samochodu marki C.. T. W. podniósł także, iż twierdzenia organu rentowego w przedmiocie niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie są bezpodstawne. Odwołujący wskazał, iż w obowiązującym systemie prawnym brak jest regulacji nakładającej na członka zarządu obowiązek uzyskania postanowienia o ogłoszeniu upadłości celem zwolnienia się z odpowiedzialności ponoszenia odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Zatem, w ocenie odwołującego, sam fakt nie rozpoznania sprawy o ogłoszenie upadłości merytorycznie nie może świadczyć, iż wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony skutecznie. Odwołujący wskazał również, iż w chwili złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, jej zobowiązania znajdowały pełnie pokrycie w należnościach, które wynosiły 45.000 euro. W związku z powyższym, zdaniem odwołującego, nie można uznać jego działań za spóźnione. Ponadto T. W. powołał się na fakt sprzedaży w dniu 5 października 2008 roku udziałów w spółce (...) sp. z o.o. na rzecz J. K.. Odwołujący z powyższego wywodzi fakt, iż nabywca udziału został obciążony odpowiedzialnością za dalsze prowadzenie działalności spółki bez ewentualnego jej oddłużenia. T. W. podniósł, iż zwrot wniosku o ogłoszenie upadłości nie może mieć wpływu na zaktualizowanie się obowiązku po jego stronie, gdyż został zwolniony z funkcji członka zarządu w dniu 1 października 2009 roku. ( odwołanie z dnia 10 lutego 2015 roku, k. 2 – 5 a.s.) W odpowiedzi na odwołanie z dnia 23 lutego 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych(...) Oddział w W. wniósł o oddalenie odwołania T. W.. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ rentowy powołał się na przepisy ordynacji podatkowej w zakresie odpowiedzialności członków zarządu spółki za zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Jednocześnie organ rentowy wyjaśnił, że odwołujący nie wykazał przesłanek egzonercyjnych wymienionych w art. 116 § 1 ordynacji podatkowej skutkujących możliwością zmiany decyzji poprzez zwolnienie od obowiązku zaspokojenia wskazanych w decyzji należności. ( odpowiedź na odwołanie z dnia 23 lutego 2015 roku, k. 23 a.s.) Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny: (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 12 kwietnia 2007 roku pod numerem (...). Pierwotnie siedziba spółki mieściła się w P. przy ul. (...). W dniu 13 listopada 2009 roku dokonano zmiany w rejestrze przedsiębiorców w zakresie siedziby spółki wpisując, iż mieści się ona w W. przy ul. (...) lok. (...). Obecnie od dnia 5 lutego 2013 roku w KRS jako siedzibę spółki wskazane jest miasto W., bez określenia jej dokładnego adresu. Jako przedmiot działalności spółki określono rekrutację i udostępnianie pracowników, działalność związaną z rekrutacją i udostępnianiem pracowników, sprzątanie i czyszczenie obiektów, działalność związaną z organizacją targów i wystaw, obsługą nieruchomości świadczoną na zlecenie oraz rachunek własny oraz wynajem nieruchomości na rachunek własny. (odpis pełny KRS z rejestru przedsiębiorców, k. 196 – 198 a.s.) T. W. od momentu wpisania spółki (...) do rejestru przedsiębiorców był jej jedynym udziałowcem oraz członkiem zarządu, również prezesem zarządu. Funkcję prezesa zarządu sprawował do dnia 1 października 2009 roku. T. W. posiadał 100 % udziałów spółki o łącznej wartości 50.000 zł. Pomimo wskazanego w rejestrze przedsiębiorców przedmiotu działalności, spółka zajmowała się wykonywaniem prac ogólnobudowlanych w tym m.in. prac ciesielskich, dociepleń. Spółka świadczyła usługi na terenie Polski jak również zawierała umowy z francuskimi kontrahentami i świadczyła usługi na terytorium Francji. T. W. zatrudniał pracowników w zależności od liczby zleceń, które otrzymywała, jeden pracownik, zajmujący się sprawami administracyjnymi, był zatrudniony na stałe. Francuska instytucja ubezpieczeniowa przeprowadziła kontrolę prawidłowości zgłoszenia pracowników do ubezpieczenia społecznego i nie zakwestionowała sposobu podlegania ubezpieczeniom. Również Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpoczął analogiczną kontrolę, a T. W. jako prezes zarządu zainteresowanej spółki, nie czekając na wynik postepowania prowadzonego przez polski organ rentowy stwierdziwszy, że powstał spór kompetencyjny pomiędzy polską i francuską instytucją ubezpieczeniową, zaprzestał opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w Polsce. Do dnia dzisiejszego odwołujący się nie zna wyniku postepowania prowadzonego przez ZUS. W tym samym czasie, w 2009 roku T. W. zdecydował się na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Dokładnie w dniu 29 września 2009 roku złożył wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej spółki (...). Przed złożeniem wniosku, jako prezes zarządu spółki nie zamówił audytu, ani nie ograniczył zatrudnienia. Spółka nie posiadała w tym czasie żadnych nieruchomości, ani ruchomości poza samochodem marki C.. Zarządzeniem z dnia 5 października 2009 roku Sąd zwrócił bez rozpoznania wniosek o ogłoszenie upadłości złożony 29 września 2009 roku. (odpis pełny KRS z rejestru przedsiębiorców, k. 196 – 198 a.s., częściowo zeznania T. W., k. 236 – 239 a.s.) Uchwałą nr 2/2009 nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników z dnia 1 października 2009 roku T. W. został odwołany z funkcji członka zarządu spółki (...). Jednocześnie na prezesa zarządu spółki został powołany J. K.. Umową z dnia 5 października 2009 roku T. W. zbył swoje udziały w spółce (...) J. K.. W dniu 9 października 2009 roku J. K. podpisał oświadczenie, w którym wskazał, iż jest w pełni świadomy sytuacji finansowej spółki, stanu jej zobowiązań i przysługujących jej wierzytelności oraz tego, iż w dniu 29 września 2009 roku został złożony przez prezesa zarządu spółki wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej. Do sprzedaży udziałów w spółce doszło w Kancelarii Radców Prawnych (...) w W., w której T. W. podpisał dokumenty sprzedaży. T. W. nigdy nie poznał osobiście nabywcy udziałów. Nabywca udziałów J. K. ma obecnie 88 lat i zamieszkuje w B., nie posiadając jednocześnie żadnej wiedzy o tym, kim jest T. W. oraz nie wie nic na temat spółki (...). Wniosek o zmianę w danych w rejestrze przedsiębiorców w zakresie siedziby spółki, danych wspólników spółki oraz organów uprawnionych do reprezentacji spółka złożyła do Sądu Rejonowego Poznań - Nowe Miasto i Wilda VIII Wydziału Gospodarczego KRS w dniu 19 października 2009 roku. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2009 roku Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda dokonał zmiany danych zgodnie z brzmieniem wniosku. (odpis pełny KRS z rejestru przedsiębiorców, k. 196 – 198 a.s., protokół z nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników z dnia 1 października 2009 roku, k. 12 – 15 a.r., lista obecności na nadzwyczajnym zgromadzeniu wspólników, k. 11 a.r., umowa zbycia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia 5 października 2009 roku, k. 8 - 9 a.r, notarialne poświadczenie podpisów na umowie zbycia udziałów, k. 6 - 7 a.r., oświadczenie z dnia 9 października 2009 roku, k. 5 a.r., oświadczenie J. K., k. 213 a.s., wniosek o zmianę danych w rejestrze przedsiębiorców z dnia 19 października 2009 roku, k. 156 – 159 a.s. postanowienie Sądu z dnia 6 listopada 2009 roku, k 161 – 163 a.s.) Na dzień 31 lipca 2015 roku za okres od listopada 2007 roku do października 2009 roku zadłużenie spółki (...) w stosunku do organu rentowego z tytułu niepłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wyniosły łącznie 134.085,73 zł, a należności z tytułu odsetek wyniosły 103.147,00 zł. (stany należności dla (...) sp. z o.o., k. 64 – 66 a.s.) Postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Dyrektora(...) Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. przeciwko spółce (...) okazało się w całości bezskuteczne. W związku z powyższym Dyrektor (...) Oddziału zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. postanowieniem z dnia 7 czerwca 2014 roku, znak: (...) umorzył postępowanie egzekucyjne wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Pismem z dnia 7 sierpnia 2014 roku organ rentowy zawiadomił T. W. o wszczęciu postępowania w przedmiocie przeniesienia na niego odpowiedzialności za należności z tytułu składek nieopłaconych przez (...) sp. z o.o. ( zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 7 sierpnia 2014 roku, k. 4 a.r.) Po zakończeniu postępowania Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na mocy decyzji z dnia 19 grudnia 2014 roku znak: (...) orzekł odpowiedzialność T. W., prezesa zarządu (...) sp. z o.o. ze spółką (...) sp. o.o. za zaległości spółki z tytułu: ⚫ składek na ubezpieczenia społeczne za okres od grudnia 2008 roku do sierpnia 2009 roku w kwocie 31.594 zł plus odsetki liczone na dzień 19 grudnia 2014 roku w kwocie 20.836,00 złoty i koszty egzekucyjne w kwocie 88,10 zł ⚫ składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres d grudnia 2008 roku do sierpnia 2009 roku w kwocie 8.813,97 zł plus odsetki liczone a dzień 19 grudnia 2014 roku w kwocie 5.801,00 zł i koszty egzekucyjne 88,10 zł ⚫ składek na Fundusz Pracy w kwocie 2.740,68 zł plus odsetki liczone na dzień 19 grudnia 2014 roku w kwocie 1.808,00 zł i koszty egzekucyjne 88,10 zł. Jednocześnie organ rentowy zobowiązał T. W. do uiszczenia łącznie kwoty 72.656,51 zł. ( zawiadomienie o zakończeniu postępowania, k. 21 a.r., decyzja organu rentowego z dnia 19 grudnia 2014 roku, k. 26 – 27 a.r., postanowienie organu rentowego w przedmiocie sprostowania omyłki z dnia 4 lutego 2015 roku, k. 28 a.r.) Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie dowodów z dokumentów załączonych do akt sprawy, w tym znajdujących się w aktach organu rentowego. Sąd ocenił zebrane w toku postępowania dowody jako wiarygodne, gdyż ich autentyczność ani walor dowodowy nie budziły wątpliwości, a ponadto nie były kwestionowane przez strony sporu. Sąd odmówił wiarygodności zeznaniom odwołującego w zakresie, w jakim zmierzały one do udowodnienia, iż nie ponosi on odpowiedzialności za zobowiązania spółki (...) za z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okres od grudnia 2008 roku do sierpnia 2009 roku, a nie miały pokrycia w pozostałym materiale dowodowym. W ocenie Sądu za całkowicie niewiarygodne należało uznać twierdzenia ubezpieczonego, iż spółka miała majątek na pokrycie należności, które stały się podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, depozycje ubezpieczonego są w tym zakresie nielogiczne i wewnętrznie niespójne, a wręcz sprzeczne bowiem, odwołujący z jednej strony wskazywał na istnienie majątku spółki w postaci nieopłaconych faktur wystawionych na francuskich kontrahentów, z drugiej zaś wykazywał się bardzo pobieżnym rozeznaniem w sytuacji finansowej spółki w w/w okresie. Zdaniem Sądu, zeznania odwołującego w zakresie, w jakim wskazywał, iż nie wiedział, do jakiego organu rentowego winien regulować składki za pracowników, do francuskiego, czy polskiego również nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Sąd Okręgowy uznał również za nielogiczne, a co za tym idzie niewiarygodne zeznania odwołującego w zakresie, w jakim nie potrafił racjonalnie wskazać, dlaczego sprzedał udziały w spółce osobie, której całkowicie nie znał przy jednoczesnym twierdzeniu, iż kierował się dobrem spółki. Jednocześnie Sąd oddalił wniosek pełnomocnika odwołującego o zezwolenie na złożenie do akt sprawy faktur przetłumaczonych z języka francuskiego na język polski, które miałby stanowić dowód na okoliczności istnienia należności spółki (...) oraz prawo do zaistnienia zgłaszanie wnioski o upadłości. W tym zakresie Sąd Okręgowy uznał przedmiotowy wniosek za spóźniony. Strona odwołująca, reprezentowana od początku postepowania przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wykazała, bowiem dlaczego przedmiotowego wniosku nie złożyła wcześniej. Sąd miał również na uwadze, iż przedstawienie samych faktur VAT nie miałoby dla niniejszego postępowania istotnej wartości dowodowej w świetle złożonych przez odwołującego zeznań, a także znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji. W ocenie Sądu Okręgowego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do wydania orzeczenia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie T. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału w W. z dnia 19 grudnia 2014 roku, znak: (...) jest niezasadne i podlega oddaleniu. Istota sporu w niniejszej sprawie koncentrowała się wokół przypisania przez organ rentowy odpowiedzialności zainteresowanej spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą W. za należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od grudnia 2008 roku do sierpnia 2009 roku odwołującemu T. W.. Przy rozpatrywaniu zasad przenoszenia na osoby trzecie odpowiedzialności z tytułu zaległych składek w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 963 ze zm., dalej: ustawa systemowa), zgodnie z którego treścią do należności z tytułu składek na Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Fundusz pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: o.p.), między innymi przepisy art. 107 § 1, art. 108 § 1 i 6 oraz art. 116 tejże ustawy. Z kolei stosownie do art. 32 ustawy systemowej do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. I tak, zgodnie z treścią art. 107 § 1 o.p., w przypadkach i w zakresie przewidzianym w rozdziale o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Przy czym, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych oraz koszty postępowania egzekucyjnego. Natomiast zgodnie z art. 116 § 1 pkt 1 i 2 o.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.