Sygn. akt VIII U 683/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 grudnia 2017 roku Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Dorota Stańczyk Protokolant: sekr. sąd. Dagmara Nastaj po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2017 roku w Lublinie sprawy E. T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o przeliczenie emerytury i wysokość kapitału początkowego na skutek odwołania E. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z dnia 9 marca 2015 roku znak (...) z dnia 11 marca 2015 roku znak (...) z dnia 24 lipca 2015 roku znak (...) z dnia 23 lipca 2015 roku znak (...) oddala odwołania. Sygn. akt VIII U 683/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 9 marca 2015 roku, znak:(...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2015 roku, poz. 748 ze zm. – dalej, ustawa emerytalna), przeliczył emeryturę E. T. od dnia 1 lutego 2015 roku, po uwzględnieniu do stażu pracy okresu zatrudnienia od dnia 25 lutego 1972 roku do 15 kwietnia 1972 roku w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Hurtu (...) w L. (decyzja – k. 45-46, t. II akt emerytalnych – dalej a.e.). E. T., w dniu 13 kwietnia 2015 roku złożyła odwołanie od powyższej decyzji, wskazując, iż wnosi o jej zmianę w części dotyczącej przyjętych okresów składkowych do ustalenia wysokości emerytury, poprzez uwzględnienie prawidłowego okresu składkowego wynoszącego 29 lat, 9 miesięcy i 18 dni, zamiast przyjętego okresu składkowego w wymiarze 28 lat, 4 miesięcy i 25 dni. Nadto domagała się zasądzenia odsetek ustawowych od dnia 9 marca 2015 roku do dnia wypłaty poprawnie naliczonego świadczenia (k. 2-3 a.s.). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie podnosząc, że w zaskarżoną decyzją doliczono okres składkowy od dnia 25 lutego 1972 roku do 15 kwietnia 1972 roku, okresy składkowe zostały zaś ustalone prawidłowo (k. 4 a.s.). Decyzją z dnia 11 marca 2015 roku, nr (...) organ rentowy przeliczył wnioskodawczyni emeryturę kapitałową, w związku z korektą wysokości kapitału początkowego dokonanego decyzją z dnia 6 marca 2015 roku, polegającą na przyjęciu do okresów składkowych zatrudnienia od dnia 25 lutego 1972 roku do dnia 15 kwietnia 1972 roku. Emerytura ustalona niniejszą decyzją pozostała zawieszona ze względu na to, iż w dalszym ciągu była świadczeniem mniej korzystnym niż emerytura wyliczona na podstawie art. 53 ustawy emerytalnej (k. 47, t. II a.e.). Od decyzji tej w dniu 13 kwietnia 2015 roku odwołanie złożyła ubezpieczona wnosząc o uwzględnienie do obliczenia świadczenia prawidłowo wyliczonego okresu składkowego tj. 29 lat, 9 miesięcy i 18 dni (k. 8-10 a.s.). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie podnosząc, że zaskarżoną decyzją dokonano przeliczenia emerytury z uwzględnieniem skorygowanego decyzją z dnia 6 marca 2015 roku kapitału początkowego (k. 11 a.s.). Następnie decyzją z dnia 23 lipca 2015 roku, nr(...) Zakład, rozpoznając wniosek ubezpieczonej z dnia 16 lipca 2015 roku, ponownie przeliczył E. T. kapitał początkowy, przyjmując na dzień 1 stycznia 1999 roku okres składkowy wynoszący 18 lat. 9 miesięcy i 12 dni oraz okres nieskładkowy wynoszący łącznie 5 lat i 6 miesięcy oraz uwzględniając przepisy ustawy z dnia 5 marca 2015 roku o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (k. 90 akt kapitałowych). Kolejną zaś decyzją z dnia 24 lipca 2015 roku, nr (...), w konsekwencji przeliczenia kapitału początkowego, przeliczono emeryturę kapitałową wnioskodawczyni (k. 60-61, t.II a.e.). W dniu 21 sierpnia 2015 roku E. T. wniosła odwołania od powyższych decyzji z dnia 23 lipca 2015 roku i z dnia 24 lipca 2015 roku, wskazując po raz kolejny, iż przyjęte przez ZUS okresy składkowe zostały zaniżone (k. 45-46 a.s. oraz k. 55-56 a.s.). W odpowiedzi na odwołania organ rentowy wnosił o ich oddalenie. Podniósł, że wnioskodawczyni nabyła prawo do emerytury na podstawie art.24 ustawy emerytalnej, tj. z tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat ustaloną decyzją z dnia 24.06.2011r. Wypłata emerytury podlagała zawieszeniu z uwagi na to, ze korzystniejszym świadczeniem jest emerytura ustalona decyzją z dnia 02.01.2007r.Aktualnie zaś obliczona emerytura, na podstawie art. 26 tej ustawy, została przeliczona od dnia 01.07.2015r., tj. od miesiąca złożenia wniosku. Decyzją z dnia 23.07.2015 r. organ rentowy ponownie przeliczył kapitał początkowy na dzień 01.01.1999r.Do ustalenia podstawy wymiaru kapitału przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 lat kalendarzowych tj. od 01.01.1989r. do 31.12.1998r., przy wskaźniku (...) wynoszącym 83,93% i kwocie bazowej 1.220,89 zł…Wyliczona emerytura po waloryzacji wyniosła od dnia 01.07.2015r. 1615,41 zł. Nadal jest płatna emerytura wcześniejsza, jaką skarżąca pobiera od 2007 roku, jako świadczenie bardziej korzystne (k. 47-48 a.s. oraz k. 57-57v a.s.). Postanowieniami z dnia 15 maja 2015 roku (k. 13 a.s.), z dnia 18 września 2015 roku (k. 50 a.s.) oraz z dnia 5 października 2015 roku (k. 63 a.s.) Sąd zarządził połączenie spraw E. T. z odwołania od decyzji z dnia 9 marca 2015 roku, z 11 marca 2015 roku, z 23 lipca 2015 roku oraz z dnia 24 lipca 2015 roku do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: E. T., urodzona w dniu (...), złożyła w dniu 2 października 2003 roku wniosek o ustalenie kapitału początkowego (k. 1 akt kapitałowych). Wówczas decyzją z dnia 21 lipca 2005 roku ustalono jej kapitał początkowy, na dzień 1 stycznia 1999 roku, w wysokości 81 750,35 zł. Do ustalenia wartości kapitału początkowego ZUS przyjął wówczas 10 lat, 8 miesięcy i 23 okresów składkowych oraz 5 lat, 6 miesięcy i 21 dni okresów nieskładkowych. We wniosku skarżąca nie wykazała prowadzonej działalności gospodarczej jak też nie udokumentowała tego okresu (k. 16-18 akt kapitałowych). W dniu 5 stycznia 2006 roku wnioskodawczyni złożyła wniosek o ponowne naliczenie kapitału początkowego, przy uwzględnieniu dołączonych dokumentów na okoliczność zatrudnienia w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu (...) w L. oraz w Przedsiębiorstwie Państwowym (...) w W. (k. 21 akt kapitałowych). Decyzją z dnia 24 kwietnia 2006 roku przeliczono odwołującej kapitał początkowy, uwzględniając 11 lat i 22 dni okresów składkowych oraz 5 lat, 6 miesięcy i 21 dni okresów nieskładkowych. Wartość kapitału wyniosła 84 153,85 zł (k. 36 akt kapitałowych). Wnioskodawczyni w dniu 25 sierpnia 2006 roku złożyła wniosek o przyznanie prawa do emerytury w obniżonym wieku. We wniosku wskazała m.in. że przystąpiła do otwartego funduszu emerytalnego (k. 4-7, t. I a.e.). Do wniosku dołączyła dokumenty dotyczące zatrudnienia i wynagrodzenia, w tym po raz pierwszy zaświadczenie wydane przez Cech (...) w dniu 15 września 2003 roku, z którego wynika, iż w okresie od 1 lipca 1974 roku do 20 stycznia 1988 roku prowadziła zakład rzemieślniczy w zakresie wytwarzania ikon w drewnie (k. 17, t. I a.e.) wraz z potwierdzeniem okresów, za jakie opłaciła składki na ubezpieczenie społeczne z tego tytułu (k. 19, t. I a.e.). Decyzją z dnia 10 października 2006 roku odmówiono ubezpieczonej prawa do wcześniejszej emerytury wskazując, iż jest ona członkiem OFE (k. 49, t. I a.e.). Kolejny wniosek o przyznanie prawa do wcześniejszego świadczenia emerytalnego odwołująca złożyła w dniu 29 listopada 2006 roku, dołączając zaświadczenie o unieważnieniu umowy członkowskiej z (...) Towarzystwem (...) (k. 57-59, t. I a.e. oraz k. 63, t. I a.e.). Decyzją z dnia 2 stycznia 2007 roku, po uzupełnieniu przez nią dokumentacji, Zakład przyznał E. T. prawo do emerytury od dnia 1 listopada 2006 roku. Do ustalenia wysokości emerytury uwzględniono, według starych zasad, 25 lat i 3 miesiące okresów składkowych oraz 6 lat i 4 miesiące okresów nieskładkowych. Okres prowadzonej działalności gospodarczej w wymiarze 7 lat i 7 miesięcy, co wynika z raportu, został uwzględniony do stażu ubezpieczeniowego. Do ustalenia podstawy wymiaru przyjęto zaś wynagrodzenie, które stanowiło podstawę wymiaru składek z 10 lat kalendarzowych tj. od 1 stycznia 1990 roku do 31 grudnia 1999 roku. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 74% (decyzja k. 85-86, t. I a.e., raport ustalenia uprawnień k. 80, t. I a.e.). Wypłata świadczenia została wówczas zawieszona z uwagi na kontynuowanie zatrudnienia. Decyzją z dnia 4 października 2007 roku o przeliczeniu emerytury po rozwiązaniu stosunku pracy podjęto wypłatę tego świadczenia od dnia 1 września 2007 roku. Kolejnymi decyzjami organ emerytalny modyfikował staż pracy wnioskodawczyni, doliczając okresy składkowe i nieskładkowe przebyte po otrzymaniu prawa do emerytury wcześniejszej (vide akta emerytalne t. I). Ostatnio decyzją z dnia 7 października 2009 roku ustalono, iż wnioskodawczyni legitymuje się okresem składkowym wynoszącym 28 lat, 3 miesiące i 6 dni, oraz okresem nieskładkowym wynoszącym 6 lat, 5 miesięcy i 18 dni tj. łącznie 34 lata, 8 miesięcy i 24 dni (k. 185 oraz 225, t. I a.e.). W dniu 3 czerwca 2011 roku E. T. złożyła wniosek o przyznanie prawa do emerytury, w związku z osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego (k. 1-3, t. II a.e.). Decyzją z dnia 24 czerwca 2011 roku przyznano wnioskodawczyni prawo do emerytury od dnia 1 czerwca 2011 roku. Wysokość świadczenia ustalono na podstawie art. 26 ustawy emerytalnej (k. 13, t. II .e.). Decyzją z dnia 9 czerwca 2011 roku, ustalona została nowa wysokość kapitału początkowego, doliczono do okresów składkowych okres prowadzenia działalności gospodarczej w ramach Cechu (...) i opłacania z tego tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku o świadczenie emerytalne, w wymiarze 7 lat i 7 miesięcy. Zaliczone okresy składkowe wyniosły wówczas 18 lat, 7 miesięcy i 22 dni, zaś nieskładkowe 5 lat i 6 miesięcy (k. 48 akt kapitałowych). Emerytura kapitałowa została zawieszona, podjęto zaś ponownie wypłatę emerytury wcześniejszej jako korzystniejszej dla wnioskodawczyni. Nadto, decyzją z dnia 21 lutego 2012 roku przeliczono również świadczenie wcześniejsze jak i emeryturę kapitałową, doliczając do stażu pracy okres sprawowania opieki nad dzieckiem urodzonym w dniu (...) od dnia 1 października 1986 roku do 9 listopada 1986 roku. Okres nieskładkowy wyniósł wówczas 6 lat, 6 miesięcy i 27 dni (k. 24-25,t. II a.e. oraz k. 26, t. II a.e.). Okres opieki nad dzieckiem został też doliczony w decyzji o ponownym ustaleniu kapitału początkowego z dnia 31 stycznia 2012 roku (k. 48 akt kapitałowych). Kolejną decyzję o ponownym ustaleniu kapitału początkowego wydano w dniu 1 lutego 2012 roku z urzędu, uwzględniając przepisy ustawy z dnia 28 lipca 2011 roku o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS (k. 56 akt kapitałowych). W dniu 25 lutego 2015 roku odwołująca złożyła wniosek o doliczenie do stażu pracy okresu zatrudnienia w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Hurtu (...) w L. od dnia 25 lutego 1972 roku do 15 kwietnia 1972 roku (k. 37, t. II a.e.). Decyzją z dnia 6 marca 2015 roku Zakład ponownie ustalił wartość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 roku zaliczając do okresów składkowych okres zatrudnienia w (...) w L.. Łączny okres składkowy wyniósł 18 lat, 9 miesięcy i 12 dni (k. 78-80 akt kapitałowych). Zaskarżonymi decyzjami z dnia 9 marca 2015 roku oraz z dnia 11 marca 2015 roku przeliczono świadczenia emerytalne wnioskodawczyni tj. korzystniejszą, wypłacaną emeryturę wcześniejszą oraz emeryturę kapitałową, przyznaną po ukończeniu wieku emerytalnego. Nadal jako korzystniejszą wypłacano emeryturę ustaloną na podstawie art. 53 ustawy emerytalnej Przeliczeń tych dokonano w oparciu o doliczony staż pracy i skorygowany kapitał początkowy (decyzja k. 45, t. II a.s. oraz k. 47, t. II a.s.). Decyzją z dnia 20 kwietnia 2015r. organ rentowy ponownie przeliczył wysokość kapitału początkowego i wydał decyzję o przeliczeniu emerytury z dnia 21.04.2015r., na podstawie art. 26 ustawy emerytalnej. Ustalona wówczas emerytura była wyższa niż przyznana w decyzji z dnia 9 marca 2015r. Następnie w dniu 16 lipca 2015 roku E. T. złożyła wniosek o ponowne ustalenie wysokości świadczenia z uwzględnieniem przeliczonego kapitału początkowego, w związku z obowiązującą od dnia 1 maja 2015 roku ustawą o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 marca 2015 roku, przy przyjęciu urlopów wychowawczych oraz pełnego wymiaru studiów (k. 59, t. II a.e.). Uwzględniając powyższy wniosek ZUS wydał zaskarżone decyzje z dnia 23 lipca 2015 roku i 24 lipca 2015 roku, odpowiednio w zakresie przeliczenia kapitału początkowego (k. 90 akt kapitałowych) oraz emerytury kapitałowej (k. 60, .t II a.e.). W toku postępowania pełnomocnik wnioskodawczyni r.pr. O. S. sprecyzował, iż głównym zarzutem wobec zaskarżonych decyzji jest zaniżenie świadczenia wnioskodawczyni, wyliczonego w przedmiotowych decyzjach, na skutek niedoliczenia w 2006 roku okresu prowadzenia działalności gospodarczej w wymiarze 7 lat i 7 miesięcy do wysokości kapitału początkowego. Nadto podnosił kwestie dotyczącą wyliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego, wskazując iż pierwotnie został on obliczony z pominięciem roku 1989, który był bardzo korzystny dla wnioskodawczyni (vide k. 85v-86 a.s. oraz 120v-121 a.s.). Sąd ustalił, iż E. T. otrzymywała emeryturę obliczoną według przepisów art. 53 ustawy emerytalnej w okresie od dnia 1 września 2007 roku (od dnia podjęcia wypłaty emerytury) do 31 stycznia 2015 roku, gdyż do tego czasu emerytura obliczana w myśl art. 53 ustawy emerytalnej była korzystniejsza od emerytury obliczonej na bazie kapitału początkowego tj. w myśl art. 26 ustawy emerytalnej. Okres prowadzonej działalności gospodarczej zaliczony został do stażu ubezpieczeniowego wnioskodawczyni już decyzją z dnia 2 stycznia 2007 roku, przyznającą prawo do emerytury po raz pierwszy. Zaliczenie spornego okresu prowadzonej działalności gospodarczej czasie studiów w wymiarze 7 lat i 7 miesięcy do stażu ubezpieczeniowego do ustalenia wartości kapitału początkowego nastąpiło w dniu 9 czerwca 2011 roku. Obliczona wówczas emerytura na bazie tak ustalonego kapitału początkowego wynosiła 1 293,60 zł i była niższa od pobieranej emerytury w wysokości 1 313,44 zł. Opóźnienie w ustaleniu prawidłowej wartości kapitału początkowego nie miało więc wpływu na wysokości emerytury wypłaconej wnioskodawczyni do dnia 31 stycznia 2015 roku. Na podstawie decyzji z dnia 20 kwietnia 2015 roku wnioskodawczyni otrzymuje, począwszy od dnia 1 lutego 2015 roku emeryturę obliczoną w myśl art. 26 ustawy emerytalnej, uwzględniającą powyższy okres prowadzonej działalności gospodarczej. Przy wymiarze świadczenia ustalonego w zaskarżonych decyzjach z dnia 9 marca 2015 roku i 11 marca 2015 roku uwzględniony jest okres prowadzonej działalności gospodarczej. Okres ten uwzględnia także zaskarżona decyzja z dnia 23 lipca 2015 roku i decyzja z dnia 24 lipca 2015 roku (opinia biegłego z zakresu rachunkowości, finansów i operacji gospodarczych k. 101-105 a.s. oraz opinie uzupełniające k. 122-126 a.s. i k. 152-154 a.s.). Podstawa wymiaru kapitału początkowego od początku wyliczona została na podstawie zarobków jakie wnioskodawczyni osiągała w latach 1989 –
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.