← Polska

IV P 201/17

Sygn. akt IV P 201/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 grudnia 2017 r. Sąd Rejonowy w Szczytnie Wydział IV Pracy w składzie następującym: Przewodniczący SSR Anna Podubińska Protokolan

§ 1k.p.

zostały ustalone minimalne uprawnienia pracownika z tytułu rozwiązania stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę lub rentę, w układach zbiorowych pracy i regulaminach wynagradzania można jednak ukształtować zasady nabywania prawa do tego świadczenia i ustalania jego wysokości w sposób korzystniejszy dla pracowników od wynikającego z powołanego przepisu, co ma miejsce w (...) obowiązującym u pozwanego. Zgodnie z art.

§ 1

k.p., pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. W myśl § 2 tego artykułu, pracownik, który otrzymał odprawę, nie może ponownie nabyć do niej prawa. Brzmienie postanowień art. 48 ust. 1 i 4 obowiązującego u strony pozwanej układu zbiorowego pracy, który to powód wskazał jako podstawę dochodzonego roszczenia, w zakresie przesłanek do nabycia prawa do odprawy jest tożsame z regulacją zawartą w art.

§ 1

i 2 k.p, zatem znajdzie w tej sprawie zastosowanie dorobek orzeczniczy do tego przepisu. W ocenie Sądu, argumenty pozwanego mające uzasadnić brak uprawnienia powoda do odprawy emerytalnej nie są trafne i nie zostały uwzględnione. Zmiana statusu pracownika - emeryta na status wyłącznie emeryta zgodnie z utrwalonym, jednolitym w tej kwestii orzecznictwem niekwestionowanym zresztą w tej sprawie, uprawnia pracownika do odprawy emerytalnej - o ile pracownik wcześniej takiego świadczenia nie otrzymał. Tu zasadza się zasadnicza oś sporu między stronami. Powód, co jest bezsporne, otrzymał w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej odprawę na podstawie art. 84 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu zwolnienia go ze służby wojskowej. Sąd nie podzielił stanowiska pozwanego o wykluczającym się charakterze dwóch odpraw, rentowej/emerytalnej i tej wynikającej z ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Choć oczywiście pełnomocnik pozwanego ma rację wskazując na niewiążący powszechnie charakter orzeczeń Sądu Najwyższego, to jednak Sąd rozpoznający tę sprawę wskazuje, że w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 9 grudnia 2015 roku w sprawie I PK 1/15, które także podzielił i dodatkowo pogłębił Sąd Okręgowy w Olsztynie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie sygn. akt IV Pa 18/16 w wyroku z dnia 26 lutego 2016 r. Jak trafnie tam wskazano, żołnierz zawodowy nie jest pracownikiem, a odprawa przewidziana w art. 84 ustawy z 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 17 ustawy z 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, nie jest świadczeniem ze stosunku pracy, do którego prawo zostało ustanowione w art.

§ 1k.p.

W konsekwencji otrzymanie odprawy przysługującej z tytułu zwolnienia ze służby wojskowej, niezależnie od charakteru tego świadczenia, nie wyłącza - na podstawie art.

§ 2k.p.

- prawa do odprawy emerytalnej przysługującej pracownikowi z tytułu ustania stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę i związanej z tym utraty statusu pracownika. Trzeba podkreślić, że funkcja odprawy wojskowej jest inna niż odprawy emerytalnej, w przepisach nie określono żadnej zależności pomiędzy uprawnieniem do tego świadczenia, a nabyciem praw emerytalnych przez żołnierza, przysługiwała niezależnie od przyczyn zwolnienia ze służby. Wprawdzie może się zdarzyć tak, że żołnierz odchodzący ze służby z uwagi na jej staż nabywa jednocześnie uprawnienia emerytalne, jednakże między takimi zdarzeniami nie ma rzeczywistego związku, przyczynowo-skutkowego, a jedynie pozorny, czasowy. Nie ma – z punktu widzenia uprawnienia do odprawy emerytalnej od pozwanego – znaczenia prawnego, że powód po upływie kilku miesięcy po zakończeniu stosunku pracy z pozwanym korzystając już w pełni z uprawnień emerytalnych po raz kolejny podjął zatrudnienie. Ewentualne uprawnienie do odprawy materializuje się w dniu zakończenia stosunku pracy, a na ten moment powód stał się wyłącznie emerytem, uzyskał wówczas prawo do pełnej emerytury i świadczenie to stało się jego jedynym źródłem utrzymania. Nie znajduje także uzasadnienia w omawianych przepisach stanowisko pozwanego, iż uprawnienia do odprawy emerytalnej są uzależnione od przejścia wyłącznie na emeryturę z systemu ubezpieczeń społecznych. Byłoby to niczym nieuzasadnione wyłączenie kilku grup emerytów i tak np. osób nabywających uprawnienia emerytalne z ustawa o emeryturach pomostowych z dnia 19 grudnia 2008 r. (Dz.U. Nr 237, poz. 1656), czy emerytur innych służb mundurowych, przy czym np. w wyroku Sądu Najwyższego - Izby Pracy, (...) i (...) z dnia 11 października 2007 r. III PK 40/07 Sąd wskazał, że użyte w art.

§ 1

KP sformułowanie „przejście na emeryturę” oznacza zamianę statusu pracownika lub pracownika - emeryta na status wyłącznie emeryta, w związku z czym przewidziana w tym przepisie odprawa emerytalna przysługuje pracownikowi, jeżeli rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z tak rozumianym przejściem pracownika na emeryturę, choćby ją wcześniej pobierał w odniesieniu, jak wynika z uzasadnienia wyroku, do osoby posiadającej status emeryta policyjnego. Sąd nie podzielił także stanowiska, że powodowi do stażu pracy, od którego zależy wysokość odprawy emerytalnej, nie należałoby wliczać okresu służby wojskowej z uwagi na otrzymanie gratyfikacji związanej z zakończeniem tego etatu kariery zawodowej. Powyższe stoi w ewidentnej sprzeczności z Ponadzakładowym układem zbiorowym pracy w szczególności z art. 48 ust. 3 w zw. z art. 37 ust. 4 pkt. 1, który wprost takie okresy nakazuje wliczać do stażu pracy, od którego zależy wysokość tego świadczenia. Należy przy tym wskazać, że z uwagi na charakter pozwanego i układu zbiorowego dotyczącego pracowników związanych z wojskiem nie można uznać, by przepis ten został w układzie zamieszczony przypadkowo i twórcy tych zapisów nie uświadamiali sobie konsekwencji takiego odesłania. Podkreślenia wymaga fakt, że w świetle obowiązujących obecnie przepisów tj. art. 94 Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z dnia 11 września 2003 r. (Dz.U. Nr 179, poz. 1750), które zresztą tak też były ukształtowane w cytowanej wcześniej ustawie o uposażeniu żołnierzy, żołnierzowi zwolnionemu ze służby odprawa przysługuje już po roku służby. Gdyby zatem istotnie tworząc układ strony miały zamiar wyłączyć w ogóle prawo do odprawy emerytalnej, bądź ograniczyć jego wysokość z uwagi na wcześniej otrzymaną odprawę wojskową wyłączyłyby odpowiednie stosowanie art. 37 ust. 4 pkt. 1 do art. 48. Odpowiednie stosowanie art. 37 ust. 3 i 4, o którym mowa w art. 48 w oczywisty sposób nie może polegać na uchyleniu jednego z punktu przepisu. Przepis art. 37 odnosi się do prawa do dodatku stażowego, co znajduje wielokrotne odzwierciedlenie w jego treści, stąd konieczność zaznaczenia, iż do odprawy emerytalnej znajdzie on zastosowanie „odpowiednie”. Natomiast Sąd podzielił argumentację dotyczącą daty wymagalności roszczenia w postaci odprawy emerytalnej w odniesieniu do tej konkretnej sprawy. Istotnie odprawa emerytalna jest świadczeniem obligatoryjnym, jednak w obecnych czasach w praktyce występuje wielokrotnie sytuacja wielokrotnego zatrudniania także już okresie nabycia praw emerytalnych, czy rentowych. Na tę okoliczność powoływał się zresztą powód w piśmie do pozwanej odmawiając udzielenia informacji co do dalszego zatrudnienia. Niewątpliwie powód kończąc zatrudnienie u pozwanej stał się wyłącznie emerytem, ale można prognozować w związku z obecnym zatrudnieniem, iż podobny stan faktyczny nastąpi w chwili zakończenia przez powoda obecnie nawiązanego stosunku pracy. Wobec powyższego, to od pracownika zależy do którego pracodawcy skieruje swoje żądanie wypłaty odprawy emerytalnej. Oczywiście w praktyce będą występować sytuacje oczywiste, gdy jasnym będzie, że po rozwiązaniu danego stosunku pracy pracownik uzyskuje status wyłącznie emeryta, jednak w przypadku powoda taki stan nie miał miejsca, a to z dwóch przyczyn – mimo uzyskania prawa do pełnej emerytury, jednocześnie jest on w wieku, w którym jest możliwa pełna aktywność zawodowa, a dodatkowo, jak wskazał pozwany, powód rozwiązując stosunek pracy jasno deklarował, że zamierza podjąć niedługo zatrudnienie w tworzonym (...). W takiej sytuacji Sad uznał, że dopiero z chwilą skierowania wezwania do zapłaty odprawy do konkretnego pracodawcy- tu pozwanej, roszczenie się konkretyzuje i staje wymagalnym. Z pism w sprawie wynika, że wezwanie do zapłaty dotarło do pozwanej 3 lipca 2017 roku, wprawdzie nie określono tam terminu spełnienia świadczenia, jednak mając na uwadze fakt, że to świadczenie pracownicze, jak wskazano, mające charakter obligatoryjnego termin 7 dni był odpowiedni na jego spełnienie i uznał, że odsetki za opóźnienie z art. 481 par. 1 kpc winny być liczone od dnia następnego tj. 11 lipca 2017 roku. Fakt zaadresowania pisma do (...), jako osoby zarządzającej pracodawcą powoda w żadnym stopniu nie może być uznany za skierowanie żądania do osoby niezobowiązanej do spełnienia świadczenia. Mając te okoliczności na uwadze, cytowane wyżej przepisy oraz brzmienie art.

§1kp Sąd uwzględnił powództwo w całości.

Brak jest podstaw prawnych i faktycznych do uwzględnienia żądania pozwanego o zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów procesu.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.