Mając na uwadze przedstawione okoliczności i nie znajdując podstaw uzasadniających uwzględnienie odwołania, Sąd Okręgowy, oddalił odwołanie jako bezzasadne na podstawie art.
98 k.p.c. stosownie do wyniku sporu. Powyższy wyrok Sądu Okręgowego w całości zaskarżył apelacją powód (...) Sp. z o.o. z siedzibą w S. zarzucając:
k.p.c., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż Sąd ochrony konkurencji i konsumentów nie jest uprawniony po przeprowadzeniu merytorycznej oceny wniosku o zatwierdzenie taryfy do zmiany decyzji Prezesa URE i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez zatwierdzenie taryfy zgodnie z wnioskiem przedsiębiorstwa. W oparciu o powyższe zarzuty apelujący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie w całości decyzji Prezesa URE z 9 stycznia 2015r. jako wydanej z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki koszów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa, według norm prawem przepisanych. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wnosił o oddalenie apelacji oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zarówno ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, jak i ich ocena prawna, są co do zasady prawidłowe. Sąd Apelacyjny podziela je i przyjmuje za własne, z poniższym zastrzeżeniem. Odnosząc się do pierwszego zarzutu podniesionego w apelacji wskazać należy, iż zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne, przedsiębiorstwa energetyczne ustalają taryfy dla paliw gazowych lub energii, stosownie do zakresu wykonywanej działalności gospodarczej, które należy kalkulować w sposób zapewniający m.in. pokrycie kosztów uzasadnionych działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania, dystrybucji i obrotu energią oraz ochronę interesów odbiorców przed nieuzasadnionym poziomem cen i stawek opłat. Stosownie zaś do treści art. 3 pkt 21 cytowanej ustawy, pod pojęciem „koszty uzasadnione" należy rozumieć koszty niezbędne do wykonania zobowiązań powstałych w związku z prowadzoną przez przedsiębiorstwo energetyczne działalnością w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania i dystrybucji, obrotu paliwami lub energią oraz przyjmowane przez przedsiębiorstwo energetyczne do kalkulacji cen i stawek opłat ustalanych w taryfie w sposób ekonomicznie uzasadniony, z zachowaniem należytej staranności zmierzającej do ochrony interesów odbiorców; koszty uzasadnione nie są kosztami uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów podatkowych. Zatem w świetle powyższego przepisu, koszt uzasadniony musi spełniać łącznie trzy kryteria, tj.: niezbędności, zasadności ekonomicznej oraz należytej staranności mającej za cel interesy odbiorców. Należy przy tym zaznaczyć, iż kryterium niezbędności spełnia taki koszt, którego nie da się żadną miarą uniknąć, by przedsiębiorstwo mogło należycie wywiązać się ze swoich zobowiązań wobec odbiorcy paliw lub energii . Zgodnie zaś z art. 47 ust. 2 ustawy - Prawo energetyczne, Prezes URE zatwierdza taryfę bądź odmawia jej zatwierdzenia w przypadku stwierdzenia niezgodności taryfy z zasadami i przepisami, o których mowa w art. 44-46 PE. W wyroku z dnia 8 stycznia 2010 r. ( sygn. akt III SK 31/09) Sąd Najwyższy wskazał, iż : „ Z przepisu art. 47 ust. 2 Prawa energetycznego w związku z art. 23 ust. 2 pkt 2 Prawa energetycznego wynika także, że Prezes Urzędu jest właściwy do weryfikowania kosztów przyjmowanych przez przedsiębiorstwa energetyczne jako uzasadnione do kalkulacji cen i stawek opłat w taryfach (...), co ze względu na konstrukcję taryfy, uprawnia Prezesa do żądania modyfikacji przez przedsiębiorstwo przedstawionej do zatwierdzenia taryfy. (...) Oznacza to, że Prezes Urzędu w razie stwierdzenia w toku postępowania, że przedstawiona do zatwierdzenia taryfa nie w pełni odpowiada wymaganiom art. 44-46 może w granicach określonych przez przepis art. 23 ust. 2 pkt 2 Prawa energetycznego żądać od przedsiębiorstwa energetycznego dostosowania przedstawionej taryfy do tych wymagań. W wypadku, gdy przedsiębiorstwo odmówi w toku postępowania zmiany przedstawionej taryfy celem dostosowania jej do wymagań określonych w art. 44-46 Prawa energetycznego, to Prezes Urzędu zgodnie z dyspozycją art. 47 ust. 2 odmówi zatwierdzenia taryfy". W wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 25 sierpnia 2008 r. ( sygn. akt XVII AmE 91/08), Sąd ten stwierdził: , Nadzór nad rynkiem energetycznym, sprawowany przez Prezesa URE, uzasadnia jego ingerencję w decyzje przedsiębiorstw energetycznych co do cen oferowanego produktu i ograniczenia w tym zakresie swobody prowadzenia działalności gospodarczej. Uprawnienia regulacyjne mają charakter realny, w żadnym razie nie można ograniczać jego działań do prostej akceptacji stanowiska przedsiębiorstwa energetycznego. Ocena przedkładanych taryf nie może być iluzoryczna (...)". Z powyższego wynika, iż rozstrzygając o wniosku o zatwierdzenie taryfy Prezes URE jest nie tylko uprawniony, ale przede wszystkim zobowiązany do weryfikacji zgodności taryfy przedstawionej do zatwierdzenia z wymogami wynikającymi z art. 45 PE i w przypadku niespełniania przez taryfę tych wymagań odmawia jej zatwierdzenia. Zarzucając w apelacji naruszenie przepisu art. 45 w zw. z art. 47 PE powód w istocie podnosił tożsamą argumentację jak w zarzutach sformułowanych w odwołaniu od decyzji Prezesa URE, który odmówił zatwierdzenia taryfy dla ciepła przedłożonej przez powoda z uwagi na jej niezgodność z zasadami i przepisami, o których mowa w art. 45 - 46 ustawy - Prawo energetyczne oraz w rozporządzeniu Ministra (...)z dnia 17 września 2010 r. Niezgodność ta polegała na zawyżeniu kosztów paliwa i kosztów usług obcych przyjętych do kalkulacji taryfy oraz na błędnym wyliczeniu planowanych kosztów modernizacji i rozwoju. Wbrew jednak twierdzeniom zawartym w apelacji, powód w toku postępowania administracyjnego – pomimo kierowanych do niego wezwań – nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący podnoszonych przez Prezesa URE wątpliwości i nieścisłości przedstawianych co do poszczególnych kosztów kalkulacyjnych, nie udokumentował ani nie uzasadnił konieczności poniesienia w/w kosztów w proponowanej wysokości. Powód podnosi, iż jego wyjaśnienia, składane w trakcie postępowania administracyjnego zostały w znacznej części pominięte, jednakże nie wskazuje, które z jego wyjaśnień zostały pominięte oraz jaki to miało wpływ na wynik sprawy. Zarzuty podniesione w apelacji nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, zostały one skonstruowane w sposób ogólny, z pominięciem stanu faktycznego zaistniałego w przedmiotowej sprawie. Bezzasadne są zarzuty powoda dotyczące ustalenia kosztów miału węgla kamiennego. Trafnie bowiem Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Prezes URE każdorazowo podczas postępowań o zatwierdzenie taryfy dla ciepła dokonuje analizy cen rynkowych paliw stałych, między innymi w oparciu o dokumenty dostarczone przez inne przedsiębiorstwa energetyczne, takie jak wyniki zapytań ofertowych dotyczących cen paliw, czy zawarte już umowy z różnymi dostawcami miału węgla kamiennego. Z posiadanych przez pozwanego informacji wynikało, iż średnia cena zakupu miału węgla kamiennego, przyjmowana w okresie ostatniego półrocza 2014 r. do ustalenia planowanych kosztów paliwa, w zatwierdzonych taryfach opracowanych przez porównywalne przedsiębiorstwa energetyczne z terenu działania (...) Oddziału Urzędu Regulacji Energetyki z siedzibą w G., była niższa o 31,77% (259,55 zł/tonę) od ceny ostatecznie ustalonej przez powoda we wnioskowanej taryfie (342,00 zł/tonę.). Powód w żaden sposób nie wykazał, z jakiej przyczyny zmuszony jest kupić miał węglowy w takiej cenie i od tego dostawcy. Powód kupuje paliwo stałe od (...) Sp. z o.o., którego właścicielem (jak i właścicielem powoda) jest (...). Powód nie prowadził jakichkolwiek działań, aby dokonać rozeznania rynku dostawców paliwa stałego, lub chociażby wstępnie rozważyć dostawcę innego niż powyższy, powiązany z nim kapitałowo. Należy przy tym zauważyć, iż rynek dostawców paliwa stałego jest wolny i konkurencyjny, jednak wszystkie podmioty Grupy (...) zakupują paliwo stałe od jednego, powiązanego z nimi dostawcy, po cenach odbiegających od konkurencyjnych i obowiązujących na rynku paliw. W związku z powyższym wywód powoda, jakoby tylko cena zakupu paliwa stałego na poziomie 342 zł/tonę może zapewnić „pokrycie kosztów zobowiązań wobec dostawców paliwa" jest nadużyciem, albowiem jakakolwiek cena uzgodniona przez powoda z powiązanym z nim dostawcą mogłaby wówczas być wyznacznikiem kosztów uwzględnionych w taryfie. Tymczasem cena tego paliwa – w okresie rozpatrywania wniosku powoda – znacząco odbiegała od cen panujących na rynku paliw stałych, gdyż była o ok. 31,77% wyższa od cen wynikających z przedstawionych pozwanemu umów na zakup paliwa stałego, stanowiących podstawę ustalenia planowanych kosztów ww. paliw w taryfach opracowanych przez porównywalne przedsiębiorstwa ciepłownicze, co wynika z zestawienia cen paliw przyjętych w taryfach zatwierdzonych przez Prezesa URE dla przedsiębiorców z województwa (...) w 2014 r., stanowiącego załącznik do odpowiedzi na odwołanie. Odnosząc się do obaw powoda dotyczących możliwego wzrostu cen węgla w przyszłości należy wskazać, iż koszt będący podstawą kalkulacji cen i stawek opłat w taryfie, musi mieć uzasadnienie ekonomiczne. Oznacza to konieczność rozpatrzenia relacji poniesionego wydatku do uzyskanego efektu. Porównanie takie wypada jednoznacznie negatywnie dla powoda, w szczególności w kontekście cen paliwa stałego będących podstawą ustalenia planowanych kosztów paliwa uwzględnianych w taryfach dla porównywalnych przedsiębiorstw energetycznych. Ponadto w przypadku znaczącego wzrostu cen paliwa stałego istnieje możliwość zmiany taryfy w taki sposób, aby zatwierdzone stawki zapewniały pokrycie wszystkich niezbędnych kosztów ponoszonych przez przedsiębiorstwo energetyczne. Nie jest więc konieczne kalkulowanie taryfy w oparciu o wartości zawyżone „na wszelki wypadek". Na marginesie należy podnieść, że w taryfie powoda, zatwierdzonej przez Prezesa URE decyzją z dnia 14 sierpnia 2015 r., koszt zakupu paliwa w postaci miału węglowego (dostawca (...) Sp. z o.o.), przyjęty przez powoda do kalkulacji taryfy, wyniósł 285,62 zł/tonę. Słusznie zostały zakwestionowane zarówno przez Prezesa URE, jak i przez Sąd pierwszej instancji, koszty usług obcych przyjętych przez powoda do kalkulacji taryfy. W toku postępowania administracyjnego powód przedstawił tylko specyfikację rzeczowo-kwotową oraz jedną umowę. Wzrost przedmiotowych kosztów planowanych we wnioskowanej taryfie w stosunku do kosztów poniesionych w roku 2013, wyniósł odpowiednio: 381,31% („pomiary, badania, legalizacje, ekspertyzy, dokumentacje"), 674,99% („remonty, konserwacje") oraz 48,48% („pozostałe usługi"). Pomimo czterech wezwań w toku postępowania administracyjnego powód nie udokumentował przyczyn takiego wzrostu cen, ani nie przedstawił dokumentacji, która by go potwierdzała. Biorąc pod uwagę powyższe prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że uchybienia stwierdzone w taryfie przedłożonej Prezesowi URE przez powoda nie pozwoliły na jej zatwierdzenie. Dlatego odwołanie powoda od decyzji odmawiającej zatwierdzenia taryfy nie mogło zostać uwzględnione. Zdaniem Sądu Apelacyjnego brak możliwości zatwierdzenia taryfy z uwagi na jej niezgodność z przepisami Prawa energetycznego i rozporządzenia taryfowego, skutkowało to również koniecznością oddalenia apelacji, chociaż można byłoby rozważać zasadność zarzutu podniesionego w punkcie drugim petitum apelacji. Wyrażony bowiem przez Sąd pierwszej instancji pogląd co do tego, iż na skutek wniesienia odwołania SOKiK nie może wydać wyroku polegającego na zmianie zaskarżonej decyzji i orzeczeniu zgodnie z wnioskiem powoda z dnia 18 sierpnia 2014 r. przez zatwierdzenie taryfy lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, ponieważ nie wynika to z treści art. 479
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.