Treść tej umowy przygotował pozwany jako deweloper. (k. 10). Do zawarcia definitywnej umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego miało dojść w terminie do dnia 30 kwietnia 2013 r. –
2 umowy (k. 10). Pozwana zobowiązała się do wydania powodom lokalu mieszkalnego w terminie do dnia 31 października 2012 r. –
1 umowy (k. 11). Przedmiotowa umowa przewidywała, iż w przypadku opóźnienia sprzedającego w wydaniu lokalu kupujący może od umowy odstąpić. W przypadku skorzystania przez kupującego z umownego prawa odstąpienia od przedwstępnej umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego, sprzedający zobowiązany jest do zwrotu wpłat dokonanych przez kupującego na poczet realizacji tej umowy w terminie 30 dni od dnia otrzymania od kupującego pisma zawierającego oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Wskazać przy tym należy, iż postanowienie to nie zakreśla jednak terminu, w którym uprawniony powinien złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy –
4 umowy (k. 11). Pismem z dnia 24 września 2012 r. pozwana poinformowała powodów o tym, iż termin przekazania lokalu mieszkalnego został przedłużony do dnia 30 czerwca 2013 r., co pozwana uzasadniła przedłużającą się w urzędach procedurą pozwolenia i wykonania przyłączy do sieci elektrycznej, gazowej i wodociągowej (k. 16). Powodowie w dniu 15 października 2012 r. zawarli z pozwaną aneks nr (...) do umowy przedwstępnej sprzedaży lokalu mieszkalnego o numerze (...) z dnia 30 listopada 2011 r. Na podstawie aneksu termin zawarcia definitywnej umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego został zmieniony na dzień 30 września 2013 r. –
W aneksie strony uzgodniły również, iż lokal mieszkalny zostanie wydany w terminie do dnia 30 czerwca 2013 r. –
17-17v). Pismem z dnia 28 listopada 2013 r. w związku z upłynięciem terminu na spełnienie świadczenia przez pozwaną, powodowie reprezentowani przez pełnomocnika wezwali pozwaną do wykonania umowy poprzez wydanie lokalu mieszkalnego wolnego od wad fizycznych i prawnych w nieprzekraczalnym terminie do dnia 20 grudnia 2013 r. (k. 18-18v). Powodowie zapłacili pozwanemu cenę lokalu w transzach poza ostatnią 33.000 zł, która mieli uiścić na 7 dni przed terminem odbioru , przy wydaniu kluczy. Gdy dopytywali się dlaczego lokal nie zostaje im wydany uzyskiwali od pozwanego rozmaite , sprzeczne informacje . Niezależnie od tego sami próbowali dociec min. poprzez Internet dlaczego jest opóźnienie i z forów internetowych dowiadywali się o zaniedbaniach pozwanego w procedurach budowlanych , braku podłączenia mediów oraz nie o nie uzyskaniu przez pozwanego pozwolenia na użytkowanie. ( przesłuchanie powodów 246-247) Pismem z dnia 31 stycznia 2014 r. powodowie reprezentowani przez pełnomocnika złożyli pozwanej oświadczenie o odstąpieniu od umowy przedwstępnej sprzedaży lokalu mieszkalnego o numerze (...) z dnia 30 listopada 2011 r. Powodowie w przedmiotowym piśmie wskazali, iż przyczyną złożenia oświadczenia woli o odstąpieniu od umowy jest istotne opóźnienie w wykonaniu umowy i wydaniu lokalu mieszkalnego oraz brak reakcji na pismo powodów z dnia 28 listopada 2013 r. W piśmie tym powodowe wezwali pozwaną do zwrotu kwoty 309.088 zł z tytułu dotychczas zapłaconych rat oraz kwoty 31.575,26 zł z tytułu kosztów kredytu i zapłaconych odsetek w terminie 30 dni od dnia doręczenia pisma. Powodowie zwrócili się również z prośbą do pozwanej o dokonanie korekty dotychczas wystawionych faktur (k. 20-20v). Przedmiotowe pismo zostało doręczone pozwanemu w dniu 5 lutego 2014 r. (k. 21-21v). Pozwana w dniu 5 lutego 2014 r. wystawiła 9 faktur korygujących na łączną kwotę 309.088 zł (k. 22-30). W dniu 5 listopada 2014 r. pozwana uiściła na rzecz powodów kwotę 5.000 zł wskazując w tytule przelewy, iż jest to zwrot wkładu własnego z tytułu rezygnacji (k. 33). Po odstąpieniu powodów od przedmiotowej umowy strona pozwana zaproponowała im inny lokal, na co nie zgodzili albowiem nie otrzymali od banku zgody na zmianę warunków umowy kredytowej . Powodowie bowiem na zakup spornego lokalu od pozwanego zaciągnęli kredyt hipoteczny w walucie polskiej na 30 lat w (...) Bank S.A. z siedzibą w W. w kwocie 338.441,20 PLN – na podstawie Umowy Kredytu Hipotecznego o numerze (...) z dnia 24 stycznia 2012 r. wraz z późniejszymi zmianami oraz pożyczki w kwocie 11.450,11 zł – na podstawie Umowy Pożyczki Hipotecznej o numerze (...) z dnia 24 stycznia 2012 r. wraz z późniejszymi zmianami (k. 37-37v). W dniu 29 grudnia 2014 r. powodowie zawarli z (...) Bank S.A. z siedzibą w W. umowę zwrotnej cesji wierzytelności. Z tytułu kredytu udzielonego na podstawie Umowy Kredytu Hipotecznego o numerze (...) z dnia 24 stycznia 2012 r. powodowie w okresie od dnia 31 stycznia 2012 r. do dnia 15 stycznia 2014 r. uiścili na rzecz (...) Bank S.A. z siedzibą w W. odsetki w kwocie 29.358,54 zł, natomiast w okresie od dnia 15 stycznia 2014 r. do dnia 19 stycznia 2015 r. uiścili na rzecz tegoż banku odsetki w kwocie 14.839, 56 zł (k. 32, 41). Z tytułu pożyczki udzielonej na podstawie Umowy Pożyczki Hipotecznej o numerze (...) z dnia 24 stycznia 2012 r. powodowie w okresie od dnia 31 stycznia 2012 r. do dnia 15 stycznia 2014 r. uiścili na rzecz (...) Bank S.A. z siedzibą w W. odsetki w kwocie 1.826,71 zł. (k. 31). Pismem z dnia 11 lutego 2015 r. powodowie reprezentowani przez pełnomocnika skierowali do pozwanej ostateczne wezwanie do zapłaty. W piśmie tym powodowie wezwali pozwaną do zapłaty kwoty 309.088 zł tytułem zwrotu kwoty zapłaconej na poczet przedwstępnej umowy sprzedaży o numerze (...) z dnia 30 listopada 2011 r. wraz z należnymi odsetkami od dnia 7 marca 2014 r. do dnia zapłaty oraz kwoty 46.514,82 zł tytułem zapłaconych odsetek od kredytu od dnia 31 stycznia 2012 r. do dnia 19 stycznia 2015 r. i pożyczki, w tym z odsetkami od kwoty 31.575,26 zł od dnia 7 marca 2014 r. do dnia zapłaty, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania (k. 39). Wezwanie to zostało doręczone pozwanej w dniu 16 lutego 2015 r. (k. 40). Lokal przeznaczony dla powodów został przez pozwanego sprzedany innej osobie lecz pomimo tego nie uzyskali do chwili obecnej zwrotu uiszczonej ceny . W okresie od dnia 1 lipca 2013 roku, tj. od dnia następującego, po dniu w którym zgodnie z postanowieniami umowy pozwana powinna była wydaj powodom lokal mieszkalny powodowie wynajmowali lokal mieszkalny zaspokajający ich potrzeby mieszkaniowe. W początkowym okresie wynajmowali lokal mieszkalny o numerze (...) położony w W. przy ul. (...), na podstawie umowy z dnia 25 marca 2013 r. zawartej z P. P.. Czynsz najmu z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego strony ustaliły na kwotę 1.350 zł miesięcznie. Kwota ta nie obejmowała kosztów mediów (k. 44-44v). Następnie powodowie wynajmowali lokal mieszkalny o numerze (...) położony w W. przy ul. (...), na podstawie umowy z dnia 25 marca 2013 r. zawartej z M. K. oraz T. K.. Czynsz najmu z tytułu korzystania z lokalu mieszkalnego strony ustaliły na kwotę 2.000 zł miesięcznie. Kwota ta nie obejmowała kosztów mediów (k. 45-45v). Na okoliczność płatności dokonywanych przez powodów na rzecz M. K. oraz T. K., powodowie przedłożyli potwierdzenia płatności czynszu najmu oraz zaliczki na media za okres od lutego 2014 r. do listopada 2015 r. (k. 46-56v). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów wskazanych powyżej , a zgromadzonych w sprawie oraz przesłuchania powodów ( k.246-247) Dokumenty złożone przez strony nie budziły wątpliwości oraz twierdzenia powodów nie budziły zastrzeżeń co do ich wiarygodności , były spójne , logiczne i uzupełniały się wzajemnie. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie w całości. W niniejszej sprawie bezsporne było to, że strony zawarły w dniu 30 listopada 2011 r. przedwstępną sprzedaży lokalu mieszkalnego o numerze (...). W trakcie trwania tej umowy strony aneksem zmieniły ustalenia w przedmiocie terminu wydania lokalu mieszkalnego z dnia 31 października 2012 r. na dzień 30 czerwca 2013 r. oraz w przedmiocie terminu zawarcia definitywnej umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego z dnia 30 kwietnia 2013 r. na dzień 30 września 2013 r . Kwestią sporną pomiędzy stronami stanowiła okoliczność, czy powodowie złożyli skutecznie oświadczenie woli o odstąpieniu od umowy przedwstępnej sprzedaży lokalu mieszkalnego o numerze (...). W pierwszej kolejności wskazać należy, iż pojęcie umowy deweloperskiej zyskało walor pojęcia normatywnego dopiero w 2012 r. po wejściu w życie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (Dz.U. Nr 232, poz. 1377) (dalej „u.o.p.n.”). W chwili zawarcia przedwstępnej umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego pomiędzy powodami i pozwaną, nie obowiązywała jeszcze w terminologii prawniczej powyższa definicja. Nie stoi to jednak na przeszkodzie dla uznania, iż umowa z dnia 30 listopada 2011 r. była sensu stricto tzw. umową deweloperska. Zgodnie bowiem z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. Nr 85, poz. 388, z późn. zm.) (dalej „u.w.l.”) odrębna własność lokalu może powstać w wykonaniu umowy zobowiązującej właściciela gruntu do wybudowania na tym gruncie domu oraz do ustanowienia „po zakończeniu budowy” odrębnej własności lokali i przeniesienia tego prawa na drugą stronę umowy lub na inną wskazaną w umowie osobę. W konkluzji prowadzi to do następujących wniosków: po pierwsze strony muszą zawrzeć umowę zobowiązującą, zgodnie z którą właściciel wybuduje na swoim gruncie budynek, a po zakończeniu budowy ustanowi odrębną własność lokalu i przeniesie to prawo na kupującego. W przedmiotowej sprawie takie zobowiązania wynikają explicite z §§ 2-5 umowy. Po drugie – ważność tej umowy zależy od spełnienia określonych przesłanek po stronie podejmującej się budowy, tzn. osoba ta musi mieć tytuł prawny do gruntu, na którym budynek (lokal) ma być wzniesiony, ponadto powinna uzyskać pozwolenie na budowę. Powyższe przesłanki zostały spełnione w niniejszej sprawie, bowiem pozwana była właścicielem gruntów, na których zobowiązała się do wybudowania budynków oraz posiadała stosowną dokumentację umożliwiającą jej rozpoczęcie budowy. Zarówno w doktrynie, jak i w judykaturze, uważa się, że spełnienie przesłanek, o których mowa powyżej, stanowi o zawarciu między stronami umowy deweloperskiej – jako umowy nienazwanej tzn. zawartej przed wejściem w życie u.o.p.n.. Wprawdzie wskazuje się, iż dodatkowym wymogiem jest ujawnienie w księdze wieczystej nieruchomości roszczenia o ustanowienie odrębnej własności lokalu i o przeniesienie tego prawa, niemniej jednak warunek ten aktualizuje się co najwyżej dla umów zawartych w formie aktu notarialnego. Natomiast fakt, iż przedmiotowa umowa została sporządzona w zwykłej formie pisemnej, nie dawał powodom możliwości zgłoszenia stosownego roszczenia do działu III księgi wieczystej, nie stanowi o braku zawarcia między stronami umowy deweloperskiej. Charakteryzując umowę deweloperską wskazać należy, iż jej źródłem są elementy treści różnych umów nazwanych takich jak np. umowy o świadczenie usług, czy umowy o dzieło, które tworzą nierozłączną i jednolitą całość, określoną przez wskazany w u.w.l. cel gospodarczy. W umowie tej zostało zawarte zobowiązanie stron do zawarcia w przyszłości umowy ostatecznej, która przeniesie tytuł prawny do lokalu mieszkalnego oraz miejsca postojowego, a nadto obejmuje także inne, skonkretyzowane obowiązki dewelopera dotyczące procesu budowlanego. Muszą być one prawidłowo wykonane, aby zrealizowanie ostatecznego celu transakcji stało się w ogóle możliwe. Ponadto, szczególnie istotne znaczenie ma tutaj okoliczność, że umowa deweloperska wprowadza po stronie nabywcy obowiązek zapłaty wynagrodzenia (ceny nabycia), i to jeszcze przed zakończeniem inwestycji. Zatem nie ulega tutaj wątpliwości, że strony w niniejszej sprawie zawarły nienazwaną wzajemną umowę quasi deweloperską, określając w niej zarówno termin spełnienia obustronnych świadczeń, jak i ich zakres oraz wielkość. Wprawdzie po stronie powodów istniał obowiązek wcześniejszego świadczenia, lecz nie stoi to w sprzeczności z regulacjami ius cogens, bowiem taka możliwość wynika wprost z art. 488 § 1 k.c. Przede wszystkim wskazać należy, iż strony związane były umową, w której przewidziano m.in. odpowiedzialność dewelopera w przypadku wystąpienia opóźnienia w realizacji inwestycji i wydaniu lokalu mieszkalnego. W takiej sytuacji kupującemu przysługiwało prawo do odstąpienia od umowy wraz z żądaniem zwrotu wpłat dokonanych przez kupującego na poczet umowy (
4 umowy). Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala w żaden sposób na stwierdzenie, iż pozwana dochowała warunków wynikających z umowy, w szczególności iż spełniła w terminie świadczenie do którego była zobowiązana tj. wydała powodom lokal mieszkalny oraz przeniosła na powodów prawo własności do tego lokalu. Podkreślenia wymaga również okoliczność, iż zarówno termin wydania lokalu mieszkalnego, jak również termin zawarcia definitywnej umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego były już wcześniej zmieniane i zmiana ta wynikała z okoliczności leżących po stornie pozwanej. Pozwana jako podmiot profesjonalnie trudniący się działalnością deweloperską, zachowując należytą staranność, o której mowa w art. 355 § 2 k.c. powinien był na etapie planowania realizacji przedsięwzięcia deweloperskiego uwzględnić różnego rodzaju okoliczności, które mogą wpłynąć na termin realizacji jego zobowiązania. Oczywistym jest bowiem, iż w przypadku realizacji przedsięwzięć deweloperskich, które wymagają spełnienia szeregu wymogów o charakterze administracyjnoprawnym, może dochodzić do mniejszych bądź większych trudności z załatwianiem formalności niezbędnych do realizacji tego przedsięwzięcia, co może negatywnie wpływać na przewidywany termin ukończenia takiego przedsięwzięcia. Art. 395 § 1 k.c. przewiduje, iż dopuszczalne jest zastrzeżenie umowne na podstawie, którego jednej lub obu stronom przysługiwać będzie w ciągu oznaczonego terminu prawo odstąpienia od umowy. Prawo to wykonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, iż w razie wykonania prawa odstąpienia umowa uważana jest za niezawartą. To, co strony już świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym. Na mocy ww. przepisu, w granicach swobody umów, o której mowa w art. 353[1] k.c. stronom przysługuje możliwość zastrzeżenia w umowie prawa odstąpienia, którego najważniejsza funkcja polega na przyznaniu możliwości łatwego, jednostronnego i wcześniejszego zakończenia powstałego stosunku zobowiązaniowego, bez szczególnej przyczyny i ponoszenia w związku ze skorzystaniem z tego uprawnienia negatywnych konsekwencji. Jednakże, umowne odstąpienie od umowy obwarowane zostało dwoma wymogami ustawowymi ( condiciones iuris): (
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.