Sygn. akt VIII U 1244/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2017 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Grzegorz Tyrka Protokolant: Igor Ekert po rozpoznaniu w dniu 24 października 2017 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy A. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o emeryturę pomostową na skutek odwołania A. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 18 maja 2017 r. nr (...) oddala odwołanie. (-) SSO Grzegorz Tyrka Sygn. akt VIII U 1244/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 18 maja 2017r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu A. K. ( K. ) prawa do emerytury pomostowej. W uzasadnieniu organ rentowy podał, że ubezpieczony nie spełnił kumulatywnie przesłanek zawartych: - w art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (tj. Dz.U. z 2015r., poz. 965 ze zm.), gdyż po dniu 31 grudnia 2008r. nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art.3 ust.1 i 3 niniejszej ustawy, a nadto nie udowodnił rozwiązania stosunku pracy, - w art.4 w związku z art.49 w/w ustawy, gdyż ubezpieczony na dzień 1 stycznia 2009r. nie udowodnił okresu pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze wynoszącego co najmniej 15 lat w rozumieniu art.3 ust.1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych ( to jest pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienionej w załącznikach nr 1 i nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych ). Organ rentowy dodał, że do stażu pracy w szczególnych warunkach zgodnie z art.4 w związku z art.49 ustawy o emeryturach pomostowych, nie uwzględnił okresu od dnia 1 października 1991r. do dnia 31 grudnia 2008r., ponieważ w zakładzie pracy (...) S.A. w G. za osoby zajmujące stanowisko „ brygadzista kadzi ” od dnia 1 stycznia 2009r. nie są odprowadzane składki na Fundusz Emerytur Pomostowych. Ubezpieczony w odwołaniu od decyzji sprecyzowanym piśmie procesowym z dnia 31 sierpnia 2017r. domagał się jej zmiany przez przyznanie prawa do emerytury pomostowej, a także złożył wniosek o zasądzenie od organu rentowego zwrotu kosztów sądowych, w tym kosztów udzielonego zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska ubezpieczony podniósł, że brak odprowadzania przez firmę (...) S.A. składek na Fundusz Emerytur Pomostowych nie powinien mieć znaczenia dla sprawy, bo w tej firmie ubezpieczony był zatrudniony dopiero od dnia 14 grudnia 2016r. Nadto to na płatniku składek spoczywa obowiązek odprowadzania składek na w/w Fundusz i ewentualne nieprawidłowości w tym zakresie nie mogą wywoływać negatywnych skutków dla ubezpieczonego. Ubezpieczony wskazał także, że po 2008r. pracował na stanowisku brygadzisty kadzi, które wymienione zostało w wykazie B dziale I poz.13 rozporządzenia Rady Ministrów z 1983r. w sprawie wykazu stanowisk, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach oraz w załączniku nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych, bo pkt 4, 6 i 7 wskazanego załącznika wprost wskazują na prace bezpośrednio przy obsłudze wielkich pieców i pieców stalowniczych oraz prace murarskie bezpośrednio w piecach. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji zaskarżonej. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony A. K. urodzony dnia (...), w dniu 30 marca 2017r. złożył wniosek o przyznanie prawa do emerytury pomostowej. W rozpoznaniu tego wniosku organ rentowy wydał decyzję zaskarżoną, omówioną na wstępie. Organ rentowy uznał za udowodniony okres składkowy i nieskładkowy ustalony na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS w wymiarze 41 lat, 10 miesięcy i 6 dni. W okresie od dnia 25 września 1979r. do dnia 31 grudnia 1997r. ubezpieczony był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Hucie (...) na stanowiskach: przygotowacza wsadu, rozlewacza. Od dnia 1 listopada 1995r. do dnia 31 grudnia 1997r. korzystał w zakładzie z urlopu bezpłatnego. Następnie od dnia 1 listopada 1995r. do dnia 13 grudnia 2016r. pracował w (...) Sp. z o.o. ( wcześniej E. Ł. ), a od dnia 14 grudnia 2016r. w (...) S.A. Oddziale F. Ł.. Ubezpieczony w toku postępowania przedłożył: - świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze sporządzone w dniu 14 czerwca 2017r. przez Hutę (...) S.A., w którym zawarto zapis, że: - od dnia 25 września 1979r. do dnia 31 sierpnia 1993r. ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę bezpośrednio przy bezpośredniej obsłudze pieców stalowniczych i rozlewaniu stali na Wydziale S. na stanowisku przygotowacza zestawów odlewniczych w kanale, wymienionym w wykazie B, - od dnia 1 września 1993r. do dnia 31 października 1995r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę bezpośrednio przy bezpośredniej obsłudze pieców stalowniczych i rozlewaniu stali w Wydziale S. na stanowisku rozlewacza stali, wymienionym w wykazie B załącznika do zarządzenia nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. - świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych sporządzone przez (...) Sp. z o.o. w dniu 26 maja 2017r., w którym zawarto zapis, że ubezpieczony od dnia 1 listopada 1995r. do nadal stale i w pełnym wymiarze czasu pracy bezpośrednio nadzoruje prace przy rozlewaniu stali na Wydziale S. na stanowisku brygadzista kadzi, wymienionym w wykazie B dziale I poz.13 załącznika nr 2 do zarządzenia nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985r. ( j.w. ); okresie od dnia 1 listopada 1995r. do dnia 31 grudnia 2008r. na stanowisku brygadzista kadzi ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych, transportowaniu naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym materiałem ( żeliwo, staliwo, metale nieżelazne i ich stopy ) na Wydziale S., wymienionym w poz.4 załącznika nr 1 do ustawy o emeryturach pomostowych, - świadectwo pracy z dnia 11 września 2017r., z którego wynika, że ubezpieczony rozwiązał umowę o pracę z (...) S.A. Oddział (...) Ł. w dniu 11 września 2017r. Z pisma F. Ł. z dnia 19 kwietnia 2017r. wynika, że za osoby zajmujące stanowisko „ brygadzista kadzi ” od dnia 1 stycznia 2009r. pracodawca nie odprowadza składek na Fundusz Emerytur Pomostowych. Przedsiębiorstwa (...), (...) Sp. z o.o. i (...) S.A. Oddział (...) Ł. to przedsiębiorstwa hutnicze, w których produkuje się stal. Powstały na bazie Huty (...). Od dnia 1 listopada 1995r. do ustania zatrudnienia w dniu 11 września 2017r. ubezpieczony pracował w tych przedsiębiorstwach na stanowisku brygadzisty kadzi. Faktycznie świadczył pracę w tym samym miejscu, gdy zmieniały się jedynie nazwy zakładów pracy. Brygadzista kadzi przygotowuje kadź odlewniczą. Ta kadź to jest 80 tonowy zbiornik, w którym wytapia się stal. Kadź jest stalowa, wyłożona materiałem ogniotrwałym, to jest cegłami dolomitowymi. Porusza się za pomocą suwnicy. Ubezpieczony musiał wchodzić na pomost, aby otworzyć kadź główną, żeby materiał spłynął z niej do kadzi pośredniej. Następnie schodził na dół, żeby naprawić lub wymienić w kadzi głównej płytkę – zawór, która otwierała odpływ ciekłej stali. Po zakończeniu tej pracy suwnica ustawiała kadź w dołku, gdzie zasypywano ją nowym materiałem i przystępowano do jego wytopu, co zajmowało około 30 – 40 minut. W ten sposób ubezpieczony obsługiwał trzy kadzie główne jakie znajdowały się w zakładzie. Z kadzi pośredniej stal była wlewana do trzech krystalizatorów, to jest form odlewniczych, a następnie z tych form materiał był przekazywany na walcownię i tam nabierał kształtu. Ubezpieczony nie obsługiwał kadzi pośredniej, bo od tego byli inni pracownicy zatrudnieni na stanowiskach rozlewacza. Ubezpieczony ustawiał tylko wóz z kadzią pośrednią tak, aby prawidłowo były zalewane formy, to jest aby strumień ciekłej stali był kierowany centrycznie. Z racji pełnionej funkcji brygadzisty ubezpieczony nadzorował także pracę podległej mu brygady, w skład której wchodziło sześciu pracowników zatrudnionych na stanowisku rozlewaczy i którym na początku dniówki ubezpieczony rozdzielał pracę. Nie był jednak stale obecny przy ich stanowiskach pracy, bowiem miał swoją pracę – musiał przygotować kadź główną, to jest otworzyć płytkę tak, aby ciekła stal mogła być przelana do kadzi pośredniej, sprawdzić, czy płytka – zawór jest sprawny, czy trzeba go naprawić, wymienić. To były podstawowe zadania ubezpieczonego, które zajmowały mu najwięcej czasu w trakcie dniówki roboczej. Pomaganie rozlewaczom zajmowało mu natomiast około pół godziny. Na koniec zmiany ubezpieczony musiał także napisać raport, w którym wskazywał jaki jest stan kadzi, ile kadzi jest w użyciu. Te czynności zajmowały mu około 30 minut. Z tytułu wykonywania takiej pracy ubezpieczony otrzymywał posiłki regeneracyjne. Ubezpieczony nie pracował bezpośrednio przy ręcznej obróbce wykańczającej odlewy, bezpośrednio przy obsłudze wielkich pieców hutniczych oraz stalowniczych, odlewniczych, przy obsłudze ciągów walcowniczych i dźwignic. Nie pracował w kuźni. Do jego obowiązków nie należały też prace murarskie bezpośrednio w piecach hutniczych, odlewniczych, bateriach koksowniczych oraz w piecach do produkcji materiałów ceramicznych. Razem z ubezpieczonym pracowali w tym czasie: L. B. generalnie jako palacz wlewków, przy pasowaniu kadzi, przygotowaniu (...) u do kadzi, rozlewacz stali i K. Ż. jako wytapiacz. Z charakterystyki stanowiska pracy ubezpieczonego – „ brygadzista kadzi ” nadesłanej przez F. Ł. wynika, iż praca na tym stanowisku wiązała się z nadzorem nad procesem przygotowania i eksploatacji kadzi głównej i pośredniej podczas procesu odlewania na maszynie. We wcześniejszym okresie zatrudnienia w Hucie (...) ubezpieczony faktycznie pracował jako przygotowacz zestawów odlewniczych, a potem jako rozlewacz. Na stanowisku rozlewacza zajmował się bezpośrednim odlewem stali – obsługiwał kadź główną i pośrednią. /dowód z: akt ZUS, akt osobowych ubezpieczonego oraz świadków L. B. i K. Ż., charakterystyki stanowiska pracy brygadzisty kadzi, zeznań w/w świadków oraz zeznań ubezpieczonego/. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie A. K. nie zasługuje na uwzględnienie. Ubezpieczony domagał się przyznania prawa do świadczenia na podstawie ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (tj. Dz.U. z 2015r., poz. 965 ze zm.) zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 4 ustawy, prawo do emerytury pomostowej […] przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948r.; 2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat; 3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn; 4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn; 5) przed dniem 1 stycznia 1999r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub pracę w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS; 6) po dniu 31 grudnia 2008r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3; 7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy. Należy podkreślić, że przepisy prawa ubezpieczeń społecznych mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących. Instytucja wcześniejszej emerytury podlega ścisłej wykładni. Przesłanki nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów o emeryturach pomostowych muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak choćby jednego z tych warunków powoduje niemożność nabycia uprawnień emerytalnych – wyroki Sądów Apelacyjnych: w B. z dnia 11 września 2012r., w sprawie III AUa 440/12, LEX Nr 1220435 oraz we W. z dnia 26 kwietnia 2012r., w sprawie III AUa 252/12 LEX Nr 1164689 ). Z art. 4 ustawy wynika, że jednym z warunków do przyznania emerytury pomostowej jest wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przed dniem 1 stycznia 1999r., jak i po dniu 31 grudnia 2008r. Przed dniem 1 stycznia 1999r. może to być zarówno praca wymieniona w nowych wykazach prac ( prace w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych), jak i prace wymienione w załącznikach A lub B do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983r., Nr 8, poz. 43 ze zm.). Natomiast po dniu 31 grudnia 2008r. muszą to być prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wymienione wyłącznie w nowych wykazach ( praca w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych ). Na podstawie art. 49 w związku z art.4 ustawy prawo do emerytury pomostowej przysługuje także osobie, która:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.