73 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej] traktują taką wpłatę na równi z nadpłatą. Stąd też po stronie wnioskodawcy istnieje skuteczne prawo żądania odsetek od momentu uiszczenia nienależnych składek na ubezpieczenie społeczne. Z tych względów apelacja jest zasadna. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje : Apelacja wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności trzeba odnieść się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, bowiem zarzut naruszenia prawa materialnego w zasadzie można podnosić jedynie wówczas, gdy nie kwestionuje się dokonanych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych. Zarzut naruszenia prawa materialnego winien być bowiem odnoszony do określonego stanu faktycznego - który skarżący akceptuje – a do którego to stanu faktycznego wadliwie zastosowano prawo materialne. Naruszenie prawa materialnego, jak wiadomo, może nastąpić bądź poprzez jego błędną wykładnię – czyli poprzez mylne rozumienie treści określonej normy prawnej, albo poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, czyli poprzez błędne uznanie, iż do danego ustalonego stanu faktycznego ma zastosowanie dany przepis prawa materialnego, albo też odwrotnie, tzn. przepis, który winien mieć zastosowanie w danym stanie faktycznym – nie został zastosowany (szerzej w tym zakresie por. postanowienie SN z 15.10.2001r. I CKN 102/99; wyrok SN z 05.10.2000r. II CKN 300/00; postanowienie z 28.05.1999r. I CKN 267/99 Prok. i Pr. 1999/11-12/34 ; wyrok SN z 19.01.1998r. I CKN 424/97OSNC 1998/9/136 i inne ). Zarzut dotyczący wadliwego ustalenia momentu rozpoczynającego bieg trzydziestodniowego terminu do zwrotu nienależnie opłaconych składek nie jest zasadny. Sąd Okręgowy poczynił w sprawie poprawne ustalenia w zakresie stanu faktycznego, a przedmiotowe ustalenia Sąd Apelacyjny przyjmuje za swoje. Trafnie w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia zauważono, że o nienależnie opłaconych składach można mówić dopiero od daty uprawomocnienia się wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 28 sierpnia 2012r. w sprawie III AUa 354/12. Przytoczone orzeczenie zakończyło proces związany z wznowieniem postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją z dnia 7 czerwca 2005r. Przeprowadzone w ten sposób postępowanie sądowe na skutek nowej interpretacji art. 9 ust.8 ustawy systemowej doprowadziło do wznowienia postępowania i ustalenia, że Z. R. w okresie od dnia 1 stycznia 1999r. do dnia 29 grudnia 1999r. nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Na skutek apelacji organu rentowego Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2012r. oddalił apelację pozwanego. Jak wiadomo wyrok Sądu II instancji jest automatycznie prawomocny. W konsekwencji organ rentowy został zobowiązany do zwrotu nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Jak wynika z ustaleń Sądu, które w tej części nie są podważane przez skarżącego, zwrot składek skarżący otrzymał w dniu 27 września 2012r. Z tego wynika, że pozwany zachował trzydziestodniowy termin do zwrotu należności. Poczynione poprawnie ustalenie faktyczne związane ze zwrotem składek wywiera wypływ na interpretację prawa materialnego. W tej kwestii Sąd Okręgowy także nie dopuścił się zarzucanej a apelacji obrazy prawa materialnego. Zasadniczym zagadnieniem w sprawie pozostawało wyjaśnienie, czy będą miały tu zastosowanie przepisy ustawy 29 sierpnia 1997r. ordynacja podatkowa [art. 72 §
73 § 1 pkt 1], czy też jednak przepisy ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych [dalej jako ustawa systemowa]. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że rozstrzygnięcie powinno być oparte o przepisy ustawy systemowej i jest to prawidłowe rozumowanie. I tak art. 31 ustawy systemowej stanowi, że do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio przepisy ustawy ordynacja podatkowa. W ten sposób została zwerbalizowana reguła, iż stosujemy przepisy odpowiednio, czyli w razie braku regulacji danej kwestii w samej treści ustawy systemowej. Warto odwołać się w tym wypadku do wyroku NSA z dnia 12 maja 2010r. w sprawie II FSK 8/09, zgodnie z którym "odpowiednie" stosowanie do należności z tytułu składek art. 118 ordynacji podatkowej dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy nie ma odpowiedniej regulacji prawnej w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Tymczasem ustawa systemowa zawiera własne regulacje dotyczące zwrotu nienależnie opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. W związku z tym za Sądem I instancji należy powtórzyć, że przedmiotowa regulacja została uregulowana w treści art. 24 6a i następnych ustawy systemowej. Po pierwsze zasada została uregulowana w ten sposób, ze nienależnie opłacone składki podlegają zaliczeniu przez Zakład z urzędu na poczet zaległych lub bieżących składek, a w razie ich braku - na poczet przyszłych składek, chyba że płatnik składek złoży wniosek o zwrot składek, z zastrzeżeniem ust. 6c, 8 i 8d. Odwołujący wniosek o zwrot składek z odsetkami złożył już w toku postępowania wznowieniowego. Tymczasem stosownie do treści art. 24 ust. 6 c płatnik składek może złożyć wniosek o ich zwrot dopiero po stwierdzeniu, że zostały opłacone nienależnie. Po drugie nienależnie opłacone składki podlegają zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wpływu wniosku, o którym mowa w ust. 6c.[art. 24 ust.6 d]. Jak wynika z prawidłowych ustaleń Sądu Okręgowego pozwany spełnił zadość temu obowiązkowi. Nie powstaje zatem sytuacja opisana w treści art. 24 ust 6 e, zgodnie z którym jeżeli nienależnie opłacone składki nie zostaną zwrócone w terminie określonym w ust. 6d, podlegają oprocentowaniu w wysokości równej odsetkom za zwłokę pobieranym od zaległości podatkowych, od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 6c. Natomiast przytoczony ostatnio przepis wskazuje również moment, od którego należy liczyć powstanie prawa do odsetek. Z gramatycznej wykładni przytoczonej normy jednoznacznie wynika, iż jest początkowy termin, to dzień złożenia wniosku o zwrot, a ten z kolei nie może rozpocząć swego biegu wcześniej, niż po stwierdzeniu braku podstaw do uiszczenia składek. Nie mają zatem zastosowania w sprawie argumenty zamieszczone w apelacji, a polegające na odwołaniu się do przepisów ustawy ordynacja podatkowa. Nie mamy tym samym do czynienia z pojęciem „nadpłaty”, o której mowa w treści art. 72 §
73 tej ustawy. Nie można też w sprawie konstruować przesłanek do zwrotu odsetek opartych na zobowiązaniowej koncepcji wykładni prawa, nawiązującej do reguł prawa cywilnego. W konsekwencji należy zatem przyjąć, że przepis o nienależnym świadczeniu (art. 410 k.c.) nie ma zastosowania do żądania zwrotu nienależnie pobranej składki na ubezpieczenie emerytalne. [tak Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2013 r.V CSK 63/12] Mając powyższe na uwadze apelacja wnioskodawcy podlega oddaleniu z mocy art. 385 kpc. O kosztach procesu Sąd orzekł w oparciu o art.98 kpc w związku z § 12 ust.1 pkt 2 i § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.