Sygn. akt VIII U 683/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 28 lutego 2017 roku - nr (...) - Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. odmówił J. B. umorzenia należności z tytułu składek na: - ubezpieczenia społeczne za okres od września 2004 roku do października 2004 roku, od maja 2005 roku do października 2005 roku, od maja 2006 roku do lutego 2009 roku w łącznej kwocie 39.985,51 zł w tym z tytułu: składek – 20.965,51 zł, odsetek – 19.020,00 zł, - ubezpieczenia zdrowotne za okres od maja 2007 roku do lutego 2009 roku w łącznej kwocie 7.799,96 zł, w tym z tytułu: składek – 4.369,96 zł, odsetek – 3.430,00 zł, - na Fundusz Pracy za okres od września 2004 roku do października 2004 roku, od maja 2005 roku do października 2005 roku, od maja 2006 roku do lutego 2009 roku w łącznej kwocie 3.105,97 zł w tym z tytułu: składek – 1.639,97 zł, odsetek – 1.466,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że w dniu 2 września 2016 roku upłynął 12 - miesięczny termin na uregulowanie należności niepodlegających umorzeniu liczony od dnia uprawomocnienia się decyzji określającej warunki umorzenia należności z tytułu składek. W dniu 15 lipca 2015 roku organ rentowy wydał bowiem decyzję nr (...), w której określił należności podlegające umorzeniu i wskazał, że warunkiem ich umorzenia jest spłata należności niepodlegających umorzeniu, wskazanych w tabelarycznym załączniku do decyzji. Decyzja ta jest prawomocna od dnia 2 września 2015 roku. Organ rentowy podniósł, że pomimo uregulowania należnych Dyrektorowi II Oddziału ZUS w Ł. kosztów egzekucyjnych oraz wywiązywania się z warunków zawartej umowy o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek z dnia 15 grudnia 2015 roku nr (...), koszty egzekucyjne należne komornikowi zostały uregulowane dopiero w dniu 12 stycznia 2017 roku, tj. po upływie 12 miesięcznego terminu na uregulowanie należności niepodlegających umorzeniu, liczonego od dnia uprawomocnienia się decyzji określającej warunki umorzenia z tytułu składek nr (...) z dnia 15 lipca 2015r. /decyzja - k. 79-81 akt ZUS/ Odwołanie od ww. decyzji w dniu 21 marca 2017 roku złożył J. B. wnosząc o jej zmianę poprzez umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne i Fundusz Pracy. W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł że uregulował po terminie koszty egzekucyjne należne komornikowi bez swojej winy, gdyż komornik dopiero pod koniec listopada 2016 roku określił ich wysokość. Nie mógł zatem do dnia 2 września 2016 roku uregulować zaległości z tytułu kosztów egzekucyjnych, ponieważ nie znał ich wysokości. /odwołanie - k. 2 – 3/ W odpowiedzi na odwołanie z dnia 3 kwietnia 2017 roku, organ rentowy wniósł o jego oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. /odpowiedź na odwołanie - k. 14-16/ W toku postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Pełnomocnik wnioskodawcy poparł odwołanie i wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości ani w części. Pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołania. /stanowiska stron - e-protokół z dnia 15 listopada 2017 roku - 00:02:36- - 00:03:27 - płyta - k. 41/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: J. B. od 1980 roku prowadził działalność gospodarczą, której przedmiotem była działalność taksówek osobowych. /okoliczność bezsporna, a nadto: wydruk z (...) k. 30 akt ZUS/ W dniu 15 stycznia 2015 roku J. B. wniósł o umorzenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia: emerytalne, rentowe i wypadkowe, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. /okoliczność bezsporna, a nadto: wniosek - k. 1 akt ZUS/ Decyzją z dnia 15 lipca 2015 roku nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. określił, iż według stanu na dzień 15 stycznia 2015 roku umorzeniu będą podlegały należności z tytułu składek: - ubezpieczenia społeczne za okres od września 2004 roku do października 2004 roku, od maja 2005 roku do października 2005 roku, od maja 2006 roku do lutego 2009 roku w łącznej kwocie 39.985,51 zł w tym z tytułu: składek – 20.965,51 zł, odsetek – 19.020,00 zł, - ubezpieczenia zdrowotne za okres od maja 2007 roku do lutego 2009 roku w łącznej kwocie 7.799,96 zł, w tym z tytułu: składek – 4.369,96 zł, odsetek – 3.430,00 zł, - na Fundusz Pracy za okres od września 2004 roku do października 2004 roku, od maja 2005 roku do października 2005 roku, od maja 2006 roku do lutego 2009 roku w łącznej kwocie 3.105,97 zł w tym z tytułu: składek – 1.639,97 zł, odsetek – 1.466,00 zł. Ponadto organ rentowy określił, że warunkiem umorzenia wskazanych wyżej należności jest spłata należności niepodlegających umorzeniu. Wskazano, że należności z tytułu składek za okres od dnia 1 stycznia 1999 roku nieobjęte postępowaniem o umorzenie należy uregulować w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się przedmiotowej decyzji wraz z odsetkami naliczonymi do dnia wpłaty włącznie. Do decyzji załączono informację o wysokości należności podlegających spłacie z tytułu składek w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji: - na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od marca 2009 roku do stycznia 2012 roku w kwocie 18.150,37 zł oraz odsetki obliczone na dzień 15 stycznia 2015 roku w kwocie 9.273,00 zł, - na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres od marca 2009 roku do stycznia 2012 roku w kwocie 8.106,96 zł oraz odsetki obliczone na dzień 15 stycznia 2015 roku w kwocie 4.127,00 zł, - na Fundusz Pracy za okres od marca 2009 roku do stycznia 2012 roku w kwocie 187,76 zł oraz odsetki obliczone na dzień 15 stycznia 2015 roku w kwocie 122,00 zł. Jednocześnie organ rentowy wyjaśnił, że kwoty należności mogą ulec zmianie na skutek złożenia dokumentów zgłoszeniowych lub rozliczeniowych i ich korekt oraz w wyniku regulowania składek bieżących, a także w wyniku prowadzenia działań egzekucyjnych w stosunku do należności niepodlegających umorzeniu. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował, że w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji do zapłaty pozostają koszty egzekucyjne z tytułu prowadzenia przez Dyrektora Oddziału ZUS postępowania egzekucyjnego: - na FUS w wysokości 1.380,80 zł, - na FUZ w wysokości 145,18 zł, - na FP w wysokości 15,50 zł oraz do uregulowania pozostają również koszty egzekucji sądowej prowadzonej przez organ egzekucyjny wyznaczony do łącznego prowadzenia egzekucji tj. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Widzewa w Łodzi J. D.. /okoliczność bezsporna, a nadto: decyzja - k. 33 -35, załącznik – k.36 akt ZUS/ Decyzja z dnia 15 lipca 2015 roku została doręczona wnioskodawcy w dniu 1 sierpnia 2015 roku. /okoliczność bezsporna, a nadto: potwierdzenie odbioru - k. 38 akt ZUS/ Wnioskodawca nie złożył odwołania od ww. decyzji. /okoliczność bezsporna/ Pismami z dnia 21 i 28 września 2015 roku ZUS II Oddział w Ł. poinformował Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Widzewa w Łodzi J. D. o wydaniu w stosunku do wnioskodawcy decyzji określającej warunki umorzenia, która uprawomocniła się w dniu 2 września 2015 roku. ZUS wskazał, że przekazuje informację umożliwiającą wyliczenie kosztów egzekucyjnych, które winny być opłacone do dnia 2 września 2016 roku od wskazanych tytułów wykonawczych o nr (...), (...), (...). Do pisma nie załączono jednak podanej informacji. /pismo z dnia 21.09.2015r. – k.40 akt ZUS, pismo z dnia 28.09.2015r. – k.15 akt egzekucyjnych/ Pismem z dnia 2 października 2015 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Widzewa w Łodzi J. D. zwróciła się do ZUS II Oddział w Ł. o wskazanie dokładnej kwoty należności niepodlegających umorzeniu, co miało umożliwić wyliczenie kosztów egzekucyjnych w sprawie prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o nr (...), (...), (...). /pismo z dnia 02.10.2015r. – k.16 akt egzekucyjnych/ W dniu 15 grudnia 2015 roku J. B. zawarł z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. umowę nr (...) o rozłożenie na raty należności z tytułu składek niepodlegających umorzeniu z tytułu: - ubezpieczenia społecznego za okres od marca 2009 roku do stycznia 2012 roku z odsetkami na 96 rat, termin uregulowania pierwszej raty ustalono na dzień 21 grudnia 2015 roku, a ostatniej raty na dzień 20 listopada 2023 roku, - ubezpieczenia zdrowotnego za okres od maja 2009 roku do stycznia 2012 roku z odsetkami na 96 rat, termin uregulowania pierwszej raty ustalono na dzień 21 grudnia 2015 roku, a ostatniej raty na dzień 20 listopada 2023 roku, - FP za okres od marca 2009 roku do czerwca 2009 roku z odsetkami na 15 rat, termin uregulowania pierwszej raty ustalono na dzień 21 grudnia 2015 roku, a ostatniej raty na dzień 20 lutego 2017 roku. /umowa – k.45-49 akt ZUS/ Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2015 roku Dyrektor II Oddziału ZUS zawiesił postępowanie egzekucyjne do dnia 20 listopada 2023 roku wobec wnioskodawcy na podstawie tytułów wykonawczych o nr (...), (...), (...) z dnia 4 marca 2015 roku, powołując się na zawartą w dniu 15 grudnia 2015 roku umowę o rozłożenie na raty. /postanowienie z dnia 21.12.2015r. – k.21 akt egzekucyjnych/ Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2016 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Widzewa w Łodzi J. D. zawiesiła postępowanie egzekucyjne na wniosek wierzyciela – prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr (...), (...), (...) z dnia 4 marca 2015 roku. /postanowienie z dnia 07.01.2016r. – k.22 akt egzekucyjnych/ W dniu 7 października 2016 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. zwrócił się do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Widzewa w Łodzi J. D. o przekazanie informacji, czy J. B. uregulował koszty egzekucyjne od należności niepodlegających umorzeniu na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 roku o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Ponadto wskazał, że koszty powinny być wyliczone od należności niepodlegających umorzeniu objętych tytułami wykonawczych o nr (...), (...), (...), zgodnie z pismem z dnia 21 września 2015 roku i uregulowane do dnia 2 września 2016 roku. /pismo – k.31 akt egzekucyjnych, pismo – k.58 akt ZUS/ Postanowieniem z dnia 18 listopada 2016 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Widzewa w Łodzi J. D. ustaliła koszty postępowania egzekucyjnego w sprawie prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o nr (...), (...), (...) na kwotę 2.754,49 zł i postanowiła w całości obciążyć nimi dłużnika J. B.. /postanowienie z dnia 18.11.2016r. – k.34 akt egzekucyjnych/ W dniu 12 stycznia 2017 roku wnioskodawca uregulował w całości koszty egzekucyjne należne komornikowi sądowemu. /bezsporne, a nadto potwierdzenie wpłaty – k.38 akt egzekucyjnych; zeznania świadka B. B. – 00:06:32 – 00:19:24 – płyta CD k.35/ W piśmie z dnia 27 września 2017 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Widzewa w Łodzi J. D. wyjaśniła, że wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego została określona dopiero w dniu 18 listopada 2016 roku, gdyż w dniu 2 października 2015 roku wezwała ZUS o wskazanie dokładnej kwoty należności niepodlegających umorzeniu co miało umożliwić wyliczenie kosztów egzekucyjnych. W dniu 10 października 2016 roku wpłynęło pismo ZUS, lecz nie podano w nim kwoty, o które żądała w piśmie z dnia 2 października 2015 roku. /pismo – k.37/ W dniu 28 lutego 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał zaskarżoną decyzję, w której odmówił ubezpieczonemu umorzenia należności kwot wskazanych wcześniej w punkcie I. decyzji nr (...) z dnia 15 lipca 2015 roku. W uzasadnieniu tej decyzji organ rentowy wskazał, że koszty egzekucyjne należne komornikowi zostały uregulowane dopiero w dniu 12 stycznia 2017 roku, tj. po upływie 12 miesięcznego terminu na uregulowanie należności niepodlegających umorzeniu, liczonego od dnia uprawomocnienia się decyzji określającej warunki umorzenia z tytułu składek nr (...) z dnia 15 lipca 2015r. /decyzja - k. 79-81 akt ZUS/ Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, w tym w aktach ZUS oraz aktach egzekucyjnych, a także zeznań świadka B. B.. Tak ustalony stan faktyczny był w zasadzie bezsporny. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie jest zasadne i jako takie podlega uwzględnieniu. W dniu 15 stycznia 2013 roku weszła w życie ustawa z dnia 9 listopada 2012 roku o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność ( Dz. U. z 2012 roku, poz. 1551). Ustawa ta – zwana też ustawą abolicyjną - przewidywała możliwość umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy oraz odsetek za zwłokę i pozostałych powstałych kosztów (w tym kosztów egzekucyjnych), dla wszystkich osób prowadzących pozarolniczą działalność, które w okresie od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 28 lutego 2009 roku podlegały obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu oraz wypadkowemu, z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności i nie opłaciły należnych z tego tytułu składek. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy abolicyjnej, na wniosek osoby podlegającej w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 roku obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w rozumieniu art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.): 1) która przed dniem 1 września 2012 r. zakończyła prowadzenie pozarolniczej działalności i nie prowadzi jej w dniu wydania decyzji, o której mowa w ust. 8, 2) innej niż wymieniona w pkt 1 - umarza się nieopłacone składki na te ubezpieczenia za okres od dnia 1 stycznia 1999 roku do dnia 28 lutego 2009 roku oraz należne od nich odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, koszty upomnienia, opłaty dodatkowe, a także koszty egzekucyjne naliczone przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. W ustępie 2 art. 1 ustawy abolicyjnej przewidziano, że w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy wymienionej w ust. 1, wniosek o umorzenie składa płatnik składek. Natomiast w ustępie 3 art. 1 ustawy abolicyjnej postanowiono, że w przypadku, gdy płatnik, o którym mowa w ust. 2, zakończył prowadzenie pozarolniczej działalności, wniosek o umorzenie składa osoba, o której mowa w ust.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.