poprzez przyjęcie, że spółka nie była podmiotem uprawnionym do wniesienia wniosku. W uzasadnieniu podkreśliła, że z art.
wynika, że to na wniosek obowiązanego sąd wydaje postanowienie stwierdzające upadek zabezpieczenia, stąd legitymacja Spółki do złożenia takiego wniosku. Art. 312 prawa restrukturyzacyjnego, wskazuje zarówno dłużnika, jak i zarządcę jako podmioty legitymowane do składania w tym przedmiocie stosownych wniosków. Natomiast w oparciu o art. 312 ust. 4 prawa restrukturyzacyjnego zabezpieczenie udzielone w niniejszej sprawie upadło z mocy prawa. W związku z tym, zasadność wydania w niniejszej sprawie deklaratoryjnego postanowienia stwierdzającego upadek zabezpieczenia. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. W pierwszej kolejności nie ma racji skarżący, że zabezpieczenie udzielone zaskarżonym postanowieniem upadło z mocy samego prawa wobec otwarcia wobec spółki postępowania restrukturyzacyjnego – sanacyjnego. Takie twierdzenie pozostawałoby w sprzeczności z poniższymi regulacjami ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (tj.: Dz.U. z 2016, poz. 1574 ze zm.) [– dalej: pr. rest.]. Po pierwsze zgodnie z art. 170 ust. 1 i 2 tej ustawy z dniem uprawomocnienia się postanowienia zatwierdzającego układ postępowania zabezpieczające i egzekucyjne prowadzone przeciwko dłużnikowi w celu zaspokojenia wierzytelności objętych układem ulegają umorzeniu z mocy prawa. Natomiast zawieszone postępowania zabezpieczające i egzekucyjne prowadzone przeciwko dłużnikowi w celu zaspokojenia wierzytelności nieobjętych układem mogą zostać podjęte na wniosek wierzyciela. Skoro zatem do umorzenia postępowań zabezpieczających dojdzie dopiero z dniem uprawomocnienia się postanowienia zatwierdzającego układ, to twierdzenie, że już z dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego – sanacyjnego zabezpieczenie upadło z mocy prawa nie znajduje uzasadnionych podstaw. Jeśli z kolei dojdzie do umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego (art. 325 prawa restrukturyzacyjnego) lub uchylenia układu (art. 176 ust. 1 prawa restrukturyzacyjnego) zawieszone postępowanie zabezpieczające (i egzekucyjne) powinno być podjęte (tak: Anetta Malmuk-Cieplak, Komentarz do art. 312 ustawy Prawo restrukturyzacyjne, LEX). Następnie, w oparciu o art. 312 ust. 2 prawa restrukturyzacyjnego sędzia-komisarz na wniosek dłużnika lub zarządcy może uchylić zajęcie dokonane przed dniem otwarcia postępowania sanacyjnego w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym skierowanym do majątku dłużnika wchodzącego w skład masy sanacyjnej, jeżeli jest to konieczne dla dalszego prowadzenia przedsiębiorstwa. Taka regulacja byłaby całkowicie bezprzedmiotowa w przypadku trafności twierdzenia żalącego, że z chwilą otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego – sanacyjnego nastąpił upadek zabezpieczenia udzielonego wcześniej, z mocy prawa. Natomiast w sytuacji opisanej w tym przepisie sędzia komisarz ma uprawnienie do pewnego ingerowania w zakres udzielonego już zabezpieczenia, które podlegało wykonaniu, poprzez uchylenie dokonanych już w jego ramach zajęć. Zatem, skarżący w oderwaniu od powyższych przepisów jako podstawę wskazał art. 312 ust. 4 prawa restrukturyzacyjnego, zgodnie z którym skierowanie egzekucji do majątku dłużnika wchodzącego w skład masy sanacyjnej oraz wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu roszczenia lub zarządzenia zabezpieczenia roszczenia na tym majątku jest niedopuszczalne po dniu otwarcia postępowania sanacyjnego. Zdaniem Sądu Apelacyjnego w obecnym składzie nie uprawnia to jednak do wniosku, że sama niedopuszczalność wykonania zabezpieczenia po dniu otwarcia postępowania sanacyjnego (która - jak wskazano wyżej - może być czasowa) oznacza, że upadło ono z mocy prawa, takiego skutku nie przewidział bowiem ustawodawca. Przypomnieć w tym miejscu należy, że sądowe postępowanie zabezpieczające składa się z dwóch etapów i obejmuje postępowanie związane z orzekaniem o zabezpieczeniu, które ma charakter rozpoznawczy oraz związane z wykonaniem postanowienia o zabezpieczeniu, które ma charakter wykonawczy. Przekłada się to na regulację dotyczącą skutków otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego – sanacyjnego dla postępowania zabezpieczającego. Postępowanie związane z orzekaniem o zabezpieczeniu może się toczyć. Natomiast wykonawcze postępowanie zabezpieczające jest zależne od tego, czy przed tym zdarzeniem doszło już do wykonania postanowienia o zabezpieczeniu, czy miałoby nastąpić po otwarciu postępowania. Jeżeli do wykonania postanowienia o zabezpieczeniu lub zarządzenia zabezpieczenia doszło przed jego otwarciem, to postępowanie zabezpieczające nie podlega zawieszeniu. Sędzia-komisarz może natomiast uchylić zajęcie dokonane przed dniem otwarcia postępowania sanacyjnego w postępowaniu zabezpieczającym skierowanym do majątku dłużnika wchodzącego w skład masy sanacyjnej, jeżeli jest to konieczne dla dalszego prowadzenia przedsiębiorstwa. Jeżeli przed dniem otwarcia postępowania sanacyjnego nie doszło do wykonania postanowienia o zabezpieczeniu lub zarządzenia zabezpieczenia roszczenia na majątku dłużnika wchodzącego w skład masy sanacyjnej wykonanie zabezpieczenia jest niedopuszczalne po dniu otwarcia postępowania. Z powyższych względów niezasadny był zarzut skarżącego naruszenia art. 132 ust. 4 prawa restrukturyzacyjnego. Zgodzić się też należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że podmiot, którego dotyczy postępowanie restrukturyzacyjne – sanacyjne nie był legitymowany do złożenia wniosku o stwierdzenie upadku zabezpieczenia w ramach postępowania rozpoznawczego. Zgodnie z art. 311 ust. 1 prawa restrukturyzacyjnego postępowania sądowe dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Postępowania te zarządca prowadzi w imieniu własnym na rzecz dłużnika. Nie zmienia tego powoływana przez skarżącego regulacja art.
k.p.c., zgodnie z którą to na wniosek obowiązanego sąd wyda postanowienie stwierdzające upadek zabezpieczenia. Przez obowiązanego należy bowiem w tym przypadku rozumieć stronę pozwaną w znaczeniu procesowym (a nie materialnym), którą w chwili obecnej jest zarządca w postępowaniu restrukturyzacyjnym. W świetle ogólnej regulacji art. 311 prawa restrukturyzacyjnego za wyjątek od niej należy raczej traktować możliwość działania sędzia-komisarz na wniosek także dłużnika w ramach postępowania sanacyjnego (art. 312 ust. 2 powołanej ustawy), co nie przekłada się jednak na postępowanie sądowe w przedmiocie wniosku o stwierdzenie upadku zabezpieczenia. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie w oparciu o art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. SSA Jerzy Bess SSA Andrzej Struzik SSA Robert Jurga
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.