← Polska

III Ca 966/17

Sygn. akt III Ca 966/17 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 lutego 2017 roku, sprostowanym postanowieniem z dnia 13 marca 2017 roku, Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w sprawie z wniosku K

§ 3kc.

Istotnie, przywołany przepis art.

§ 3

kc, dotyczy waloryzacji świadczeń pieniężnych i nie ma zastosowania przy podziale majątku wspólnego. Natomiast na tle stosowania art. 45 k.r.i.o. ugruntował się w judykaturze pogląd, że nakłady (wydatki) z majątku odrębnego (osobistego) na majątek wspólny należy rozliczyć w ten sposób, iż trzeba ustalić stosunek ułamkowy (procentowy) wartości tych nakładów (wydatków) do wartości nabywanego składnika majątkowego z chwili nabycia i tą relację „przenieść” na chwilę dokonywania podziału dorobku. Orzecznictwo w tym zakresie jest już ugruntowane i niekwestionowane (zob. np. uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 16 grudnia 1980 roku, sygn. akt III CZP 46/80, opubl. w OSNCP z 1981 roku, nr 11, poz. 206, z dnia 17 kwietnia 1989 roku, sygn. akt III CZP 31/89,opubl. w (...) z 1989, nr 4, s. 12, oraz z dnia 5.października 1990 roku, sygn. akt III CZP 55/90, opubl. w OSNCP z 1991 roku, nr 4, poz. 48). Podstawę przyjętej koncepcji stanowi założenie, iż w pewnych sytuacjach zwrot nakładu jedynie w wysokości sumy jego nominalnej może prowadzić do pokrzywdzenia tego z małżonków, który dokonał nakładu, i równocześnie uzyskania nieuzasadnionej korzyści przez drugiego z małżonków. Jak wskazał SN, roszczenie o zwrot nakładu jest roszczeniem o zwrot jego wartości. Chodzi tu o wartość nie w chwili dokonywania nakładu, ale w chwili orzekania o zwrocie nakładu. Pogląd, według którego w chwili podziału majątku wspólnego małżonkowi, który poczynił ze swego majątku odrębnego nakład na majątek wspólny w postaci wpłaty na wkład mieszkaniowy, przysługuje zwrot tego nakładu według jego sumy nominalnej, nie uwzględnia powyższych okoliczności. Każdy z małżonków wnoszący ze swego majątku odrębnego część wkładu mieszkaniowego, od zgromadzenia którego uzależniony był przydział mieszkania, otrzymałby mianowicie - jako zwrot nakładu - tylko oznaczoną część sumy stanowiącej w chwili podziału majątku wspólnego równowartość lokatorskiego prawa do lokalu. Takiemu stanowisku nie sprzeciwia się obowiązująca w polskim prawie zasada nominalizmu (art.

§ 1kc).

Odnosi się ona bowiem tylko do zobowiązań, których przedmiotem od chwili ich powstania jest suma pieniężna. Przedmiotem roszczenia o zwrot nakładu jest zaś wartość tego nakładu w chwili jego zwrotu. Jeżeli nakład był poczyniony w postaci wpłaty pieniężnej, roszczenie o jego zwrot nie obejmuje wpłaconej sumy pieniędzy, ale tę wartość - wyrażoną w określonej sumie pieniędzy - która na skutek tego nakładu powstała. Tak więc, w realiach niniejszej sprawy należy dokonać waloryzacji wartości nakładu dokonanego przez K. K. z jej majątku odrębnego na majątek wspólny, mającego swoje źródło w darowiźnie uzyskanej na ten cel od rodziców. Wartość nakładu z majątku odrębnego K. K. na majątek wspólny polega w realiach niniejszej sprawy na pokryciu przez wnioskodawczynię części ceny nabycia lokalu nr (...) położonego w Ł. przy ul. (...) - w kwocie 35.000 złotych oraz na częściowej przedterminowej spłacie rat kredytu hipotecznego „Własny kąt” z dnia 30 listopada 2004 roku zaciągniętego w (...) SA na zapłatę reszty ceny nabycia lokalu – w wysokości 30.000 złotych i odpowiada w chwili podziału tego majątku takiej części obecnej wartości nabytego przez małżonków K. lokalu, jaką część stanowił ten nakład w stosunku do całej ceny przedmiotowego lokalu, zgodnie z aktem notarialnym z dnia 8 listopada 2004 roku. Sąd Rejonowy dokonał następujących operacji matematycznych. Lokal mieszkalny nr (...) położony w Ł. przy ul. ks. J. P.

(1)został nabyty przez małżonków K. w dniu 8 listopada 2004 roku za cenę 75.000 złotych. Poczynione na jego nabycie nakłady zamykają się łączną wartością 65.000 złotych, co oznacza że stanowią one 86,67% wartości lokalu. Obecna wartość lokalu wynosi 143.146,97 złotych, przy czym - co należy przypomnieć – jest to wartość uzyskana po odjęciu od wartości nieruchomości ustalonej zgodnie z opinią biegłego i przyznaną przez strony (tj. 149.700 zł) kwoty pozostałej do spłaty części kredytu hipotecznego (...) zaciągniętego na sfinansowanie części ceny nabycia przedmiotowego lokalu, czyli 6.553,03 złotych. 86,67% z 143.146,97 złotych wynosi 124.351,77 złotych. Wnioskodawczyni może się wobec tego domagać tytułem zwrotu powyższego nakładu połowy jej wartości, czyli 62.175,89 złotych. Przyjęcie takiej konstrukcji odpowiada zasadom współżycia społecznego. Zwrot nakładu tylko w wysokości jego sumy nominalnej prowadziłby bowiem do rażącego pokrzywdzenia K. K. i uzyskania niczym nieuzasadnionej korzyści przez G. K.
(1), w konsekwencji istotnego wzrostu wartości lokalu nr (...) położonego w Ł. przy ul. ks. P. 39 w okresie pomiędzy zawarciem umowy nabycia tego lokalu (8 listopada 2004 roku) a zamknięciem rozprawy (8 lutego 2017 roku). Sąd Rejonowy oddalił natomiast żądanie wnioskodawczyni zwrotu nakładu w wysokości 30.000 złotych, jaką K. K. miała ponieść z majątku odrębnego na majątek wspólny w postaci darowizny od rodziców, przeznaczonej na wcześniejszą spłatę kredytu zaciągniętego na zakup samochodu. Nie zostało ono wykazane dowodowo. Odnosząc się do żądania związanego z kwotą 1.500 złotych, będącej pozostałą częścią darowizny, która w wysokości 36.500 złotych została przekazana przez rodziców uczestniczki na jej rzecz z przeznaczeniem na część ceny nabycia mieszkania przy ul. (...). Jak już zasygnalizowano, nie całe 36.500 złotych zostało przeznaczone na zapłatę części ceny nabycia przez małżonków K. mieszkania przy P. 7, lecz 35.000 złotych. Pozostałe przedmiotowe 1.500 złotych posłużyło do uiszczenia pobranego przez notariusza podatku od czynności cywilnoprawnych ( vide: § 7 lit a) aktu notarialnego). Kwota ta nie jest więc częścią ceny nabycia mieszkania, wobec czego nie może podlegać waloryzacji, jak pozostała część darowizny zużytej na ten właśnie cel. Brak jednak przeszkód aby podlegała ona rozliczeniu w związku z podziałem majątku dorobkowego stron jako nakład z majątku odrębnego K. K. na majątek wspólny w jej wartości nominalnej. Tym samym zwrotowi na rzecz K. K. od G. K.
(1)podlega połowa przedmiotowego nakładu, tj. kwota 750 złotych. K. K. wniosła o rozliczenie w trybie art. 207 k.c. poniesionych przez nią w okresie od zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej do dnia orzekania kosztów utrzymania mieszkania nr (...) przy ul. ks. J. P.
(1)7, z tytułu: 1) uiszczania przez nią w całości rat zaciągniętego dniu 30 listopada 2004 roku w (...) Banku (...) SA z siedzibą w W., Kredytu (...) hipoteczny nr (...)- (...)-203- (...), 2) uiszczania przez nią w całości opłat czynszowych na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej (...), w zasobie której przedmiotowy lokal pozostaje, 3) uiszczania opłat za zużycie gazu w mieszkaniu, 4) uiszczania składek związanych z ubezpieczeniem mieszkania, a ponadto 5) uiszczania przez wnioskodawczynię całości opłat za miejsce parkingowe nr 179 przy ul. (...) za okres od zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej do dnia orzekania. Sąd Rejonowy wskazał, że: Ad 1) w zakresie spłaty rat kredytu wnioskodawczyni wykazała kwotę 1.137,09 złotych, Ad 2) w zakresie uiszczania opłat czynszowych i eksploatacyjnych wnioskodawczyni wykazała kwotę 21.356,08 złotych, Ad 3) w zakresie opłat za zużycie gazu w mieszkaniu K. K. wykazała kwotę 193,11 złotych, Ad 4) żądanie rozliczenia kwoty związanej z poniesieniem kosztów ubezpieczenia mieszkania podlega oddaleniu jako niewykazane, Ad 5) w zakresie uiszczania opłat za miejsce parkingowe wnioskodawczyni wykazała kwotę 4.895 złotych. G. K.
(1)wniósł o rozliczenie jako jego nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny wszystkich poniesionych przez niego w okresie od ustania wspólności majątkowej do dnia zamknięcia rozprawy kosztów związanych ze spłatą kredytu nr (...) z dnia 26 stycznia 2009 roku zaciągniętego w (...) Banku SA z siedzibą w K. na sfinansowanie ceny zakupu samochodu S. (...), nr rej. (...). W wyniku postępowania dowodowego ustalone zostało, iż G. K.
(1)w okresie od listopada 2010 roku do grudnia 2016 roku zapłacił 74 raty kredytu, wynoszące łącznie kwotę 68.629,33 złotych. W związku z przedmiotowym kredytem, także wnioskodawczyni wystąpiła o ustalenie i rozliczenie nakładów jakie poniosła z majątku odrębnego na majątek wspólny, w postaci spłaty trzech rat tego kredytu, w okresie od października do grudnia 2010 roku. Jak już wcześniej wskazano, z przedłożonych przez wnioskodawczynię wyciągów z rachunku bankowego wynikało jedynie, iż zapłaciła ona tylko jedną ratę w wysokości 935,45 złotych, w dniu 18 października 2010 roku. W związku z powyższym żądanie wnioskodawczyni w tym zakresie podlega uwzględnieniu jedynie do kwoty tej jednej rzeczywiście poniesionej przez niej raty przedmiotowego kredytu, czyli 935,45 złotych. Uczestnik zgłosił także dalsze roszczenia związane z samochodem S. (...), nr rej. (...). Wniósł bowiem o całościowe rozliczenie i uznanie za nakład z majątku odrębnego na majątek wspólny w postaci wszystkich poniesionych przez niego kosztów ubezpieczenia, przeglądów technicznych i serwisowania tego pojazdu za okres od grudnia 2010 roku, tj. od chwili gdy objął S. w wyłączne użytkowanie, do dnia zamknięcia rozprawy. Powyższe żądanie Sąd Rejonowy rozpoznał w dwóch aspektach. Po pierwsze, uznał za wykazany dowodowo przez G. K.
(1)fakt, iż w latach 2011-2015 poniósł z tytułu opłat składek ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych oraz ubezpieczenia AC, (...), A., M. (...), IP samochodu S. (...) nr rej. (...) łącznie 8.696,84 złotych. W tym zakresie roszczenie zostało więc wykazane co do zasady. Jednocześnie w związku z eksploatacją przedmiotowego pojazdu uczestnik zgłosił również do rozliczenia dalsze kwoty z tytułu okresowych przeglądów technicznych, i serwisowania. Kwotę tę Sąd Rejonowy uznał jednak za niewykazaną, albowiem w ślad za zgłoszonym w tym zakresie żądaniem uczestnik nie przedłożył żadnych dowodów na potwierdzenie jego zasadności. W tym zakresie żądanie podlegało więc oddaleniu jako niewykazane. Po wtóre, uznając żądanie z tytułu opłat składek ubezpieczenia za wykazane dowodowo, Sąd zdecydował o jego oddaleniu. Samochód pozostawał bowiem w wyłącznym użytkowaniu uczestnika. Strony zgłosiły w toku postępowania następujące żądania: 1. K. K. wniosła o zasądzenie od uczestnika na jej rzecz kwoty 35.000 złotych tytułem odszkodowania za korzystanie przez uczestnika ponad przysługujący mu udział z samochodu S. (...) nr rej. (...) w okresie od grudnia 2010 roku do dnia zamknięcia rozprawy, 2. G. K.
(1)wniósł o zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika kwoty 28.061,15 złotych tytułem wynagrodzenia za korzystanie przez wnioskodawczynię z mieszkania nr (...) przy ul. (...) ponad udział w okresie od grudnia 2010 roku do dnia zamknięcia rozprawy, Sąd Rejonowy do powyższych żądań odniósł się następująco. Warunkiem skutecznego domagania się wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy wspólnej ponad przysługujący współwłaścicielowi udział jest korzystanie z tej rzeczy przez jednego ze współwłaścicieli w sposób uniemożliwiający innym korzystanie z przedmiotowej rzeczy wspólnej, to jest z wyłączeniem innych współwłaścicieli (tak też SN np. w Uchwale Składu Siedmiu Sędziów z dnia 19 marca 2013 roku, sygn. akt III CZP 88/12, opubl. w OSNC z 2013 roku, nr 9, poz. 103). A zatem współwłaściciel może domagać się od pozostałych współwłaścicieli w sprawach o podział majątku wspólnego – od byłego współmałżonka, korzystającego z rzeczy wspólnej wynagrodzenia za korzystanie z tej rzeczy tylko wówczas, gdy korzystanie to następuje z naruszeniem art. 206 k.c., czyli w sposób wyłączający współkorzystanie przez drugiego współmałżonka (współwłaściciela). W tej sytuacji kluczowym dla oceny zasadności omawianych roszczeń jest ustalenie, czy korzystanie z rzeczy wspólnych, tj. mieszkania nr (...) przy ul. (...) oraz samochodu marki S. (...), nr rej (...), przez jednego z byłych małżonków K. było czy nie było wykonywane w sposób, który uniemożliwiał korzystanie z tych rzeczy przez drugiego z byłych współmałżonków. W ocenie Sądu Rejonowego, mając na uwadze całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie można poczynić konkluzji, iż uczestnik G. K.
(1)został pozbawiony przez K. K. możliwości korzystania z mieszkania przy ul. ks. P. 7 w Ł.. Dochodząc do powyższego wniosku Sąd miał na uwadze, że G. K.
(1)przez cały czas dysponował kluczami do mieszkania i miał stałą, nieograniczoną i nieskrępowaną możliwość korzystania z mieszkania. Wnioskodawczyni nigdy mu tego nie uniemożliwiała. W mieszkaniu tym, pomimo wyprowadzki, faktycznie wielokrotnie bywał, co wprost przyznał. Ograniczony zakres korzystania z mieszkania stanowił konsekwencję stałego zamieszkiwania poza Ł., jednakże uczestnik starał się zaglądać chociażby po to aby sprawdzić pocztę. Okoliczności sprawy wskazują też, że G. K.
(1)mógł swobodnie korzystać z całego mieszkania, a nie tylko z pokoju przyznanego mu wyrokiem rozwodowym. W tej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia roszczenia G. K.
(1). Inaczej rzecz się ma zdaniem Sądu Rejonowego w odniesieniu do żądania K. K.. Nie budzi wątpliwości, że uczestnik korzysta z samochodu w sposób wyłączny od grudnia 2010 roku. Wnioskodawczyni czuła się zmuszona zachowaniem byłego męża do zwrotu samochodu, obawiała się konsekwencji nieoddania mu przedmiotowego auta. Od przejęcia posiadania pojazdu G. K.
(1)traktuje go jako wyłączną własność i użytkuje wyłącznie dla realizacji własnych potrzeb. Sam ponosi całość opłat związanych z utrzymaniem, eksploatacją i ubezpieczeniem samochodu. W tej sytuacji, skoro wnioskodawczyni na skutek zachowania uczestnika pozbawiona została możliwości korzystania z samochodu S., a jego wyłącznym dysponentem przez cały czas był uczestnik, żądanie K. K. jest usprawiedliwione co do zasady. Odnośnie wysokości odszkodowania za korzystanie z rzeczy wspólnej ponad przysługujący współwłaścicielowi udział, zdaniem Sądu należy wziąć pod uwagę stawki rynkowe za korzystanie z danego rodzaju rzeczy przez czas korzystania z rzeczy (por. rozważania zawarte w uzasadnieniu Uchwały SN z dnia 13 marca 2008 roku, sygn. akt III CZP 3/08, opubl. w OSNC z 2006 roku, nr 12, poz. 205 i powołane w nich orzecznictwo). W toku niniejszego postępowania biegły z zakresu techniki samochodowej i ruchu drogowego A. S.
(2)określił, iż możliwy dochód z tytułu wynajmu długoterminowego samochodu klasy S. (...) wynosił od 59.139,30 do 85.500 złotych. Wnioskodawczyni określiła wysokość swojego roszczenia w oparciu o powyższe ustalenie biegłego, wskazując że domaga się z tego tytułu od uczestnika zapłaty kwoty 35.000 złotych (pismo – k. 555-556). Wysokość tej kwoty określiła jako połowę średniej z wartości skrajnych ustalonych przez biegłego. Ś. rzecz ujmując średnia ta wynosiła 36.159,86 złotych. Przedmiotowa opinia określała możliwy dochód z tytułu długoterminowego wynajmu samochodu klasy S. (...) w okresie od grudnia 2010 roku do dnia jej sporządzenia, czyli do sierpnia 2014 roku. W dalszym toku postępowania K. K. rozszerzyła to żądanie o dalsze okresy, domagając się z tego tytułu ostatecznie kwoty 44.350 złotych. Wyjaśniła, że kwotę powyższą uzyskała w ten sposób, że średnie wartości roczne wynikające z opinii biegłego a dotyczące okresu od grudnia 2010 roku do sierpnia 2014 roku przeniosła odpowiednio na kolejne lata, dodając za każdy następny rok (od września 2014 roku do 2016 roku) wyliczoną przez siebie średnią roczną z okresu objętego opinią. W ocenie Sądu żądanie jest zasadne jedynie w zakresie pierwotnie wskazanej kwoty 35.000 złotych. Wartość ta wynika bowiem wprost z niekwestionowanej przez strony opinii biegłego i określona została przez wnioskodawczynię w sposób, który podlega obiektywnej weryfikacji. Żądanie w zakresie przenoszącym 35.000 złotych zostało zaś ustalone w oparciu przez wyliczenia dokonane arbitralnie przez wnioskodawczynię, w sposób, który choć może być poprawny matematycznie, to jednak zawiera istotne uproszczenia merytoryczne. Realnie bowiem w wartościach bezwzględnych wysokość stawek najmu pojazdów jest niższa przy najmie długoterminowym. Co do zasady, im dłuższy jest czas najmu, tym niższa w przeliczeniu na dzień jest stawka czynszu. Tym samym zabieg dokonany przez wnioskodawczynię przy określaniu hipotetycznej wysokości wynagrodzenia za korzystanie z pojazdu S. (...) przez jej byłego męża, polegający na samym przeniesieniu stawek z lat wcześniejszych na kolejne okresy jest niedopuszczalny. Nadto Sąd nie ma obowiązku uwzględniania żądania w całości, może też stosownie do okoliczności dokonać miarkowania roszczenia, stosownie do wyników postępowania. W ocenie Sądu kwota 35.000 złotych jest kwotą odpowiednią, wyważoną i oddającą realny wymiar szkody doznanej przez K. K. z tytułu odszkodowania za korzystanie przez uczestnika ponad przysługujący mu udział z samochodu S. (...) nr rej. (...) w okresie od grudnia 2010 roku do dnia zamknięcia rozprawy. Ta więc kwota - 35.000 złotych, podlega zasądzeniu od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni. W pozostałym zakresie żądanie jako nieusprawiedliwione Sąd Rejonowy oddalił. G. K.
(1)wniósł także o obniżenie dochodzonej przez wnioskodawczynię kwoty z tytułu utrzymania miejsca parkingowego, o kwotę, jaką mogła ona uzyskać z tytułu najmu przedmiotowego miejsca parkingowego. W ocenie Sądu żądania powyższe jest bezzasadne. U jego podstaw leżało przekonanie G. K.
(1), iż istotnie przedmiotowe miejsce parkingowe mogło być wynajmowane przez jego byłą żonę. Bacząc na całokształt poczynionych w toku postępowania ustaleń Sąd nie podziela tego stanowiska uczestnika. W ocenie Sądu Rejonowego wnioskodawczyni nie znała zamierzeń swojego byłego męża odnośnie tego miejsca parkingowego. W tej sytuacji nie mogła podjąć decyzji o ewentualnym wynajmie tego miejsca mając na uwadze, że strony pozostają w sporze. Sąd Rejonowy postanowił orzec o wzajemnych roszczeniach stron w sposób następujący: - ustalając, że K. K. poniosła nakład z majątku odrębnego na majątek wspólny w postaci łącznej kwoty 65.000 złotych uzyskanej w postaci darowizny od rodziców przeznaczonej na sfinansowanie ceny nabycia składnika majątkowego opisanego w punkcie I. punkt 1.postanowienia oraz na przedterminową spłatę części rat kredytu zaciągniętego na zapłatę pozostałej części ceny tego składnika oraz ustalając, że obecnie odpowiada jej kwota 124.351,77 złotych i z tego tytułu zasądza od G. K.
(1)na rzecz K. K. kwotę 62.175,89 złotych, oraz ustalając, że K. K. poniosła nakład z majątku odrębnego na majątek wspólny w postaci kwoty 15.000 złotych uzyskanej w postaci darowizny od rodziców przeznaczonej na uiszczenie podatku od czynności cywilno-prawnych w związku z nabyciem mieszkania nr (...) przy ul. ks. J. P.
(1)7 aktem notarialnym z dnia 8 listopada 20104 roku, i z tego tytułu zasądza od G. K.
(1)na rzecz K. K. kwotę 750 złotych, oraz oddalił żądanie w zakresie kwoty 30.000 złotych, jaką wnioskodawczyni miała przekazać uczestnikowi na wcześniejszą spłatę części kredytu samochodowego, - ustalając, że K. K. poniosła nakład z majątku odrębnego na majątek wspólny w postaci kwoty z tytułu spłaty rat kredytu Własny K. hipoteczny nr (...)- (...)-203- (...) z dnia 30 listopada 2004 roku zaciągniętego w (...) Banku (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. za okres od września 2010 roku do grudnia 2016 roku w łącznej wysokości 1.137,09 złotych i z tego tytułu zasądza od G. K.
(1)na rzecz K. K. kwotę 568,55 złotych, - ustalając, że K. K. poniosła nakład z majątku odrębnego na majątek wspólny w postaci kwoty 21.356,08 złotych z tytułu opłat czynszowych uiszczanych na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej (...) za okres od września 2010 roku do grudnia 2016 roku, z tego tytułu zasądza od G. K.
(1)na rzecz K. K. kwotę 10.678,04 - ustalając, że K. K. poniosła nakład z majątku odrębnego na majątek wspólny w postaci kwoty 193,11 złotych z tytułu zapłaty na rzecz (...) SA należności za zużycie gazu w kwietniu 2015 roku i za okres od stycznia 2016 roku do października 2016 roku i z tego tytułu zasądza od G. K.
(1)na rzecz K. K. kwotę 96,55 złotych, - oddalił wniosek K. K. o ustalenie, że poniosła ona nakład z majątku odrębnego na majątek wspólny tytułu pokrycia kosztów ubezpieczenia lokalu oraz oddalić wniosek o zasądzenie na jej rzecz od uczestnika żądanych kwot z tego tytułu, - oddalił wniosek G. K.
(1)o zasądzenie na jego rzecz od K. K. żądanych kwot z tytułu wynagrodzenia za korzystanie przez K. K. przedmiotowego mieszkania ponad należny jej udział, - ustalając, że G. K.
(1)poniósł nakład z majątku odrębnego na majątek wspólny w postaci kwoty łącznej 68.629,33 z tytułu spłaty należności wynikającej z umowy kredytu nr (...) z dnia 26 stycznia 2009 roku zawartej z (...) Bankiem SA w K. za okres od listopada 2010 roku do grudnia 2016 roku i zasądza z tego tytułu od K. K. na rzecz G. K.
(1)kwotę 34.314,66 złotych, - ustalając, że K. K. poniosła nakład z majątku odrębnego na majątek wspólny w postaci wpłaty, dokonanej w dniu 20 października 2010 roku, w wysokości 935,45 (dziewięćset trzydzieści pięć i 45/100) złotych z tytułu spłaty należności wynikającej z umowy kredytu nr (...) z dnia 26 stycznia 2009 roku zawartej z (...) Bankiem SA w K. i zasądza z tego tytułu od G. K.
(1)na rzecz K. K. kwotę 467,62 złotych i równocześnie oddala powyższy wniosek w zakresie żądania za listopad 2010 roku i grudzień 2010 roku, - ustalając, że G. K.
(1)poniósł nakład z majątku odrębnego na majątek wspólny w postaci kwoty 8.696,84 złotych kosztów obowiązkowego ubezpieczenia OC pojazdu za lata 2011-2015 ubezpieczenia OC, jednocześnie oddala wniosek G. K.
(1)o zasądzenie połowy powyższej kwoty na rzecz K. K., - oddalił wniosek G. K.
(1)o uznanie za nakład z majątku odrębnego na majątek wspólny oraz o zasądzenie od K. K. kwoty z tytułu kosztów przeglądów technicznych i serwisowania pojazdu za okres od grudnia 2010 roku do września 2015 roku - zasądził od uczestnika G. K.
(1)na rzecz wnioskodawczyni K. K. kwotę 35.000 złotych tytułem wynagrodzenia za korzystanie przez G. K.
(1)z przedmiotowego samochodu ponad przypadający mu udział we współwłasności i jednocześnie oddalił wniosek o zasądzenie z tego tytułu dalszych kwot, - ustalając, że K. K. poniosła nakład z majątku odrębnego na majątek wspólny w postaci kwoty 4.895 złotych z tytułu opłat parkingowych za okres od grudnia 2010 roku do grudnia 2016 roku, zasądza z tego tytułu od uczestnika G. K.
(1)na rzecz wnioskodawczyni K. K. kwotę 2.447,50 złotych, - oddalając wniosek G. K.
(1)o obniżenie dochodzonej przez wnioskodawczynię kwoty z tytułu utrzymania miejsca parkingowego, o kwotę, jaką mogła ona uzyskać z tytułu najmu przedmiotowego miejsca parkingowego. Łącznie na rzecz wnioskodawczyni od uczestnika zasądzeniu podlega kwota 112.113,65 złotych. Z kolei na rzecz uczestnika od wnioskodawczyni zasądzeniu podlega kwota 34.314,66 złotych. Po skomasowaniu w/w kwot od G. K.
(1)na rzecz K. K. zasądzeniu podlega 77.798,99 złotych. Byłym małżonkom kula należy się majątek wart po 74.073,49 złote (1/2 x 148.146,97 złotych) tytułem podziału majątku wspólnego ustalonego w punkcie I. i przyznanego w punkcie II. sentencji. Taką właśnie kwotę - 74.073,49 złote winna zapłacić wnioskodawczyni uczestnikowi, gdyż w wyniku podziału uzyskała majątek o wartości łącznej 148.146,97 złotych. Ostatecznie więc po potrąceniu Sąd Rejonowy w punkcie III. zasądził od G. K.
(1)na rzecz K. K. kwotę 3.725,50 złotych tytułem spłaty – płatną w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności. W punkcie IV. sąd oddalił żądania stron w pozostałej części. Dalsze rozstrzygnięcia zawarte w sentencji postanowienia (punkty V. – VII.) dotyczą kosztów postępowania. W związku z faktem, że strony nie uiściły zaliczek na poczet wydatków związanych z uzyskaniem informacji bankowych, tymczasowo polecono wypłacenie należnych opłat ze Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi, o czym orzeczono jak w punkcie V. sentencji. Ostatecznie obowiązek poniesienia tych kosztów, jako element kosztów sądowych, został nałożony po równo na wnioskodawczynię i uczestnika, o czym poniżej, w uzasadnieniu dotyczącym punktu VI. postanowienia. Strony zobowiązane są zwrócić na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi łącznie kwotę 918,94 złote stanowiącą koszty przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych i koszt uzyskania informacji bankowych . Sąd uznał, że strony winny ponieść te koszty po połowie czyli po 459.47 złotych. Wobec powyższego na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tj. Dz. U. z 2016 roku, poz. 623, ze zm.) w punkcie VI. Sąd nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi od wnioskodawczyni K. K. i od uczestnika G. K.
(1)kwoty po 459,47 złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych w terminie miesięcznym od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. W punkcie VII Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. o kosztach postępowania mając na uwadze zwłaszcza stanowisko stron w tym zakresie, charakter sprawy, sposób zakończenia postępowania i jego wynik. Zdaniem Sądu Rejonowego brak było podstaw do odstąpienia przy orzekaniu o kosztach od zasady wyrażonej w art. 520 § 1 kpc. Apelację od opisanego rozstrzygnięcia wywiódł uczestnik postępowania, zaskarżając postanowienie w części tj. pkt. III i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, dowolną, wybiórczą i wykraczającą poza swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegającą na: I. bezzasadnym zasądzeniu od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwoty 35 000 zł tytułem wynagrodzenia za korzystanie przez uczestnika z samochodu S. (...) ponad swój udział, mimo iż w świetle zeznań wnioskodawczyni i uczestnika bezspornym jest, że wnioskodawczyni nie wykonywała swojego prawa posiadania, mimo posiadania kluczyków do auta, nie zwracała się do uczestnika o zwrot samochodu, nie żądała jego wydania ani ustalenia sposobu korzystania z niego, zaś w świetle przepisów prawa oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego niewykonywanie prawa przez innego współwłaściciela nie jest tożsame z pozbawieniem prawa posiadania, toteż brak jest jakichkolwiek podstaw do zasądzenia od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni wynagrodzenia za korzystanie przez uczestnika z samochodu ponad swój udział II. błędne wyliczenie nakładu uczestnika z majątku osobistego na majątek wspólny w postaci uiszczonych rat kredytu zaciągniętego na zakup samochodu w (...) Banku z siedzibą w K. i w konsekwencji przyjcie wartości nakładu w kwocie 68 629,33 zł, podczas gdy faktycznie uczestnik spłacił kredyt w kwocie 69 223,30 zł (tj. 74 raty po 935,45 zł każda); III. bezzasadne oddalenie wniosku uczestnika postępowania o rozliczenie w niniejszym postępowaniu jego nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny w postaci ponoszenia kosztów ubezpieczenia samochodu w latach 2011-2015 w kwocie 8.698,84 zł podczas gdy są to koszty obowiązkowe, które właściciele auta musza ponosić niezależnie od użytkowania IV. bezzasadne oddalenie wniosku uczestnika postępowania o rozliczenie w niniejszym postępowaniu jego nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny w postaci ponoszenia opłat związanych z utrzymaniem samochodu tj. przeglądów technicznych (588 zł) oraz serwisowania auta (5000 zł) wobec nieudowodnienia żądania co do wysokości poniesionych kosztów, podczas gdy:
  1. cena za okresowe badanie techniczne jest określona przez przepisy powszechnie obowiązujące, zaś fakt dokonania w/w przeglądów w latach 2011-2016 jest ujawniony w dowodzie rejestracyjnym samochodu, którego uwierzytelniony odpis znajduje się w aktach sprawy,
  2. wnioskodawczyni nie kwestionowała faktu ponoszenia przez uczestnika w/w opłat ani ich wysokości, V. błędnym przyjęciu, że wszystkie wypłaty znacznych kwot z rachunków bankowych rodziców wnioskodawczyni były dokonywane w celu darowania ich następnie wyłącznie wnioskodawczyni, podczas gdy:
  3. z zeznań wnioskodawczyni oraz świadków wynika, że w tym samym czasie rodzice wnioskodawczyni dokonywali darowizn także na rzecz swojego syna i jego żony,
  4. sąd I instancji w ogóle nie odniósł się do faktu, że Państwo R. rzekome darowizny na rzecz córki przekazywali, z nieznanych przyczyn, gotówką do ręki, zaś na rzecz syna Ł. R., w tym samym czasie, przelewem na jego rachunek bankowy VI. błędnym przyjęciu, że wnioskodawczyni otrzymała od swoich rodziców darowiznę w kwocie 36.500 zł w grudniu 2004 roku, na sfinansowanie części ceny nabycia mieszkania przy ul. (...) (35.000 zł) oraz na pokrycie podatku od czynności cywilno-prawnych (1500 zł) podczas gdy:
  5. z aktu notarialnego nabycia przedmiotowego mieszkania jednoznacznie wynika, że zostało ono kupione przez małżonków K. w dniu 8 listopada 2004 roku, toteż wnioskodawczyni nie mogła otrzymać od rodziców pieniędzy na jego zakup, jak przyjął sąd I instancji, w grudniu 2004 roku (k. 35 i k. 56 uzasadnienia);
  6. sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego jest wypłacanie przez matkę wnioskodawczyni pieniędzy ze swojego rachunku bankowego na pokrycie części ceny zakupu mieszkania przez małżonków K.: • jeszcze przed tym jak małżonkowie K. w ogóle znaleźli mieszkanie, którego kupnem byliby zainteresowani oraz przed znajomością przez małżonków ceny kupna oraz kosztów notarialnych • w znacznych, niczym nieuzasadnionych odstępach czasowych tj. w dniu 23.09.2004 r: kwoty 10 000 zł., w dniu 28.09.2004 r.: kwoty 6500 zł oraz w dniu 27.10.2004 roku: kwoty 20 000 zł, podczas gdy (jak zresztą podnosi sąd I instancji) sytuacja materialna rodziców wnioskodawczyni w tym czasie pozwalał na jednorazową wypłatę kwoty 36.500 zł. VII. przyjęciu, że wnioskodawczyni otrzymała od swoich rodziców darowiznę w kwocie 10 000 zł w dniu 20 września 2007 roku, którą przeznaczyła na częściową przedterminową spłatę kredytu mieszkaniowego w dniu 1 grudnia 2007 roku, podczas gdy:
  7. sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego jest by wnioskodawczyni czekała 2,5 miesiąca od momentu otrzymania pieniędzy od rodziców ze spłatą częściową kredytu mieszkaniowego, tudzież by matka wnioskodawczyni po wypłaceniu pieniędzy ze swojego rachunku bankowego trzymała gotówkę w kwocie 10 000 zł w domu przez 2,5 miesiąca zanim przekaże ją córce na spłatę części kredytu. VIII. przyjęciu, że wnioskodawczyni otrzymała od swoich rodziców darowiznę w kwocie 20 000 zł, którą przeznaczyła na częściową przedterminową spłatę kredytu mieszkaniowego w dniu 1 czerwca 2010 roku, podczas gdy:
  8. sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego jest wypłacanie przez matkę wnioskodawczyni pieniędzy ze swojego rachunku bankowego na częściową przedterminową spłatę kredytu w znacznych, niczym nieuzasadnionych odstępach czasowych tj. w dniu 27 stycznia 2010 roku w kwocie 10 000 zł i w dniu 2 marca 2010 roku w kwocie 10 000 zł, podczas gdy (jak zresztą podnosi sąd I instancji) sytuacja materialna rodziców wnioskodawczyni w tym czasie pozwalała na jednorazową wypłatę kwoty 20.000 zł.
  9. sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego jest by matka wnioskodawczyni po wypłaceniu pieniędzy ze swojego rachunku bankowego trzymała gotówkę w kwocie najpierw 10 000 zł, zaś od 2 marca 2010 roku w łącznej kwocie 20 000 zł w domu przez 4 miesiące zanim przekaże ją córce na spłatę części kredytu. IX. całkowicie nieuzasadnionym, nie znajdującym oparcia w przepisach ani w orzecznictwie, dokonaniu waloryzacji rzekomego nakładu wnioskodawczyni na majątek wspólny w postaci przedterminowej częściowej spłaty kredytu mieszkaniowego w kwocie 10 000 zł w dniu 1 grudnia 2007 roku oraz w kwocie 20 000 zł w dniu 1 czerwca 2010 roku podczas gdy nie budzi wątpliwości, że w okresie od dokonania częściowej spłaty kredytu mieszkaniowego w dniu 1 grudnia 2007 roku, zaś tym bardziej w okresie od dokonania kolejnej częściowej spłaty kredytu mieszkaniowego w dniu 1 czerwca 2010 roku - do daty zamknięcia rozprawy, nie nastąpiła istotna zmiana nabywcza pieniądza, uzasadniająca dokonanie waloryzacji sądowej. X. Błędnym oparciu się przez sąd wyłącznie o rozliczeniach rocznych PIT uczestnika i w konsekwencji przyjęciu, że małżonkowie K. nie mogli posiadać środków w listopadzie (zdaniem Sądu w grudniu) 2004 roku w kwocie 36 500 zł na zakup mieszkanie, a także w grudniu 2007 roku w kwocie 10 000 zł i w czerwcu 2010 roku w kwocie 20 000 zł na przedterminową częściową spłatę kredytu mieszkaniowego, podczas gdy:
  10. ze zgodnych zeznań wnioskodawczyni i uczestnika postępowania oraz przesłuchanych w toku postępowania świadków wynika, że uczestnik w okresie czynienia w/w wydatków pracował nie tylko w firmie (...), następnie Motorola oraz T., ale także wykonywał pracę na rzecz ojca wnioskodawczyni i z tego tytułu uzyskiwał dodatkowo nieudokumentowany dochód w wysokości 5000 zł miesięcznie, z którego małżonkowie czynili oszczędności
  11. uczestnik posiadał także środki finansowe z tytułu sprzedaży zakładu fryzjerskiego
  12. małżonkowie posiadali środki w kwocie 25 000 zł z otrzymanych prezentów ślubnych Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniósł o zmianę postanowienia w zaskarżonej części poprzez zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika postępowania kwoty 101.569,29 zł tytułem spłaty płatnej w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się postanowienia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie od wnioskodawczyni K. K. na rzecz uczestnika postępowania zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, przed sądem II instancji według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację wnioskodawczyni wniosła o jej oddalenie a także o zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja okazała się częściowo zasadna. Sąd Okręgowy podzielił częściowo ustalenia stanu faktycznego poczynione przez Sąd I instancji i przyjął je za własne czyniąc podstawą swojego rozstrzygnięcia. W dalszej części uzasadnienia Sąd Okręgowy wskaże w którym miejscu Sąd Rejonowy dokonał błędnej oceny zebranego materiału dowodowego. Zgodnie z dyspozycją art. 233 § 1 k.p.c., Sąd winien oceniać wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania jednak na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Tymczasem ocena dowodów przeprowadzona przez Sąd I instancji wymogom tym nie odpowiada. Przywołany powyżej przepis statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów, która stanowi jeden z przejawów niezawisłości sędziowskiej. Ocena dowodów polega na ich zbadaniu i podjęciu decyzji, czy została wykazana prawdziwość faktów, z których strony wywodzą skutki prawne. Celem sądu jest dokonanie określonych ustaleń faktycznych, pozytywnych bądź negatywnych i ostateczne ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Ocena wiarygodności mocy dowodów przeprowadzonych w danej sprawie wyraża istotę sądzenia w części obejmującej ustalenie faktów, ponieważ obejmuje rozstrzygnięcie o przeciwnych twierdzeniach stron na podstawie własnego przekonania sędziego powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia ze świadkami, stronami, dokumentami i innymi środkami dowodowymi. Powinna odpowiadać regułom logicznego rozumowania wyrażającym formalne schematy powiązań między podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego wyznaczające granice dopuszczalnych wniosków i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy wnioskowanie sądu, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych związków przyczynowo-skutkowych, przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona. Wobec tego dla skuteczności zarzutu naruszenia przez sąd art. 233 § 1 k.p.c. nie jest wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu. Skarżący powinien przy tym wskazać, jakie kryteria oceny zostały naruszone przez sąd przy analizie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłuszne im taką moc przyznając (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2001 r., IV CKN 970/00, Lex nr 52753, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2005 r., III CK 3/05, Lex nr 180925). Sąd Okręgowy podziela przedstawione powyżej poglądy stanowiące ugruntowany dorobek judykatury. Wbrew twierdzeniom skarżącego prawidłowo Sąd Rejonowy ustalił, że wnioskodawczyni otrzymała od swoich rodziców darowiznę w kwocie 36.500 zł na zakup mieszkania w tym kwotę 1500 zł na pokrycie podatku od czynności cywilnoprawnych. Dokonana ocena materiału dowodowego w tym zakresie jest prawidłowa. Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd Rejonowy nie ustalił, że wnioskodawczyni otrzymała tę kwotę od rodziców w grudniu 2004 roku (po dacie zakupu mieszkania). Prawidłowe ustalenia Sądu Rejonowego w tym zakresie są takie, że matka wnioskodawczyni B. R. w dniu 23 września 2004 roku wypłaciła ze swojego konta bankowego kwotę 10.000 zł, w dniu 28 września 2004 roku kwotę 6.500 zł, w dniu 27 października 2004 roku kwotę 20.000 zł. Pieniądze zostały wypłacone wcześniej, bo nie wiadomo było kiedy nastąpi zakup mieszkania. Pieniądze te, w łącznej wysokości 36.500 zł B. R. przekazała córce z przeznaczeniem na sfinansowanie kosztów nabycia mieszkania. Działanie matki wnioskodawczyni wypłacającej pieniądze w odstępach czasowych, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie jest sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Przeciwnie świadczy o pewnej przezorności chociażby przed możliwą kradzieżą, czy zgubieniem pieniędzy w drodze z banku do domu. Okoliczność, że matka wnioskodawczyni nie wypłaciła jednorazowo całej kwoty w miesiącu kiedy zawarta została umowa kupna mieszkania nie uzasadnia, oceny jak chce skarżący, że wnioskodawczyni nie otrzymała od rodziców kwoty 36.500 zł na zakup mieszkania. Prawidłowo Sąd Rejonowy ustalił również, że wnioskodawczyni otrzymała od swoich rodziców darowiznę w kwocie: 10.000 zł w dniu 20 września 2007 roku, na przedterminową spłatę kredytu mieszkaniowego, w dniu 1 grudnia 2007 roku, 20.000 zł na przedterminową spłatę kredytu mieszkaniowego w dniu 1 czerwca 2010 roku. Jak już wskazano wyżej okoliczność, że matka wnioskodawczyni należności te wypłacała znacznie wcześniej niż dokonywane spłaty, czy na raty w odstępach czasowych nie może skutkować, przyjęciem, że darowizny nie zostały dokonane czy nie zostały przeznaczone na cele mieszkaniowe. Wbrew skarżącemu, stwierdzić należy, w oparciu o zgromadzony materiał dowody w sprawie Sąd Rejonowy prawidłowo przyjął, że małżonkowie K. nie zapłacili kwoty 35000 zł za mieszkanie ze swoich wspólnych środków podobnie jak ze wspólnych środków nie dokonali przedterminowej spłaty kredytu w grudniu 2007 roku w kwocie 10.000 zł w czerwcu 2010 roku w kwocie 20.000 zł. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, że małżonkowie mieli zgromadzone oszczędności na ten cel. Niezasadnie twierdzi skarżący, że Sąd Rejonowy oparł się wyłącznie na rozliczeniach PIT uczestnika. Ustalając stan faktyczny Sąd Rejonowy wziął pod uwagę cały zgromadzony materiał w tym zeznania świadków, dowody z wyciągów bankowych rodziców wnioskodawczyni, okoliczność, że wnioskodawczyni przez dłuższy czas trwania pomiędzy stronami wspólności ustawowej nie pracowała. Opisane zarzuty stanowią jedynie nieuzasadnioną polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu Rejonowego w tym zakresie. Pozostałe zarzuty sformułowane jako naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. dotyczą zasadniczo zakwestionowania dokonanej przez Sąd Rejonowy błędnej oceny materiału dowodowego i oceny prawnej w zakresie dokonywanych rozliczeń pomiędzy małżonkami. R. ma skarżący, że Sąd Rejonowy bezzasadnie zasądził od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawczyni kwotę 35.000 zł tytułem wynagrodzenia za korzystanie przez uczestnika z samochodu S. (...) ponad swój udział. Istotne jest, że wnioskodawczyni nie wykonywała swojego prawa posiadania z przyczyn leżących po stronie uczestnika ale dlatego, że jej na tym nie zależało. Wnioskodawczyni nie udowodniła, że zwracała się do uczestnika o zwrot samochodu, nie żądała jego wydania ani ustalenia sposobu korzystania. Natomiast uczestnik nie uzyskiwał żadnych dochodów z tego tytułu, że posiadał przedmiotowy samochód, nie prowadził działalności gospodarczej, do której samochód ten byłby wykorzystywany. Stosownie zaś do art. 206 k.c. każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie , jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. W świetle zaprezentowanych dowodów należy uznać, że wnioskodawczyni zaakceptowała, że uczestnik będzie korzystał z samochodu bez jej udziału. Ponadto należy podkreślić, że nie powstały żadne pożytki i inne przychody po stronie uczestnika postępowania z tytułu korzystania z przedmiotowego samochodu. Rację ma skarżący, że błędnie zostały wyliczone nakłady uczestnika z majątku osobistego na majątek wspólny w postaci uiszczonych rat kredytu zaciągniętego na zakup samochodu. Bezspornym jest, że uczestnik uiścił 74 raty kredytu wynoszące po 935,45 zł miesięczny. Uczestnik spłacił zatem kredyt w kwocie 69.223,30 zł (74 raty po 935,45 zł każda) a nie jak wyliczył Sąd Rejonowy w kwocie 68.629,33 zł. Błąd wynikał z omyłki rachunkowej. Rację ma skarżący, że rozliczeniu w niniejszym postępowaniu podlegał jego nakład z majątku osobistego na majątek wspólny w postaci ponoszenia kosztów ubezpieczenia samochodu, już po ustaniu małżeństwa w latach 2011 – 2015 w kwocie 8.698,84 zł. Podstawą rozliczenia spłaconych długów związanych z majątkiem wspólnym i ciążących na obojgu małżonkach, które spłacone zostały z własnych środków jednego z małżonków po ustaniu wspólności ustawowej stanowi art 45 § 1 i 2 k.r. w zw. z art. 207 k.c. Stosownie bowiem do art. 207 k.c. pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną. Niewątpliwie uczestnik spłacił dług w postaci ubezpieczenia samochodu S. (...) w kwocie 8.698,84 zł, po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, który swoje źródło ma w zobowiązaniach majątkowych zaciągniętych przez oboje małżonków w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej. Nie zależnie od tego czy dany składnik majątkowy generuje dochody czy też długi. Zawarta w dniu 26 stycznia 2009 roku między (...) Bankiem a G. K.
(1)umowa kredytu, na sfinansowanie zakupu samochodu marki S. (...), ustalała prawne zabezpieczenie kredytu w formie przewłaszczenia pojazdu marki S. (...) wraz z cesją praw polisy AC. Kredytobiorca zobowiązał się do ponoszenia kosztu związanego z obowiązkiem ubezpieczenia w pełnym zakresie pojazdu w okresie kredytowania. Wnioskodawczyni wyraziła zgodę na zawarcie tej umowy. Należność ta stanowiła opłatę stałą i była w pewnym sensie kosztem bezpośrednio związanym z udzielonym kredytem. W istocie więc uczestnik spłacił dług mający swoje źródło w majątku wspólnym ze środków pochodzących z jego majątku osobistego. Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut skarżącego odnośnie nieuwzględnienia nakładu uczestnika postępowania z majątku osobistego w postaci ponoszenia opłat związanych z utrzymaniem samochodu tj. przeglądów technicznych (588 zł) oraz serwisowania aura (5.000 zł). Rację miał Sąd Rejonowy, że koszty te nie zostały udowodnione (6 k.c.). Uczestnik, nie przedłożył żadnego dowodu wskazującego, że koszty te poniósł i że stanowiły one należność w żądanej wysokości. Sam fakt dokonania przeglądów ujawniony w dowodzie rejestracyjnym pojazdu nie stanowi dowodu co do tego, że uczestnik koszty te poniósł. Rację ma skarżący, że dokonane przez wnioskodawczynię nakłady w postaci przedterminowej częściowej spłaty kredytu mieszkaniowego w kwocie 10.000 zł w dniu 1 grudnia 2007 roku oraz w kwocie 20.000 zł w dniu 1 czerwca 2010 roku nie powinny podlegać waloryzacji z uwagi na to, że od daty zapłaty tych kwot nie nastąpiła istotna zmiana siły nabywczej pieniądza. Natomiast zdaniem Sądu Okręgowego rozliczenie poczynionych przez wnioskodawczynię nakładów w chwili zakupu mieszkania (kwota 35000 zł) powinno nastąpić nie wedle wartości nominalnych lecz proporcjonalnie do zmiany wartości lokalu. Na tle stosowania art. 45 kro ugruntował się w judykaturze pogląd, że nakłady (wydatki) z majątku odrębnego (osobistego) na majątek wspólny należy rozliczyć w ten sposób, iż trzeba ustalić stosunek ułamkowy (procentowy) ich wartości do wartości nabywanego składnika majątkowego w chwili nabycia i tą relację "przenieść" na chwilę dokonywania podziału dorobku (zob. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16.12.1980 r., III CZP 46/80, OSNCP 1981, nr 11, poz. 206, z dnia 17.4.1989 r., III CZP 31/89, (...) 1989, nr 4, s. 12, oraz z dnia 5.10.1990 r., III CZP 55/90, OSNCP 1991, nr 4, poz. 48). Wartość mieszkania w chwili nabycia wynosiła 75.000 zł, wnioskodawczyni poczyniła nakład na to mieszkanie w wysokości 35.000 zł, który stanowił 46,7 % wartości mieszkania. Aktualna wartość mieszkania to 143.146,97 zł, a wartość nakładu wnioskodawczyni stanowiącego 46 % wartości mieszkania to kwota 66.849,63 zł. Sąd Okręgowy nie uwzględnił w rozliczeniach pomiędzy małżonkami kwoty 1500zł otrzymanej przez wnioskodawczynię od rodziców, a przeznaczonej na uiszczenie podatku od czynności cywilnoprawnych przy nabywaniu mieszkania, bowiem z tej kwoty nie powstał żaden majątek stron, należy uznać, że ta kwota została przez strony skonsumowana. Dokonując podziału majątku i określając wysokość spłaty należało dokonać następujących wyliczeń. Nakłady wnioskodawczyni na zakup mieszkania wynosiły 96.849,63 zł (opisana wyżej kwota 66.849,63 zł + przedterminowa spłata 10.000 zł + 20.000 zł). Wartość majątku wspólnego małżonków wynosiła 51.297,34 zł (46.297,34 zł wartość mieszkania po odliczeniu nakładów wnioskodawczyni + 5.000 zł miejsce parkingowe). Udział wynoszący 51/100 we własności samochodu osobowego S. (...) wynosił 0 zł. Niekwestionowane przez uczestnika nakłady wnioskodawczyni na utrzymanie mieszkania, oplaty za gaz i miejsca parkingowego po ustaniu małżeństwa w tym rata za samochód wynosiły 28.516,73 zł (1/2 wynosi 14.258,36). Nakłady uczestnika z tytułu spłaty kredytu za samochód wraz z ubezpieczeniem samochodu wynosiły 77.922,14 zł (1/2 wynosi 38.961,07 zł). Uczestnikowi z tytułu rozliczenia nakładów poniesionych po ustaniu małżeństwa należy się kwota 24.702,71 zł (38.961,07 zł – 14.258,36 zł). Wartość połowy udziału w majątku wspólnym małżonków wynosiła 25.648,67 zł (51.297,34 zł x ½). Wysokość spłaty jakiej ma dokonać wnioskodawczyni, której przypadło mieszkanie oraz miejsce parkingowe na rzecz uczestnika wynosi 50.351,38 zł (24.702,71 zł + 25.648,67 zł). Sąd Okręgowy na podstawie art. 212 § 3 k.c. oznaczył wnioskodawczyni sześciomiesięczny termin na dokonanie spłaty na rzecz uczestnika, biorąc pod uwagę, iż nie posiada ona zgromadzonych na ten cel oszczędności. Wyznaczony termin ma umożliwić jej pozyskanie środków finansowych na spłatę np. poprzez zaciągnięcie kredytu. Należy podnieść, że w wyniku podziału majątku wnioskodawczyni otrzymała mieszkanie, które może stanowić stosowne zabezpieczenie dla ewentualnego kredytu. Ponadto należy podnieść, że sześciomiesięczny termin oczekiwania na spłatę przez uczestnika nie jest nadmierny. W przedstawionym stanie rzeczy, zaskarżone postanowienie podlegało zmianie na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., o czym orzeczono jak w sentencji w pkt. 1 postanowienia. W pozostałej części apelację jako bezzasadną oddalono na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w punkcie 3 postanowienia na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. W realiach niniejszej sprawy, z uwagi na brak sprzeczności interesów uczestników oraz równy stopień ich zainteresowania wyrażający się w dążeniu do wyjścia ze wspólności majątkowej i uregulowania wzajemnych stosunków majątkowych, nie zachodziły bowiem podstawy do odstąpienia od podstawowej zasady rozliczenia kosztów postępowania nieprocesowego. Apelacja uczestnika była zrozumiała ze względów życiowych, choć w całości nie obroniła się w kontekście uregulowań prawnych dotyczących tego przypadku. Trudno zatem w tej sprawie mówić o sprzeczności interesów lub zawinieniu w rozumieniu § 2 lub § 3 art. 520 k.p.c.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.