k.c. nie wiążą pozwanego jako konsumenta. Postanowienia dotyczące opłat windykacyjnych oraz zabezpieczenia w postaci ubezpieczenia nie dotyczą bowiem głównych świadczeń stron, nie zostały też indywidualnie uzgodnione z pozwanym. Są one częścią standardowej umowy, którą powodowie stosują do wszystkich klientów. Zastrzeżenie w umowie na niekorzyść klienta opłat za wysyłanie wezwań do zapłaty oraz za czynności windykacyjne bez jakiekolwiek związku z rzeczywistymi kosztami tych czynności w ocenie Sądu Rejonowego rażąco narusza interes konsumenta i dobre obyczaje. Opłaty windykacyjne mogą, co najwyższej odnosić się do rzeczywistych czynności, odzwierciedlać ich rzeczywisty koszt i nie mogą stanowić źródła dochodu pożyczkodawcy. Postanowienia o podobnej treści są wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych. Wątpliwości Sądu wzbudził także koszt zabezpieczenia umowy pożyczki w wysokości 1344 zł poprzez zawarcie umowy ubezpieczenia z (...), które to zabezpieczenie warunkowało uruchomienie pożyczki. Po pierwsze, do akt sprawy nie została załączona żadna umowa ubezpieczenia, żadna deklaracja ubezpieczeniowa, żaden wydruk potwierdzający dokonanie przelewu składki ubezpieczeniowej w imieniu pozwanej na rzecz ubezpieczyciela. Trudno zatem uznać, że pozwana w ogóle do takiej umowy przystąpiła. Po drugie, jak stwierdził Sąd, nawet gdyby przyjąć, że taka umowa ubezpieczenia została zawarta, to powyższe postanowienia należy uznać za niedozwolone klauzule umowne w rozumieniu art.
Dodatkowej formy zabezpieczenia spłaty pożyczki w postaci zawarcia umowy ubezpieczenia nie można uznać jako świadczenia głównego stron, zwłaszcza, iż pojęcie to winno być interpretowane w wąski sposób i dotyczy ono elementów istotnych umowy. Przedmiotowe postanowienia umowne zostały zastrzeżone w sposób i wysokości znacznie przekraczającej możliwą do przyjęcia bez zarzutu dotyczącego naruszenia zasad współżycia społecznego granicę. Koszt ubezpieczenia stanowił prawie 1/2 kwoty otrzymanej z tytułu pożyczki (po odliczeniu prowizji) zaś ustanowienie zabezpieczenia pożyczki warunkowało jej uruchomienie (§ 11 umowy). W związku z powyższym Sąd I instancji stwierdził, iż pożyczka obejmowała nie kwotę 5.070 zł, lecz kwotę 3.726 zł (3.000 zł rzeczywistej wypłaty + 726 zł prowizji) i taką to kwotę pozwana miała zwrócić powodom w ramach stosunku zobowiązaniowego. Mając na uwadze ustalenia faktyczne co do rzeczywistego zadłużenia oraz treść art. 720 §1 k.c. Sąd zasądził na rzecz powodów kwotę 2.729,83 zł z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego od dnia 2 stycznia 2017 roku do dnia zapłaty oraz oddalił powództwo w pozostałej części w jakiej nie znajduje ono oparcia w prawie oraz ustaleniach faktycznych. Sąd wyliczył tę kwotę w następujący sposób: 3.726 zł (kwota pożyczki + prowizja) – 1.402 zł (raty spłacone przez pozwaną) + 405,83 zł (łączne odsetki umowne). Konsekwencją zasądzenia roszczenia orzeczeniem zaocznym było zaopatrzenie z urzędu wyroku w tej części w rygor natychmiastowej wykonalności (art. 333 § 1 pkt 3 k.p.c.), o czym Sąd orzekł w punkcie trzecim wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c., zgodnie, z którym każda ze stron procesu ponosi jego koszty w takiej części, w jakiej proces przegrała. Z kwoty 4511,43 zł stanowiącej wartość przedmiotu sporu, zasądzona została na rzecz powodów kwota 2729,83 zł, stanowiąca około 60,50 % wartości przedmiotu sporu. Łączne koszty procesu wyniosły 1017 zł, wyłącznie po stronie powodowej (100 zł opłaty sądowej, 900 zł wynagrodzenia pełnomocnika procesowego i 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa) i dlatego Sąd zasądził od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwotę 620,37 zł. Od wskazanego wyroku zaocznego powodowie wywiedli apelację, zaskarżając orzeczenie w zakresie punktu 1 i 4, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego, tj.: a. art.
k.c. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że postanowienia umowy pożyczki gotówkowej z dnia 15 czerwca 2015 r. dotyczące zabezpieczenia pożyczki poprzez przystąpienie przez pozwanego do umowy ubezpieczenia naruszają interesy konsumenta, dobre obyczaje oraz zasady współżycia społecznego, a tym samym nie wiążą strony pozwanej; b. art. 720 § 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że skoro pozwanemu nie została faktycznie przekazana do dyspozycji kwota 1.344 zł z tytułu zabezpieczenia umowy pożyczki, to powodowie nie mogą domagać się jej zwrotu;
Jest to wnioskowanie prawidłowe i nie można uznać, aby stanowiło naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. Za nieuzasadniony należy również uznać zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. z tej przyczyny, iż Sąd Rejonowy dokonał dowolnej, a nie swobodnej oceny przedstawionego w sprawie materiału dowodowego, nieprawidłowo wyliczając kwotę należną powodom poprzez odliczenie od łącznej sumy rat spłaconych przez pozwanego. Jak już wskazano, Sąd I instancji dopuścił się naruszenia ww. artykułu poprzez uznanie, iż powodom należą się wyższe odsetki umowne, niż wynika to z przyjętej przez Sąd treści umowy. Jednakowoż nie można uznać, aby kwota 1.402 zł stanowiąca wpłatę pozwanego została dwukrotnie odliczona od kapitału pożyczki. Rację ma skarżący, iż wskazana w pozwie kwota 3.895,60 zł tytułem niespłaconego kapitału pożyczki została już pomniejszona o wpłatę pozwanego. Sąd I instancji odliczył jednakże kwotę 1.402 zł od kwoty wyższej, tj. 3.726 zł – odpowiadającej wysokości kapitału pożyczki, pomniejszonego o kwotę 1.344 zł z tytułu ubezpieczenia. W tym zakresie ustalenia Sądu I instancji należy więc uznać za prawidłowe. Kolejno należy się odnieść do zarzutu naruszenia prawa procesowego, a mianowicie art. 208 § 1 pkt. 5 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji zaniechanie wezwania pełnomocnika powodów do wyjaśnienia wszystkich wątpliwości, poprzez zobowiązanie do zajęcia stanowiska i przedstawienia dowodów lub twierdzeń na uzasadnienie okoliczności budzących wątpliwości Sądu, uniemożliwiające stronie powodowej szczegółowe odniesienie się do ich treści. Z przedstawionym powyżej zarzutem związany jest kolejny zarzut naruszenia prawa procesowego, a mianowicie art. 339 § 2 k.p.c. poprzez nieprzyjęcie za prawdziwe twierdzenia powodów, że umowa pożyczki została zabezpieczona poprzez przystąpienie pozwanego do umowy ubezpieczenia, którego koszt wyniósł 1.344 zł, a w konsekwencji przyjęcie, że niemożliwym stało się wydanie wyroku zaocznego uwzględniającego roszczenie w całości, pomimo, że nie zostały wykazane przez Sąd I instancji okoliczności podważające te twierdzenia na podstawie tego przepisu, tj. wykazujące, że twierdzenia powodów budzą uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Do powyżej przedstawionych zarzutów warto jest odnieść się łącznie. Po pierwsze, zarzut naruszenia art. 208 § 1 pkt. 5 k.p.c. należy uznać za nieuzasadniony, gdyż powołany artykuł nie stanowi podstawy do wezwania strony do wyjaśnienia okoliczności budzących wątpliwości sądu, lecz jest podstawą do poczynienia przez sąd czynności mających na celu przygotowanie rozprawy. Na podstawie tej regulacji przewodniczący może wezwać stronę do dostarczenia oryginału dokumentu. Wydawane jest ono w sytuacjach, w których sąd chce się bezpośrednio zapoznać z oryginałami dokumentów, ksiąg czy planów (por. art. 249 i art. 250 § 2). Natomiast zarzucany przez stronę powodową brak wezwania pełnomocnika do wyjaśnienia zaistniałych wątpliwości może stanowić w okolicznościach tej sprawy naruszenie art. 207 § 3 k.p.c. Po drugie, w niniejszej sprawie, na podstawie art. 339 § 1 k.p.c. został wydany wyrok zaoczny. W takim wypadku Sąd jest uprawniony do wydania wyroku w oparciu o szczególną podstawę faktyczną, którą stanowią uznane za prawdziwe twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą. Przepis ten pozwala na odejście przez Sąd od przeprowadzenia postępowania dowodowego, jeśli tylko twierdzenia powoda nie budzą uzasadnionych wątpliwości i nie zostały przytoczone w celu obejścia prawa. W takim przypadku bowiem konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego przed wydaniem wyroku zaocznego co do tych twierdzeń i ich dowodowa weryfikacja (orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 14 sierpnia 1972 r., III CR 153/72, OSNCP 1973, nr 5, poz. 60).Czym innym jest natomiast ocena tych twierdzeń pod względem prawa materialnego. Jak wskazuje się zasadnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, uznanie za prawdziwe twierdzeń powoda na podstawie art. 339 § 2 k.p.c. odnosi się tylko do okoliczności faktycznych. Nie zwalnia zatem sądu od oceny zasadności żądania opartego na tych twierdzeniach w świetle prawa materialnego (np. orzeczenie SN z dnia 29 maja 1958 r., I CR 969/57, LEX nr 520209270). W niniejszej sprawie Sąd I instancji stwierdził, iż uzasadnione wątpliwości wzbudziły przytoczone przez powoda okoliczności faktyczne dotyczące zabezpieczenia pożyczki poprzez przystąpienie do ubezpieczenia, kosztów wezwań do zapłaty oraz kosztów windykacji. W odniesieniu do kosztu zabezpieczenia umowy pożyczki Sąd uznał, iż powodowie nie udowodnili, aby pozwany przystąpił do umowy ubezpieczenia, gdyż nie przedstawili żadnych dowodów potwierdzających te okoliczności. Ponadto wskazał, że nawet gdyby uznać, że umowa ubezpieczenia została zawarta, te postanowienia umowy pożyczki, podobnie jak te określające koszty windykacji, na podstawie art.
stanowią niedozwolone klauzule umowne i wobec tego nie wiążą pozwanego. Powyżej przedstawione rozumowanie Sądu I instancji jest o tyle błędne, iż Sąd ten stwierdzając, iż przytoczone przez powodów okoliczności dotyczące umowy ubezpieczenia budzą jego wątpliwości w pierwszej kolejności ze względu na ich nieudowodnienie, powinien wezwać pełnomocnika, na podstawie art. 207 § 3 k.p.c., do przedstawienia dowodów na tę okoliczność. Następnie dopiero powinien ocenić te okoliczności pod względem prawa materialnego. W związku z tym należy stwierdzić, iż Sąd I instancji dopuścił się w niniejszej sprawie naruszenia art. 207 § 3 k.p.c. oraz art. 339 § 2 k.p.c. Naruszenia te nie miały jednak wpływu na wynik sprawy i wobec tego, ze względu na treść art. 505 9 § 1 1 pkt 2 k.p.c., nie mogą stanowić skutecznych zarzutów apelacyjnych. Po przeprowadzeniu Sąd II instancji na podstawie art. 505 11 § 1 k.p.c. dowodów z dokumentów należy zgodzić się z dokonaną przez Sąd Rejonowy oceną przedmiotowych postanowień umownych w świetle art.
k.c., co zostanie bliżej uzasadnione przy ocenie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Ponadto, jak już powyżej stwierdzono, naruszenie art. 207 § 3 k.p.c. nie zostało w ogóle podniesione przez pozwanego w apelacji. Przechodząc do omówienia podniesionych w apelacji zarzutów naruszenia prawa materialnego, należy wskazać, iż zarzut naruszenia art.
k.c. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że postanowienia umowy pożyczki gotówkowej z dnia 15 czerwca 2015 r. dotyczące zabezpieczenia pożyczki poprzez przystąpienie przez pozwanego do umowy ubezpieczenia naruszają interesy konsumenta, dobre obyczaje oraz zasady współżycia społecznego, a tym samym nie wiążą strony pozwanej, należy uznać za nieuzasadniony. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji uznał, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki uznania postanowień § 11 umowy pożyczki z dnia 15 czerwca 2015 r. za niedozwolone, a mianowicie, iż umowa ta została zawarta pomiędzy konsumentem a przedsiębiorcą, wskazane postanowienia nie zostały uzgodnione indywidualnie z pozwanym, nie dotyczą głównych świadczeń stron oraz, iż kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Kwestie spełnienia tych przesłanek w przedmiotowej sprawie należy poddać odrębnemu omówieniu. Nie budzi wątpliwości, iż przedmiotowa umowa pożyczki została zawarta między konsumentem a przedsiębiorcą. Powodowie prowadzą działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.2016.1829 t.j. z dnia 2016.11.10), za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Jak wskazano natomiast w § 4 umowy spółki cywilnej P.U.H. (...), spółka w pierwszym okresie prowadzić będzie działalność gospodarczą: pośrednictwo kredytowe, udzielanie kredytów gotówkowych, hipotecznych, samochodowych. Natomiast pozwanego należy uznać za konsumenta w rozumieniu art. 22 1 k.c. Jest on bowiem osobą fizyczną, która dokonała z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Należy również zgodzić się z oceną dokonaną przez Sąd I instancji, że postanowienie § 11 umowy pożyczki nie zostało uzgodnione indywidualnie z pozwanym. Art.
definiuje takie postanowienia jako klauzule, na które konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień przejętych z wzorca umowy. Tak też było w niniejszej sprawie. Zgodnie z § 11 ust. 2 umowy pożyczki, ustanowienie zabezpieczenia pożyczki warunkuje uruchomienie pożyczki. Wysokość udzielonego zabezpieczenia została natomiast określona na podstawie umowy zwartej przez G. C. z Towarzystwem (...). Dlatego też zgodzić należy się z Sądem I instancji, że postanowienie to jest częścią standardowej umowy, którą powodowie stosują do wszystkich klientów. Właściwe jest również zapatrywanie Sądu Rejonowego, iż postanowienie dotyczące zabezpieczenia umowy pożyczki nie stanowi postanowienia określającego główne świadczenia stron. Poprzez umowę pożyczki, definiowaną w art. 720 § 1 k.c., dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Główne świadczenia stron to te, które są zasadniczym przedmiotem zobowiązania i wyznaczają jego cel, a więc w tym przypadku określona ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku. Za takie świadczenie, na podstawie art.
należy również uznać wynagrodzenie za korzystanie z kapitału w postaci odsetek. Natomiast zabezpieczenie spłaty pożyczki jest postanowieniem dodatkowym, nie stanowiącym essentialianegotii umowy pożyczki. Przede wszystkim jednak, aby uznać dane postanowienie za niedozwolone, konieczne jest stwierdzenie, iż kształtuje ono prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Sąd I instancji zasadnie przyjął, że za niedopuszczalne uznać należało obciążenie pozwaną przez stronę powodową kosztami ewentualnej umowy ubezpieczenia, gdyż przedmiotowe postanowienie zostało zastrzeżone w sposób i wysokości znacznie przekraczającej możliwą do przyjęcia bez zarzutu dotyczącego naruszenia zasad współżycia społecznego granicę. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2005 r. (I CK 832/04, LEX nr 520252807) wskazano, że za „sprzeczne z dobrymi obyczajami” należy uznać wprowadzenie klauzul godzących w równowagę kontraktową. Trudno uznać, iż równowaga ta była pomiędzy stronami zachowana, skoro przystąpienie do umowy ubezpieczenia było obligatoryjne i warunkowało zawarcie umowy pożyczki. Ponadto, art. 385 2 k.c. precyzuje, iż oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny. Z punktu widzenia ocenianej klauzuli szczególnie istotna wydaje się wskazówka co do potrzeby uwzględniania „umów pozostających w związku” z ocenianą umową. W niniejszej sprawie wchodzi bowiem w grę ocena umowy pożyczki, która pozostaje w funkcjonalnym powiązaniu prawnym z inną umową – zabezpieczającą spłatę pożyczki. Dokonując w tym kontekście oceny umowy ubezpieczenia z dnia 1 kwietnia 2011 r. należy przede wszystkim zauważyć, iż umowa ta tylko pośrednio zabezpieczała spłatę pożyczki. Zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 umowy ubezpieczenia, zakres udzielanej ochrony ubezpieczeniowej obejmował zryczałtowane koszty pogrzebu i 24 godzinną ochronę ubezpieczeniową na obszarze RP i poza jej granicami, podczas wykonywania pracy zawodowej, w tym w drodze do pracy i z pracy oraz w życiu prywatnym pożyczkobiorcy. Z postanowień tych wynika, że odszkodowanie zostanie wypłacone uprawnionemu jedynie w przypadku śmierci pożyczkobiorcy oraz w przypadku nastąpienia bliżej nieokreślonych zdarzeń w okresie 24godzin. Jednocześnie, w dokumencie określonym jako „wniosek / oferta” zostało zawarte oświadczenie pozwanego, iż przenosi na rzecz P.U.H. (...) swoje prawa do odszkodowania z ubezpieczenia w razie wystąpienia zdarzenia objętego ochroną ubezpieczeniową – w przypadku braku spłaty zobowiązań wynikających z udzielonej pożyczki wyłącznie do wysokości kwoty salda zadłużenia z tytułu umowy pożyczki. Ponadto, mimo tak zakreślonych granic ochrony ubezpieczeniowej, suma ubezpieczenia została skorelowana z wysokością udzielonej pożyczki (§ 3 ust. 1 umowy). Zestawienie powyżej przytoczonych postanowień umowy ubezpieczenia i oświadczenia pozwanego nasuwa wniosek, iż zabezpieczenie pożyczki poprzez obligatoryjne przystąpienie przez pożyczkobiorcę do umowy ubezpieczenia miało charakter fikcyjny. Postanowienia te zmierzały w istocie do ukrycia wysokich kosztów udzielenia pożyczki w instytucji określonej jako jej „zabezpieczenie”. Mimo bowiem, iż pożyczkobiorca przeniósł swoje prawo do odszkodowania należnego w przypadku braku spłaty pożyczki na powodów, to jednocześnie przystąpił on do umowy ubezpieczenia na wypadek śmierci. W istocie uczynił więc pożyczkodawcę uprawnionym do otrzymania odszkodowania za koszty pogrzebu. Trudno zaś przypuszczać, aby przedsiębiorca trudniący się udzielaniem pożyczek miał ponieść koszty pogrzebu pożyczkobiorcy. Ponadto, nie może ujść uwadze, iż w przypadku dokonania przez pozwanego spłaty całej kwoty pożyczki, tj. 5.070 zł, w istocie pokryłby on kwotę 1.344 zł stanowiącą koszt ubezpieczenia obejmującego zryczałtowane koszty pogrzebu, należne powodom do wysokości kwoty niespłaconej pożyczki, z której to kwoty 1.344 zł i tak pewną prowizję otrzymał pożyczkodawca na podstawie § 6 ust. 3 umowy ubezpieczenia z dnia 1 kwietnia 2011 r. Na uwagę zasługują również postanowienia powyżej wskazanej umowy ubezpieczenia, dotyczące okresu, na jaki jest udzielana pożyczkobiorcy ochrona ubezpieczeniowa. Zgodnie z § 4 ust. 3 i 4 tej umowy, ochrona ubezpieczeniowa udzielona została na okres jednego miesiąca kalendarzowego. Każdorazowa wpłata kolejnej miesięcznej składki ubezpieczeniowej powoduje automatyczne przedłużenie zakresu ochrony ubezpieczeniowej na kolejny miesięczny okres ubezpieczenia, w okresie spłaty pożyczki określonym w umowie pożyczki. Mimo takiego zapisu, pozwany został już przy zawarciu umowy obciążony całą kwotą z tytułu ubezpieczenia. Wszystkie powyżej wskazane okoliczności uprawniają do przyjęcia, iż postanowienie umowne wprowadzające obligatoryjne zabezpieczenie pożyczki w postaci umowy ubezpieczenia zawartej między G. C. a Towarzystwem (...) z siedzibą w W., narzucone we wzorcu umownym, było rażąco sprzeczne z dobrymi obyczajami i uzasadnia zastosowanie w niniejszej sprawie regulacji z art.
Jak również wskazał Sąd Najwyższy w powołanym powyżej wyroku z dnia 13 lipca 2005 r., „rażące naruszenie interesów konsumenta” polega na nieusprawiedliwionej dysproporcji praw i obowiązków na niekorzyść konsumenta w określonym stosunku umownym. Owa dysproporcja praw i obowiązków stron jawi się w niniejszej sprawie wyraźnie, nie tylko ze względu na brak możliwości podjęcia decyzji odnośnie wyboru sposobu zabezpieczenia umowy pożyczki, lecz również ze względu na wysokość kosztów zabezpieczenia w porównaniu do kwoty rzeczywiście przekazanej pożyczkobiorcy. Jak trafnie wskazał Sąd Rejonowy, koszt ubezpieczenia stanowił prawie 50% kwoty otrzymanej z tytułu pożyczki (po odliczeniu prowizji). Wraz z prowizją oraz odsetkami umownymi (łącznie kwota 2.612,85 zł) stanowił prawie 100% tej kwoty. Dysproporcja ta pozwala na przyjęcie, iż postanowienie § 11 umowy pożyczki stanowiło rażące naruszenie interesów pozwanego. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż zostały spełnione wskazane w art.
przesłanki warunkujące uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone. Abstrahując bowiem od tego, iż pozwany był zobowiązany do zawarcia umowy ubezpieczenia, której warunki budzą przedstawione powyżej wątpliwości i nawet, gdyby przyjąć, jak powodowie wskazali w apelacji, że dzięki tej umowie uzyskali pewność uzyskania zwrotu pożyczki w razie zgonu pożyczkobiorcy, to i tak koszt ubezpieczenia był nieproporcjonalnie wysoki do kwoty udzielonej pożyczki oraz rażąco niekorzystny dla pożyczkobiorcy. W sytuacji realizacji tej umowy pożyczkobiorca uzyskałby bowiem nie tylko pełną spłatę z tytułu udzielonej pożyczki – wraz z wynagrodzeniem za udzieloną pożyczkę w kwocie 726 zł, odsetkami umownymi i kosztem ubezpieczenia, ale także prowizję na podstawie § 6 ust. 3 umowy ubezpieczenia. Z tych też względów należy uznać, iż postanowienie § 11 umowy pożyczki, ze względu na art.
nie wiąże pozwanego. Zasadne było więc uznanie przez Sąd I instancji, iż pożyczka obejmowała nie kwotę 5.070 zł, lecz kwotę 3.726 zł. Nieuzasadniony jest również ostatni z podniesionych przez powodów w apelacji zarzutów, a mianowicie zarzut naruszenia art. 720 § 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że skoro pozwanemu nie została faktycznie przekazana do dyspozycji kwota 1.344 zł z tytułu zabezpieczenia umowy pożyczki, to powodowie nie mogą domagać się jej zwrotu. Zarzut ten został podniesiony w stosunku do stwierdzenia Sądu Rejonowego, zgodnie z którym nawet przy przyjęciu dosłownego rozumienia umowy pożyczki, gdzie wskazano jej wysokość na kwotę 5.070 zł, pozwany miałby zwrócić powodom tylko kwotę 3.726 zł, a nie 5.070 zł. W takim wypadku to powodowie naruszyli obowiązek umowny, gdyż bez ważnej podstawy prawnej nie wypłacili stronie pozwanej wbrew treści umowy kwoty 1.344 zł. Skoro powodowie nie dali stronie pozwanej kwoty 1.344 zł do dyspozycji, to nie mogą domagać się jej zwrotu. W powyżej przytoczonym rozumowaniu Sądu I instancji nie sposób dopatrzeć się braku logiki. Skoro kwota 1.344 zł została zaliczona do kwoty pożyczki (§ 1 ust. 1 umowy) i od tej kwoty były naliczane odsetki umowne, to kwota ta powinna zostać rzeczywiście przekazana pozwanemu. Tymczasem powodowie z chwilą zawarcia umowy pożyczki automatycznie potrącili z przysługującej pożyczkobiorcy kwoty koszt ubezpieczenia, mimo, iż zgodnie z postanowieniami umowy ubezpieczenia, opłata jest uiszczana comiesięcznie. To stwierdzenie Sąd Rejonowy poczynił jednakże „na marginesie” i nie jest ono podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie. Zakres zaskarżenia wyroku Sądu I instancji obejmował również punkt 4. wyroku, w którym Sąd, stosując instytucję stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu (art. 100 k.p.c.), zasądził od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwotę 620,37 zł tytułem zwrotu części tych kosztów. Zaskarżenie tego punktu sentencji wyroku wynikało z kwestionowania przez powodów zasadności częściowego oddalenia powództwa, z czym łączyło się również obciążenie pozwanego kosztami procesu jedynie w 60,50%. Powodowie nie wskazali jednakże żadnych zarzutów wobec tego rozstrzygnięcia Sądu, w związku z czym brak jest możliwości dokonania kontroli orzeczenia Sądu Rejonowego w tym zakresie. Ponadto, utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy powoduje utrzymanie w mocy prawidłowego w ocenie Sądu Okręgowego rozstrzygnięcia o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego. Z powyższych względów, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. apelacja powodów podlegała oddaleniu.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.