Sygn. akt IV Ka 569/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 listopada 2013 roku. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący SSA Stanisław Tomasik Sędziowie SO Sławomir Gosławski SO Tadeusz Węglarek (spr.) Protokolant Agnieszka Olczyk przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Piotrkowie Trybunalskim Sławomira Kierskiego po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2013 roku sprawy M. S.
(1)oskarżonego z art. 279 § 1 kk, z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 279 § 1 kk w zb. z art. 288 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk A. D. oskarżonego z art. 279 § 1 kk, z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 279 § 1 kk w zb. z art. 288 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk M. M.
(1)oskarżonego z art. 279 § 1 kk, z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 279 § 1 kk w zb. z art. 288 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk z powodu apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych M. S.
(1)i A. D. oraz przez oskarżonego M. M.
(1)od wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 25 lipca 2013 roku sygn. akt II K 755/13 na podstawie art. 437 § 1 kpk, art. 624 § 1 kpk, art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (tekst jednolity: Dz. U. Nr 49 poz. 223 z 1983 roku z późniejszymi zmianami) utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelacje za oczywiście bezzasadne; zwalnia oskarżonych M. S.
(1), A. D. i M. M.
(1)od opłaty za drugą instancję i zwrotu wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym. Sygn. akt IV Ka 569/13 UZASADNIENIE M. S.
(1), A. D., M. M.
(1)zostali oskarżeni o to, że: I. w dniu 8 kwietnia 2013 roku na oś. O.w B., woj. (...), działając wspólnie i w porozumieniu wraz z inną ustaloną osobą, co do której materiały wyłączono do odrębnego postępowania, dokonali kradzieży z włamaniem do mieszkania oznaczonego numerami (...), w ten sposób, że po uprzednim wyłamaniu drzwi balkonowych dostali się do wnętrza, skąd zabrali w celu przywłaszczenia dwa laptopy marki M. (...), aparat fotograficzny marki S., tablet marki L., biżuterię złotą i srebrną, pióro marki P., zagraniczną walutę z różnych krajów oraz nóż typu „finka”, powodując straty o łącznej wartości 7000 zł na szkodę S. R., tj. o czyn z art. 279 § 1 kk. II. w dniu 8 kwietnia 2013 r na oś. O. w B., woj. (...), działając wspólnie i w porozumieniu wraz z inną ustaloną osobą, co do której materiały wyłączono do odrębnego postępowania, usiłowali dokonać kradzieży z włamaniem do mieszkania oznaczonego nr (...), poprzez wyważenie okna balkonowego jednak zamierzonego celu nie osiągnęli, gdyż zostali spłoszeni przez lokatora sąsiedniego mieszkania, w wyniku czego powstały uszkodzenia mienia w postaci wgnieceń ościeżnicy okna balkonowego, na sumę strat 1000 zł, na szkodę M. G., tj. o czyn z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 279 § 1 kk w zb. z art. 288 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Sąd Rejonowy w Bełchatowie w II Wydziale Karnym wyrokiem z dnia 25 lipca 2013 roku w sprawie o sygn. akt Ii K 755/13: 1.oskarżonych M. S.
(1), A. D. i M. M.
(1)w ramach zarzucanego im czynu z pkt I uznał ich za winnych tego, że w dniu 8 kwietnia 2013 roku na oś. O. w B., woj. (...), działając wspólnie i w porozumieniu wraz z inną ustaloną osobą, co do której materiały wyłączono do odrębnego postępowania, dokonali kradzieży z włamaniem do mieszkania oznaczonego numerami (...), w ten sposób, że po uprzednim wyłamaniu drzwi balkonowych dostali się do wnętrza, skąd zabrali w celu przywłaszczenia dwa laptopy marki M. (...), aparat fotograficzny marki S. (...) model (...) 3, tablet marki L., biżuterię złotą i srebrną, pióro marki PARKER, zagraniczną walutę z różnych krajów oraz nóż typu „finka”, powodując straty o łącznej wartości 7000 zł na szkodę S. R., tj. przestępstwa wypełniającego dyspozycję art. 279 § 1 kk i na podstawie art. 279 § 1 kk wymierzył im kary: - M. S.
(1)i A. D. po 1 roku pozbawienia wolności; - M. M.
(1)1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności 2.oskarżonych M. S.
(1), A. D. i M. M.
(1)uznał za winnych dokonania zarzucanego im czynu z pkt II wypełniającego dyspozycję art. 13 § 1 kk w zw. z art. 279 § 1 kk i art. 288 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk z tą zmianą, ze wyeliminował z jego opisu stwierdzenie „wraz z inną ustaloną osobą co do której materiały wyłączono do odrębnego postępowania” i na podstawie art. 14 § 1 kk w zw. z art. 279 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk wymierzył im kary: - M. S.
(2)i A. D. po 1 roku pozbawienia wolności; - M. M.
(1)1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności 3.na podstawie art. 85 kk w zw. z art. 86 § 1 kk wymierzył oskarżonym kary łączne: - M. S.
(1)i A. D. po 1 roku i 3 miesiącach pozbawienia wolności; - M. M.
(1)2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności; 4.na podstawie art63 § 1 kk na poczet orzeczonych kar na poczet orzeczonych kar łącznych pozbawienia wolności zaliczył oskarżonym M. S.
(3), A. D. i M. M.
(1)okresy tymczasowego aresztowania od dnia 08 kwietnia 2013 roku do dnia 22 lipca 2013 roku przyjmując, że jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności jest równy jednemu dniowi kary pozbawienia wolności; 5.zasądził od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa z tytułu opłaty kwoty: - od M. S.
(2)i A. D. po 300 złotych; - od M. M.
(1)400 złotych i z tytułu zwrotu wydatków kwoty: - od M. S.
(1)i M. M.
(1)po 1.558,21 zł; - od A. D. 1.838,21 zł. Powyższy wyrok w części orzeczenia o karze na korzyść oskarżonych zaskarżyli obrońcy oskarżonych M. S.
(1)i A. D. oraz osobiście oskarżony M. M.
(1). Obrońca oskarżonego M. S.
(1)z podstawy art. 438 pkt 4 kpk wyrokowi zarzucił: - rażącą niewspółmierność orzeczonych wobec oskarżonego M. S.
(1)kar jednostkowych 1 roku bezwzględnego pozbawienia wolności, a w konsekwencji rażącą niewspółmierność kary łącznej w rozmiarze 1 roku i 3 miesięcy bezwzględnego pozbawienia wolności zamiast kary łącznej 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres próby wynoszący 4 lata i kary grzywny w wymiarze 40 stawek dziennych po 20 złotych każda, która uwzględnia rzeczywisty stopień społecznej szkodliwości zarzucanych oskarżonemu czynów oraz fakt, iż przypisanych przestępstw w/w dopuścił się jako osoba niekarana. W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia w zakresie dotyczącym wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności i wymierzenie mu kary 1 roku i 3 miesięcy łącznej kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres próby wynoszący 4 lata, grzywny w rozmiarze 4 stawek dziennych przy przyjęciu, że jedna stawka wynosi 20 złotych. Obrońca oskarżonego A. D. z podstawy art. 438 pkt 4 kpk wyrokowi zarzucił: - rażącą niewspółmierność (surowość) orzeczonej łącznej kary pozbawienia wolności w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości przestępstw jakie dokonał relacji do celów jakie kara ta winna spełnić w zakresie prewencji szczególnej i społecznego oddziaływania biorąc pod uwagę dotychczasową niekaralność oskarżonego oraz jego młody wiek i nieukształtowaną psychikę (osoba młodociana). W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia w zaskarżonej części poprzez wymierzenie oskarżonemu za dwa czyny jednostkowe kary po dwa lata pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby pięciu lat oraz łącznej kary dwóch lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 5 lat. Oskarżony M. M.
(1)bez podstawy prawnej, a faktycznie z podstawy art. 438 pkt 4 kpk wyrokowi stawia zarzut rażącej niewspółmierności w sensie jej surowości, będącej wynikiem niedostatecznego uwzględnienia jego podrzędnej roli przy popełnianiu przestępstw. W konkluzji wniósł o wymierzenie łagodniejszej kary, adekwatnej do jego winy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Na wstępie stwierdzić należy, ze sprawstwo i wina oskarżonych M. S.
(1), A. D. i M. M.
(2)nie są kwestionowane. W tym miejscu stwierdzić wypada, że Sąd Rejonowy przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób właściwy gromadząc niezbędny materiał dowodowy. Następnie sąd przeprowadził wszechstronną i wnikliwą ocenę zgromadzonego materiału i wyciągnął prawidłowe wnioski z prawidłowo ustalonych faktów co do okoliczności popełnienia przez oskarżonych przestępstw, w tym również co do braku po ich stronie z góry powziętego zamiaru w dokonaniu większej ilości przestępstw. Swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku należycie i logicznie uzasadnił, podając które fakty uznał za udowodnione, a którym odmówił takiego charakteru. Podał także na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego odmówił wiary dowodom przeciwnym. Kompleksowa ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Rejonowy jest zgodna z zasadami doświadczenia życiowego i regułami logicznego rozumowania. Sąd Okręgowy w pełni podziela i akceptuje oceny, zapatrywania i ustalenia sądu I instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sprawstwo oskarżonych w zakresie przypisanych im czynów nie budzi wątpliwości. Nie budzi zastrzeżeń sądu odwoławczego wymiar orzeczonych przez sąd I instancji kar pozbawienia wolności. Wszak w przypadku oskarżonych M. S.
(1)i A. D. kary jednostkowe za poszczególne czyny wymierzone zostały w najniższym wymiarze przewidzianej za zarzucone przestępstwa. W przypadku oskarżonego M. M.
(1)są one nieznacznie wyższe od dolnego progu sankcji, a przy wymiarze kar wobec tego oskarżonego sąd meriti uwzględnił wielokrotną karalność tego oskarżonego. Co prawda przy orzekaniu kary łącznej dopuszczalne jest zastosowanie zasady pełnej absorpcji, jak i zasady pełnej kumulacji, to jednak należy pamiętać, że zastosowanie każdej z tych zasad jest rozstrzygnięciem skrajnym, które może być stosowane wyjątkowo. Może być ona zastosowana, gdy pomiędzy poszczególnymi przestępstwami zachodzi bardzo bliski związek przedmiotowo – podmiotowy , a przesłanka prognostyczna pozwala na stwierdzenie, że kara łączna w wysokości najwyższej z orzeczonych kar jednostkowych jest wystarczająca dla oceny zachowania sprawcy. W realiach tej sprawy sąd meriti zastosował przy orzekaniu kary łącznej, uznając że zasada pełnej absorpcji w realiach tej sprawy nie pozwalałaby na właściwą ocenę zachowań sprawcy. Również różnicując wymiar kar łącznych pomiędzy oskarżonymi M. S.
(1)i A. D. a M. M.
(1), sąd słusznie uwzględnił wielokrotną karalność oskarżonego M. M.
(1). Jak stwierdził Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 lipca 2000 r., II Aka 171/00, OSA 2001, nr 1 z reguły popełnienie dwóch lub więcej przestępstw jest czynnikiem prognostycznym przemawiającym za orzekaniem kary łącznej surowszej od wynikającej z dyrektywy pełnej absorpcji. Odnosząc się wprost do zarzutów zawartych w skargach apelacyjnych zauważyć należy, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego zmiana kary w instancji odwoławczej, nie może nastąpić w każdym wypadku, w którym jest możliwa wedle własnej oceny sądu odwoławczego, lecz wtedy tylko , gdy kara orzeczona nie daje się zaakceptować z powodu różnicy pomiędzy nią, a karą sprawiedliwą. Różnicy o randze zasadniczej i rażącej, „wręcz bijącej w oczy” /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 1995 roku KZS 4/96/42; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 1972 roku – VKRN 230/72, LEX nr 21497/. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz poczynionych na tej podstawie przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych /niekwestionowanych przez strony, o czym była już mowa na wstępie rozważań/, prowadzi nieodparcie do wniosku, że orzeczone w przedmiotowej sprawie kary pozbawienia wolności, nie noszą znamion „rażącej” niewspółmierności. Wbrew twierdzeniom zawartym w apelacjach, Sad Rejonowy przy wymiarze oskarżonym kary, miał na względzie i prawidłowo ocenił stopień społecznej szkodliwości popełnianych przez oskarżonych czynów oraz pozostałe dyrektywy wymiaru kary, określone w art. 53 kk. Sad I instancji w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku podał również trafnie jakie okoliczności łagodzące i obciążające miał na względzie, przy wymierzaniu oskarżonym kary. Fakt, że oskarżeni M. S.
(1)i A. D. są sprawcami młodocianymi nie uzasadnia automatycznie orzeczenia kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, co postulują obrońcy w/w w środkach odwoławczych. Realizacja dyrektyw wymiaru kary z art. 54 § 1 kk nie oznacza obowiązku orzeczenia wobec sprawcy młodocianego kary łagodnej bądź pobłażliwego traktowania i nie eliminuje zasad wymiaru kary określonej w art. 53 § 1 i 2 kk. Warunkowe zawieszenie wykonania kary należy do środków karnych związanych z poddaniem sprawcy próbie. Podstawową przesłanką stosowania tej instytucji jest przekonanie, że takie orzeczenie kary jest wystarczające dla osiągnięcia wobec sprawcy jej celów, a w szczególności zapobieżenie powrotowi do przestępstwa. Podkreślić trzeba, ze warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary nie należy traktować jako jedynie decyzji sądowej, co do wykonania orzeczonej kary danego rodzaju i danej wysokości. Decyzja ta jest integralną częścią orzeczenia o karze, szczególną formą jej wymiaru, specyficzną karnoprawną reakcją za popełnione przestępstwo bądź przestępstwa. Równocześnie wskazać trzeba, że reakcji tej nie można utożsamiać z bezkarnością sprawcy. Tylko bowiem od jego zachowania zależy, czy wykorzysta on daną mu tytułem próby szansy na poprawę zachowania i przestrzegania porządku prawnego w przyszłości. Do warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary stosuje się wszelkie zasady sędziowskiego wymiaru kary przewidziane przede wszystkim w art. 53 kk. W ramach tych dyrektyw sąd musi brać przede wszystkim pod uwagę również potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Zawieszenie wykonania orzeczonej kary nie powinno bowiem rodzić w opinii społecznej przekonania, że sprawca przestępstwa pozostał w zasadzie bezkarny. Dyrektywy z art. 53 kk są modyfikowane przez szczegółowe przesłanki stosowania warunkowego zawieszenia wykonania kary. Reguluje je przepis art. 69 § 2 kk zgodnie z którym przepisem Sąd bierze pod uwagę przede wszystkim postawę sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie się po popełnieniu przestępstwa. Zdaniem Sadu Okręgowego analiza dyrektyw z art. 53 kk oraz przesłanek z art. 69 § 2 kk przemawia przeciwko warunkowemu zawieszeniu kar pozbawienia wolności orzeczonych wobec oskarżonych M. S.
(1)i A. D.. Co prawda oskarżeni nie byli karani, to zauważyć należy, że oskarżony A. D. był inicjatorem przestępczej eskapady, którą starannie przygotował wspólnie z M. S.
(1). Z nim też dostali się do wnętrza mieszkania po pokonaniu zabezpieczeń, dokonując zaboru znajdujących się tam przedmiotów. Do swoich działań wybrali miasto oddalone o wiele kilometrów od miejsca ich zamieszkania, co w założeniu miało utrudnić ujawnienie ich przestępczych działań. Przy dokonywaniu przestępstw współdziałali z innymi osobami, nadto M. S.
(1)jest osobą, która się nie uczy i nie pracuje. Powyższe okoliczności powodują przekonanie sądu odwoławczego, iż w/w swoją postawą wykazali, iż nie zasługują na warunkowe zawieszenie wykonania kary, albowiem na warunkowe zawieszenie wykonania kary zasługują jedynie sprawcy, co do których istnieje pozytywna prognoza resocjalizacyjna na przyszłość. W ocenie sądu odwoławczego przeciwko warunkowemu zawieszeniu wykonania kar pozbawienia wolności wobec oskarżonych M. S.
(1)i A. D. przemawiają także potrzeby, które sąd winien mieć na uwadze w zakresie kształtowania świadomości społecznej. Brak jest również w sprawie w ocenie sądu odwoławczego okoliczności, które uzasadniałyby wymierzenie łagodniejszej kary wobec oskarżonego M. M.
(1), który powołuje się w apelacji, na swoją podrzędną rolę przy popełnianiu przestępstw. Odnosząc się do współsprawstwa, o którym mowa w przepisie art. 18 § 1 kk zgodnie z ugruntowanymi poglądami doktryny i orzecznictwa „wykonuje czyn zabroniony wspólnie i w porozumieniu z inną osobą także ten, kto nie biorąc osobiście udziału w czynności sprawczej tego czynu, swoim zachowaniem zapewnia realizację uzgodnionego z tą osobą wspólnego przestępnego zamiaru”. To, że oskarżonemu M. M.
(1)w ramach przestępczych uzgodnień przypadła rola obserwatora, który miał za zadanie ostrzegać włamujących się współsprawców przed osobami, które mogły pojawić się na miejscu zdarzenia i zdemaskować przestępcze zamierzenia, w ocenie sądu odwoławczego nie jest okolicznością, która pozwalałaby na złagodzenie wymierzonych temu oskarżonemu kar jednostkowych jak i kary łącznej. Ponieważ, co wykazano wyżej, żaden z zarzutów i wniosków odwoławczych, zawartych w złożonych środkach odwoławczych nie zasługiwał na uwzględnienie, wniesione apelacje uznać należało jako oczywiście bezzasadne. Natomiast zaskarżony wyrok, jako słuszny i odpowiadający prawu – należało w całości utrzymać w mocy. Uwzględniając sytuację osobistą, rodzinną i majątkową oskarżonych sąd zwolnił oskarżonych z kosztów procesu za postępowanie odwoławcze na podstawie przepisów wskazanych w części dyspozytywnej wyroku.