Harmonogram rzeczowy realizacji inwestycji określał załącznik nr 2. Termin zakończenia całej inwestycji strony ustaliły na dzień 30 września 2008 r. Za dzień zakończenia inwestycji strony ustaliły dzień sporządzenia protokołu odbioru inwestycji. Wykonawca miał zostać wprowadzony na plac budowy do 11 listopada 2007 r.(§ 4.1). Do obowiązków wykonawcy należało m.in. zapewnienie właściwej i terminowej realizacji robót
dostarczoną dokumentacją techniczną, obowiązującymi przepisami, polskimi normami, wiedzą techniczną i sztuką budowlaną oraz należytą starannością i warunkami określonymi w umowie oraz koordynacja prac wykonywanych przez podwykonawców (§5.1 i 7). Za wykonanie przedmiotu umowy inwestor zobowiązał się zapłacić wykonawcy wynagrodzenie w kwocie 9 801 104 zł. (§ 6.1). Rozliczenie za wykonane roboty odbywać się miało fakturami VAT wystawionymi w okresach 30-dniowych na podstawie podpisanych przez inwestora protokołów odbioru wykonanych robót, określających procentowe zaawansowanie robót wyszczególnionych w harmonogramie rzeczowo-finansowym. Wykonawca nie miał prawa wystawiania faktur VAT na innej podstawie, niż podpisany przez inwestora protokół odbioru robót (§7.1 i 2). Wykonawca zobowiązał się do oddania, a inwestor do odebrania przedmiotu umowy po sprawdzeniu należytego jego wykonania. Odbioru przedmiotu umowy od wykonawcy miała dokonać komisja powołana przez inwestora z ud2;iałem wykonawcy w ciągu 7 dni roboczych od ogłoszenia gotowości do odbioru zapisem w dzienniku budowy, potwierdzonym przez inspektora nadzoru inwestora (§ 8.1 i 2).
.4 umowy, każda ze stron mogła odstąpić od umowy z zachowaniem 14-dniowego okresu wypowiedzenia. W przypadku odstąpienia od umowy przez którąkolwiek ze stron, niezależnie od innych postanowień, strony dokonają rozliczenia prac wykonanych do chwili odstąpienia od umowy w terminie w niej określonym, a w przypadku braku ich określenia w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia rozwiązania umowy (§ 10.6). Wykonawca miał prawo odstąpić od umowy, jeżeli: a/ zostanie ogłoszona upadłość lub likwidacja inwestora, b/ zwłoka w zapłacie wynagrodzenia przez inwestora przekracza 14 dni, c/ zwłoka w zwrocie gwarancji, która nie została wykorzystana na pokrycie kar, kosztów zastępczego usuwania wad oraz innych wierzytelności inwestora w stosunku do wykonawcy lub podwykonawców wynikających z umowy lub przepisów prawa, przekroczy 30 dni, d/ inwestor bezpodstawnie uchyla się od dokonania odbiorów wykonanych prac w terminach określonych w umowie przez okres przekraczający 7 dni (§ 10.6). Inwestor miał prawo odstąpić od umowy jeżeli między innymi: a/ wykonawca powierzy wykonanie 50% wartości przedmiotu umowy osobom trzecim, b/ zostanie ogłoszona upadłość lub likwidacja wykonawcy, c/ wykonawca nie rozpoczął robót w ustalonym terminie, d/ wykonawca przerwał realizację przedmiotu umowy i przerwa trwa dłużej niż 14 dni kalendarzowych, za wyjątkiem okresu wstrzymania robót budowlanych wynikłych z powodu działania siły wyższej, e/ opóźnienie w wykonaniu któregokolwiek z etapów robót przez wykonawcę przekroczyło 14 dni kalendarzowych w stosunku do harmonogramu określonego w załączniku nr 2 (§ 10.7 umowy). W razie odstąpienia od umowy przez inwestora, wykonawca łącznie: a/ zapłaci inwestorowi karę umowną w wysokości 0,1% wartości przedmiotu umowy, licząc za każdy dzień opóźnienia w stosunku do harmonogramu robót, b/ zapłaci inwestorowi karę umowną w wysokości 10% wartości przedmiotu umowy, c/ zapłaci inwestorowi wysokość kwot, do których zapłaty na rzecz nabywców mieszkań zobowiązany będzie inwestor, d/ sporządzi w terminie 3 dni kalendarzowych przy udziale inwestora protokół inwentaryzacji robót w toku na dzień odstąpienia i zabezpieczy na swój koszt przerwane roboty w zakresie uzgodnionym z inwestorem, e/ opuści bez dodatkowych wezwań plac budowy w ciągu 7 dni od daty odstąpienia od umowy i na swój koszt zlikwiduje własne zaplecze oraz poniesie skutki finansowe związane z zabezpieczeniem wykonanych do tego czasu robót (§ 10.8). W przypadku odstąpienia od umowy przez którąkolwiek ze stron z przyczyn innych, niż wskazane w §10.6 i 7, odstępujący zapłaci drugiej stronie karę umowną w wysokości 20% wynagrodzenia określonego w § 6.1 (§ 10.9). Inwestor i wykonawca zobowiązali się do zapłaty wszystkich kar umownych, o których mowa w umowie, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania do dobrowolnej zapłaty na wskazane rachunki bankowe stron umowy (§ 10. 10 i 11). Ze strony wykonawcy roboty prowadził kierownik budowy legitymujący się właściwymi uprawnieniami wyznaczony zapisem w dzienniku budowy. Ze strony inwestora nadzór pełnili inspektorzy nadzoru legitymujący się właściwymi uprawnieniami wyznaczeni wpisem do dziennika budowy. Pismem datowanym na dzień 30 listopada 2007 r. powód wystosował informację, że w związku z wysokim stanem wód gruntowych, wstrzymuje prace budowlane na terenie osiedla (...) w S.. Prace miały zostać wznowione po podjęciu decyzji o ich wznowieniu przez inspektora nadzoru. Pismo to wpłynęło do (...) S.A. w W. w dniu 08 stycznia 2008 r. W notatce datowanej 15 grudnia 2007 r. stwierdzono brak poprawy warunków - utrzymujący się wysoki stan wód gruntowych - do kontynuowania prac ziemnych. Pismo to wpłynęło do (...) S.A. w W. w dniu 08 stycznia 2008 r. Analogiczne przyczyny wstrzymania prac ziemnych podano także w notatkach datowanych na dzień 23 grudnia 2007 r. oraz 30 grudnia 2007 r. podpisanych przez kierownika budowy, G. M. oraz T. B.. Także te ww. wszystkie notatki wpłynęły do (...) S.A. w W. w dniu 08 stycznia 2008 r. Pismem z 08 stycznia 2008 r. otrzymanym przez (...) Sp. z o.o. w dniu 14 stycznia 2008 r., powód - powołując się na decyzję inspektora nadzoru dotyczącą wstrzymania robót budowlanych na terenie osiedla (...) w S. i brak możliwości prowadzenia prac spowodowany wysokim, utrzymującym się na niezmienionym poziomie od rozpoczęcia prac ziemnych, stanem wód gruntowych - poprosił o opinię nadzoru autorskiego i nadzoru inwestorskiego dotyczącą możliwości bezpiecznego i zgodnego ze sztuką budowlaną kontynuowania prac. Pismo to wpłynęło także do (...) S.A. w dniu 08 stycznia 2008 r. W dniu 31 grudnia 2007 r. komisja składająca się z: inspektora nadzoru – J. P., kierownika budowy - M. B. oraz powoda G. M. sporządziła protokół odbioru wyników prac budowy, w którym ustalono, że praca została wykonana
umową oraz stwierdzono wykonanie 45% etapu robót ziemnych. Powód wystawił (...) Sp. z o.o. z powyższego tytułu fakturę VAT nr (...), opiewającą na kwotę 188 769,26 zł. (...) Sp. z o.o. nie spełniła świadczenia objętego ww. fakturą. W dniu 04 marca 2008 r. inwestor dokonał odstąpienia od umowy, jako przyczynę podając okoliczności wymienione w § 10.7 lit. c, d, e umowy z 10 października 2007 r., wskazując, że pomimo wznowienia prac budowalnych 19 lutego 2008 r., prace nie zostały rozpoczęte w ustalonym terminie, przerwano je na okres dłuższy niż 14 dni, a opóźnienie w wykonaniu pierwszego z etapów robót przekroczyło 14 dni. W związku z odstąpieniem od umowy przez inwestora, powód pismem z 12 marca 2008 r. powołując się na § 10.9 umowy, wezwał (...) Sp. z o.o. do zapłaty kary umownej w wysokości 1 960 220,80 zł, tj. 20% wynagrodzenia określonego w § 6.1 umowy. Przedmiotowe wezwanie do zapłaty objęło także kwotę 188 769,26 zł wynikającą z faktury VAT nr (...). W dniu 24 lipca 2008 r. powód wystąpił przeciwko (...) Sp. z 0.
wykazem sporządzonym przez syndyka masy upadłości (...) Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej na dzień 30 września 2012 r. przysługiwały wierzytelności w łącznej kwocie 33 257 644,40 zł. Postanowieniem z 15 listopada 2013 r. sygn. akt I S 244/13 Sąd Apelacyjny w Warszawie w sprawie ze skargi G. M. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Warszawie, sygn. akt XVI GC 113/09 z powództwa G. M. przeciwko (...) Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. o zapłatę: 1/ stwierdził, że w postępowaniu toczącym się przed Sądem Okręgowym w Warszawie pod sygn. akt XVI GC 113/09 nastąpiła przewlekłość postępowania, 2/ przyznał G. M. kwotę 8 000 zł od Skarbu Państwa - (...) w Warszawie. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd Apelacyjny wskazał, że skarga jest zasadna z powodu błędnych decyzji Sądu Okręgowego, prowadzących do przewlekłości postępowania. Akta sprawy wraz z niezbędną do wydania opinii dokumentacją przesłano dopiero w dniu 20 kwietnia 2012 r. do biegłego sądowego, po ponad dwóch latach od wydania postanowienia o dopuszczeniu tegoż dowodu w sprawie postanowieniem z 16 kwietnia 2010 r. Opinia biegłego sądowego ostatecznie nie została przeprowadzona. Powód zgłosił do masy upadłości wierzytelności dochodzone w postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą akt XVI GC 113/09 w kwocie: - 188 769,26 zł należności głównej tytułem faktury VAT nr (...) z 31 grudnia 2007 r. - w kategorii IV, - 24 540,05 zł tytułem odsetek należnych od 20 kwietnia 2011 r. do 19 kwietnia 2012 r. - w kategorii IV, - 77 408,46 zł tytułem odsetek należnych od daty wymagalności, tj. od 15 stycznia 2008 r. do 19 kwietnia 2011 r. - w kategorii V, - 1 96.220,80 zł tytułem odszkodowania - w kategorii IV, - 254 828,70 zł tytułem odsetek należnych od 20 kwietnia 2011 r. do 19 kwietnia 2012 r. - w kategorii IV, - 758 739,71 zł tytułem odsetek od odszkodowania od daty wymagalności do 19 kwietnia 2011 r. - w kategorii V, - 27 217,00 zł tytułem kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego - w kategorii V. Postanowieniem z 05 marca 2014 r. Sąd upadłościowy zatwierdził listę wierzytelności. Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z 17 kwietnia 2014 r. umorzył sprawę z powództwa G. M. przeciwko (...) Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. prowadzoną pod sygnaturą akt XVI GC 113/
którym zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. O adekwatności przyczynowo - skutkowej następstw przesądza normalny przebieg zdarzeń, weryfikowany przez sąd jego wiedzą o tych zdarzeniach w chwili orzekania oraz zobiektywizowane kryteria wynikające z doświadczeń a życiowego, a także poczucia prawnego sędziego. Zastosowanie w tym zakresie jakiegokolwiek automatyzmu odpowiedzialności jest niedopuszczalne. Każdorazowo, dla stwierdzenia istnienia przesłanki normalnego związku przyczynowego pomiędzy niewydaniem orzeczenia, a dochodzoną szkodą, nieodzowne jest przeprowadzenie oceny, czy szkoda nastąpiłaby także wtedy, gdyby zapadło orzeczenie zgodne z prawem (w rozpoznawanym przypadku we właściwym czasie, bez przewlekłości postępowania sądowego). Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy wskazał, iż w niniejszym postępowaniu należało rozpoznać hipotetyczną zasadność złożonego przez powoda w dniu 24 lipca 2008 r. pozwu, a po wtóre rozstrzygnąć czy gdyby we właściwym czasie powód legitymował się korzystnym rozstrzygnięciem sądowym, to czy zdołałby przed wystąpieniem u kontrahenta stanu niewypłacalności zaspokoić się z majątku (...) Sp. z o.o. w kwocie dochodzonej w postępowaniu prowadzonym przez Sąd Okręgowy w Warszawie pod sygn. akt XVI GC 113/09. Sąd ten wskazał, iż obowiązek wykazania powyższych okoliczności spoczywał w całości na powodzie. Rozpoznając pierwsze z przywołanych zagadnień wstępnych Sąd I Instancji wskazał, iż żądanie zapłaty wystosowane przeciwko (...) Sp. z o.o. składało się z dwóch roszczeń: zapłaty kwoty 188 769,26 zł wynikającej z wystawionej przez powoda faktury VAT nr (...) r. z 31 grudnia 2008 r. oraz zapłaty kary umownej w kwocie 1 960 220,80 zł wynikającej z § 10.9 umowy z 10 października 2007 r. Oba roszczenia, zważywszy na wystąpienie przez powoda z pozwem przeciwko ww. Spółce pozostawały z całą pewnością sporne. Co więcej z uwagi na dopuszczenie przez rozstrzygający ten spór Sąd dowodu z opinii biegłego sądowego, wydanie orzeczenia w tejże sprawie wymagało wiedzy specjalnej. Sąd Okręgowy wskazał iż , oceniając zasadność roszczenia zapłaty kwoty 188 769,26 zł wynikającej z wystawionej przez powoda faktury VAT miał na uwadze, iż podstawą jej wystawienia był podpisany (również przez przedstawiciela inwestora) protokół odbioru wykonanych robót, określających procentowe zaawansowanie robót wyszczególnionych w harmonogramie rzeczowo - finansowym (§ 7.1). Zapłata za wykonane prace miała być dokonana w formie przelewu w terminie do 14 dni kalendarzowych od daty dostarczenia inwestorowi stosownych faktur (§ 7.2). Mając na uwadze postanowienia przedmiotowej umowy o roboty budowlane Sąd I Instancji uznał, iż powodowi niewątpliwie należało się wynagrodzenie za częściowe wykonanie prac ziemnych (45 %) nawet w przypadku skutecznego odstąpienia przez inwestora od umowy (§ 10.5). Wskazał, iż zarówno pozwany inwestor, jak i Sąd w niniejszym postępowaniu, nie był w stanie zweryfikować wysokości wynagrodzenia za wykonane przez powoda prace ziemne.
.2 umowy, wykonawca winien przedstawić inwestorowi harmonogram finansowy bądź zaakceptować harmonogram przedstawiony przez inwestora w terminie do 26 października 2007 r. Powód nie przedstawił takowego harmonogramu rzeczowo- finansowego, w związku z czym nie sposób zweryfikować wysokości wynagrodzenia wykonawcy za zrealizowane prace. Brak podstaw umownych, na podstawie których możliwe byłoby ustalenie wysokości wynagrodzenia za wykonaną część robót ziemnych (odpowiedniego harmonogramu w postaci tabeli), spowodował, iż w tym celu koniecznym byłoby skorzystanie przez Sąd z wiedzy biegłego specjalisty, który wyceniłby wartość wykonanych prac. Dowodu takiego jednakże nie przeprowadzono, w związku z czym Sąd Okręgowy przyjął, iż powód nie wykazał, by poniósł z tego tytułu szkodę w wysokości 188 769,26 zł powiększoną o odsetki za czas opóźnienia od dnia następującego po umówionym terminie płatności. Ustosunkowując się natomiast do drugiej z podstaw wywodzonej przez powoda szkody, tj. obowiązku zapłaty przez inwestora kary umownej w wysokości wynikającej z § 10.9 w zw. z § 6.1 umowy, Sąd I Instancji ocenił, iż roszczenie powoda z przywołanej podstawy umownej także nie zasługiwało na uwzględnienie. Inwestor składając oświadczenie o odstąpieniu od umowy powołał się na trzy niezależne od siebie podstawy odstąpienia od łączącego strony stosunku prawnego: 1/ nierozpoczęcie robót przez wykonawcę w ustalonym terminie, 2/ przerwanie przez wykonawcę realizacji przedmiotu umowy na czas dłuższy niż 14 dni kalendarzowych (za wyjątkiem okresu wstrzymania robót wynikłych z powodu działania siły wyższej), 3/ opóźnienia w wykonaniu któregokolwiek z etapów robót ; przez wykonawcę powyżej 14 dni kalendarzowych w stosunku do harmonogramu określonego) w załączniku nr
zasadą kontradyktoryjności ciężar dowodu spoczywa na stronach postępowania cywilnego. To one, a nie sąd, są wyłącznym dysponentem toczącego się postępowania i one wreszcie ponoszą odpowiedzialność za jego wynik. w sytuacjach szczególnych sąd posiada uprawnienie w zakresie dopuszczenia dowodu niewskazanego przez strony (wyłącznie na podnoszone przez strony istotne i sporne okoliczności faktyczne), gdy według jego (obiektywnej i weryfikowalnej w toku instancji) oceny zebrany w toku sprawy materiał dowodowy nie wystarcza do jej rozstrzygnięcia. Możliwość dopuszczenia przez sąd dowodu niewskazanego przez strony nie oznacza, że sąd obowiązany jest zastąpić własnym działaniem bezczynność strony. Jedynie w szczególnych sytuacjach procesowych o wyjątkowym charakterze sąd powinien skorzystać ze swojego uprawnienia do podjęcia inicjatywy dowodowej (zob. wyrok SA w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2013 r., I ACa 1172/12, LEX nr 1292720). Dopuszczenie z urzędu dowodu niewskazanego przez stronę jest prawem, nie zaś obowiązkiem sądu. Sąd nie ma także obowiązku wyręczania strony zastępowanej przez adwokata lub radcę prawnego. Dopuszczenie takiego dowodu następuje przede wszystkim wtedy, gdy konkretne środki dowodowe dotrą do wiadomości sądu drogą urzędową, tj. jeśli sąd poweźmie o nich wiadomość z oświadczeń stron (zawartych także w pismach procesowych) i z protokołu rozprawy lub z akt sprawy, w tym także wszelkich dołączonych akt do danej sprawy (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 grudnia 2005 r., V CK 400/05, OSP 2006, z. 11, poz. 127). Tylko w sytuacjach wyjątkowych, wymagających ochrony interesu publicznego, także gdy istnieje podejrzenie, że strony prowadzą proces fikcyjny lub zmierzają do obejścia prawa, a ponadto w razie rażącej nieporadności strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika, która mimo niezbędnych pouczeń uzyskanych na podstawie art. 5 k.p.c. nie jest w stanie przedstawić środków dowodowych w celu uzasadnienia swoich twierdzeń, powinien dopuścić dowód z urzędu (por. wyrok SN z dnia 20 grudnia 2005 r., III CK 121/05, LEX nr 520050). Sąd Najwyższy stan przemawiający za skorzystaniem z uprawnienia przewidzianego w art. 232 zdanie drugie opisywał za pomocą różnych formuł; wskazywał, że taka sytuacja zachodzi, gdy może dojść do naruszenia elementarnych zasad, jakimi kieruje się sąd przy wymierzaniu sprawiedliwości (por. wyrok SN z dnia 4 stycznia 2007 r., V CSK 377/06, OSP 2008, z. 1, poz. 8), istnieje wysokie prawdopodobieństwo zasadności dochodzonego roszczenia (por. wyrok SN z dnia 5 września 2008 r., I CSK 117/08, LEX nr 465904; wyrok SN z dnia 14 lipca 2006 r., II CSK 64/06, LEX nr 445263 i wyrok SN z dnia 24 sierpnia 2011 r., IV CSK 551/10, LEX nr 1129153), istnieje potrzeba przeciwstawienia się niebezpieczeństwu wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por. wyrok SN z dnia 15 stycznia 2010 r., I CSK 199/09, LEX nr 570114), dowód jest niezbędny do wydania słusznego wyroku, zgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy (por. wyrok SN z dnia 6 grudnia 2012 r., III CSK 62/12, LEX nr 1293777). Żadna z tych sytuacji nie zaistniała w niniejszej sprawie: powód był reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, przeprowadzone przez Sąd z urzędu dowody z dokumentów z innych akt, jak i też dowód z opinii biegłego mogłyby wprawdzie wykazać wysokość szkody, ale już nie związek przyczynowy między tą szkodą a zaniechaniem, jakiego dopuścił się pozwany Skarb Państwa. Wbrew twierdzeniom apelacji, w niniejszej sprawie nie było ze strony pozwanej przyznania okoliczności faktycznych w rozumieniu art. 229 k.p.c. i art. 230 k.p.c. Pozwany Skarb Państwa nie przyznał wyraźnie żadnych okoliczności faktycznych dotyczących szkody poniesionej przez powoda, a jego brak wypowiedzi co do tych kwestii nie może być uznany za przyznanie takich okoliczności, skoro wnosił o oddalenie powództwa kwestionując roszczenie powoda zarówno co do zasady, jak i wysokości. Skarb Państwa nie znał przebiegu inwestycji, której nie był stroną, nie mógł zatem wypowiedzieć się co do wskazanych przez powoda okoliczności, zaś wyniki całej rozprawy nie pozwalały uznać okoliczności wskazywanych przez powoda za udowodnione i bezsporne. Podnosząc zarzut naruszenia art. 231 k.p.c. powód nie sprecyzował w jaki sposób konkretnie Sąd I Instancji naruszył ten przepis, tj. nie wskazał o jakie domniemania faktyczne chodzi i z jakich faktów je wywodzi. W świetle art. 233§1 k.p.c. Sąd ma obowiązek wyprowadzenia z zebranego w sprawie materiału dowodowego wniosków poprawnych logicznie. Zastrzeżona dla sądu swobodna ocena dowodów nie opiera się na ilościowym porównaniu przedstawionych przez świadków i biegłych spostrzeżeń oraz wniosków, lecz na odpowiadającemu zasadom logiki powiązaniu ujawnionych w postępowaniu dowodowym okoliczności w całość zgodną z doświadczeniem życiowym. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadził wnioski logicznie poprawne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, to taka ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 233 k.p.c., choćby dowiedzione zostało, że z tego samego materiału dałoby się wysnuć równie logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego wnioski odmienne (wyr. SN z 27.9.2002 r., IV CKN 1316/00, Legalis). Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych, to przeprowadzona przez sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (wyr. SN z 27.9.2002 r., II CKN 817/00, Legalis; wyr. SN z 16.12.2005 r., III CK 314/05, OwSG 2006, Nr 10, poz. 110). Ponadto precyzując zarzut naruszenia art. 233§1 k.p.c. należy wskazać jakiego konkretnie dowodu zarzut ten dotyczy. Przenosząc te ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy przeprowadził dowody z dokumentów złożonych do akt przez powoda, jednak wbrew twierdzeniom strony nie zakwestionował ich wiarygodności, lecz uznał, iż są niewystarczające dla wykazania wysokości szkody. Protokół odbioru robót dowodził wykonania wskazanych tam prac budowlanych, ale nie dowodził wysokości szkody, Sąd nie mógł jednak w niniejszym procesie poprzestać na tych dokumentach, jak i twierdzeniach powoda, bowiem ze złożonych przez powoda dokumentów z akt sprawy XVI GC 113/09 wynikało również, iż były to okoliczności kwestionowane przez pozwanego (np. twierdzenie zawarte na str. 4-5 pozwu z 24 lipca 2008r. k. 38-39). Wierzytelności powoda nie zostały również wpisane na listę wierzytelności w postępowaniu upadłościowym nawet w zakresie zapłaty za wykonane prace (k. 57v). Wprawdzie oceny zasadności złożenia przez inwestora oświadczenia o odstąpieniu od umowy Sąd Okręgowy dokonał z pominięciem części materiału dowodowego, którego nie przeprowadził, jednak rzeczywiście strona powodowa zaoferowała w tej kwestii niepełny materiał dowodowy, a przeprowadzenie dowodów osobowych również byłoby niewystarczające dla wykazania szkody powoda. W niniejszej sprawie nie został wykazany przede wszystkim związek przyczynowy między przewlekłością postępowania w sprawie XVI GC 113/09 a szkodą powoda. Jak wynika z ustaleń dokonanych w postępowaniu ze skargi na przewlekłość, dowód z opinii biegłego został dopuszczony postanowieniem z 16 kwietnia 2010r., strona została zobowiązana do uiszczenia zaliczki, biegłemu wyznaczono dwa miesiące na sporządzenie opinii. Przyjmując, że opinia ta zostałaby sporządzona i doręczona w ciągu następnego pół roku (biegły żądał uzupełnienia dokumentów) i jeszcze w 2010r. wyznaczono by termin rozprawy, to trzeba by było się liczyć z kwestionowaniem czy uzupełnianiem tej opinii, z przeprowadzeniem innych już zgłoszonych dowodów (przesłuchanie stron), a nadto z wniesieniem apelacji, doręczeniem jej, oczekiwaniem na termin apelacyjny. Terminy oczekiwania na rozprawę apelacyjną w W. to co najmniej rok (tak było również w latach 2011-2012). Jeśli nawet do końca 2011r. udało by mu się uzyskać prawomocny wyrok, to przyjmując, iż egzekucję musiałby prowadzić ze spornych wierzytelności należnych (...) spółki z o.o., uzyskanie zaspokojenia przed ogłoszeniem upadłości byłoby co najmniej wątpliwe, jeśli nie niemożliwe. Należy zauważyć, iż wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony już w listopadzie 2011r. i wskazano w nim, iż spółka stała się niewypłacalna z uwagi na brak zapłaty przez zleceniodawcę osiedla domów jednorodzinnych, w których budowie uczestniczył powód, wskazano też, iż spółka nie posiada niemal żadnego majątku pozwalającego na zaspokojenie wierzycieli. W istocie zatem gdyby powód chciał wyegzekwować swoją należność, to musiałby poprowadzić sprawę sądową przeciwko dłużnikom tej spółki. Czy i jakim stopniu udałoby mu się tę należność wyegzekwować nie zostało wykazane. Z wykazu wierzytelności przysługujących spółce (...) wynika, iż jej główni dłużnicy to podmioty, do których syndyk wprawdzie wysłał wezwania do zapłaty, ale wróciły one z adnotacją, że adres wyprowadził się, czy też jest nieznany (k. 71), co może oznaczać, iż podmioty te zaprzestały prowadzenia działalności gospodarczej i egzekucja z ich majątku była wątpliwa. Specyficzne, iż ani spółka (...) ani Syndyk nie zdecydowali się na dochodzenie tych należności. Zaś należności wobec (...) SA zostały skompensowane na podstawie porozumienia z 7 kwietnia 2011r. (k. 71). W niniejszym postępowaniu nie wykazano, że gdyby powód uzyskał prawomocny wyrok zasądzający należność od spółki (...) jeszcze przed ogłoszeniem upadłości tej spółki, to udałoby mu się uzyskać zaspokojenie. Wbrew twierdzeniom apelacji Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej wykładni zarówno art. 361§1, jak i §2 k.c. Ustalenia istnienia i wielkości szkody dokonuje się za pomocą metody dyferencyjnej (różnicowej), która nakazuje przyjąć za szkodę różnicę między rzeczywistym stanem dóbr poszkodowanego z chwili dokonywania ustaleń a stanem hipotetycznym, jaki istniałby, gdyby do zdarzenia sprawczego nie doszło. O ile ustalenie stanu rzeczywistego jest względnie łatwe, to określenie stanu hipotetycznego sprawia z reguły trudności. W szczególności należy ustalić realną możliwość wystąpienia określonych konsekwencji w danej, konkretnej (a nie typowej) sytuacji, biorąc pod uwagę najbardziej prawdopodobny przebieg zdarzeń. Przy braku dowodów przeciwnych, należy uwzględnić aktywność poszkodowanego, zważywszy na oparte na doświadczeniu życiowym założenie dbałości każdego o własne interesy. Ustalenie uszczerbku w postaci lucrum cessans wymaga wykazania w konkretnym przypadku wysokiego stopnia prawdopodobieństwa utraty korzyści, chociaż nie jest konieczny dowód pewności wystąpienia. Jednak w niniejszej sprawie nie wykazano takiego wysokiego stopnia prawdopodobieństwa, że gdyby Sąd Okręgowy w 2010r. bez zbędnej zwłoki przeprowadził dowód z opinii biegłego i wydał wyrok, to udałoby się powodowi wyegzekwować swoją należność. Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, iż należy przeprowadzić test warunku koniecznego, w celu stwierdzenia czy między zdarzeniem a szkodą zachodzi obiektywna zależność: czy niewystąpienie zdarzenia powodowałoby, że szkoda także nie wystąpiłaby. Zaniechanie będzie rodziło odpowiedzialność odszkodowawczą, wówczas gdy określona przyczyna nie wywołałaby skutku w postaci szkody, gdyby pomiędzy tę przyczynę a skutek włączyło się określone działanie, do którego jednak nie doszło. Z przyczynowością zaniechania będziemy mieli do czynienia dopiero wówczas, gdy spełnione zostaną trzy podstawowe warunki: a) osoba, której zarzuca się zaniechanie musi mieć ustawowy obowiązek danego działania, b) osoba ta miała sposobność takiego działania, c) wypełnienie tego obowiązku przez tę osobę w normalnych warunkach pozwoliłoby zapobiec szkodzie. Jeśli wszystkie te warunki nie wystąpią, wówczas nie można będzie traktować zaniechania jako warunku sprawczego szkody (tak A. Rzetecka - Gil w Komentarzu do art. 361 k.c. LEX, teza 48). Sąd Apelacyjny podziela ocenę Sądu I Instancji, iż w niniejszej sprawie nie wykazano, że nawet gdyby dowód z opinii biegłego przeprowadzono bez zbędnej zwłoki, to szkoda po stronie powoda w postaci niemożności wyegzekwowania jego należności nie wystąpiłaby. Należy zauważyć, iż zobowiązania spółki (...) na dzień 31 października 2011r. wynosiły łącznie 825 427,34 zł (k. 52), zaś zaspokojenie uzyskał jedynie wierzyciel zaspokajany w trzeciej kategorii w 19,62% tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego kwotą 3 122, 62 zł. Nie wykazano, ani nawet nie uprawdopodobniono dostatecznie, aby dłużnik dysponował majątkiem pozwalającym powodowi jeszcze przed ogłoszeniem upadłości uzyskać zaspokojenie. Sama możliwość skierowania egzekucji do wierzytelności tej spółki, to zbyt mało, aby wykazać, że powód faktycznie uzyskałby z niej zaspokojenie. Nie wiadomo też czy dłużnicy tej spółki dysponowaliby majątkiem, z którego powód mógłby zaspokoić swoją wierzytelność prowadząc egzekucję wierzytelności tej spółki. Odnosząc się natomiast do sprecyzowanego w uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 417 k.c., należy stwierdzić, iż skarżący ma rację, iż wina nie jest przesłanką odpowiedzialności Skarbu Państwa, nie mniej jednak we wcześniejszej części uzasadnienia Sąd Okręgowy prawidłowo opisał przesłanki odpowiedzialności Skarbu Państwa, zaś kwestionowany zapis dotyczący wykazania przesłanki winy, stanowi jedynie oczywistą niedokładność Sądu, w istocie bowiem sądowi chodziło tu o przesłankę bezprawności. Uchybienie to nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 102 k.p.c., mając na uwadze szczególne okoliczności niniejszej sprawy, w tym stan majątkowy powoda oraz szczególny charakter niniejszej sprawy, która dotyczy wykazanych zaniedbań po stronie Skarbu Państwa – Sądu. Jednakże mając na uwadze fakt, iż jest to już instancja odwoławcza, a powód był również częściowo nieobciążony kosztami w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, Sąd Apelacyjny uznał, iż zasadne jest obciążenie powoda częścią kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.