i nast. kc regulują materię niedozwolonych postanowień umownych, nazywanych także klauzulami abuzywnymi. Celem wprowadzenia tych przepisów do porządku prawnego był zamiar zapewnienia konsumentom skuteczniejszej ochrony w stosunkach umownych z profesjonalistami oraz potrzeba uwzględnienia postanowień dyrektywy nr 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich (Dz.Urz. WE z 1993 r. L 95). Umowy konsumenckie podlegają ocenie Sądu w świetle klauzuli generalnej z art.
Przepis ten stanowi, że postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Pod pojęciem konsumenta kodeks cywilny w art. 22 1 rozumie osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Zawarta pomiędzy stronami umowa pożyczki nie była związana z działalnością zawodową ani gospodarczą pozwanej. W doktrynie przyjmuje się, że nie stanowią postanowień indywidualnie uzgodnionych klauzule sporządzone z wyprzedzeniem, w sytuacji gdy kontrahent nie miał wpływu na ich treść, nawet jeżeli są one zawarte we wzorcu wykorzystanym tylko jednorazowo. Również wiedza kontrahenta o istnieniu klauzul nienegocjowanych, czy też możliwość zapoznania się z nimi przed zawarciem umowy i nawet zrozumienie ich treści nie stanowią okoliczności wyłączającej uznanie tych klauzul za narzucone – kryterium istotnym jest tu bowiem możliwość wpływania, oddziaływania na kształtowanie ich treści (vide: A. Rzetecka – Gil: Kodeks cywilny. Komentarz. Zobowiązania - część ogólna, LEX 2011). Ponadto ustawodawca w art.
zdanie drugie kc wprowadził domniemanie, że nie są indywidualnie uzgodnione te postanowienia, które zostały przejęte z wzorca zaproponowanego przez kontrahenta. Pojęcie dobrych obyczajów należy interpretować przez pryzmat uczciwości, lojalności i poszanowania drugiej strony umowy. Przez działanie wbrew dobrym obyczajom przy kształtowaniu treści stosunku zobowiązaniowego rozumie się wprowadzanie do umowy klauzul, które godzą w równowagę kontraktową stron takiego stosunku Rażące naruszenie interesów konsumenta oznacza natomiast nieusprawiedliwioną dysproporcję - na niekorzyść konsumenta - praw i obowiązków stron, wynikających z umowy (vide: wyrok SN z 13 lipca 2005r., I CK 832/04, Pr.Bankowe 2006/3/8, Biul.SN 2005/11/13, Lex nr 159111, wyrok SN z 3 lutego 2006 r., I CK 297/05, Biul.SN 2006/5/12, Wokanda 2006/7-8/18, Lex nr 179741). Strony umowy pożyczki w niniejszej sprawie łączył dobrowolny stosunek zobowiązaniowy i to one autonomicznie mogły decydować o warunkach zawartej umowy. Na gruncie niniejszej sprawy postanowienia przedmiotowej umowy zawierają jednak narzucone arbitralnie przez pożyczkodawcę: dwie opłaty przygotowawcze oraz opłatę za obsługę pożyczki w domu, które kształtują prawa pozwanej w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, godząc w równowagę kontraktową tego stosunku i stanowiąc klauzulę niedozwoloną. Strona powodowa nie podała, w związku z jakimi czynnościami naliczyła 2 opłaty przygotowawcze oraz wysoką opłatę za obsługę pożyczki w domu. Okoliczności tych nie precyzowała także zawarta umowa. W tej sytuacji Sąd przyjął, iż zapisy umowne dotyczące tych opłat generowały dla pożyczkodawcy dodatkowy zysk i stanowił faktyczne obejście przepisów o odsetkach maksymalnych (art. 359 § 2 1, § 2 2 i § 2 3 kc). Powód w żaden sposób nie wykazał, aby wysokość tych opłaty stanowiła efekt indywidualnych uzgodnień z pozwaną, a nie cennika stosowanego przez niego wobec wszystkich kontrahentów. Uwzględniając wysokość tych opłat w stosunku do kwoty pożyczki, trzeba je uznać za nadmierne, a ich zastrzeżenie wobec konsumenta - jako nie dotyczące świadczeń głównych stron - stanowiło niedozwoloną klauzulę umowną, ponieważ ukształtowało sytuację pozwanej w sposób zbliżony do lichwy, a więc sprzecznie z dobrymi obyczajami. W tej sytuacji Sąd stoi na stanowisku, iż w/wym. zapisy umowy pożyczki zgodnie z art.
kc nie wiązały pozwanej i tym samym nie jest ona zobowiązana do zapłaty tego rodzaju należności, co nie pozbawia ważności umowy pożyczki w zakresie kwoty głównej i skapitalizowanych odsetek. Mając powyższe na względzie, Sąd doszedł do przekonania, iż powód ma prawo domagać się od pozwanej jedynie kwoty 117,39 zł tytułem zwrotu pozostałej kwoty udzielonej pożyczki wraz ze skapitalizowanymi odsetkami (643,34 zł) przy uwzględnieniu dokonanej spłaty (525,95 zł) wraz z odsetkami ustawowymi od przeterminowanych wpłat w kwocie 48,93 zł. Skoro bowiem odsetki te od kwoty dochodzonej pozwem (549,85 zł) powód wyliczył na 229,17 zł, to proporcjonalnie do wygranej (117,39 zł) kwota odsetek należnych wynosi 48,93 zł. Z tych względów Sąd orzekł jak w pkt. 1 i 2 wyroku zaocznego.. O kosztach procesu w pkt 3 wyroku Sąd orzekł zgodnie z zasadą stosunkowego rozdzielenia kosztów wyrażoną w treści art. 100 kpc, mając na uwadze, iż koszty procesu powoda wynosiły 1.017 zł i przyjmując, że wygrał on proces w zakresie 28,11 %. Sędzia Hanna Woźniak ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) sędzia:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.