Sygn. akt II Ca 482/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 sierpnia 2017 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSA w SO Grzegorz Ślęzak (spr.) Sędziowie SSO Paweł Lasoń SSR del. Lucyna Szafrańska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Owczarska po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2017 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z powództwa małoletniego A. W. reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową E. W. przeciwko M. W. o podwyższenie alimentów na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 26 kwietnia 2017 roku, sygn. akt III RC 52/17 1. z apelacji powoda zmienia zaskarżony wyrok w punktach pierwszym i drugim sentencji w ten sposób, że zasądzone od pozwanego na rzecz powoda alimenty w kwocie po 500 złotych miesięcznie podwyższa do kwoty po 600 (sześćset) złotych miesięcznie; 2. oddala apelację powoda w pozostałej części oraz apelację pozwanego w całości. SSA w SO Grzegorz Ślęzak SSO Paweł Lasoń SSR del. Lucyna Szafrańska Sygn. akt. II Ca 482/17 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2017r. Sąd Rejonowy w Radomsku po rozpoznaniu sprawy z powództwa małoletniego powoda A. W. przeciwko M. W. o podwyższenie alimentów: 1. podwyższył alimenty od pozwanego na rzecz małoletniego powoda określone ostatnio wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 15.03.2011 roku w sprawie XII C 1901/09 z kwoty po 350 złotych miesięcznie do kwoty po 500 złotych miesięcznie, poczynając od dnia 23 lutego 2017 roku; 2. oddalił powództwo w pozostałym zakresie; 3. nadał wyrokowi w pkt l rygor natychmiastowej wykonalności; 4. nie obciążył pozwanego kosztami postępowania w sprawie. Podstawę powyższego wyroku stanowiły przytoczone poniżej ustalenia i zarazem rozważania Sądu Rejonowego: Powód A. W. ur. (...) jest synem M. W. i E. W.. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 15 marca 2011 r. w sprawie XII C 1901/09 rozwiązano przez rozwód związek małżeński E. W. i M. W.. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem stron A. W. Sąd Okręgowy w Łodzi powierzył E. W. i ustalił miejsce stałego pobytu dziecka w miejscu jej zamieszkania oraz ograniczył władzę rodzicielską M. W. nad małoletnim synem stron do współdecydowania o istotnych sprawach dotyczących dziecka, sposobu leczenia małoletniego. Sąd Okręgowy w Łodzi zobowiązał oboje rodziców do ponoszenia kosztów utrzymania małoletniego syna stron A. W. i w ramach tego obowiązku zasądził tytułem alimentów od M. W. na rzecz A. W. kwotę po 350 zł miesięcznie płatną do 10-go każdego miesiąca do rąk E. W. jako ustawowego przedstawiciela małoletniego, z ustawowymi odsetkami od uchybienia terminowi płatności każdej z rat. Podczas orzekania o wysokości alimentów wskazanych w ww. wyroku, powód miał 3 lata, chorował na nawrotowe zapalenie dróg moczowych. Obecnie sytuacja powoda zmieniła się ponieważ ma 8 lata jest uczniem II klasy szkoły podstawowej w S., dodatkowo uczęszcza na zajęcia piłki nożnej prowadzone w szkole oraz rozwija inne swoje zainteresowania. Małoletni cierpi na skoliozę, dlatego też uczęszcza na basen. Małoletni A. W. mieszka wraz z matką. Przedstawicielka ustawowa małoletniego E. W. wskazała, iż miesięcznie ponosi koszt ubrań dla małoletniego w wysokości 120 zł, środki higieniczne 50 zł, zabawki edukacyjne 30 zł miesięcznie, koszt leczenia małoletniego wynosi około 30 zł wraz z leczeniem stomatologicznym, składki szkolne 25 zł. wyżywienie 750 zł, 70 zł obiady w szkole, koszt basenu 80 zł miesięcznie (koszt jednego wejścia 8 zł), 50 zł treningi piłki nożnej, 60 zł za zakup sprzętu treningowego. Przypadające na małoletniego koszt utrzymania domu stanowi około 200 zł (na wskazana kwotę składa się m.in. prąd, gaz, podatek od nieruchomości, woda, śmieci). E. W. dwa razy w tygodniu zawozi syna na zajęcia piłki nożnej, dodatkowo raz w tygodniu na basen oraz inne rozrywki typu figloraj, kino, dlatego też miesięcznie przeznacza 150 zł na paliwo. Matka powoda podczas orzekania o alimentach na rzecz syna A. W. pracowała w (...) Bank S.A. na stanowisku doradcy i zarabiała 2.059,94 zł miesięcznie, netto. Obecnie E. W. ma 40 lat, pracowała w Banku (...) i uzyskiwała wynagrodzenie w kwocie 1.800 zł miesięcznie, od 2016 r. przebywa na zasiłku macierzyńskim, zaś od 27 maja 2017 r. do 30 września 2017 r. będzie na urlopie wychowawczym w celu sprawowania opieki nad małoletnim synem P. M. ur. (...) Małoletni P. cierpi na opóźnienie rozwoju ruchowego tj. zwiotczenie mięśni i asymetrię prawnej strony ciała, został skierowany do (...) w celu prowadzenia intensywnych ćwiczeń rehabilitacyjnych. Wydatki małoletniego A. są pokrywane z pensji powódki oraz z pieniędzy przekazywanych od dziadka w wysokości 300-350 zł miesięcznie. Przedstawicielka ustawowa mieszka w domu wolnostojącym, wraz z synem A. oraz synem pochodzącym ze związku konkubenckiego P., konkubentem oraz ojcem. E. W. wskazała, iż jej obecny partner prowadzi działalność gospodarczą w zakresie blacharstwa. Ojciec powódki przekazuje na wspólne utrzymanie domu kwotę 200 zł. E. W. prowadziła działalność gospodarczą - pośrednictwa ubezpieczeniowego od 4 kwietnia 2014 r. do dnia 29 grudnia 2015 r. Obecnie działalność została zlikwidowana. E. W. posiada samochód osobowy V. (...) poj. 1,4 rok produkcji 2009 r., wskazała, iż dla dzieci założyła rachunki w banku (...) i odkłada dla każdego z nich po 100 zł miesięcznie. Powódka wskazała również, iż posiada wspólny rachunek oszczędnościowy z ojcem i zgromadzili na nim 80.000 zł. Pozwany M. W. podczas określenia wysokości alimentów wyrokiem rozwodowym pracował na (...) na stanowisku asystenta, zarabiał 1.888,24 zł netto. Pozwany obecnie ma 38 lat, od września 2016 r. pracuje w zakładzie (...) w Ł. i uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 1.600 zł. Pozwany M. W. chorował na nowotwór złośliwy, leczył się w systemie lecznictwa publicznego jak i prywatnie. W marcu 2015 r. przeszedł operację, miał 3-krotną chemioterapię. Obecnie wskazuje, iż odczuwa uporczywe bóle głowy, dlatego niejednokrotnie musi przebywać na zwolnieniu lekarskim. M. W. zgodnie z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 21 sierpnia 2015 r. był niezdolny do pracy do 30 września 2016 r., dlatego do września 2016 r. przebywa na zasiłku i otrzymywał 1.800-1.900 zł miesięcznie. Nie posiada żadnych oszczędności, ani papierów wartościowych. M. W. posiada mieszkanie w którym mieszkał z synem oraz powódką przed rozwodem. Pozwany zaciągnął kredyt na spłatę E. W. przy podziale majątku z ratą miesięczną w wysokości 346,72 zł miesięcznie- spłata wynosiła 68.000 zł. M. W. jest właścicielem samochodu marki F. (...), rok prod. 1993, nabyty za kwotę 1.500 zł. Rodzice pozwanego wspierają go finansowo i przekazują na jego rzecz kwotę około 500-600 zł. Na wyżywienie pozwany przeznacza kwotę 500 zł, czynsz 300 zł, dodatkowo media 70 zł prąd, 30 zł gaz, 107 telefon, telewizja oraz Internet 110 zł, na utrzymanie samochodu pozwany potrzebuje kwotę 400 zł na benzynę, we wskazaną kwotę wliczony jest koszt dojazdu do dziecka na spotkania. Koszt dojazdu do pracy, to kwota 200 zł miesięcznie. Wizyty lekarskie raz na trzy miesiące 390 zł, ubezpieczenie kredytu 136,85 zł na rok, ubezpieczenie auta 646 zł na rok, podatek od nieruchomości 63 zł, ubranie, obuwie, środki czystości, chemia gospodarcza, dentysta, około 1.500 zł na rok. Pozwany podniósł, iż faktycznie na utrzymanie syna przeznacza kwotę 550 zł, gdyż 350 zł na alimenty, a pozostała kwota to koszty związane z pobytem syna u niego. Pozwany M. W. nie ma innych dzieci na utrzymaniu poza A.. Nie pozostaje również w żadnym związku formalnym jak i nieformalnym. Kontaktuje się z synem zgodnie z orzeczeniem, z uwagi na swój stan zdrowia 2-krotnie nie mógł spotkać się z synem. Sąd zważył, iż powództwo jest tylko częściowo zasadne i znajduje oparcie w treści art. 138 krio. Od uprzednio ustalonych alimentów dla powoda A. W. upłynęło 5 lat. Sąd uznał, iż jest to długi okres czasu, w którym nastąpiła istotna zmiana stosunków, o której mowa w powyższym artykule wyrażająca się po stronie powoda wzrostem kosztów jego utrzymania związanych - przede wszystkim - z rozwojem, rozpoczęciem nauki w szkole podstawowej, koniecznością ponoszenia wyższych kosztów utrzymania związanych, między innymi, z wyżywieniem, zakupem pomocy naukowych, treningami piłki nożnej, basenem. M. W. w dacie ostatniego ustalenia alimentów zarabiał ok. 1.888,24 zł netto, natomiast obecnie jak wynika z dokumentów przekazanych przez pozwanego, zmienił on pracę z powodu choroby nowotworowej i obecnie zarabia 1.600 zł miesięcznie, w utrzymaniu pomagają mu rodzice. Stan zdrowia pozwanego - od daty ostatniego ustalenia alimentów - pogorszyła się, chorował na nowotwór złośliwy. Pozwany nie posiada orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, okresowo był niezdolny do podjęcia pracy. Należy podkreślić, że możliwości to nie faktyczne uzyskiwane dochody, ale takie jakie przy dołożeniu należytej staranności możliwe są do uzyskania przez zobowiązanego. Zdaniem Sądu wprawdzie na obecną chwilę pozwany deklaruje dochody w kwocie 1.600 złotych, to jednak jego możliwości zarobkowe mogą być wyższe. Zakres świadczeń alimentacyjnych wyznaczają z jednej strony usprawiedliwione potrzeby uprawnionego, z drugiej zaś możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego. Współzależność między tymi czynnikami wyraża się w tym, że usprawiedliwione potrzeby uprawnionego powinny być zaspokojone w takim zakresie, w jakim pozwalają na to możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego. Porównanie tych wartości umożliwia ustalenie, czy i w jakim zakresie potrzeby uprawnionego mogą być zaspokojone przez zobowiązanego. Niewątpliwie, od daty ostatniego ustalenia alimentów, znacząco wzrosły koszty utrzymania A. W. i nie jest on w stanie utrzymać się samodzielnie, wymaga pomocy rodziców. Uwzględniając powyższe okoliczności w ocenie Sądu usprawiedliwione potrzeby małoletniego powoda zamykają się w kwocie ok. 1.100 złotych miesięcznie. Niewątpliwie bowiem, pięcioletni okres czasu od zasądzenia alimentów potrzeby powoda, poziom cen, inflacja uzasadniają i uprawdopodabniają żądanie podwyższenia alimentów. Sąd Rejonowy w pełni podziela pogląd Sądu Najwyższego, wyrażony w orzeczeniu z dnia 1 czerwca 1965 r. (I CZ 135/64, niepubl.), że: różnica wieku dzieci spowodowana upływom czasu od daty orzeczenia określającego wysokość renty alimentacyjnej, sama przez się uzasadnia wzrost potrzeb związany z uczęszczaniem do szkoły, pobieraniem dodatkowych lekcji itp. co z kolei pociąga za sobą konieczność ponoszenia zwiększonych wydatków”. Rodzice nie mogą uchylić się od obowiązku alimentacyjnego na tej podstawie, że wykonywanie tego obowiązku stanowiłoby dla nich nadmierny ciężar. Są obowiązani podzielić się z dzieckiem nawet najmniejszymi dochodami. W szczególnych przypadkach, gdy sytuacja dziecka tego wymaga, rodzice mają obowiązek wyzbywania się posiadanego majątku bądź jego niektórych składników, aby w ten sposób podołać ciążącemu na nich obowiązkowi alimentacyjnemu. Samo żądanie podwyższenia alimentów nie jest niczym innym w swej istocie, jak domaganiem się pewnego świadczenia dodatkowego w stosunku do tego, które już wynika z wyroku poprzedniego, to świadczenie dodatkowa musi podlegać tym samym regułom, co świadczenie pierwotne. Wysokość alimentów ustalona w wyroku poprzednim zaspokajała większość potrzeb uprawnionego w dostatecznych rozmiarach. Jednakże zaistniałe zmiany po stronie małoletniego powoda - związane głównie z kształceniem w szkole podstawowej, treningami, i zwiększonymi kosztami utrzymania - uzasadniają podwyższenie alimentów od pozwanego w- sposób wskazany w pkt 1 sentencji wyroku. Pozostałą część kosztów utrzymania powoda powinna zaspokoić jego matka, która jak dotychczas w sposób należyty wywiązuje się ze swojego obowiązku alimentacyjnego na rzecz syna. Alimenty zasądzone od pozwanego na rzecz powoda stanowią połowię przyjętych przez Sąd kosztów jego utrzymania - Sąd ma na uwadze, że rodzice A. W. powinni w porównywalnym zakresie ponosić koszty utrzymania syna. Matka powoda obecnie przebywa na zasiłku macierzyńskimi uzyskuje 1.500 zł a pozwany obecnie uzyskuje 1.600 złotych. Sąd ma na uwadze, iż pozwany choruje, dlatego podwyższenie alimentów do kwoty po 700 zł miesięcznie mogłoby nastręczać pozwanemu trudności, przynajmniej dopóki jego stan zdrowia się nie ustabilizuje. Powód jest młodym człowiekiem i wymaga pieczy oraz nadzoru ze strony rodziców w związku z powyższym- zdaniem Sądu I instancji - pozwany winien partycypować w kosztach utrzymania syna. Sąd powództwo w pozostałym zakresie jako zbyt wygórowane i nieodpowiadające przesłankom z art. 138 krio oddalił. O rygorze natychmiastowej wykonalności Sąd orzekł na podstawie art. 333 § 1 pkt 1 k.p.c. Na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd zaś nie obciążył pozwanego kosztami postępowania od uwzględnionej części powództwa mając na uwadze dość trudną obecnie sytuację materialną pozwanego przedstawionej w treści mniejszego uzasadnienia oraz zobowiązanie alimentacyjne, które Sąd podwyższył rozpoznając sprawę. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Powyższy wyrok zaskarżyły obie strony. Apelacja powoda skarży orzeczenie w części oddalającej powództwo, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa, które mogły mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.