← Polska

III RC 283/17

Sygn. akt III RC 283/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 stycznia 2018 roku Sąd Rejonowy w Elblągu w III Wydziale Rodzinnym i Nieletnich w następującym składzie : Przewodnicząca : Sędzia Sądu Rejonowego Anna Nowosielska Protokolant : sekr. sąd. Małgorzata Baur po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2018 roku w Elblągu , na rozprawie sprawy z powództwa M. Ż.

(1)przeciwko małoletniemu I. Ż. zastępowanemu przez matkę M. G. o obniżenie alimentów I . umarza postępowanie w zakresie żądania za okres do dnia 30 listopada 2017 roku ; II . oddala powództwo w pozostałej części . Sygn. akt III RC 283/17 UZASADNIENIE W pozwie , wniesionym dnia 17 maja 2017 roku , powód M. Ż.
(1)domagał się obniżenia alimentów na rzecz małoletniego pozwanego I. Ż. reprezentowanego przez matkę M. G. z kwoty 1.500 złotych miesięcznie do kwoty po 600 zł miesięcznie począwszy od czerwca 2017 roku. W uzasadnieniu wskazał, że od chwili zasądzenia alimentów w poprzedniej wysokości po jego stronie nastąpiły zmiany, pozwalające na korektę wysokości świadczenia. Zmniejszył się dochód z prowadzonej przez powoda działalności gospodarczej, zwiększyły się koszty tej działalności i koszty własne. Obecnie firma znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Pomimo posiadanego orzeczenia o niepełnosprawności w związku ze schorzeniami kręgosłupa aktualnie wykonuje prace fizyczne w firmie, ponieważ nie zatrudnia pracowników. To zmniejszyło jego dochody i ograniczyło jego możliwości zarobkowe. Nadto powód po pierwszym i po drugim rozwodzie musiał kupić na raty wyposażenie do domu. Powód poza małoletnim pozwanym, ma też na utrzymaniu dwudziestoletnią córkę M. Ż.
(2). Podkreślił, iż spotyka się z synem I. dwa razy w tygodniu we wtorki i czwartki oraz w niektóre dni w weekendy. Wówczas zaspokaja wszystkie potrzeby małoletniego pozwanego, spędza z nim przyjemnościowo czas i kupuje jemu prezenty. W piśmie procesowym , stanowiącym odpowiedź na pozew przedstawicielka ustawowa małoletniego pozwanego – M. G. – domagała się oddalenia żądania w całości . W uzasadnieniu podnosiła , że powód nie wykazał , aby jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu , aby jego możliwości zarobkowe uległy znacznemu pogorszeniu . Podniosła , że już w dacie ustalania dotychczasowych alimentów na rzecz syna powód posiadał szereg zobowiązań kredytowych , zaś zaciąganie nowych , zwłaszcza w 2016 roku , nie może odbywać się z pokrzywdzeniem małoletniego pozwanego . Nadto powód nie podjął kroków w kierunku zrestrukturyzowania posiadanych kredytów z wydłużeniem okresu ich spłaty a wywiódł żądanie . Argumentowała , że firma powoda rozwija się , co znalazło odzwierciedlenie na stronie internetowej . Poza tym , konkubina powoda i jej synowie powinni również uczestniczyć w kosztach utrzymania domu , w którym zamieszkują . Również nie powinny być brane pod uwagę koszty utrzymania 3 lub 4 samochodów powoda , bowiem są one wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej . Wskazała , że koszty utrzymania pozwanego oscylują w kwotach po około 2200 złotych miesięcznie , z czego powód pokrywa około 70 % , co jest uzasadnione także ilością czasu poświęcanego dziecku na osobistą opiekę – średnio 2 razy w tygodniu przez kilka godzin . Argumentowała , że jej dochody wynoszą około 2000 złotych miesięcznie , z czego na swoje utrzymanie przeznacza kwoty po 1350 złotych miesięcznie , zaś z pozostałej kwoty musi utrzymać małoletniego pozwanego . Na rozprawie dnia 08 listopada 2017 roku M. Ż.
(1)zmodyfikował żądanie odnośnie terminu, od którego żąda obniżenia alimentów. Wniósł o obniżenie alimentów poczynając od dnia 01 grudnia 2017 roku, natomiast w pozostałym zakresie cofnął pozew. Przedstawicielka ustawowa małoletniego pozwanego I. M. G. - na w/w rozprawie wyraziła zgodę na cofnięcie pozwu, a w pozostałym zakresie wniosła o oddalenie powództwa. Sąd ustalił , co następuje : Powód związek małżeński z M. G. z domu G. zawarł w dniu 12 marca 2011 roku. Z tego związku stronom urodził się dnia (...) syn I. Ż.. Było to drugie małżeństwo powoda . Pierwsze – zawarte z W. Ż. - zostało rozwiązane przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 29 października 2009 roku w sprawie o sygn. akt VC 1133/09 . Z tego małżeństwa powód ma córkę M. Ż.
(2), urodzoną dnia (...) . Wyrokiem Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 23 czerwca 2015 roku w sprawie o sygn. akt VC 438/15 rozwiązano przez rozwód związek małżeński M. Ż.
(3)i M. Ż.
(1). Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim I. Ż. powierzono obojgu rodzicom ustalając miejsce zamieszkania dziecka przy matce. Kosztami utrzymania małoletniego I. Ż. obciążono oboje rodziców i zasądzono od powoda M. Ż.
(1)na rzecz małoletniego syna I. Ż. alimenty w kwotach po 1.500 złotych miesięcznie, płatne do rąk pozwanej M. Ż.
(3)do dnia 10 każdego miesiąca, wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w terminie płatności każdej z rat. W tamtym czasie strony nie zamieszkiwały razem od 20 marca 2015 roku , M. Ż.
(3)wyprowadziła się od powoda razem z synem I. . Powód M. Ż.
(1)liczył 43 lata. Był przedsiębiorcą. Prowadził działalność gospodarczą – firmę (...), z której uzyskiwał średni dochód w wysokości około 9.000 złotych miesięcznie. Zatrudniał jednego pracownika. Mieszkał samodzielnie w E. przy ulicy (...), gdzie także prowadził działalność gospodarczą . Opłaty mieszkaniowe określił na kwoty po około 500 zł - 600 zł miesięcznie. Ponadto uiszczał raty zobowiązań kredytowych w następujących kwotach miesięcznych: 3.000zł – na zakup domu, 1.000zł – na samochód oraz drobne kredyty za zakup mebli. Poza małoletnim synem, miał na utrzymaniu córkę z pierwszego małżeństwa, będącą w klasie maturalnej, na którą płacił alimenty po 1.000 zł miesięcznie. Z kolei M. Ż.
(3)liczyła 35 lat. Miała wyższe wykształcenie. Po urlopie macierzyńskim i rodzicielskim pracowała w Jednostce Wojskowej (...) przy ulicy (...) w E. na stanowisku instruktora. Otrzymywała wynagrodzenie w wysokości 1.500 złotych netto miesięcznie. Od marca 2015 roku mieszkała wraz z synem w dwupokojowym własnościowym mieszkaniu w E. przy ulicy (...). Zakup tego mieszkania został częściowo sfinansowany z kredytu zaciągniętego przez M. Ż.
(3), którego miesięczna rata wynosiła 500 zł. Dodatkowo kwotę 100.000 zł matka małoletniego I. otrzymała w dniu 19 lutego 2015 roku w formie umowy darowizny przeznaczonej na zakup mieszkania od M. Ż.
(1). M. Ż.
(3)nie miała zaległości w opłatach za mieszkanie, które wynosiły około 800 zł miesięcznie. Małoletni I., który miał piętnaście miesięcy, dzielił pokój z mamą. Miał alergię na mleko. Był karmiony mlekiem modyfikowanym. Miał wykonane badania i szczepienia stosownie do wieku. Był pampersowany, ząbkował, jeszcze nie chodził. Małoletni miał kontakt z ojcem w miejscu zamieszkania jego matki i w jej obecności. M. Ż.
(3)po rozwodzie, powróciła do nazwiska rodowego. Obecnie nosi nazwisko (...). Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2017 roku wydanym przez Sąd Rejonowy w Elblągu w sprawie o sygn. akt RC 792/16 , zasądzono od M. Ż.
(1)na rzecz M. Ż.
(2), poczynając od dnia 30 grudnia 2016 roku, alimenty w podwyższonej wysokości po 1.800 złotych miesięcznie. M. Ż.
(1)od powyższego wyroku wniósł apelację. Sąd Okręgowy w Elblągu wyrokiem z dnia 23 listopada 2017 roku , wydanym w sprawie o sygn. akt V Ca 172/17 , zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób , że w miejsce podwyższonych alimentów w kwocie po 1.800 złotych miesięcznie zasądził od M. Ż.
(1)na rzecz M. Ż.
(2)alimenty w podwyższonej wysokości po 1.500 złotych miesięcznie. Obecnie M. Ż.
(1)liczy 45 lat. Miał orzeczony lekki stopień niepełnosprawności do 31 października 2017 roku. Był osobą niepełnosprawną od 27-go roku życia. Nieprzerwanie prowadzi tą samą działalność gospodarczą. Zamierzał otworzyć filię swojego przedsiębiorstwa we W.. Aktualnie otrzymuje zlecenia od kuzyna, z których uzyskuje dodatkowo średnio dochód w wysokości 1.500 zł miesięcznie. Według zeznania PIT-36L o osiągniętych dochodach za 2015 rok osiągnął dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej , po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne , w kwocie 240.969,43zł, co stanowi kwotę 20.080,78 zł miesięcznie. Ponadto w 2015 roku , zgodnie z zeznaniem PIT-37 , uzyskał dodatkowy dochód z innych źródeł w kwocie 5.497,92zł, co stanowi kwotę 458,16zł miesięcznie. Według zeznania PIT-36L o osiągniętych dochodach za 2016 rok, powód osiągnął dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej, po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne, w kwocie 220.500,91 zł , co stanowi kwotę 18.375,07 zł miesięcznie. Ponadto w 2016 roku, zgodnie z zeznaniem PIT-37, uzyskał też dochód z innych źródeł w kwocie 769,50zł, co stanowi kwotę 64,12 zł miesięcznie . Powód nie regulował należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 rok. Miał zaległości z tego tytułu na kwotę 38.918 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 196 zł. We wcześniejszych latach podatkowych, też w czasie trwania jego drugiego małżeństwa, zdarzało się , że miał zaległości w tym podatku, lecz nie za cały rok podatkowy, ale za kilka miesięcy. Aktualnie podatek dochodowy od osób fizycznych płaci na bieżąco. Naczelnik Urzędu Skarbowego w E. decyzją z dnia 23 czerwca 2017 roku Nr (...)- (...). (...).69.2017, po rozpatrzeniu wniosku M. Ż.
(1)z dnia 25 maja 2017 roku, rozłożył zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 rok wraz z odsetkami za zwłokę, w ramach pomocy dla przedsiębiorców (pomoc de minimis), na 10 rat. W uzasadnienia decyzji organu podatkowego wynika, że powód ubiegając się o powyższą pomoc złożył informacje na formularzu, w którym podał następujące dane: działalność prowadzi od 01 maja 2001 roku, jest mikroprzedsiębiorcą, nie odnotowuje rosnących strat, obroty firmy nie maleją, nie zwiększyła się suma zadłużenia oraz nie ma trudności w zakresie płynności finansowej. Zatrudnia on jednego pracownika, posiada środki trwałe o łącznej wartości bieżącej 122.325,88 zł, a po odliczeniu niezbędnych wydatków związanych z codzienną egzystencją i spłatą rat kredytowych pozostaje jemu miesięcznie do dyspozycji kwota 7.342,39 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego w E. zaznaczył, iż M. Ż.
(1)pomimo uzyskiwanego dochodu nie zabezpieczył środków na zapłatę podatku. Dodatkowo organ podatkowy poinformował, że choć powstanie zobowiązania podatkowego objętego wnioskiem powoda nie miało charakteru zdarzeń losowych, to będzie akceptowalnym z punktu widzenia społecznego udzielenie pomocy w formie rozłożenia na raty zaległego zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę. Taka forma ulgi podatkowej nie zwalnia całkowicie podatnika z obowiązku zapłaty zaległości podatkowej, a jedynie ułatwia wykonanie tego obowiązku. Z przedłożonej ewidencji przychodów za 2017 rok M. Ż.
(1)wynika, iż w miesiącach od stycznia do września 2017 roku uzyskał ogółem przychód opodatkowany stawką 3% i 8,5% w kwocie 312.831,56 zł. M. Ż.
(1)nadal mieszka w E. w domu, w którym także prowadzi działalność gospodarczą o powierzchni 350 m 2 , składającym się z sześciu izb (50 m 2 domu jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej) wraz z konkubiną M. S.
(1)i jej synami mającymi 22 lata i 15 lat. Konkubina pracowała na stanowisku sekretarki w szkole podstawowej , następnie pobierała zasiłek rehabilitacyjny w wysokości około 1.100 zł miesięcznie , zaś obecnie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku. Otrzymuje zasiłek w wysokości 900 zł. Dodatkowo pomaga M. Ż.
(1)w prowadzeniu firmy. Starszy syn konkubiny M. S.
(2)uprzednio pracował za wynagrodzeniem w wysokości 1.500 zł miesięcznie , zaś obecnie jest zatrudniony u powoda w ramach projektu unijnego (powód faktycznie nie ponosi kosztów jego wynagrodzenia) . Od czterech miesięcy M. S.
(2)dokłada się do opłat mieszkaniowych i wyżywienia w kwocie 500 zł miesięcznie . Młodszy syn konkubiny ma 17 lat, uczęszcza do liceum. Konkubina otrzymuje na niego alimenty w kwotach po 300 zł miesięcznie . M. Ż.
(1)prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z M. S.
(1), ponosi opłaty związane z utrzymaniem domu. Miesięczne koszty utrzymania określił na łączną kwotę 15.386,91 zł , w tym na raty kredytów w łącznej kwocie 7329,56 zł miesięcznie , na które składają się następujące kwoty : 2.600zł - na spłatę domu i mieszkania dla pierwszej żony , 850 zł - na remont domu i elewacji , 989,56 zł - na remont domu , 2.000zł - na zakup mieszkania przedstawicielki ustawowej małoletniego pozwanego , 245zł - na zakup telewizora , 645zł na remont domu . Ponadto do września 2017 spłacał pożyczkę w kwocie po 216 złotych miesięcznie , zaciągniętą przez M. G. w jej zakładzie pracy na remont domu . Utrzymanie domu powód określił na kwoty po 940,34 zł miesięcznie , w tym na : energię elektryczną – 220 złotych , wodę – 100 złotych , ubezpieczenie domu – 24 złotych , ochronę domu – 60 złotych , opłatę za użytkowanie wieczyste – 140,67 złotych , podatek od nieruchomości – 180,67 złotych , abonament telewizyjny – 35 złotych , usługi asenizacyjne – 180 złotych . Z tytułu utrzymania samochodów , powód wskazał , że miesięcznie wydatkuje kwoty po 1393,01 zł , w tym na : ubezpieczenie – 559,67 złotych , paliwo – 800 złotych , przeglądy – 33,34 złotych . Wskazał , że na naprawę samochodu , który uległ stłuczce w 2016 roku przeznacza kwoty po 1000 złotych miesięcznie , naprawa jest odłożona w czasie z powodu braku pieniędzy . Nadto powód wskazał , że wydatkuje na żywność, odzież i środki higieny – 1.500zł miesięcznie , ubezpieczenie na życie – 128zł, ubezpieczenie typy P – 60zł , prywatne wizyty lekarskie- 150 złotych , utrzymanie psa – 50 złotych , leki alergiczne – 20 złotych i rozwój osobisty (prasa , książki) – 100 złotych . M. Ż.
(1)jest właścicielem następujących pojazdów : J. G. C. , rok produkcji 2005 , P. (...) , rok produkcji 2012 , zakupionego w leasingu z opcją wykupu, która zakończyła się w 2017 roku , został on wykreślony z ewidencji środków trwałych z powodu zniszczenia (pozwany otrzymał kwotę około 10 000 złotych z tytułu rozliczenia z leasingodawcą) , P. (...) , rok produkcji 2014 lub 2015 , zakupionego w leasingu z opcją wykupu i użytkowanego przez jego ojca , który również opłaca raty leasingu (wliczane do kosztów działalności gospodarczej pozwanego) . Powód opłaca koszty ubezpieczenia wszystkich wymienionych pojazdów . Samochód marki C. (...) , rok produkcji 2001 , który był ujęty w ewidencji środków trwałych firmy powoda , został sprzedany za kwotę 100 złotych . M. Ż.
(1)ma kontakt z synem I. Ż. średnio dwa raty w tygodniu przez 3-4 godziny bez noclegów. Z kolei małoletni pozwany I. Ż. liczy trzy lata. Nadal zamieszkuje wraz z matką M. G. w dwupokojowym lokalu własnościowym . Aktualnie uczęszcza do przedszkola, za które opłaty wynoszą po około 200 zł miesięcznie opłaty stałej oraz średnio po 50 złotych miesięcznie z tytułu opłat dodatkowych za ubezpieczenie , wycieczki , artykuły higieniczne , zdjęcia , uroczystości , wyprawkę (około 600 złotych rocznie) . Od października 2017 roku chodzi na dodatkowe zajęcia z języka angielskiego i na treningi piłki nożnej. Miesięczna opłata za zajęcia z angielskiego wynosi 160 zł miesięcznie (przez osiem miesięcy w roku). Natomiast opłata za zajęcia sportowe wynosi 130 zł miesięcznie (zajęcia od połowy października 2017 roku małoletni ma zawieszone z powodu choroby). M. G. dokonała ostatniej wpłaty za zajęcia sportowe w październiku 2017 roku. Małoletni I. często się przeziębia , ma problemy skórne w związku z czym ma zalecone emolienty, także na receptę . Przyjmuje leki. Jest pod opieką lekarza pediatry raz na trzy miesiące w ramach wizyt prywatnych. Koszt jednej wizyty wynosi 50 zł , zaś koszty związane z opieką zdrowotną łącznie jego matka oszacowała na kwoty po 180 złotych miesięcznie . Wydatki związane z wyżywieniem dziecka (poza przedszkolem) oceniła na kwoty po 200 złotych miesięcznie , związane z udziałem małoletniego w opłatach mieszkaniowych (czynsz , energia elektryczna , TV , telefon , internet) – na kwoty po 350 złotych miesięcznie , wydatki na odzież i obuwie – 220 złotych miesięcznie (2600 złotych rocznie) , kosmetyki , urodę i pielęgnację na 80 złotych miesięcznie , środki czystości – 30 złotych miesięcznie , akcesoria codziennego użytku – 30 złotych miesięcznie , wakacje , ferie , uczestnictwo w uroczystościach okolicznościowych – 250 złotych miesięcznie (3000 złotych rocznie) , bieliznę pościelową – 30 złotych miesięcznie (360 złotych rocznie) . M. G. wozi syna do przedszkola samochodem otrzymanym od ojca dziecka (zakupionym za kwotę 4000 złotych) , który formalnie jest zarejestrowany na matkę M. G. ze względu na zniżki ubezpieczeniowe . Z tytułu dowożenia syn samochodem ponosi koszty rzędu 150 złotych miesięcznie . Na koszty utrzymania małoletniego pozwanego wskazano także zakupy co 3 lata roweru , hulajnogi , fotelika na rower i do samochodu , rolek , piłek , artykułów sportowych w wysokości po 100 złotych miesięcznie , oraz remont co 3 lata pokoju dziecka , umeblowanie , wyposażenie , także innych urządzeń RTV i AGD , z których korzysta , w kwotach po 150 złotych miesięcznie . Matka małoletniego pozwanego wskazała, iż opłaca dziecku polisę na życie. Łącznie miesięcznie koszty utrzymania dziecka określiła na kwotę 2.195 zł. M. G. nie zmieniła miejsca zatrudnienia i stanowiska pracy. Obecnie otrzymuje wynagrodzenie w kwocie średnio po około 1547 zł netto miesięcznie z uwzględnieniem dodatkowego wynagrodzenia rocznego i świadczenia z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych . Ponosi opłaty związane z utrzymaniem mieszkania w kwotach po 670 złotych miesięcznie , nadto spłaca kredyt zaciągnięty na zakup telefonu w kwotach po 56 złotych miesięcznie , z tytułu ubezpieczenia i przeglądu samochodu – kwoty po 83,33 złotych miesięcznie (1000 złotych rocznie) , z tytułu ubezpieczenia i podatku za mieszkanie – kwoty po 20 złotych miesięcznie (220 złotych rocznie) . M. G. otrzymała od siostry powoda mieszkającej w Stanach Zjednoczonych dwukrotnie paczki z zabawkami i odzieżą dla małoletniego I. . (dowód : spisy kosztów utrzymania, informacje, zaświadczenia, umowy , faktury , k. 3-7, 28- 64, 67-73, 80-88, zeznania przedstawicielki ustawowej małoletniego pozwanego I. M. A. G.: protokół z rozprawy z dnia 19 stycznia 2018 roku , zapisany na płycie umieszczonej w kopercie na k.98 w czasie 00:18:29 – 00:29:28 , 00:32:14 – 00:32:51 , protokół skrócony k.96 , w zw. z protokołem z rozprawy z dnia 08 listopada 2017 roku , zapisanym na płycie umieszczonej w kopercie na k. 78 w czasie 00:29:41 - 00:45:36, protokół skrócony k. 76 , zeznania powoda M. Ż.
(1): protokół z rozprawy z dnia 19 stycznia 2018 roku , zapisany na płycie umieszczonej w kopercie na k.98 w czasie 00:06:02 – 00:18:29 , 00:29:28 – 00:32:14 , 00:32:51 – 00:33:01 , 00:34:01 – 00:35:44 , protokół skrócony k.95 – 97 w zw. z protokołem z rozprawy z dnia 08 listopada 2017 roku , zapisanym na płycie umieszczonej w kopercie na k. 78 w czasie 00:06:58-00:29:40, 00:47:31 – 00:49:05 , protokół skrócony k. 75-77 , dokumenty zgromadzone w aktach spraw : Sądu Okręgowego w Elblągu o sygn. VC 438/15 i Sądu Rejonowego w Elblągu o sygn. III RC 792/16) Sąd zważył , co następuje : Dokonując ustaleń faktycznych, Sąd oparł się na zebranych w sprawie dokumentach w postaci informacji, zaświadczeń, umów, faktur - ich autentyczność nie budziła bowiem wątpliwości, nie była także kwestionowana przez żadną ze stron . Ponadto Sąd oparł się na spisach kosztów utrzymania , zeznaniach powoda M. Ż.
(1)i przedstawicielki ustawowej małoletniego pozwanego M. G. , które uznał za wiarygodne z uwagi na korelację z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie . Nadto oparł się na dokumentach zgromadzonych w aktach Sądu Okręgowego w Elblągu o sygn. VC 438/15 i Sądu Rejonowego w Elblągu o sygn. III RC 792/16 . Sąd oddalił wnioski dowodowe powoda zgłoszone na rozprawie w dniu 19 stycznia 2018 roku o udokumentowanie wydatków małoletniego pozwanego , w trybie przepisu art. 217 § 2 i 3 k.p.c., jako spóźnione , które zmierzały do przedłużenia postępowania. Przedmiotem rozpoznania przedmiotowej sprawy była zasadność zmiany wysokości alimentów obciążających powoda względem pozwanego , na którą , zgodnie z dyspozycją przepisu art. 138 krio ma wpływ zmiana stosunków . Dla stwierdzenia, czy nastąpiła zmiana stosunków, należy brać pod uwagę, czy istniejące warunki i okoliczności – na tle sytuacji ogólnej – mają charakter trwały, dotyczą okoliczności zasadniczych, ilościowo znacznych i wyczerpują te przesłanki, które w istotny sposób wpływają na istnienie czy zakres obowiązku alimentacyjnego. Zmiana orzeczenia dopuszczalna jest tylko w razie zmiany stosunków powstałych po jego wydaniu. Obniżenie alimentów uzasadnia zmniejszenie się potrzeb uprawnionego lub pogorszenie sytuacji majątkowej i materialnej zobowiązanego. Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci wynika z art. 133 § 1 k.r.o. Zgodnie z tym artykułem rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Zakres obowiązku alimentacyjnego zależy z jednej strony od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, z drugiej zaś - od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (art. 135 § 1 k.r.o.). Pojęcia "usprawiedliwione potrzeby" oraz "możliwości zarobkowe i majątkowe" zostały szczegółowo omówione w uchwale Pełnego Składu Izby Cywilnej i Administracyjnej Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1987 r. (M.P. z 1988 r. Nr 6, poz. 60). W uchwale tej stwierdzono między innymi: "Pojęcia usprawiedliwionych potrzeb nie można jednoznacznie zdefiniować, ponieważ nie ma jednego stałego kryterium odniesienia. Rodzaj i rozmiar tych potrzeb jest uzależniony od cech osoby uprawnionej oraz od splotu okoliczności natury społecznej i gospodarczej, w których osoba uprawniona się znajduje. Nie jest możliwe ustalenie katalogu usprawiedliwionych potrzeb podlegających zaspokojeniu w ramach obowiązku alimentacyjnego i odróżnienie ich od tych, które jako objaw zbytku lub z innych przyczyn nie powinny być uwzględnione. W każdym razie zakres obowiązku alimentacyjnego wyznaczać będą poszczególne sytuacje uprawnionego i zobowiązanego, konkretne warunki społeczno-ekonomiczne oraz cele i funkcje obowiązku alimentacyjnego. Dopiero na tym tle będzie można określić potrzeby życiowe - materialne i intelektualne uprawnionego. Zakres potrzeb dziecka, które powinny być przez rodziców zaspokojone, wyznacza treść art. 96 k.r.o., według którego rodzice obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie - odpowiednio do jego uzdolnień - do pracy dla dobra społeczeństwa. Stosownie do tej dyrektywy rodzice w zależności od swych możliwości są obowiązani zapewnić dziecku środki do zaspokojenia zarówno jego potrzeb fizycznych (wyżywienia, mieszkania, odzieży, higieny osobistej, leczenia w razie choroby), jak i duchowych (kulturalnych), także środki wychowania (kształcenia ogólnego, zawodowego) według zdolności, dostarczania rozrywek i wypoczynku. Przy ocenie, które z potrzeb uprawnionego powinny być uznane za potrzeby usprawiedliwione, należy zawsze z jednej strony brać pod uwagę możliwości zobowiązanego, z drugiej zaś zakres i rodzaj potrzeb. Pojęcie usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz pojęcie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego, pozostają we wzajemnej zależności i obie te przesłanki wzajemnie na siebie rzutują, w szczególności przy ustalaniu wysokości alimentów przez Sąd. Odmienny pogląd pozostawałby w sprzeczności z zasadą równej stopy życiowej dzieci i rodziców, obowiązującej także w sprawach alimentacyjnych. Przez usprawiedliwione potrzeby uprawnionego rozumieć należy potrzeby, których zaspokojenie zapewni mu - odpowiedni do jego wieku i uzdolnień - prawidłowy rozwój fizyczny i duchowy. Możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego określają zarobki i dochody, jakie uzyskiwałby przy pełnym wykorzystaniu swych sił fizycznych i zdolności umysłowych, nie zaś rzeczywiste zarobki i dochody. Zasadą jest, że dzieci mają prawo do równej stopy życiowej z rodzicami. Istota tej zasady sprowadza się do zbliżonego z rodzicami zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb dziecka. Rodzice muszą więc podzielić się z dzieckiem nawet najmniejszymi dochodami i nie mogą uchylać się od obowiązku alimentacyjnego na rzecz dziecka tylko na tej podstawie, że wykonanie obowiązku alimentacyjnego stanowiłoby dla nich nadmierny ciężar. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostawało to, że małoletni pozwany nie posiada własnego majątku, zatem nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie i w tym zakresie zasadne jest finansowanie jego potrzeb przez rodziców. Dotychczas – do rozstania się stron - potrzeby te zaspokajali oboje rodzice, żyjąc wspólnie w domu w E. przy ulicy (...). Natomiast od czasu ustalenia poprzedniego zakresu obowiązku alimentacyjnego wobec pozwanego I. Ż. do czasu , od którego domagano się jego korekty , minął okres około dwóch lat. Zdaniem Sądu , nie zmieniła się sytuacja stron w sposób istotny , skutkujący korektą dotychczas określonego autorytatywnie obowiązku alimentacyjnego powoda względem małoletniego pozwanego . Niewątpliwie nie zmniejszyły się potrzeby małoletniego pozwanego (który w poprzedniej sprawie liczył około 1 roku) , wręcz przeciwnie - wzrosły, bowiem obecnie uczęszcza do przedszkola , także z uwagi na okres jego intensywnego wzrostu i rozwoju psychofizycznego. Również , wbrew twierdzeniom ojca małoletniego pozwanego , nie zmniejszyły się możliwości majątkowe i zarobkowe powoda , o czym poniżej. Wypada zaakcentować , że małoletni I. liczy 3 lata, jego potrzeby wynikają z konieczności zakupu niezbędnej odzieży, z której wyrasta , odpowiedniego wyżywienia , leków w przypadku choroby, emolientów z uwagi na schorzenia skóry , zabawek, środków czystości oraz dodatkowych zajęć , do których ma prawo . Małoletni często zapada na infekcje dróg oddechowych , co wiąże się z koniecznością zakupu stosownych medykamentów oraz wizyt lekarskich . Zdaniem Sądu , oczekiwanie od matki dziecka , że zapisze się z nim na wizytę w publicznej służbie zdrowia w sytuacji , kiedy powód korzysta z prywatnych wizyt lekarskich , stoi w sprzeczności z zasadą równej stopy życiowej obojga . Nadto oczywistym jest , że poza opłatą stałą za przedszkole , matka musi ponosić koszty ubezpieczenia , organizowanych uroczystości w placówce czy też wycieczek . Dodatkowo zaakcentować wypada , że kiedy syn wyjeżdża z matką w czasie wolnym (nie na kolonie czy obozy – jak wskazywał powód a na wspólne wyjazdy z matką , zorganizowane lub też nie) , na ten cel muszą zostać zaspokojone środki finansowe . Ponadto , poza szczegółowo wyliczonymi przez powoda kosztami dowożenia syna do przedszkola , dziecko jest zawożone również w inne miejsca , na przykład na zakupy , do parku , na spotkanie , do kina , na zajęcia dodatkowe i w związku z tym matka musi również ponosić koszty z tym związane . Ponadto , skoro małoletni pozwany zamieszkuje wspólnie z matką , jego udział w kosztach związanych z eksploatacją mieszkania ma również wymierną kwotę . Bez wątpienia również wydatki długookresowe wchodzą w zakres obowiązku alimentacyjnego obojga rodziców , w tym i powoda , skoro M. Ż.
(1)nie przekazuje ich dziecku . Z tego powodu , wydatki przedstawione przez matkę małoletniego pozwanego uznano , w większości , za usprawiedliwione . Należy zauważyć, że obowiązek łożenia na utrzymanie małoletniego spoczywa na obojgu rodzicach . Małoletni I. nadal zamieszkuje wraz z matką , pozostaje na jej utrzymaniu i pod jej bezpośrednią opieką. Matka spełnia swój obowiązek wobec małoletniego także przez osobistą codzienną dbałość o jego wychowanie, zapewnienie mu odpowiednich warunków mieszkaniowych, do nauki, odpoczynku, zabawy, a także wyżywienia. Udział powoda w sprawowaniu opieki nad dzieckiem jest minimalny, dwa razy w tygodniu przez 3-4 godziny. M. Ż.
(1)od czasu rozstania stron, nie ma ograniczanych kontaktów z synem, jednakże nie angażuje się w ważne uroczystości syna, nie chodzi razem z nim do lekarza . Z kolei sytuacja materialna matki chłopca, w porównaniu z sytuacją z chwili zasądzenia alimentów, uległa nieznacznej poprawie (otrzymuje wynagrodzenie w kwocie po około 1.550 zł netto miesięcznie, a zatem o kwotę 50 zł wyższą w porównaniu do czasu poprzedniej sprawy alimentacyjnej) , natomiast z tej kwoty musi ona zaspokoić także swoje potrzeby , związane z wyżywieniem , leczeniem czy też zakupem odzieży. W ocenie Sądu, sytuacja powoda od czasu poprzedniej sprawy , toczącej się w sprawie alimentów na rzecz małoletniego pozwanego , nie pogorszyła się - M. Ż.
(1)posiada możliwości łożenia na utrzymanie syna I. alimenty w dotychczas ustalonej wysokości , bowiem od kilkunastu lat prowadzi przynoszącą znaczne dochody działalność gospodarczą . Wypada również zauważyć, że decydując się na zaciąganie kredytów , powód w pierwszej kolejności winien był liczyć się z koniecznością alimentowania osób, do których alimentacji jest zobowiązany – w tym małoletniego pozwanego . Zatem konieczność spłat rat kredytów nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że powód nie może świadczyć alimentów lub też że nie może świadczyć alimentów w dotychczasowej wysokości. Zgodnie z treścią uchwały Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 1976 roku (w sprawie o sygn. akt III CZP 46/75, opublikowanej w OSNCP z 1976 roku Nr 9 , poz.184), którą Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni podziela , rodzice w żadnym razie nie mogą uchylić się od obowiązku alimentacyjnego względem dziecka , które nie może utrzymać się samodzielnie tylko na tej podstawie , że wykonywanie obowiązku alimentacyjnego stanowiłoby dla nich nadmierny ciężar. Rodzice muszą więc podzielić się z dzieckiem nawet najmniejszymi dochodami . Godzi się podkreślić, iż dochody powoda są stałe i regularne, wielokrotnie przekraczają dochody matki pozwanego . Jego firma dobrze prosperuje. Nie odnotowuje rosnących strat, obroty firmy nie maleją. Decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w E. stwierdzono , że M. Ż.
(1), po uwzględnieniu niezbędnych wydatków związanych z codzienną egzystencją i spłatą rat kredytowych , ma do swojej dyspozycji kwotę 7.342,39 zł miesięcznie (k. 67-72). Ponadto uzyskuje też dodatkowe dochody z tytułu zleceń od kuzyna w kwocie 1.500 zł średnio miesięcznie (zeznania M. Ż.
(1)k. 76) . Wypada zauważyć , że przychody firmy powoda wynoszą ponad 300 000 złotych rocznie , zaś do kosztów ich uzyskania pozwany zalicza na przykład opłacane przez jego ojca raty leasingowe samochodu , co realnie powiększa jego „dochody” . Należy również zaakcentować , że powód obecnie pozostaje w nieformalnym związku z M. S.
(1)i jej dwojgiem dzieci, z którymi prowadzą wspólne gospodarstwo domowe . Zatem koszty przez niego przedstawione z tytułu utrzymania domu powinny być w rzeczywistości niższe , bowiem powinni w nich partycypować konkubina wraz z dziećmi . Decyzja powoda co do alimentowania konkubiny (M. Ż.
(1)zeznawał , że kobieta ta nie przyczynia się finansowo do kosztów utrzymania gospodarstwa domowego z uwagi na znikome dochody) nie może wpływać na wysokość alimentowania syna , wobec którego obowiązek wypływa z przepisów prawa . Zdaniem Sądu , M. Ż.
(1)posiada możliwości alimentowania syna I. w zasądzonej uprzednio wysokości po 1.500 zł miesięcznie, tym bardziej, iż tożsamą kwotę wydatkuje miesięcznie na własne utrzymanie: na żywność, ubranie i środki czystości (k. 3v). Powyższe jest zatem zgodne z zasadą równiej stopy życiowej rodziców i dzieci . Wypada wskazać , że powód powoływał się na proporcje w wysokości świadczeń dla 3 letniego pozwanego i 20 letniej jego starszej córki – M. , natomiast umknęło uwadze M. Ż.
(1), że te same zasady proporcjonalności obowiązywały przy ustalaniu zakresu jego obowiązku alimentacyjnego względem pozwanego przy wyroku rozwodowym (i określanych wówczas jego dochodach na kwoty po 9000 złotych miesięcznie) a mimo tego powód z powyższym się zgadzał , sam domagając się zasądzenia świadczeń w kwotach po 1500 złotych miesięcznie . Poza tym , powoływanie się na wyniki raportów Centrum im. A. S. czy badań Biura (...) , zdaje się nie mieć realnego przełożenia na niniejszą sprawę , bowiem dotyczy uśrednionych wyników a nie konkretnej sprawy (przy uśrednieniu , dochody rodziców również nie wynoszą po ponad 15 000 złotych miesięcznie a znacznie mniej) . W ocenie Sądu , nie nastąpiła taka zmiana stosunków, która uzasadniałaby obniżenie alimentów zasądzonych na rzecz małoletniego pozwanego, na co wskazuje porównanie sytuacji stron, potrzeb dziecka i możliwości dochodowych i majątkowych rodziców , co skutkowało - na podstawie przepisów art. 138 k.r.o., art. 133 § 1 k.r.o. i art. 135 § 1 i 2 k.r.o. oddaleniem żądania (punkt II wyroku) . Ponieważ powód cofnął pozew za okres od dnia wywiedzenia powództwa do dnia 30 listopada 2017 roku, zaś małoletni pozwany, reprezentowany przez matkę, wyraził zgodę na powyższą czynność procesową i powyższe czynności dyspozytywne stron - w ocenie Sądu - nie były sprzeczne z prawem , zasadami współżycia społecznego ani nie zmierzały do obejścia prawa , na podstawie przepisu art. 203 kpc w zw. z art. 355 kpc , w tym zakresie umorzono postępowanie (punkt I rozstrzygnięcia).

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.