OWU rozliczenia z tego tytułu odbywały się w okresach rozliczeniowych, w oparciu o dokument rozliczeniowy wystawiany na podstawie danych pomiarowych przekazanych sprzedawcy przez (...), zaś odczyty układu pomiarowego dokonywane były przez przedstawicieli (...). W konsekwencji powódka wskazała, że po otrzymaniu danych od (...) wystawiała pozwanej faktury VAT rozliczające prognozy, które obejmują okres w którym faktury VAT wystawiane były na podstawie odczytów prognozowanych do uzyskania odczytów rzeczywistych ilości zużytej energii elektrycznej. W piśmie z dnia 5 lipca 2017 roku strony podtrzymały swoje stanowisko w sprawie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 2 września 2013 roku (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (działając jako odbiorca) zawarła z (...) spółką akcyjną w G. (jako sprzedawcą) umowę sprzedaży energii elektrycznej nr (...). Przedmiotem umowy była sprzedaż energii elektrycznej na potrzeby odbiorcy. Szczegółowe warunki wykonywania umowy, prawa i obowiązki stron raz warunki rozliczeń zawierać miał między innymi regulamin oferty sprzedawcy, cennik energii elektrycznej dla przedsiębiorstw oraz Warunki Umowy Sprzedaży (...) Elektrycznej.
2 umowy rozliczenia za sprzedaną energie odbywają się
okresami rozliczeniowymi w których dystrybutor przekazuje dane pomiarowe do sprzedawcy. Należności za sprzedaną energie elektryczną regulowane miały być w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty wystawienia faktury VAT lub udostępnienia jej w formie elektronicznej. W świetle § 4 sprzedawca zobowiązuje się do sprzedaży energii elektrycznej do obiektu określonego w umowie stanowiącego miejsce dostarczania energii, a odbiorca do odbioru tej energii oraz do zapłaty należności z tego tytułu. Umowa zawarta została na czas określony do dnia 31 grudnia 2014 roku. Integralną część umowy stanowiły Warunki Umowy Sprzedaży (...) Elektrycznej.
załącznikiem nr 1 do umowy energia elektryczna miała być dostarczana do pięciu punktów odbioru: znajdującego się w G., dwóch znajdujących się w S., znajdującego się w G. oraz w Ś..
Ogólnych Warunków umów sprzedaży energii elektrycznej, stanowią one integralną część umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej pomiędzy sprzedawcą a odbiorcą i określają zasady sprzedaży energii elektrycznej oraz prawa i obowiązki stron. W rozliczeniach pomiędzy stronami stosowane miały być ceny i stawki opłat oraz warunki ich stosowania zawarte w cenniku standardowym (§ 8 ust. 1 OW). Rozliczenia z tytułu sprzedaży energii elektrycznej będą odbywać się w okresach rozliczeniowych w oparciu o faktury VAT wystawiane na podstawie danych pomiarowych przekazanych sprzedawcy przez (...). Odczyty wskazań układu pomiarowo – rozliczeniowego dokonywane są przez (...) (§ 8 ust. 2). Faktura VAT wystawiana po dokonaniu odczytu zamykającego okres rozliczeniowy zawiera w szczególności nalezności ustalone na kolejny okres rozliczeniowy, liczbę rat oraz terminy płatności poszczególnych rat (§ 8 ust. 10 OW). Jeżeli okaże się, że wskutek wnoszenia przez odbiorcę należności na podstawie prognozowanego zużycia energii elektrycznej powstanie nadpłata lub niedopłata za pobraną energie elektryczną, wówczas nadpłata podlega zaliczeniu na poczet płatności ustalonych na najbliższy okres rozliczeniowy, o ile odbiorca nie zażąda jej zwrotu, natomiast niedopłata doliczana jest do pierwszej faktury za najbliższy okres rozliczeniowy (§ 8 ust. 11).
12 w przypadku stwierdzenia błędów w pomiarze, odczycie lub innych nieprawidłowości wskazań układu pomiarowo – rozliczeniowego, które spowodowały zawyżenie lub zaniżenie nalezności za pobraną energie elektryczną sprzedawca wystawi fakturę VAT. W przypadku powstania w wyniku rozliczenia nadpłaty podlega ona zaliczeniu na poczet płatności na najbliższy okres rozliczeniowy, o ile odbiorca nie zażąda jej zwrotu (§ 8 ust. 14).
1 odbiorca wnosi nalezności za energie elektryczną w wysokości i terminie określonych w fakturze VAT, która zostanie wystawiona w terminie 7 dni od zakończenia okresu rozliczeniowego lub zostanie udostępniona w formie elektronicznej. W razie powstania zaległości w płatnościach (nalezności wynikające z faktur wraz z odsetkami lub odsetki od nieterminowo uregulowanych faktur VAT) sprzedawca może zarachować dokonane przez odbiorcę wpłaty w pierwszej kolejności na poczet odsetek od faktur uregulowanych z opóźnieniem, kosztów wysłanych wezwań do zapłaty, a następnie na poczet najdawniej wymagalnego długu (§ 9 ust. 4). Dowód: − umowa wraz z załącznikiem k. 13-15, − ogólne warunki k. 144, − przesłuchanie reprezentanta strony pozwanej J. K. k. 239-
art. 555 k.c. przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio do sprzedaży energii oraz do sprzedaży praw. Natomiast w świetle art. 535 § 1 k.c. przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Żądanie skapitalizowanych odsetek za opóźnienie w zapłacie należności oparte jest natomiast na treści art. 481 § 1 k.c. Na wstępie rozważań wyjaśnić należy, że okolicznością bezsporną na gruncie rozpoznawanej sprawy pozostawał fakt, iż w dniu 2 września 2013 roku strony postępowania zawarły umowę, której przedmiotem była sprzedaż energii elektrycznej do punktów odbioru wymienionych w załączniku nr 1 do umowy. Podkreślenia wymaga, iż
treścią tej umowy jej integralną część określającą szczegółowe warunki wykonywania umowy, prawa i obowiązki stron oraz warunki rozliczeń stanowiły ogólne warunki umów sprzedaży energii (...) spółki (...) (k. 144). Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż pozwana celem odparcia żądania pozwu podniosła, iż dokonała zapłaty dochodzonych pozwem należności, następnie zaś, w odpowiedzi na twierdzenia powódki co do zaliczenia dokonanych przez nią wpłat, zakwestionowała sposób zarachowania wykonanych płatności. Ponadto pozwana zwróciła uwagę na kwestie występującego nieprawidłowego ustalenia wysokości nalezności przez powódkę w toku współpracy stron. Dla porządku rozważań wyjaśnienia wymaga, iż żądanie powódki obejmowało pozostałą do zapłaty należność z faktury VAT nr (...) – co do kwoty 992, 75 zł, następnie zaś nalezności wynikające z kolejnych jedenastu faktur, a także notę odsetkową, co do której zasadności Sąd odniesie się na końcu rozważań. Zauważyć należy, że z przedłożonych do akt sprawy potwierdzeń transakcji (k. 72-80) wynika, że pozwana uregulowała należności w wysokości odpowiadającej treści faktur nr (...) (mimo błędnego oznaczenia tej faktury jako ponownie (...)), (...) oraz (...), których powódka dochodziła w rozpoznawanej sprawie. Do akt sprawy nie przedłożone zostały natomiast potwierdzenia zapłaty należności z faktur (...), które również objęte były żądaniem pozwu. Wskazać należy, iż powódka potwierdziła fakt uiszczenia opisanych wyżej kwot, podając, że działając na podstawie postanowień zawartej umowy, ściślej: warunków ogólnych, dokonała zarachowania tychże wpłat na poczet występujących po stronie pozwanej zaległości oraz odsetek za opóźnienie, w ten sposób, że doprowadziło to do uregulowania wcześniej wystawionych faktur VAT o nr końcowych (...), (...), noty odsetkowej na kwotę 80, 89 zł, (...), noty odsetkowej na kwotę 17, 53 zł, noty odsetkowej na kwotę 160, 68 zł, na kwotę 108, 97 zł, ostatecznie zaś doprowadziło do zmniejszenia zaległości z tytułu faktury VAT nr (...) do wysokości dochodzonej w rozpoznawanej sprawie. Należy mieć na względzie, iż stanowiska procesowe stron w dalszej kolejności polegały na wykazywaniu przez pozwaną faktu uiszczenia należności wynikających z faktur wobec których zaległości miałyby występować, następnie zaś na wyjaśnianiu przez powódkę, że każdorazowo dokonywana wpłata (niezależnie od tytułu przelewu) była zaliczana na najdawniejsze zobowiązania i związane z nimi odsetki. Biorąc pod uwagę tak ukształtowany przedmiot sporu pomiędzy stronami postępowania, w okolicznościach sprawy istotnym okazało się ustalenie czy powódka miała uprawnienie do dokonywania tego rodzaju rozliczenia wpłat. Przechodząc zatem do rozważań merytorycznych w tym zakresie przywołać należy treść art. 451 § 1 k.c.
którym dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić. Jednakże to, co przypada na poczet danego długu, wierzyciel może przede wszystkim zaliczyć na związane z tym długiem zaległe należności uboczne oraz na zalegające świadczenia główne. Istotnym jednak w tym kontekście jest to, iż przepis ten ma charakter względnie obowiązujący, dyspozytywny, co oznacza, że znajduje zastosowanie jedynie wówczas, gdy strony danego stosunku zobowiązaniowego nie dokonają odmiennych ustaleń w tym zakresie (tak: K. Zagrobelny w: E. Gniewek, P. Machnikowski, Kodeks cywilny. Komentarz; R. Morek w: K. Osajda Kodeks Cywilny. Komentarz; A. Janiak w: M. Gutkowski Kodeks cywilny. Tom II. Komentarz). Zaznaczenia wymaga, co wskazane zostało już na wstępie rozważań, iż integralną częścią umowy, określającą szczegółowo prawa i obowiązki jej stron czy też sposób rozliczeń stanowiły warunki ogólne umów sprzedaży energii (...) spółki (...) (k. 144). Niewątpliwie § 9 ust. 4 tych warunków stanowił postanowienie umowne obejmujące ustalenia stron co do sposobu naliczenia wpłat odbiorcy energii elektrycznej w przypadku wystąpienia zaległości, stąd, w świetle powyższych rozważań, zastosowania nie mogła znaleźć norma zawarta w art. 451 § 1 k.c., natomiast zarachowanie powinno odbywać się według reguł określonych w § 9 ust. 4 OW.
tym postanowieniem umownym w razie powstania zaległości w płatnościach (należności wynikajacych z faktur wraz z odsetkami oraz odsetek za nieterminowo regulowane faktury VAT) sprzedawca może zarachować dokonane przez odbiorę wpłaty w pierwszej kolejności na poczet odsetek od faktur uregulowanych z opóźnieniem, kosztów wysłanych wezwań do zapłaty, następnie na poczet najdawniej wymagalnego długu. W konsekwencji ustalić należało, że na podstawie § 9 ust. 4 OW z uwagi na występujące zaległości po stronie pozwanej powódka miała uprawnienie do zaliczania dokonywanych przez pozwaną wpłat, mimo wyraźnego wskazania tytułem której faktury jest ona uiszczana (poprzez podanie jej numeru), na najdawniej wymagalny dług – a więc zaległości wynikające z nieuregulowanych, a wymagalnych należności za sprzedaną energie elektryczną ujętych w uprzednio wystawionych fakturach VAT. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego daje podstawę do przyjęcia, iż powódka w ten właśnie sposób zarachowywała uiszczane przez pozwaną kwoty, co sukcesywnie prowadziło do regulowania występujących po jej stronie zaległości i ostatecznie doprowadziło do ustalenia, iż pozwana zobowiązana jest do zapłaty należności dochodzonych w rozpoznawanej sprawie. Podkreślenia wymaga, że istotnym dla rozstrzygnięcia jest fakt, iż wystawione przez powódkę faktury VAT obejmujące należność za sprzedaną energie elektryczną zawierały informacje o stanie tej nalezności w odniesieniu do danego okresu rozliczeniowego, a nadto informacje o stanie zaległości z poprzednich okresów rozliczeniowych. Ostatnia objęta żądaniem pozwu faktura VAT nr (...) wystawiona na kwotę 3.655, 32 zł – co do której pozwana nie przedstawiła żadnego dokumentu wskazującego na uiszczenie tej nalezności, zawierała informacje o istniejącym na dzień 6 lutego 2015 roku zadłużeniu w kwocie 11.158, 03 zł. Z analizy wystawionych w toku współpracy faktur VAT wynika, że wysokość występującej zaległości ulegała zmianom, o czym pozwana była każdorazowo informowana w treści wystawionego jej dokumentu finansowego. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze, iż po stronie pozwanej występowały zaległości, zaś powódka dokonywała zaliczeń dokonywanych wpłat, w pierwszej kolejności właśnie na pokrycie ich oraz odsetek za opóźnienie, to pozwana powinna była, celem skutecznego zakwestionowania dochodzonego roszczenia, wykazać w sposób jasny, szczegółowy i niebudzący wątpliwości, że dokonała zapłaty całej zaległości a więc również uprzednich, wymagalnych należności. Dopiero bowiem na gruncie powyższych ustaleń istniałaby podstawa do przyjęcia, iż powódka uregulowała ciążące na niej zobowiązanie w odniesieniu do kwot dochodzonych niniejszym pozwem. Wobec niewykazania przez pozwaną tego faktu jako mającego istotne znaczenie w kontekście odparcia żądania pozwu, ustalić należało, iż powódka działając
4 OW dokonała prawidłowego zaliczenia wpłat. Należy mieć także na uwadze, iż na gruncie materiału dowodowego nie sposób przyjąć, aby pozwana zwracała się do powódki o przedstawienie całości rozliczeń celem ustalenia czy zarachowywanie było dokonywane w sposób prawidłowy. Zaznaczyć bowiem należy, iż skoro na każdej przekazywanej pozwanej fakturze znajdowała się informacja o wysokości zadłużenia, nadto powódka wystawiała noty obciążające pozwaną za nieterminową zapłatę należności, pozwana w przypadku uznania, iż wartości te nie odpowiadają rzeczywistości – a więc że zaległość tego typu nie występuje, opiewa na mniejszą kwotę, czy też dana wpłata dokonana została w terminie, pozwana powinna była zwrócić się do powódki celem wyjaśnienia tej sytuacji. Tymczasem w okolicznościach sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, iż działania tego typu podejmowała. Należy mieć także na względzie, że z materiału dowodowego wynika, iż w toku współpracy stron pozwana kwestionowała zasadność wystawienia faktury VAT (...), która ostatecznie w dniu 12 czerwca 2014 roku została skorygowana do wartości zerowej. Zauważyć należy, że na dzień 6 maja 2014 roku – a więc po wystawieniu faktury VAT, ale jeszcze przed jej korektą, zadłużenie wynosić miało 24.029, 40 zł, następnie zaś, na dzień 16 czerwca 2014 roku, już po dokonaniu korekty, kwotę 10.830, 37 zł. Zadłużenie uległo zatem zmniejszeniu o kwotę 13.199, 03 zł co w pełni odpowiada dokonanej korekcie i daje podstawę do przyjęcia, że powódka zaliczyła powstałą w wyniku korekty nadpłatę na poczet zaległości. Podkreślenia jednak wymaga, iż pozwana nie kwestionowała w tym kontekście wystawionych jej faktur VAT będących przedmiotem sporu, co więcej, jak wynika z przedłożonych potwierdzeń transakcji, dokonała wpłat w wysokości odpowiadającej wysokości należności stwierdzonych w tych fakturach. Płatności takich dokonywała także w odniesieniu do uprzednio wystawionych faktur VAT, które, co wyjaśnione zostało już powyżej,
4 OW zaliczane były na pokrycie zaległości. W ocenie Sądu, w świetle powyższych rozważań, a nadto braku wykazania przez pozwaną faktu zapłaty należności wynikajacych z faktur VAT nr (...) żądanie powódki należało uznać za uzasadnione. O odsetkach Sąd orzekł
żądaniem pozwu na podstawie art. 481 § 1 k.c., uwzględniając w tym zakresie podane w treściach faktur VAT, odpowiadające ustaleniom stron umowy, terminy zapłaty należności. Mając na względzie powyższe Sąd uznał za zasadne również żądanie przez powódkę skapitalizowanych odsetek ujętych w nocie odsetkowej (k. 34), które objęte zostały żądaniem pozwu, w łącznej kwocie 280, 90 zł. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów strony pozwanej wyjaśnić należy, iż przywołana wyżej nota obejmowała naliczone odsetki z uwagi na nieterminową zapłatę należności wynikającej z faktury VAT nr (...) jednak jedynie w zakresie dokonanych z opóźnieniem, zaliczonych na poczet tej właśnie należności wpłat (łącznie kwoty 2.375, 68 zł). Powódka miała więc uprawnienie domagania się, od nieujętej w tej nocie, pozostałej do zapłaty kwoty 992, 57 zł odsetek począwszy od dnia następującego po terminie płatności, a więc od dnia 13 lutego 2014 roku. O dalszych odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 482 § 1 k.c. Z tych przyczyn orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o treści przedłożonych do akt dowodów z dokumentów. Żadna ze stron nie kwestionowała ich prawdziwości, a i w ocenie Sądu nie budziły one żadnych wątpliwości. Sąd oparł się również na ocenionych jako wiarygodne zeznaniach świadka M. S., które były spójne i logiczne, a nadto na przesłuchaniu reprezentanta strony pozwanej J. K. w zakresie w jakim korespondowały one z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu znajduje postawę prawną w art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 k.p.c.
którym strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Na koszty poniesione przez powódkę jako stronę wygrywającą rozpoznawaną sprawę w całości złożyło się: opłata sądowa od pozwu w kwocie 755 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 2.400 zł (ustalone na podstawie § 6 pkt 5 w zw. z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu).
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.