III Ca 1493/17 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 31 maja 2017 r., wydanym w sprawie z powództwa (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej w W. przeciwko P. K. (1) o zapłatę, Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w
§ 9
wynika bowiem, że w następnym dniu po upływie terminu wypowiedzenia całość zadłużenia staje się wymagalna i przeterminowana, a bank jest uprawniony pobierać od tego zadłużenia odsetki według stopy równej czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego NBP. Wynika stąd, że także twierdzenie P. K.
(1)o naliczaniu odsetek od należności przeterminowanych według takiej właśnie stopy procentowej również nie daje podstaw, że wyliczona w ten sposób i uznana przez niego należność została określona błędnie. Nie można także podzielić zawartego w apelacji zarzutu, że postanowienie umowne zawarte w § 9 umowy, określające stopę odsetek od zadłużenia przeterminowanego jako czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego NBP, jest nieważne z mocy art. 58 § 2 k.c. i art. 5 k.c. jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Skarżący nie przedstawił jakiejkolwiek argumentacji na poparcie takiej tezy, a Sąd odwoławczy nie dostrzega w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy żadnych okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie w sprawie niniejszej powoływanych przepisów, w szczególności uważa, że słuszne w stosunkach między kontrahentami oraz zgodne zarówno z prawem, jak i z zasadami współżycia społecznego, jest obciążenie dłużnika, który nie wywiązuje się terminowo ze swoich zobowiązań pieniężnych, obowiązkiem zapłaty stosownych odsetek za opóźnienie, o ile ich stopa nie przekracza wysokości oprocentowania określonego w art. 481 § 2 1 k.c. Podobnie w żaden sposób nie został uzasadniony zarzut naruszenia art. 65 § 2 k.c. Z jego treści wydaje się wynikać, że autor apelacji zamierza w ten sposób przekonać Sąd odwoławczy, iż zgodnemu zamiarowi stron umowy pożyczki i celowi tej umowy odpowiada taka interpretacja jej postanowień umownych, z której wynikałoby, że wolą stron było w rzeczywistości wykluczenie możliwości naliczania odsetek od należności przeterminowanych po wypowiedzeniu umowy. Jest to teza pozostająca w jaskrawej sprzeczności nie tylko z brzmieniem § 13 ust. 1 umowy pożyczki, gdzie strony zgodnie wskazały, że w następnym dniu po upływie terminu wypowiedzenia całość zadłużenia staje się wymagalna i przeterminowana, a bank jest uprawniony pobierać od tego zadłużenia odsetki według stopy procentowej określonej w § 9, ale także z logiką i doświadczeniem życiowym. Ujmując rzecz najkrócej, skarżącemu nie udało się przekonać Sądu – a przyznać trzeba, że nawet nie podjął w tym kierunku żadnych starań – iż akceptowanym przez bank i uzgodnionym z nim celem umowy pożyczki było pozbawienie pożyczkodawcy prawa do odsetek za opóźnienie od wymagalnego zadłużenia, pomimo wprowadzenia do umowy postanowienia o dokładnie przeciwnej treści. Reasumując powyższe wywody, przyjąć trzeba, że skarżącemu nie udało się sformułować żadnych twierdzeń faktycznych wskazujących choćby na hipotetyczną ewentualność niezgodności określenia wysokości uznanej przez niego w aneksie do ugody należności odsetkowej z postanowieniami umownymi czy z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, a z zaprezentowanych przez niego wywodów wynika, że nie akceptuje on po prostu treści łączącego strony stosunku prawnego i wynikających z niego własnych zobowiązań. Skoro wszelkie fakty powoływane przez P. K.
(1)wskazują na to, że bank naliczał odsetki w myśl wcześniejszych uzgodnień zawartych w umowie pożyczki i późniejszej ugodzie, to nie uzasadnia dopuszczenia dowodu z opinii biegłego samo tylko niezadowolenie pożyczkobiorcy z treści i zakresu własnych zobowiązań umownych. W rezultacie uznać trzeba, że Sąd meriti nie naruszył w sprawie niniejszej przepisów o postępowaniu dowodowym, a Sąd II instancji – po zbadaniu w trybie art. 380 k.p.c. prawidłowości podjętej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym decyzji o oddaleniu wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego – uznaje ją za w pełni trafną, jako że twierdzenia i argumentacja strony pozwanej nie dawały uzasadnionych podstaw do skorzystania z wiadomości specjalnych. Wskazać dalej trzeba, że zarzuty i twierdzenia apelacji nie podważają też ustaleń Sądu Rejonowego, iż także pozostała – oprócz uznanej przez pozwanego w aneksie do ugody – część sumy dochodzonej przez powoda tytułem odsetek naliczonych do dnia 7 grudnia 2015 r. w kwocie 1.464,81 zł (3.753,66 zł – 2.288,85 zł = 1.464,81 zł) nie przekracza zakresu rzeczywistych zobowiązań umownych pożyczkobiorcy. Ze złożonego do akt materiału dowodowego wynika, że zawarta przez strony ugoda, zmieniona następnie aneksem, dawała bankowi podstawę prawną do naliczenia należności odsetkowej w tej kwocie. Treść harmonogramu spłat stanowiącego załącznik do tego aneksu wskazuje, że do dnia wypowiedzenia aneksu, tj. do dnia 23 maja 2015 r., przypadały terminy zapłaty odsetek kapitałowych w łącznej kwocie 547,87 zł, po dacie wypowiedzenia natomiast bank miał prawo naliczać odsetki od należności przeterminowanych, w szczególności od niespłaconego kapitału, według stopy procentowej równej czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP, tj. 10 % w stosunku rocznym; odsetki te od kwoty 18.340,72 zł za okres od dnia 23 maja 2015 r. do dnia 7 grudnia 2015 r., a więc za okres 199 dni, wynosiły 999,94 zł (18.340,72 zł x 10 % : 100 % x 199 dni : 365 dni = 999,94 zł). Łącznie zatem wysokość należnych odsetek kapitałowych i karnych należnych na podstawie aneksowanej ugody za okres do dnia 7 grudnia 2015 r. wynosi 1.547,81 zł (547,87 zł + 999,94 zł = 1547,81 zł), czyli przewyższa dochodzoną należność jeszcze o 103,00 zł. Jednocześnie z przedstawionej przez powoda historii operacji na kontrakcie kredytowym nie wynika, by pożyczkobiorca spłacił jakąkolwiek część tego długu; także P. K.
(1)nie wykazał, by do takiej spłaty doszło. Nie do końca zrozumiałe są zawarte w uzasadnieniu apelacji wywody, w ramach których pozwany kwestionuje jakoby wysokość „(…) odsetek kapitałowych, odsetek za opóźnienie i maksymalnych dochodzonych przez powoda (…)”, gdyż argumentacja przedstawiona na ich poparcie ograniczyła się do przytoczenia in extenso treści art. 359 § 2, § 2 1, § 2 2 i § 2 3 k.c. oraz 481 § 2 i § 2 1 k.c. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r. W ocenie Sądu odwoławczego przepisanie treści tych przepisów z Kodeksu cywilnego do uzasadnienia apelacji wydaje się zbędne, ponieważ unormowanie powyższe są Sądowi znane, jeśli natomiast intencją skarżącego było postawienie jakiegokolwiek zarzutu w przedmiocie sprzeczności z nimi zaskarżonego rozstrzygnięcia, to stwierdzić trzeba, że najwyraźniej zapomniał takiego zarzutu sformułować i nie wyjaśnił, na czym, jego zdaniem, miałoby polegać naruszenie tych norm przez Sąd I instancji. Wobec istotnej trudności, jaka w tej sytuacji wiąże się z ustosunkowaniem się przez Sąd odwoławczy do wywodów skarżącego, które nie polegają na postawieniu zaskarżonemu orzeczeniu jakiegokolwiek zarzutu, można tylko wskazać, że ani wysokość odsetek kapitałowych, ani też wysokość odsetek za opóźnienie wskazanych w umowie, ugodzie i aneksie do ugody, nie przekraczała w żadnym momencie ustawowo określonej stawki odsetek maksymalnych czy odsetek maksymalnych za opóźnienie. Nie jest zwłaszcza jasne, z jakich przyczyn autor apelacji kwestionuje zasadność naliczania odsetek za opóźnienie zapłaty należności przeterminowanych według określonej w § 9 aneksu do ugody stopy procentowej równej czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP, jeśli stopa kredytu lombardowego NBP wynosi 2,5 % (a zatem umówione oprocentowanie równe jest 10 % w stosunku rocznym), zaś z przywołanych przez niego art. 481 § 2 i § 2 1 k.c. wynika, iż maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie odpowiada dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie – a ta z kolei jest równa sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych – a zatem – jak wskazał sam skarżący – wynosi cztery punkty procentowe więcej, bo 14 %. Wobec bezzasadności zarzutów podniesionych przez pozwanego w złożonym środku zaskarżenia i prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w wyroku Sądu I instancji apelacja podlega oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono zgodnie z wynikającą z art. 98 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą przegrywający sprawę P. K.
(1)winien zwrócić przeciwnikowi procesowemu poniesione przez niego koszty wynagrodzenia pełnomocnika, obliczone na kwotę 1.800,00 zł w oparciu o § 10 ust. 1 pkt.
§ 2pkt.
5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Pełnomocnikowi reprezentującemu skarżącego z urzędu przyznano i nakazano wypłacić ze środków Skarbu Państwa wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną w kwocie 1.476,00 zł, obliczone w myśl § 16 ust. 1 pkt.
§ 8pkt.
5 i § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715 ze zm.).