Sygn. akt VI GC 229/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 stycznia 2018 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VI Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Modrzyński Protokolant: st.sekr.sądowy Monika Falkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2018 r. w Toruniu na rozprawie sprawy z powództwa (...) w T. przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę
(1)i Prokurent W. W. udzielili pełnomocnictwa radcom prawnym: M. M., P. C. i A. M. do występowania przed wszelkimi sądami, organami egzekucyjnymi oraz organami administracji publicznej. Dowód: pełnomocnictwo k – 12 Sąd zważył, co następuje: Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o zeznania świadka P. Z., złożone do akt dokumenty oraz zeznające w charakterze powoda – prokurenta spółki (...). Stan faktyczny w niniejszej sprawie był bezsporny między stronami. Sąd uznał zeznania P. Z. za w pełni wiarygodne. Są one spójne, logiczne i konsekwentne. Świadek w sposób szczery i spontaniczny przedstawiła współpracę między stronami i wzajemne ustalenia związane z próbami ugodowego zakończenia sporu. Jej zeznania korespondują z pozostałym materiałem dowodowym. Sąd uznał za w pełni wiarygodne dokumenty złożone przez powódkę w szczególności: odpis KRS, faktury, dokumenty WZ, zestawienia i korespondencję mailową. Żadna ze stron nie kwestionowała powyższych dokumentów, a ich prawdziwość nie budziła wątpliwości Sądu. Sąd uznał za w pełni wiarygodne zeznania W. W. zeznającego w charakterze powoda. Zeznania te w ocenie Sądu były szczere, spontaniczne i znajdowały potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym. Zgodnie z art. 485§ 1 pkt 2 i 3 k.p.c. Sąd wydaje nakaz zapłaty, jeżeli powód dochodzi roszczenia pieniężnego albo świadczenia innych rzeczy zamiennych, a okoliczności uzasadniające dochodzone żądanie są udowodnione dołączonym do pozwu: zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem; wezwaniem dłużnika do zapłaty i pisemnym oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu. Wydając nakaz zapłaty Sąd orzeka, że pozwany ma w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu zaspokoić roszczenie w całości wraz z kosztami albo wnieść w tym terminie zarzuty (art. 491§1 k.p.c.). Pismo zawierające zarzuty wnosi się do sądu, który wydał nakaz zapłaty. W piśmie pozwany powinien wskazać, czy zaskarża nakaz w całości czy w części, przedstawić zarzuty, które pod rygorem ich utraty należy zgłosić przed wdaniem się w spór, oraz pozostałe zarzuty przeciwko żądaniu pozwu, a także wszystkie okoliczności faktyczne i dowody na ich potwierdzenie. Zarzuty od nakazu zapłaty nie są środkiem odwoławczym, lecz innym środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 363§1k.p.c. Pismo procesowe zawierające zarzuty musi odpowiadać wymogom formalnym z art. 126-128 k.p.c., a nadto zawierać:
- a)oznaczenie nakazu zapłaty;
- b)zakres zaskarżenia;
- c)zarzuty formalne, które należy zgłosić przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy (tj. z art. 25§2, 202 zdanie pierwsze i art. 1105);
- d)pozostałe zarzuty formalne i materialne;
- e)wszystkie okoliczności faktyczne i dowody na ich poparcie (o rygorze zaniechania tego ciężaru mowa jest w art. 495 § 3). (tak: Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego Bodio Joanna, Demendecki Tomasz, Jakubecki Andrzej, Marcewicz Olimpia, Telenga Przemysław, Wójcik Mariusz P. Oficyna 2008, uwagi do art. 493 k.p.c.) W omawianej sprawie pozwany wnosząc zarzuty od nakazu zapłaty powołał się na zarzuty o charakterze formalnym i w żaden sposób nie zakwestionował merytorycznej zasadności dochodzonego roszczenia. Pełnomocnik pozwanego podniósł dwa zarzuty, które w jego ocenie winny skutkować uchyleniem nakazu i odrzucenie pozwu ewentualnie oddaleniem powództwa. Pierwszy z podniesionych zarzutów dotyczył pełnomocnictwa dołączonego do pozwu. W ocenie pozwanego pełnomocnictwo zostało udzielone w sposób sprzeczny z przepisami dotyczącymi reprezentacji spółki i jest niejasne w treści bowiem sugeruje, iż upoważnia do działania Prezesa Zarządu i Prokurenta jako osób fizycznych, a nie do działania w imieniu spółki. W ocenie Sądu zarzuty pozwanego są chybione. Na wstępie wskazać należy, iż pełnomocnictwo dla radców prawnych M. M., A. M. i P. C. udzielone zostało w dniu 17 lipca 2013 roku. Podnosząc zarzut pełnomocnik pozwanego odwołał się do uchwały 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2015 roku (w sprawie III CZP 34/14) zgodnie z którą niedopuszczalny jest wpis do rejestru przedsiębiorców w Krajowym rejestrze Sądowym jednego prokurenta z zastrzeżeniem, iż może on działać tylko łącznie z członkiem zarządu. Jak wynika z analizy uzasadnienia powołanej uchwały, z uwagi na dotychczasową praktykę Sądów Rejestrowych i powszechność zapisów dopuszczających łączną reprezentację prokurenta łącznie z członkiem zarządu wykładania zaprezentowana w uchwale obowiązuje pro futura od chwili jej podjęcia. Skoro pełnomocnictwa udzielono w dniu 17 lipca 2013 roku to niewątpliwie nie można do jego oceny stosować wykładni przepisów o prokurze omówionych w powołanej uchwale z 30 stycznia 2015 roku. Podobne stanowisko wyraził SN w postanowieniu z dnia 29 maja 2017 roku (I CSK 667/16) wskazując, iż przyjęta w uchwale z dnia 30 stycznia 2015 r., III CZP 34/14, wykładnia przepisów o prokurze i reprezentacji spółki kapitałowej nie ma zastosowania do oceny skutków czynności prawnych dokonanych przez ustanowionych niezgodnie z nią prokurentów. Ograniczenie wstecznego stosowania ustalonej interpretacji przepisu Sąd uznał za celowe i uzasadnione z uwagi na istnienie długoletniej, tolerowanej przez wiele sądów rejestrowych praktyki uznawania tzw. prokur łącznych niewłaściwych podkreślając, że przyjęta w podjętej uchwale wykładnia przepisów o prokurze nie powinna prowadzić do podważenia bezpieczeństwa obrotu i możliwości pozbawiania skuteczności wielkiej liczby czynności prawnych, dokonanych przez prokurentów ustanowionych w ten sposób. Należy pamiętać, iż zgodnie art. 109 1§1 k.c. prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Wątpliwości co do możliwości ustanowienia prokurenta z zastrzeżeniem, iż może on działać tylko łącznie z członkiem zarządu doprowadziły do zmiany obowiązujących przepisów. Z dniem 1 stycznia 2017 roku ustawodawca zmienił dotychczasowe brzmienie art. 109 4 k.c. poprzez dodanie §1 1 stanowiącego wprost, iż prokura może obejmować umocowanie także albo wyłącznie do dokonywania czynności wspólnie z członkiem organu zarządzającego lub wspólnikiem uprawnionym do reprezentowania handlowej spółki osobowej. Wprowadzenie ustawą z 16.12.2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców powołany § 1 1 art. 109 4 k.c., zatem wprost dopuszcza taką prokurę. W uzasadnieniu ustawy wskazano, że dzięki tej nowelizacji dojdzie do zwiększenia swobody przedsiębiorcy co do udzielania prokury, oraz że spełnia to potrzeby obrotu, o czym może zresztą świadczyć korzystanie z tej instytucji przez praktykę. Pozwala ona na zachowanie przez przedsiębiorcę w każdym przypadku reprezentacji czynnej reprezentacji łącznej, co sprzyja zmniejszaniu ryzyka związanego z podejmowaniem działań jednoosobowo oraz zwiększa transparentność działania. Jednocześnie powoduje objęcie działalności prokurentów kontrolą przez piastunów (tak: Komentarz do Kodeksu Cywilnego pod red. Konrada Osajdy, Legalis 2017, uwagi do art. 109 4 k.c.). W ocenie Sądu również treść udzielonego pełnomocnictwa nie budzi wątpliwości. Z treści udzielonego pełnomocnictwa wynika w sposób jednoznaczny i nie budzący, iż podpisujące pełnomocnictwo osoby działają w imieniu (...) w T. i udzielają pełnomocnictwa wskazanym radcom prawnym. Zawarte w dalszej części pełnomocnictwa sformułowanie „do reprezentowania mnie” rozumieć należy jako reprezentowanie spółki, co nie budzi wątpliwości Sądu. Samo sformułowanie może niezbyt szczęśliwe w zakresie semantycznym, nie pozostawia jednak żadnych wątpliwości, iż obejmuje upoważnienie do działania w imieniu spółki. Drugi z podniesionych zarzutów dotyczył błędnego przyjęcia przez Sąd przy wydaniu nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, iż powódka przedstawiła pisemne oświadczenie o uznaniu długu stosownie do treści art. z art. 485§ 1 pkt 2 i 3 k.p.c. W ocenie Sądu również ten zarzut uznać należy za chybiony. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 9 czerwca 2005 roku (I ACa 175/05) wskazujący, iż nie budzi wątpliwości, że uznanie niewłaściwe, którego skutkiem jest fakt przyznania przez dłużnika wobec wierzyciela istnienia długu może stanowić podstawę wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym w świetle uregulowania art. 485 § 1 pkt 3 k.p.c., ponieważ przepis ten posługuje się jedynie ogólnym terminem, "pisemne oświadczenie dłużnika o uznaniu długu". W doktrynie i orzecznictwie wyróżnia się dwa rodzaje uznania: uznanie właściwe, przez co należy rozumieć umowę zawartą pomiędzy uprawnionym i zobowiązanym, a przedmiotem zobowiązania może być każde roszczenie cywilnoprawne oraz uznanie niewłaściwe, które stanowi oświadczenie wiedzy zobowiązanego (fakt przyznania dłużnika wobec wierzyciela istnienia długu), przy czym nie musi ono precyzować wysokości, ani podstawy prawnej długu. Jako uznanie niewłaściwe traktuje się takie zachowanie dłużnika, jak: wniosek o odroczenie terminu spełnienia świadczenia, rozłożenia go na raty, czy też zapłatę części świadczenia lub też wniosek o zwolnienie z długu. W ocenie Sądu, nawet gdyby przyjąć argumentację pełnomocnika pozwanego, iż wysłanie maila przez członka zarządu pozwanej wskazującego zamiar spłaty żądanej przez powódkę wierzytelności w określonych ratach nie może stanowić o „pisemnym uznaniu długu” z uwagi na brak podpisu elektronicznego, to brak ten mógł stanowić jedynie o braku podstawy do wydania nakazu. Sokoro jednak Sąd nakaz wydał, to brak ten na późniejszym etapie postępowania nie może prowadzić do rozumowania, iż stanowi on podstawę do uchylenia nakazu zapłaty i odrzucenia pozwu ewentualnie uchylenia nakazu i oddalenia powództwa. Należy pamiętać, iż z chwilą wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty Sąd rozpoznaję sprawę merytorycznie, oceniając żądanie pozwu szczególnie w zakresie podniesionych zarzutów. W omawianej sprawie strony zawarły umowę sprzedaży. Zgodnie z art. 535§1 k.c. przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Sprzedaż jest umową dwustronnie zobowiązującą. Skutkiem zawarcia umowy sprzedaży jest zobowiązanie się sprzedawcy do przeniesienia własności rzeczy lub prawa na kupującego oraz zobowiązanie się kupującego do zapłacenia sprzedawcy umówionej ceny. Świadczenie jednej strony jest więc odpowiednikiem świadczenia drugiej strony. W omawianej sprawie powódka zgodnie z zawartą umową sprzedawała pozwanej wina i napoje alkoholowe zgodnie ze składanymi przez pozwaną zamówieniami. Towar został dostarczony do magazynu centralnego pozwanej zgodnie z zawartą umową. Po każdej dostawie pracownicy pozwanej poświadczali przyjęcie towaru. Powódka wystawiała faktury VAT po każdej dostawie. Wszystkie faktury zostały przyjęte przez pozwaną. Pozwana nie kwestionowała nigdy zasadności dochodzonego roszczenia. Z maila z dania 4 października 2017 roku wynika jednoznacznie,, iż J. W. – członek zarządu pozwanej miał pełną świadomość istnienia zobowiązania, jego wymagalności i wysokości. Należy podkreślić, iż pozwana w zarzutach od nakazu zapłaty nie kwestionowała merytorycznie roszczenia powódki i nie zaprzeczyła otrzymaniu towaru i przyjęciu faktur zgodnie ze wskazaniem pozwu. Mając powyższe na uwadze Sąd zgodnie z powołanymi wyżej przepisami oraz art. 496 k.p.c. utrzymał w całości nakaz zapłaty Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 24 października 2017 roku w sprawie VI GC 426/17. O kosztach Sąd orzekł stosownie do art. 98 k.p.c. W nakazie zapłaty zawarte jest rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania zobowiązujące pozwaną do zwrotu powodowi kosztów opłaty od pozwu oraz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu nakazowym. Z uwagi na fakt, iż zgodnie z §3 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 roku, oz. 1804 ze zmianami) przewiduje wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego na kwotę 3600 zł (przy wartości przedmiotu sporu w postępowaniu nakazowym pomiędzy 50.000 zł a 200.000 zł) stosownie do regulacji zawartej w §3 ust. 2 nakazującej ustalenia na zasadach ogólnych opłaty w przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu lub zarzutów. W takiej sytuacji stosownie do treści §2 pkt 6 powołanego Rozporządzenia stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego we wskazanym przedziale wartości przedmiotu sprawy wynosi 5400 zł. w tej sytuacji w pkt 2 wyroku Sąd zasądził od pozwanego brakującą część wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 1800 zł z uwzględnieniem, iż utrzymany nakaz zapłaty zasądzał od pozwanego zwrot kosztów wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 3600 zł. SSO Wojciech Modrzyński