Sygn. akt II Ca 263/17 POSTANOWIENIE Dnia 11 maja 2017 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący SSO Dariusz Mizera (spr.) Sędziowie SSO Alina Gąsior SSR del. Jolanta Szczęsna Protokolant sekr. sądowy Paulina Neyman po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2017 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z powództwa A. S. przeciwko S. K., M. K. o zobowiązanie na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 28 września 2016 roku, sygn. akt I C 966/13 postanawia: uchylić zaskarżony wyrok w punkcie pierwszym i odrzucić pozew. SSO Dariusz Mizera SSO Alina Gąsior SSR del. Jolanta Szczęsna Sygn. akt II Ca 263/17 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 września 2016 roku Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim po rozpoznaniu sprawy z powództwa A. S. przeciwko S. i M. małżonkom K. o zobowiązanie zezwolił A. S. na wejście na teren nieruchomości położonej przy ulicy (...) w T.. stanowiącej własność S. i M. małżonków K., w celu wykonania robót budowlanych dotyczących zewnętrznej ściany szczytowej budynku mieszkalnego usytuowanego na nieruchomości położonej przy ulicy (...) w T.. przy granicy z nieruchomością małżonków K., polegających na wykonaniu izolacji przeciwwilgociowej ściany fundamentowej, ociepleniu całej ściany szczytowej metodą lekką mokrą i wykonaniu obróbek blacharskich, który to zakres prac remontowych i czas ich wykonywania wynikają z opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa lądowego J. C. z dnia 10 kwietnia 2015 r., - po uprzednim wyczerpaniu drogi postępowania administracyjnego, w tym po dokonaniu zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych Starostwu Powiatowemu w : T. Wydziałowi (...), niewniesieniu przez niego sprzeciwu, lub po wydaniu innej stosownej decyzji administracyjnej, jeśli organ administracji architektoniczno - budowlanej uzna, że taka konieczność zaistniała, nie obciążył pozwanych obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz powódki oraz koszty procesu, od uiszczenia których powódka została zwolniona, przejął na rachunek Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Tomaszowie Maz. Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przytoczone poniżej ustalenia i zarazem rozważania Sądu Rejonowego: S. K. i M. K. są współwłaścicielami w częściach równych zabudowanej nieruchomości położonej przy ulicy (...) w T., o powierzchni 0,0365 ha, oznaczonej w ewidencji gruntów numerem działki (...), dla której prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w Tomaszowie Maz. księga wieczysta nr (...). Nieruchomość ta graniczy z zabudowaną nieruchomością położoną przy ulicy (...), na której zamieszkuje m.in. A. S. z córkami : A. W. i B. S.. A. S. jest właścicielem lokalu mieszkalnego nr (...), usytuowanego na parterze budynku mieszkalnego ( oficyny ), położonego w granicy z nieruchomością małżonków K., natomiast A. W. jest właścicielem lokalu mieszkalnego nr (...), usytuowanego na piętrze tegoż budynku. Oba lokale znajdują się wzdłuż ściany szczytowej budynku, od strony nieruchomości małżonków K.. Mieszkanie na parterze jest zawilgocone, nieogrzewane, podłoga drewniana zniszczona, drewno zbutwiałe, przykryte płytą, przy ścianie szczytowej podłoga jest zarwana, i w przeciwieństwie do lokalu na piętrze, mieszkanie to nie jest zamieszkane. Od strony zewnętrznej ściana szczytowa budynku mieszkalnego jest ocieplona w sposób prymitywny, na wysokość do dachu sąsiadującego z nim budynku gospodarczego małżonków K.. Nie występują obróbki blacharskie. Powierzchnia ocieplenia jest nierówna, niedokończona. Występuje uskok na grubości płyty styropianowej; na powierzchni widać zacieki wody. Na ocieplonej powierzchni nie występuje tynk zewnętrzny. Ocieplenie zakończone jest warstwą kleju z zatopioną siatką wzmacniającą. Na długości 2,95 m ściana styka się z budynkiem gospodarczym, którego wysokość wynosi 2,37 m. Na krańcach ściany występują pilastry. Na górze ściany szczytowej widoczne są ubytki ocieplenia. Poza obrysem budynku gospodarczego ściana występuje na długości 2,06 m. Na długości od budynku gospodarczego do końca ściany nie występuje ocieplenie. Na powierzchni nieocieplonej położony jest tynk zewnętrzny nakrapiany, który jest odparzony i wilgotny. Ściana szczytowa powinna ulec naprawie. Jest ona zawilgocona na wysokości parteru i stanowi zimną przegrodę na całej powierzchni. W poziomie brak izolacji. Przewidywany zakres robót budowlanych, ściany szczytowej dotyczy zarówno wykonania izolacji przeciwwilgociowej ściany fundamentowej, jak i ocieplenia całe) ściany szczytowej metodą lekką mokrą. Zakres prac obejmuje : wykonanie odkrywki od zewnątrz fundamentów ściany na długości poza budynkiem gospodarczym małżonków K., wykonanie izolacji przeciwwilgociowej fundamentów od zewnątrz i od wewnątrz, zdjęcie niepoprawnie założonej, niedokończonej warstwy styropianu, wykonanie ocieplenia metodą lekką mokrą całej powierzchni ściany, co wiąże się z ustawieniem i demontażem rusztowania, przygotowaniem podłoża, które musi być nośne, zwarte, suche i bez tłuszczy, bituminów, pyłów, glonów, i z wykonaniem wszystkich warstw ocieplenia, wykonaniem obróbek blacharskich, odtworzeniem fragmentów chodnika, usuniętego podczas wykonywania odkrywek, oraz posprzątaniem terenu. Z technicznego punktu widzenia najbardziej skuteczne dla ocieplenia ściany jest nałożenie warstwy ocieplającej od strony zewnętrznej budynku, czyli od strony napływu zimniejszego powietrza. Zaproponowana przez biegłego z zakresu budownictwa lądowego J. C. metoda ocieplenia jest sprawdzonym i najczęściej stosowanym sposobem ocieplania ścian zewnętrznych Przewidywany czas trwania robót, dotyczących całej powierzchni ściany szczytowej, wynosi 4 — 5 dni, w zależności od liczby pracowników. Dostęp do wykonania robót budowlanych na ścianie szczytowej nie jest możliwy z terenu nieruchomości położonej przy ulicy (...), a zatem zachodzi konieczność wykorzystania nieruchomości małżonków K. w celu umożliwienia wykonania robót ziemnych, ustawienia rusztowania na całej szerokości ściany szczytowej, umożliwienia wykonania z terenu działki sąsiedniej całej procedury technologicznej ocieplenia metodą lekką mokrą oraz odtworzenia zdjętego chodnika, wykorzystanego terenu i jego posprzątania w celu przywrócenia stanu sprzed wykonywania robót. Wykonanie opisanych robót uzależnione jest od wejścia na teren nieruchomości położonej przy ulicy (...). Wskazane roboty budowlane nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, ale - z uwagi na swój zakres - muszą być zgłoszone do organu administracji architektoniczno - budowlanej. W piśmie z dnia 10 maja 2013 r. pełnomocnik A. S. - adwokat G. S. zwróciła się do małżonków K. z prośbą o umożliwienie Jej klientce wejścia na posesję przy ulicy (...) celem przeprowadzenia remontu ściany starego budynku, pobudowanego w granicy obu nieruchomości, i jej otynkowania. W uzasadnieniu swojego wystąpienia podała, że cała ściana od strony posesji sąsiadów jest zawilgocona i zagrzybiona, a planowany remont nie potrwa dłużej, aniżeli tydzień, i nie będzie połączony ze składowaniem na działce materiałów budowlanych. Zawnioskowała o udzielenie odpowiedzi na zapytanie w terminie 7 dni pod rygorem wystąpienia na drogę sądową „w .celu uzyskania zezwolenia na podstawie art. 142 k.c. W piśmie z dnia 21 maja 2013 r. S. i M. małżonkowie K. odpowiedzieli pełnomocnikowi A. S., że powierzchnia ściany od strony ich posesji jest sucha, bez śladów zagrzybień i pleśni, a wobec tego występują o podanie szczegółowego zakresu planowanego remontu ściany oraz o dokładny opis sposobu jego wykonania. W dniu 19 czerwca 2013r. pełnomocnik A. S. poinformowała małżonków K. o tym, że muszą być wykonane prace izolacyjne i ziemne, a w związku z tym zachodzi konieczność usunięcia chodnika na odcinku remontowanej ściany i usunięcia ziemi na głębokości 1 metra oraz konieczność zdjęcia rynny spustowej. Czynności te umożliwią izolację fundamentów oraz ocieplenie ściany styropianem o grubości 3 cm. Wykonawca wskaże prace przed przystąpieniem do remontu, a A. S. zobowiązuje się do doprowadzenia nieruchomości do stanu poprzedniego, tj. zasypania zagłębienia, naprawienia starego betonu i ponownego zamontowania rynny spustowej. W odpowiedzi na to pismo małżonkowie K. wystosowali do adwokat G. S. pismo z dnia 4 lipca 2013 r., w którym poinformowali o tym, że usunięcie chodnika na odcinku przedmiotowej ściany oraz usunięcie ziemi na głębokości 1 metra nie jest - ich zdaniem - możliwe do wykonania. Podnieśli, że ściana kamienicy graniczy w większej części z ich budynkiem gospodarczym i ponownie wystąpili o szczegółowe określenie zakresu i sposobu remontu ściany. W odpowiedzi na wystąpienie A. S. z pismem z dnia 10 sierpnia 2015r., skierowanym do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w T., o umożliwienie wejścia na teren sąsiedniej działki w celu wykonania zaleceń zawartych w opinii biegłego J. C., Inspektorat wezwał ją do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez załączenie do niego prawomocnego wyroku w sprawie sygn. akt I C 966/13, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Postanowieniem z dnia 18 września 2015r., (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. zawiesił postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ulicy (...) oraz legalności wykonania ocieplania ściany granicznej do czasu zakończenia przedmiotowego postępowania. Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2007 r., sygn. akt I Ns 221/02, częściowo zmienionym postanowieniem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 20 grudniu 2007r., Sąd Rejonowy w Tomaszowie Maz. dokonał zniesienia współwłasności zabudowanej nieruchomości położonej przy ulicy (...) w T., o powierzchni 0,2105 ha, oznaczonej w ewidencji gruntów numerem działki (...), poprzez ustanowienie odrębnej własności 24 lokali, w tym jednego lokalu użytkowego, usytuowanych w kamienicy i w oficynie, które to lokale zostały rozdzielone pomiędzy A. S. i jej dwie córki : A. W. i B. S., zamieszkujące aktualnie na tej nieruchomości. A. S. stała się wówczas właścicielką lokali o numerach : (...)/ znajdujących się w kamienicy, i lokalu nr (...), usytuowanego na parterze oficyny. Wyżej wymienione- jako wyłączne współwłaścicielki tej nieruchomości ustanowiły w dniu 15 maja 2014 r., w formie pisemnej zwykłej, zarząd nad częściami wspólnymi nieruchomości, wyznaczając zarządcą A. S.. W piśmie z dnia 20 listopada 2015 r. A. S. zwróciła się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w T. o wydanie decyzji administracyjnej stwierdzającej o niezbędności wejścia na nieruchomość M. i S. K.. W odpowiedzi na powyższe wystąpienie, Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w T., w piśmie z dnia 27 listopada 2015 r., wyjaśnił A. S., że Sąd prowadzący postępowanie w sprawie niniejszej jest władny wydać orzeczenie w zakresie wniosku o niezbędności wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej w celu wykonania zaleceń zawartych w opinii biegłego J. C., podtrzymując stanowisko w przedmiocie braku podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego. Sąd Rejonowy zważył, iż stosownie do treści art. 140 k.c., w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Przepis ten określa treść prawa własności jako prawa rzeczowego przez przyznanie właścicielowi podstawowych uprawnień do rzeczy, którymi są korzystanie l rzeczy i rozporządzanie nią. Art. 140 k.c. dodatkowo zakreśla również granice uprawnień właściciela, wskazując, że właścicielowi generalnie wolno robić z rzeczą wszystko, co nie jest mu zabronione przez ustawy, zasady współżycia społecznego i ;co nie pozostaje w sprzeczności ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem prawa. Ustawą wyznaczającą granice prawa własności jest m.in. art. 144 k.c., w świetle którego „ właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości : sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno - gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Powołany przepis tzw. prawa sąsiedzkiego odnosi się do stosunków między właścicielami nieruchomości i dotyczy sytuacji, w której właściciel korzystający ze swojej nieruchomości oddziałuje na nieruchomości sąsiednie. Oddziaływanie to nie polega na wtargnięciu naruszającego na cudzą własność, lecz wynika z działalności prowadzonej na własnej nieruchomości, która pośrednio zakłóca korzystanie z nieruchomości sąsiedniej, czyli powoduje immisje pośrednie, pozytywne i negatywne. Oddziaływanie pośrednie na nieruchomości sąsiednie jest dopuszczalne, jeśli mieści się w granicach przeciętnej miary, która podlega obiektywnej ocenie według dwóch kryteriów : społeczno - gospodarczego przeznaczenia obu nieruchomości oraz stosunków miejscowych. Dalsze ograniczenia uprawnień właściciela nieruchomości wynikają z powołanego przez pełnomocnika powódki art. 142 k.c. Stosownie do treści paragrafu
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.