Mianowicie miedzy stronami bezspornym było, że urządzenia przesyłowe znajdujące się na nieruchomości, wchodzą w skład przedsiębiorstwa wnioskodawcy i są jego własnością. Nie doszło też do zawarcia umowy o ustanowieniu służebności przed złożeniem wniosku do Sądu. Przychylając się do wniosku Sąd Rejonowy określił zakres służebności z uwzględnieniem wszelkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla zapewnienia prawidłowego niezakłóconego działania sieci przesyłowej przedsiębiorstwa mając na uwadze, że ustanowienie służebności przesyłu polega niejako na usankcjonowaniu istniejącego stanu rzeczy. Jednocześnie Sąd ten przyznał uczestnikom wynagrodzenie w kwocie 4.470,00 zł czyli zgodnie z opinią biegłego sądowego J. L.. Przyznając powyższe wynagrodzenie Sąd Rejonowy miał na uwadze ugruntowany w literaturze pogląd, że wynagrodzenie to co do zasady powinno mieć charakter świadczenia jednorazowego, choć dopuszcza się również postać świadczeń okresowych (G. Bieniek, Urządzenia przesyłowe...; G. Bieniek, S. Rudnicki, Nieruchomości. Problematyka prawna, Warszawa 2007), a wysokość tego wynagrodzenia powinien ustalać każdorazowo biegły sądowy (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2001 r., I SA 834/00, opubl. L.). W konsekwencji Sąd Rejonowy na podstawie art. 288 k.c. w związku z art. 305 1 k.c. i art.
orzekł zatem jak w pkt I i II sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie jak w pkt III na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. mając na uwadze, że między wnioskodawcą a uczestnikami nie było sporu co do ustanowienia służebności przesyłu. W punkcie IV zasądzono na rzecz Skarbu Państwa od wnioskodawcy pozostałe koszty opinii biegłego, ponieważ to wnioskodawca zainicjował niniejsze postępowanie i na nim ciążyło wykazanie należnego wynagrodzenia; w konsekwencji powinien w całości pokryć wydatki poniesione na biegłego (k.172-174). Apelację od powyższego postanowienia wniósł uczestnik zaskarżając je w części tj. w punktach II, III i IV zarzucając mu: 1. naruszenie prawa materialnego tj.: a) naruszenie prawa materialnego przepisu art.
k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i skutkiem tego przyznanie wygórowanego, a nie odpowiedniego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, b) naruszenie przepisu art. 305 1 k.c. w związku z art.
i art. 6 ust.1 w związku z art. 36 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003, Nr 60, poz. 717 z późn. zm.) poprzez ich błędną wykładnię, co doprowadziło do wadliwego ustalenia zakresu służebności przesyłu oraz wysokości należnego wynagrodzenia,
k.c., art. 305 1 k.c. w związku z art.
i art. 6 ust.1 w związku z art. 36 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 156 w związku z art. 159 pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego z dnia 21 września 2004 r. Wbrew twierdzeniom apelacji w sprawie niniejszej nie doszło do błędnego ustalenia wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, w szczególności wynagrodzenia wygórowanego, a nie odpowiedniego. Należy jednocześnie podkreślić, iż mimo powołania się przez wnioskodawcę na w/w przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego apelujący nie uzasadnił na czym miało rzekomo polegać naruszenie powyższych przepisów co wymyka się spod kontroli instancyjnej. W judykaturze wyrażono ugruntowany pogląd, że wynagrodzenie za tzw. bezumowne korzystanie z rzeczy może spełniać cele odszkodowawcze, a o jego wysokości decyduje wynagrodzenie rynkowe, jakie nieuprawniony posiadacz musiałby zapłacić za korzystanie z danego rodzaju rzeczy przez czas trwania tego władztwa, gdyby było ono oparte na tytule prawnym (por. uchwałę składu siedmiu sędziów SN z dnia 10 lipca 1984 r., III CZP 20/84, OSNCP 1984, nr 12, poz. 209 uchwałę SN z dnia 07 stycznia 1998 r., III CZP 62/97, OSNC 1998, nr 6, poz. 91 i uchwałę SN z dnia 13 marca 2008 r., nr 3/08, OSNC 2009, nr 4, poz. 53). Wynagrodzenie za ustanowienie służebności (art.
k.c.), płatne jednorazowo, powinno równoważyć wszelki uszczerbek związany z trwałym obciążeniem nieruchomości; powinno stanowić ekwiwalent wszystkich korzyści, których właściciel nieruchomości zostanie pozbawiony w związku z jej obciążeniem i powinno ono pokryć wszystkie niedogodności, jakie w przyszłości dotkną właściciela obciążone nieruchomości w związku z ustanowieniem służebności (por. uchwałę SN z dnia 08 września 1986 r., III CZP 76/88 i postanowienie SN z dnia 02 czerwca 2000 r., II CKN 1060/98, nie publ. oraz uzasadnienie postanowienia SN z dnia 08 lutego 2013 r., IV CSK 317/12). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego w części postanowienia Sąd Rejonowy przyznając uczestnikom wynagrodzenie w kwocie 4.470,00 zł oparł się na opinii sądowej sporządzonej w sprawie przez biegłego sądowego J. L.. Podzielając wnioski tej opinii Sąd I instancji miał na uwadze, że sporządzona została ona w sposób rzetelny oraz pełny; nie było więc podstaw, aby zarzucić biegłemu błędy metodologiczne przy szacowaniu wynagrodzenia. Biegły bowiem oparł przedmiotową opinię na właściwej metodzie i technice szacowania oraz uwzględnił wszelkie niezbędne czynniki m.in. wartość rynkową jednostki porównawczej, powierzchnię trwałego ograniczenia sposobu korzystania i sposób korzystania z pasa gruntu przez przedsiębiorcę przesyłowego. Sąd Rejonowy podkreślił przy tym, że biegły sądowy J. L. przy wycenie kierował się zaleceniami wynikającymi z Krajowego Standardu Wyceny Specjalisty ,,Określenie wartości służebności przesyłu oraz wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorców przesyłowych”. Podnoszone w uzasadnieniu apelacji zastrzeżenia do opinii biegłego były już podniesione przez wnioskodawcę przed Sądem Rejonowym. Do tych zastrzeżeń odniósł się biegły sądowy J. L. w pisemnych wyjaśnieniach z dnia 07 października 2016 r. Wskazał m.in., że przyjęty przez niego do wyceny czynnik wpływający na wielkość współczynnika „k” wynikał ze sposobu ustalania współczynnika w myśl zaleceń zawartych w Powszechnych Krajowych Zasadach Wyceny Krajowym Standardzie Wyceny Specjalistycznych ,,Określenie wartości służebności przesyłu oraz wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorców przesyłowych” uchwalonym przez Radę Krajową Polską Federację Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych zalecanym do stosowania od dnia 08 stycznia 2015 r. W konsekwencji podtrzymał on określoną w opinii wysokość 0,40 współczynnika „k”, który jego zdaniem był na poziomie niższym od proponowanych w specjalistycznej literaturze oraz najczęściej stosowanym w praktyce w wysokości 0,5 (k.151-154). Należy podkreślić, iż wnioskodawca mimo doręczenia mu odpisu powyższych wyjaśnień biegłego nie odniósł się do nich w żaden sposób do zamknięcia rozprawy; Zatem ponowne podniesienie w apelacji powyższych zarzutów przez wnioskodawcę jest w ocenie Sądu nieuzasadnione. Z drugiej strony trzeba mieć na uwadze, że w świetle art. 278 § 1 k.p.c. dowód z opinii biegłego tym różni się od innych dowodów, że jego celem nie jest ustalenie faktów mających znaczenie w sprawie, lecz udzielenie Sądowi wyjaśnień w kwestiach wymagających wiadomości specjalnych. Prowadzi to do wniosku, że sprawdzić opinię biegłego może tylko inny biegły, bo tylko on posiada specjalne wiadomości, których brak jest Sądowi, który dokonuje jedynie analizy logiczności i poprawności wniosków bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy z jednej strony raz jeszcze podkreślić trafność dokonanej przez Sąd Rejonowy oceny sporządzonej w sprawie opinii sądowej przez biegłego sądowego J. L.. Z drugiej strony należy podkreślić, iż wnioskodawca mimo kwestionowania powyższej opinii sądowej nie wniósł o dowód w kolejnej opinii sądowej aby sprawdzić tą opinię pod względem merytorycznym. Z tych wszystkich względów należało uznać za bezzasadne zarzuty apelacji kwestionujące sporządzoną w sprawie opinię sądową. Jak już wyżej wskazano apelacja wnioskodawcy była uzasadniona jedynie co do zarzutu naruszenia art. 520 § 1 k.p.c. w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania nieprocesowego. Jak trafnie zarzucił bowiem wnioskodawca Sąd Rejonowy bezzasadnie obciążył go w całości kosztami tego postępowania. Skoro bowiem Sąd I instancji w zaskarżonym punkcie IV postanowienia trafne orzekł, że każdy z uczestników postępowania ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 520 § 2 k.c.) to powinien konsekwentnie pobrać po połowie od wnioskodawcy i uczestników wydatki tymczasowo poniesione przez Skarb Państwa. Tymczasem w zaskarżonym punkcie III postanowienia błędnie nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa kwotę 348,19 zł tytułem zwrotu tychże wydatków jedynie od wnioskodawcy. Reasumując z tych wszystkich względów należało stosownie do art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 520 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. zmienić punkt III zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że obniżyć określoną w nim kwotę do kwoty 174,09 zł oraz nakazać pobrać solidarnie od uczestników na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego we Włocławku kwotę 174,09 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa stosownie do art. 520 § 1 k.p.c. W pozostałej części apelacja wnioskodawcy podlegała oddaleniu jako nieuzasadniona na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. Zbigniew Krepski Jerzy P. Naworski Małgorzata Bartczak-Sobierajska
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.