, zaś o kosztach na podstawie art. 98 kpc, w związku z § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego. Sąd Rejonowy również zasądził od pozwanego na rzecz powoda opłatę sądową od pozwu, którą powód uiścił w wysokości 2.693,00 złotych. Apelację od powyższego wyroku wniosła w dniu 21 listopada 2017 r. (data prezentaty w biurze podawczym) strona pozwana, zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w całości. Zaskarżonemu wyrokowi pozwana zarzuciła: naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. art. 45 § 1 k.p., art. 42 § 1 k.p. i art. 30 § 4 k.p. poprzez błędne przyjęcie, że podane przez pracodawcę w wypowiedzeniu umowy o pracę przyczyny dotyczące zmniejszenia zakresu wykonywanych czynności poprzez odstąpienie od wykonywania obowiązków związanych z ochroną danych osobowych ( (...)) oraz dotyczące zmian organizacyjnych związanych ze zmniejszeniem zatrudnienia z przyczyn ekonomicznych i optymalizacja kosztów wynikająca z trudnej sytuacji finansowej Spółki są nieprawdziwe, a samo wypowiedzenie nieuzasadnione, 2. art. 8 k.p. poprzez nieuwzględnienie, że wejście powoda w struktury organu związku zawodowego (...) dopiero w trakcie działań restrukturyzacyjnych w (...) miało na celu wyłącznie doprowadzenie do uniemożliwienia pozwanej skutecznej redukcji etatu na zajmowanym przez powoda stanowisku, nie przyświecało zaś celom związanym z działalnością związku zawodowego, naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i poczynienia własnych ustaleń faktycznych, w szczególności:
poprzez jego zastosowanie i nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności do wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia powoda, w sytuacji, gdy zasadność powództwa jest przez pozwaną kwestionowana. 3. art. 102 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i brak rozważenia trudnej sytuacji finansowej pozwanej, która nie ma możliwości zapłaty nie tylko zasądzonego od niej świadczenia, ale i kosztów procesu bez uszczerbku dla swojej płynności finansowej. W oparciu o powyższe zarzuty pozwana wniosła o zmianę wyroku i oddalenie powództwa w całości, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, a także o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu apelacji pełnomocnik pozwanej wskazała, że wręczenie powodowi wypowiedzenia warunków umowy o pracę z dnia 10 lutego 2016 r. było bezpośrednio związane z prowadzonym przez (...) procesem zmian organizacyjnych związanych ze zmniejszeniem zatrudnienia z przyczyn ekonomicznych i optymalizacją kosztów, wynikających z trudnej sytuacji finansowej. Zgodnie ze stanowiskiem pełnomocnik kwestionowanie decyzji pozwanej Spółki nie znajduje uzasadnienia, bowiem jej zarząd jest uprawniony do podejmowania decyzji kadrowych i organizacyjnych, a Spółka ma prawo zadecydować w jakiej strukturze organizacyjnej chce dalej prowadzić działalność i realizować jej cele, z uwzględnieniem możliwości finansowych. Ponadto, zdaniem pozwanej, powstanie organizacji związkowej, której członkiem był powód, miało na celu wyłącznie doprowadzenie do uniemożliwienia pozwanemu skutecznej redukcji jego etatu, nie zaś celom związanym z działalnością związku zawodowego i nie miało na celu dbania o interesy całej załogi i samego pracodawcy, za czym przemawia czas jej powstania, a także jej wyrejestrowanie, które nastąpiło już po kilku miesiącach. W ocenie pełnomocnik pozwanej Sąd Rejonowy nienależycie rozważył również sytuację finansową Spółki. W odpowiedzi na apelację z dnia 19 grudnia 2017 r. pełnomocnik powoda wniosła o oddalenie apelacji pozwanej w całości i zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W ocenie strony powodowej nie sposób przychylić się do stawianych przez pozwaną zarzutów, zaś skarżone rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego było prawidłowe. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanej jest niezasadna. Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy dokonał analizy materiału dowodowego, poczynił ustalenia w zakresie stanu faktycznego oraz zastosował przepisy, skutkiem czego zaskarżony wyrok zawiera trafne i odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Sąd Okręgowy podziela dokonane przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne i aprobuje argumentację prawną przedstawioną w motywach zaskarżonego wyroku, nie zachodzi zatem potrzeba ich szczegółowego powtarzania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1997r., II UKN 61/97, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 1999r., I PKN 521/98). Przed przystąpieniem do rozważań Sąd Okręgowy wyjaśnia, że w punkcie 1 skarżonego wyroku zaistniała niedokładność pisarska w postaci podwójnego użycia wyrazu „na” pomiędzy wyrazami „w O.” i „na rzecz powoda”. Zgodnie z art. 350 § 1 i 3 k.p.c. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki; jeżeli sprawa toczy się przed sądem drugiej instancji, sąd ten może z urzędu sprostować wyrok pierwszej instancji. Mając na względzie powyższe Sąd Okręgowy z urzędu dokonał stosownej korekty skarżonego wyroku w powyższym zakresie, o czym orzekł w punkcie 1 sentencji, na podstawie art. 350 § 1 i 3 k.p.c. Przechodząc do rozważań nad zasadnością apelacji, Sąd Okręgowy zważył, że skarżąca podniosła przeciwko orzeczeniu Sądu Rejonowego szereg zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, jednakże żaden z podniesionych przez pozwaną zarzutów nie mógł zostać uznany za zasadny. Przede wszystkim Sąd Okręgowy nie dopatrzył się naruszenia przez Sąd Rejonowy wyrażonej w art. 233 § 1 k.p.c. zasady swobodnej oceny dowodów w sposób wskazany przez pozwaną. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa w myśl powyższej zasady sąd dokonując analizy materiału dowodowego powinien prowadzić taki tok rozumowania, na skutek którego dojdzie do sformułowania logicznie poprawnych wniosków składających się w jedną spójną całość, zgodną z doświadczeniem życiowym. Podniesienie skutecznego zarzutu naruszenia przez sąd swobodnej oceny dowodów wymaga więc udowodnienia, że powyższa okoliczność nie zachodzi. Z kolei zarzut sprzeczności w ustaleniach faktycznych jest zasadny wtedy, gdy sąd na skutek nieprawidłowej oceny dowodów z punktu widzenia zasad logiki, wskazań wiedzy czy doświadczenia życiowego dokonał ustaleń, które wzajemnie się wykluczają. Nieprawidłowości te powinny mieć charakter obiektywny, to jest niezależny od indywidualnych doświadczeń życiowych i poglądów stron. Tym samym to na skarżącym ciąży obowiązek wskazania nieprawidłowości, jakie zaszły w procesie myślowym przeprowadzonym przez sąd i które w konsekwencji miały prowadzić do błędnej oceny dowodów lub dokonania na ich podstawie błędnych lub sprzecznych ustaleń (tak Sąd Najwyższy m.in. w orzeczeniach z dnia: z dnia 23 stycznia 2001 r., IV CKN 970/00; z dnia 12 kwietnia 2001 r., II CKN 588/99; z dnia 10 stycznia 2002 r., II CKN 572/99). Takich okoliczności pozwana jednak nie wykazała. Pełnomocnik pozwanej ograniczyła się w zasadzie do zwięzłego sformułowania zarzutów naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., jednakże bez ich szczegółowego rozwinięcia w uzasadnieniu apelacji, a tym samym nie wykazała nieprawidłowości w procesie myślowym Sądu Rejonowego, nie sprecyzowała również, na czym miały polegać zarzucane skarżonemu wyrokowi sprzeczności w ustaleniu stanu faktycznego. Zarzuty pozwanej skupiały się w istocie na powieleniu przyjętego w postępowaniu przed Sądem I instancji stanowiska oraz ogólnym kwestionowaniu poczynionych przez ten Sąd ustaleń, jednakże bez przedstawienia argumentów na poparcie tych twierdzeń. Powołanie się na trudną sytuację finansową spółki oraz sugestie, co do rzekomych motywów, jakimi powód miał kierować się przy wstąpieniu do organizacji związkowej, nie można, zdaniem Sądu Okręgowego, uznać za wystarczające wyjaśnienie zarzucanych Sądowi Rejonowemu sprzeczności ustaleń stanu faktycznego z materiałem dowodowym, bezpodstawną odmowę przyznania wiarygodności świadkom czy też brak wszechstronnego rozważenia całokształtu zebranych w sprawie dowodów. Wbrew twierdzeniom pozwanej Sąd Rejonowy nie odmówił wiarygodności zeznaniom świadków pozwanego i prezesa zarządu pozwanej w zakresie, w jakim osoby te wskazywały na realizację planu restrukturyzacyjnego spółki, lecz w części, w osoby te zeznały, że plan taki został sporządzony, co znajduje odzwierciedlenie na stronie 9 uzasadnienia skarżonego wyroku. Wskazać zresztą należy, że zeznający w sprawie świadkowie, jak również prezes zarządu pozwanej spółki nie wskazywali na istnienie regulacji, czy też jednoznacznych postanowień co do istnienia planu restrukturyzacji spółki. Z zeznań świadków wynika natomiast, że istniały pewne zamierzenia w zakresie restrukturyzacji i miały być realizowane, czego Sąd Rejonowy w zasadzie nie kwestionował, jednakże materiał dowodowy nie zawiera żadnych podstaw do stwierdzenia, że pozwana Spółka zamierzenia te skonkretyzowała w formie dokumentu lub dokumentów. Stąd też słuszna jest konstatacja Sądu Rejonowego, że gdyby taki plan istniał, to zostałby przedłożony w toku postępowania jako dowód w sprawie, tym bardziej, że istnienie planu restrukturyzacji spółki stanowiło jedną z okoliczności, na jakie pracodawca powołał się wypowiadając powodowi dotychczasowe warunki pracy i płacy. Co się zaś tyczy uznania przez Sąd Rejonowy stanowiska powoda za wiarygodne w zakresie jego stwierdzenia, że proces restrukturyzacyjny był prowadzony od 2011 roku, to o ile warto zaznaczyć, że powód w swoich zeznaniach wskazywał na „zmiany organizacyjne”, a nie ściśle na „proces restrukturyzacji” (k. 196v a.s.), o tyle Sąd Okręgowy zaznacza, że dokładne ustalenie rozpoczęcia procesu restrukturyzacyjnego spółki w oparciu o zeznania świadków nie było do końca możliwe, tym bardziej, że wynika z nich, że proces ten został zapoczątkowany już w okresie wcześniejszym, niż twierdzi strona pozwana. Świadek M. K.
Zgodnie z treścią tego przepisu zasądzając należność pracownika w sprawach z zakresu prawa pracy, sąd z urzędu nada wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności w części nieprzekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika. Przepis art. 334 § 4 i art. 335 § 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio; nie stosuje się przepisu art. 335 § 2 k.p.c. Z treści powyższego przepisu wynika, że nadanie przez sąd z urzędu wyrokowi zasądzającemu należność w sprawach z zakresu prawa pracy na rzecz pracownika rygoru natychmiastowej wykonalności do wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia ma charakter obligatoryjny. W konsekwencji powyższego, Sąd Rejonowy rozstrzygając sprawę na korzyść powoda i zasądzając od pozwanego na jego rzecz odszkodowanie na podstawie art. 45 § 1 k.p. miał obowiązek zastosować powyższy przepis, zaś tego obowiązku nie niweczy potencjalne zaskarżenie wyroku w drodze apelacji. Co się zaś tyczy niezastosowania przez Sąd Rejonowy art. 102 k.p.c., to wskazać należy, że zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa odstąpienie od obciążania strony przegrywającej sprawę kosztami procesu poniesionymi przez jej przeciwnika procesowego na podstawie tego przepisu jest możliwe jedynie w wypadkach szczególnie uzasadnionych, tj. wówczas, gdy z uwagi na okoliczności faktyczne konkretnej sprawy zastosowanie ogólnych zasad odpowiedzialności za wynik procesu byłoby sprzeczne z zasadą słuszności. Podstawą do takiej oceny może być zachowanie się strony w procesie, jak i jej sytuacja pozaprocesowa, przy czym zła sytuacja finansowa, stanowiąca podstawę do zwolnienia strony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, nie wyczerpuje sama w sobie przesłanek zastosowania art. 102 k.p.c., a przepis ten, z uwagi na swój szczególny charakter, nie może być wykładany rozszerzająco i wyklucza uogólnienie (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 7 czerwca 2017 r. I ACa 24/17, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 13 grudnia 2016 r. I ACa 2058/15). Ocena sądu czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony określony w art. 102 k.p.c. ma charakter dyskrecjonalny i opiera się na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności rozpoznawanej sprawy, w związku z czym w zasadzie nie podlega kontroli instancyjnej i może być podważona przez sąd odwoławczy tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa. Ingerencja w to uprawnienie przez sąd drugiej instancji może nastąpić tylko wówczas, gdy dokonana w zaskarżonym postanowieniu ocena jest dowolna, oczywiście pozbawiona uzasadnionych podstaw (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 8 grudnia 2016 r. I ACa 910/16). Podkreślić należy, że pozwana nie wnosiła o nieobciążenie jej kosztami procesu w trakcie postępowania przed Sądem Rejonowym, a oprócz trudnej sytuacji finansowej, w jakiej się znajduje, nie podnosiła żadnych szczególnych okoliczności, jakie miałyby uzasadniać zastosowanie w jej przypadku art. 102 k.p.c., tym samym w ocenie Sądu Okręgowego nie ma podstaw do czynienia Sądowi I instancji zarzutu w tym zakresie. Na marginesie Sąd Okręgowy wskazuje, że wysokość kosztów procesowych jest proporcjonalnie niska w porównaniu z rocznymi obrotami finansowymi Spółki, co wynika choćby z przedłożonych przez nią sprawozdań finansowych. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy uznał, iż skarżone rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego było prawidłowe, gdyż Sąd ten na podstawie materiału dowodowego wyczerpująco i precyzyjnie ustalił stan faktyczny, jak również zasadnie i adekwatnie do ustalonego stanu faktycznego wskazał przepisy prawa, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. Zarzuty pozwanej podniesione w apelacji stanowiły natomiast jedynie polemikę z prawidłowym rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego, a pozwana nie wykazała zasadności prezentowanej linii argumentacyjnej. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację strony pozwanej, jako bezzasadną, o czym orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 2 k.p.c. oraz § 10 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). SSO Monika Rosłan-Karasińska SSO Włodzimierz Czechowicz SSO Małgorzata Jarząbek (spr.) Zarządzenie: (...)
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.