I ACa 1790/16

Sygn. akt I ACa 1790/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 maja 2017 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Hanna Nowicka de Poraj Sędziowie: SSA Sławomir Jamróg (spr.) SSA Regina Kurek Protokolant: st.sekr.sądowy Beata Zaczyk po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2017 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa W. B. przeciwko Towarzystwu (...) S.A. w W. o zapłatę i o ustalenie na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z dnia 10 października 2016 r. sygn. akt I C 1015/15

1. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że nadaje mu treść: „I. zasądza od strony pozwanej Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powoda W. B. kwotę 198.628,58 zł (sto dziewięćdziesiąt osiem tysięcy sześćset dwadzieścia osiem złotych 58/100); - z ustawowymi odsetkami od kwoty 43.628,58 zł od dnia 16 maja 2013 r. do dnia 31 grudnia 2015r.; - z ustawowymi odsetkami opóźnienia od kwoty 43.628,58 zł od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty; - z ustawowymi odsetkami opóźnienia od kwoty 155.000 zł od dnia 10 października 2016 r. do dnia zapłaty, II. ustala odpowiedzialność strony pozwanej Towarzystwa (...) S.A. w W. na przyszłość w stosunku do małoletniego powoda W. B. za skutki wypadku z dnia 10 sierpnia 2011 r., przy uwzględnieniu 50% przyczynienia; III. oddala powództwo w pozostałej części; IV. znosi wzajemnie między stronami koszty procesu; V. nakazuje ściągnąć od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Nowym Sączu kwotę 11.573,65 zł tytułem kosztów sądowych.”;
2. oddala obie apelacje w pozostałej części;
3. nie obciąża powoda kosztami postępowania apelacyjnego. SSA Regina Kurek SSA Hanna Nowicka de Poraj SSA Sławomir Jamróg Sygn. akt I ACa 1790/16 UZASADNIENIE Powód W. B. działający przez przedstawiciela ustawowego J. B. w ostatecznie sprecyzowanym , rozszerzonym w toku procesu żądaniu domagał się zasądzenia na swą rzecz kwoty 400000 zł tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od kwoty 52000 zł od dnia 16 maja 2013 roku do dnia zapłaty i kwoty 348000 zł od dnia doręczania pozwanej sprecyzowanego żądania pozwu, zasądzenia od pozwanej kwoty 9316 zł tytułem skapitalizowanych odsetek od żądanej przez powoda kwoty 52000 zł w okresie od 29 grudnia 2011 do 15 maja 2013 wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 16 maja 2013r. do dnia zapłaty, ustalenia odpowiedzialności strony pozwanej na przyszłość wobec powoda za skutki wypadku z dnia 10 sierpnia 201r., zasądzenia kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm. W uzasadnieniu pozwu podniesiono, że w dniu 10 sierpnia 2011r. w K. doszło do wypadku, w którym kierujący autobusem marki J. J. S. potrącił małoletniego powoda W. B.. Pismem z dnia 3 października 2011r. powód reprezentowany przez pełnomocnika zgłosił pozwanej szkodę. Decyzją z dnia 28 grudnia 2011r. strona pozwana przyznała na rzecz powoda kwotę 40000 zł zadośćuczynienia, którą pomniejszyła o 80% przyczyniania. W efekcie powód uzyskał zadośćuczynienie w kwocie 8.000 zł. Następnie powód żądał bezskutecznie kwoty 100000zł. Zdaniem powoda ustalone przyczynienie jest rażąco zawyżone, a wypłacona kwota zdecydowanie zaniżona w stosunku do doznanej krzywdy. Strona pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych. Według pozwanej wyłącznym sprawcą zdarzenia z dnia 10 sierpnia 2011r. był małoletni powód, który nagle z prawej strony jezdni, z parkingu samochodowego wybiegł na jezdnię. W toku postępowania przygotowawczego powołano biegłego sądowego, który nie dopatrzył się w zachowaniu J. S. jakichkolwiek naruszeń zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Strona pozwana podała, że w toku postępowania likwidacyjnego decyzją z dnia 28 grudnia 2011r. przyznała powodowi 40000 zł tytułem zadośćuczynienia, kwotę 1575 zł kosztów opieki oraz kwotę 1365,44 zł za koszty przejazdu. Jednocześnie wobec faktu, że wyłącznym sprawcą zdarzenia był W. B., ustaliła stopień przyczyniania na 80% i przyznała powodowi ostatecznie 9000 zł zadośćuczynienia. Strona pozwana zaprzeczyła swojej odpowiedzialności co do zasady, a z ostrożności procesowej, podniosła, że poziom przyczynienia powoda do zdarzenia to co najmniej 80%. Wyrokiem z dnia 10 października 2016r. sygn. akt I C 1015/15 Sąd Okręgowy w Nowym Sączu zasądził od strony pozwanej Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powoda W. B. kwotę 280000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 10 października 2016r. do dnia zapłaty (pkt I), ustalił odpowiedzialność strony pozwanej na przyszłość w stosunku do małoletniego powoda W. B. za skutki wypadku, przy uwzględnieniu 30% przyczynienia (pkt II), oddalił powództwo w pozostałej części (pktIII), nakazał ściągnąć od strony pozwanej Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Nowym Sączu kwotę 16300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt IV), zasądził od strony pozwanej Towarzystwa (...) S.A. w W. na rzecz powoda W. B. kwotę 5881 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt V). Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia: Powód W. B. ur. 26 wrzesnia2008 r., w chwili miał niespełna trzy lata, był dzieckiem zdrowym bez opóźnień. Pozostawał pod opieką niepracującej matki. Małoletni W. B. zawsze był dzieckiem ruchliwym i żywiołowym. Podczas spacerów wzdłuż jezdni matce niejednokrotnie ciężko było go utrzymać, bo się wyrywał. S. K. tłumaczyła synowi, że musi chodzić z nią za rękę, gdy poruszają się przy jezdni. W dniu 10 sierpnia 2011r. w godzinach około południowych S. B. wraz z synem W. B. i K. T. (10-11 lat) udała się do K. do Ośrodka (...) na konsultację lekarską. Przyjechała samochodem, który zaparkowała na parkingu pod ośrodkiem zdrowia. Przed wejściem do ośrodka pozostawiła K. T. która spotkała się z koleżanką. Sama wraz z synem weszła do Ośrodka (...). Po wizycie S. B. trzymając syna W. B. za rękę wyszła na parking, otworzyła tylne drzwi samochodu od strony kierowcy i chciała umieścić syna w samochodzie. Jednoczenie zawołała K. T. z którą przyjechała, informując, że udają się do domu. Dziewczyna stała z koleżanką po drugiej stronie ulicy. Małoletni W. B. wyrwał się matce i pobiegł w stronę kuzynki. Nie rozglądając się pobiegł do przodu przez jezdnię, wpadając pod nadjeżdżający autobus. Kierowca autobusu marki J. nr rej (...) J. S. jadąc w kierunku O. potrącił małoletniego powoda W. B.. Wypadek był skutkiem działania małoletniego W. B., który wtargnął na jezdnię przed autobusem J., nie ustępując mu pierwszeństwa. Prędkość autobusu nie miała cech nadmiernej czy niebezpiecznej i nie przekraczała prędkości dopuszczalnej. Kierowca autobusu zachował się prawidłowo do sytuacji, próbując wykonać manewr omijania. Nie przyczynił się do wypadku i nie miał możliwości jego uniknięcia. Manewr obronny polegający na zjechaniu w lewo i maksymalnym oddaleniu autobusu od jadącego dziecka został wykonany prawidłowo. Przeciwko J. S. kierowcy autobusu marki J. nr rej (...) toczyło się śledztwo związane z potrąceniem małoletniego powoda, który wbiegł nagle z prawej strony jezdni z parkingu samochodowego znajdującego się przed ośrodkiem zdrowia. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2011 r. postępowanie w prawie wypadku drogowego z dnia 10 sierpnia 2011 r. zostało umorzone wobec braku stwierdzenia znamion czynu zabronionego. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniemS. R. wN. (...) z dnia 8 lutego 2011 r. do sygn. II Kp 767/11.Kierujący pojazdem był objęty obowiązkowym ubezpieczaniem OC w pozwanym Towarzystwie - nr polisy (...). W wyniku wypadku powód doznał urazu wielomiejscowego obrażeń w postaci złamania talerza biodrowego prawego ze zwichnięciem w stawie krzyżowo-biodrowym prawym, stłuczenia płuc oraz ogólnych potłuczeń ciała. Z powodu doznanych razów został przewieziony śmigłowcem do Szpitala (...) w K. na Oddział (...)i (...), gdzie przebywał od 10 sierpnia 2011 do 29 sierpnia 2011r., następnie w dniu 29 sierpnia 2011 r. został przeniesiony na Oddział (...), gdzie przebywał do 13 września 2011r. z zaleceniem kontynuacji leczenia w dniu 4 października 2011r. W dniu 11 sierpnia2011r. chłopiec był operowany z zastosowaniem zamkniętej repozycji zwichnięcia, a w dniu 20 sierpnia 2011 r. powoda poddano operacyjnemu nastawieniu i zespoleniu złamania talerza biodrowego prawego. Unieruchomiono go w gipsie biodrowym. Chłopiec wymagał żywienia pozajelitowego, był utrzymywany do 29 sierpnia 2011 r. w stanie śpiączki farmakologicznej. Z powodu rozejścia rany pooperacyjnej poddano go szyciu wtórnemu rany i założeniu nowego opatrunku gipsowego. Od 4 października 2011 do 14 października 2011r. powód przebywał w Szpitalu (...) w K. na Oddziale (...) z rozpoznaniem niedowładu kończyny dolnej prawej. Wprowadzono diagnostykę rehabilitacyjną. Wykonywano ćwiczenia czynno – bierne i ćwiczenia oddechowe. W okresie od 18 stycznia 2012 do 20 stycznia 2012r. powód przebywał w (...) Szpitalu (...) w K. na Oddziale(...)z rozpoznaniem niedowładu nerwu strzałkowego prawego. W okresie od 19 września 2012 do 26 września 2012r. powód przebywał w (...) Szpitalu (...) w K. na oddziale neurochirurgii z rozpoznaniem wielokomorowej torbieli wewnątrzkanałowej w odcinku L4-S
4. Było to powikłanie neurologiczne powypadkowe. Stwierdzono też złamanie stawu krzyżowo biodrowego prawego z uszkodzeniem korzeni L4-S1 po str. prawej, widoczny niedowład stopy prawej. W dniu 21 września 2012 r. powód został poddany operacji miotomii L4-S1 resekcją torbieli. Małoletni powód był hospitalizowany w Podhalańskim Szpitalu (...) w N. w dniu 31 sierpnia 2013r. z powodu pęcherza neurogennego i ostrego nieżytu żołądkowego, w (...) w K. na Oddziale(...) w okresie od 9 września 2013 do 12 września 2013 r. z rozpoznaniem pęcherza neurogennego. Chłopiec okresowo moczył się, miał osłabione uczucie parcia. Okresowo brudził się stolcem. Leczenie kontynuowano z farmakoterapią w poradni chirurgii dziecięcej S. w K.. Powód po wypadku musiał od nowa uczyć się mówić i chodzić. Od października 2012 r. został objęty specjalistyczną opieką rehabilitacyjną, logopedyczną, psychologiczną, terapią zajęciową w Oddziale (...) Dziennej dla dzieci z zaburzeniami wieku rozwojowego w R. z powodu pourazowego niedowładu wiotkiego kończyny dolnej prawej i psychogennymi zaburzeniami mowy. Leczenie rehabilitacyjne w tym oddziale kontynuowano w okresie 17 stycznia 2013 do 29 sierpnia 2013 r.. Podczas spotkań z psychologiem chłopiec nie chciał zostać bez matki, bał się nowych sytuacji, przeżywał silny lęk separacyjny, miał trudności ze skupieniem uwagi, nie reagował na polecenia, czasami krzyczał, przejawiał agresję fizyczną. Według opinii psychologicznej przeprowadzonej w dniu 30 października 2012 r. u powoda stwierdzono opóźnienie w rozwoju psychomotorycznym. Chłopiec do 5 tego r. życia miał trudności w porozumiewaniu się, mówił mało, był zamknięty w sobie. Stan po wypadku komunikacyjnym, długie hospitalizacje, zabiegi operacyjne spowodowały zachwianie poczucia bezpieczeństwa chłopca. Powód wykazywał też wzmożoną pobudliwość emocjonalną. Orzeczeniem (...) art. Orzekania o Niepełnosprawności w N. z dnia 20 stycznia 2012 r. powoda zaliczono do osób niepełnosprawnych do 31 maja 2015 r. Z czasem matka zapisała chłopca do przedszkola, gdzie zaadaptował się bardzo powoli. Zaobserwowano problemy adaptacyjne, dydaktyczne i społeczne. Wolno zaczął interakcje z kolegami. Niejednokrotnie był wyśmiewany przez kolegów, gdy zmoczył się. Był przez grupę rówieśniczą odrzucany. Długo używał pampersów z powodu nietrzymania moczu. Obecnie z pampersów nie korzysta, matka przypomina mu o załatwianiu potrzeb fizjologicznych. Powód został odroczony od spełniana obowiązku szkolnego i objęty nauczaniem specjalnym z uwagi na niepełnosprawność ruchową. Obecnie lepiej funkcjonuje w grupie, ma kolegów, chętnie chodzi na zajęcia. Objęty jest dodatkowymi zajęciami z logopedą i surdopedagogiem, wskazuje na znaczną dysharmonie w rozwoju intelektualnym. Leczenie małoletniego powoda nie jest zakończone. Cały czas jest rehabilitowany w R. dwa trzy razy w tygodniu. Jest to rehabilitacja nieodpłatna. Dojazdy na tą rehabilitację to 100zł miesięcznie. Do powoda przychodzi też prywatnie w tygodniu rehabilitantka, co stanowi koszt 100 zł miesięcznie. Powód zaczął mówić w wyniku terapii logopedycznej. Mimo rehabilitacji utrzymuje się niedowład prawej stopy. Chłopiec porusza się przy pomocy stabilizatora na stopie. Ma zachwiany chód. Małoletni zażywa leki na pęcherz neurogenny, co stanowi wydatek 100 zł miesięcznie. Czasami budzi się w nocy z bólami nogi i kręgosłupa. Do specjalistów w K. udaje się co trzy miesiące. Koszt dojazdów to około 500zł rocznie. Matka powoda pobiera świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 1200 zł miesięcznie. Ojciec powoda płaci też alimenty w kwotach po 700 zł miesięcznie. Powód jest dzieckiem opóźnionym w rozwoju psychoruchowym oraz w zakresie funkcjonowania społecznego. Wszystko co nowe wzbudza w nim niepokój i lęk. Słabo kontroluje emocje, okresowo reaguje płaczem i złością. Rozwój powoda w sferze emocjonalnej, intelektualnej i społecznej znajdują się poniżej poziomu odpowiedniego dla jego wieku. Z uwagi na stwierdzone deficyty wymaga opieki i stymulacji dostosowanej do jego możliwości. Pismem z dnia 3 października 2011 r. małoletni powód reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zgłosił ubezpieczycielowi szkodę, domagając się zapłaty 45000 zł zadośćuczynienia, przy wskazaniu, że nie jest to kwota ostateczna. Ubezpieczyciel przyjął szkodę w dniu 11 października 2011r. Decyzją z dnia 28 grudnia 2011r. ubezpieczyciel przyznał powodowi kwotę 40000 zł zadośćuczynienia, którą pomniejszono o 80% przyczynienia poszkodowanego do skutków szkody komunikacyjnej. Powód odwołał się od decyzji ubezpieczyciela pismem z dnia 9 maja 2012 r. prosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyjęcie przyczynienia na poziomie nie wyższym niż 30%. Domagał się też dopłaty zadośćuczynienia w podwyższonej kwocie 100000 zł. Decyzją z dnia 18 czerwca 2012 r. ubezpieczyciel odmówił wypłaty wyższych sum, uznając, że przeprowadził proces likwidacji w sposób prawidłowy. Chłopiec nadal utyka na prawą kończynę, nosi aparat podtrzymujący typu D.. Widoczne jest przy chodzeniu opadanie stopy prawej. Widoczne są blizny pooperacyjne kręgosłupa lędźwiowego i miednicy z zaciąganiem skóry. W okresie unieruchomienia gipsowego powód odczuwał mierne dolegliwości bólowe. Przez 2 miesiące wymagał stałej, całkowitej opieki. Obecnie nie jest całkowicie samodzielny. Długotrwały uszczerbek na zdrowiu powoda związany z ograniczeniem ruchomości w stawie biodrowym prawym ze znacznym niedowładem kończyny prawej dolnej i wiotkim porażeniem stopy prawej w postaci opadania bez możliwości zgięcia grzbietowego wynosi 40%. Rokowania co przyszłości powoda są niekorzystne. Złamania miednicy i zwichniecie stawu biodrowego ze złamaniem panewki mogą w przyszłości powodować rozwój zmian zwyrodnieniowych stawu biodrowego. Wiotkie opadanie stopy z powodu uszkodzenia korzeni rdzeniowych ma charakter trwały i będzie ograniczać sprawność ruchową, co będzie rzutowało na aktywność życiową powoda w przyszłości. Schorzenie-pęcherz neurogenny jest wynikiem uszkodzenia kręgosłupa i układu nerwowego obwodowego u powoda. Ma ono charakter trwały i nieuleczalny i związane jest z trwałym uszczerbkiem na zdrowiu w wysokości 30%. Będzie miało wpływ na rozwój fizyczny powoda, dojrzewanie płciowe, płodność. Schorzenie to wiąże się też, z trudnościami w oddawaniu moczu, zmusza chorego do okresowego noszenia cewnika. Dolegliwość pęcherza neurogennego rzutuje na aktywność życiową powoda i wiąże się z bólem o natężeniu umiarkowanym związanym z cewnikowaniem pęcherza moczowego. Powód wymaga dalszego leczenia i stałej opieki urologicznej, nefrologicznej i neurotraumatologicznej. Wskutek wypadku powód doznał też obrażeń skutkujących wiotkim niedowładem kończyny prawej dolnej z porażeniem stopy prawej, zanikiem mięśni, zaburzeniami chodu oraz dysfunkcji pęcherza moczowego - pęcherz neurogenny. Obrażenia te wynikają z uszkodzenia korzeni nerwów rdzeniowych odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Powód nadal wymaga stałej i systematycznej rehabilitacji. Urazowe zespoły korzonkowe lędźwiowo-krzyżowe skutkują stałym lub długotrwałym uszczerbkiem na zdrowiu w wysokości 25%. Niedowład kończyny prawej dolnej w dużym stopniu zaburza funkcje chodu, znacznie utrudnia aktywność fizyczną w zw. z uprawianiem sportów. Schorzenie to będzie powodowi utrudniać aktywność zawodową w zawodach wymagających pełnej sprawności ruchowej. Na skutek wypadku nastąpiły u powoda zmiany w zakresie psychologicznym. Wypadek miał wpływ na rozwój emocjonalny i społeczny powoda, co wpływało na funkcjonowanie poznawcze przyczyniając się do osłabienia kondycji psychicznej. Powód przeżył silny stres i ból pourazowy, czasowo zahamował się jego rozwój na skutek pobytów szpitalnych i rehabilitacje. Obecnie u powoda utrudniony jest dalszy rozwój ze względu na ograniczenia wynikłe z urazu – obniżona samodzielność, co wywołuje spadek poczucia kompetencji. Widoczna niepełnosprawność ogranicza jego atrakcyjność społeczną w grupie rówieśniczej i ma wpływ na jego samoocenę, co może mieć szczególny wpływ w okresie adolescencji. Trudno określić na ile trwałe są dysfunkcje powoda. Część negatywnych emocji związanych jest ze zmianą sytuacji rodzinnej, zawiązek matki z nowym partnerem. Wskazane jest objecie powoda terapią psychologiczną. Przy tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy wskazał, że stosownie do art. 436 § 1 k.c. odpowiedzialność przewidzianą w art. 435 k.c. ponosi również samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą przyrody. Jest to odpowiedzialność na zasadzie ryzyka. Nie jest ona wyłączona jeśli poszkodowanemu nie można przypisać winy ze względu na jego wiek – art. 426 k.c. lub stan psychiczny W tym poglądzie Sąd Okręgowy odwołał się do uchwały SN z dnia 11 stycznia 1960 r. I CO 44/59 OSN 1960/4/92). W. B. w chwili wypadku miał niespełna 3 lata, zatem z uwagi na jego wiek winy przypisać mu nie można, chociaż jego zachowanie było obiektywnie nieprawidłowe i stanowiło jedyną przyczynę wypadku. Zatem szkoda jakiej doznał pozostaje w normalnym związku przyczynowym z tym nieprawidłowym zachowaniem. Z uwagi na wiek chłopca i stan jego świadomości trudno zastosować miernik obiektywnej prawidłowości zachowania. Chłopiec nie mógł bowiem znać żadnych reguł poruszania się jako uczestnik ruchu drogowego. Zdaniem Sądu należy jednak zastosować art. 362 k.c. w zw. z art. 427 k.c. tj uwzględnić w ramach przyczynienia się poszkodowanego nieprawidłowość zachowania matki. Sąd Okręgowy wskazał, że samo wyrwanie się dziecka matce w sytuacji bezpośredniego nadjeżdżania autobusu należałoby ocenić jako działanie niezależne i niespodziewane samego dziecka , jednak uznał, że w tym przypadku matka dziecka uchybiła w 30% prawidłowemu nadzorowi. Matka małoletniego dobrze wiedziała, że jej syn jest dzieckiem ruchliwym. Sama podkreślała, że ciężko jej było opanować żywiołowość syna na drodze, chociaż tłumaczyła mu, że musi iść zawsze za rękę. Syn jednak nierzadko jej nie słuchał. Już ta okoliczność sprawiała, że matka dziecka S. B. powinna się zachować szczególnie czujnie w sytuacji, gdy opiekowała się synem w pobliżu ruchliwej drogi. Tymczasem matka dziecka w czasie gdy otwierała drzwi do samochodu, chcąc umieścić w nim syna, zawołała drugie dziecko, które pozostawało pod jej opieką, a znajdujecie się po drugiej stronie ulicy. Gdy chłopiec zauważył kuzynkę wyrwał się matce. Matka dziecka doprowadziła zatem do szczególnie niebezpiecznej sytuacji, wołając drugie dziecko. W tych okolicznościach Sąd za uzasadnione uznał roszczenie małoletniego powoda o zadośćuczynienie we wskazanej w sprecyzowanym żądaniu pozwu kwocie 400000 zł, ponad wypłacone już przez ubezpieczyciela 8.000 zł, którą Sąd obniżył o 30% wynikające z winy w nadzorze matki chłopca. Wypłacona przez ubezpieczyciela suma 8000 zł była symboliczna i nie miała wpływu na wysokość określonego przez Sąd zadośćuczynienia. Sąd Okręgowy odwołał się do art. 445 § 1 k.c. i zwrócił uwagę , że odpowiednie zadośćuczynienie musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość. Ustalając zadośćuczynienie Sąd uwzględnił przede wszytym długi proces leczniczy powoda po wypadku, bolesną rehabilitację oraz konieczność dalszego kontynuowania leczenia. Ponadto na wysokość zadośćuczynienia wypływ miała również trwałość konsekwencji powypadkowych u powoda. Powód będzie do końca życia zmagał się z pęcherzem neurogennym, zaburzeniami w sferze seksualnej, niepewnością co do płodności, opadającą stopą, gdyż uraz ten na już charakter trwały. Dodatkowo z uwagi na obrażenia powypadkowe powód będzie się wzmagał z ograniczeniami aktywności życiowej, ograniczeniami sprawności fizycznej, ograniczeniami w uprawianiu sportu czy wyboru zawodu. Nie będzie miał możności wyboru swobodnie zawodu, gdyż wykluczona jest pełna sprawność ruchowa w jego przypadku, a zatem i zawody związane z aktywnością ruchową nie będą powoda dotyczyły. Powód zatem na starcie życia wzmaga się z ograniczeniami ruchowo fizycznymi, a jego stan wg opinii biegłych nie ulegnie poprawie. Sam uszczerbek na zdrowiu chłopca jest znaczy i wynosi 95% wg opinii biegłych lekarzy. Rokowania co do stanu zdrowia powoda w tym opadającej stopy są niepewne i raczej niepomyślne. Ponadto chłopiec na skutek wypadku, leczenia powypadkowego doznał obrażeń w sferze psychicznej. Wolniej od kolegów rozwija się umysłowo, został odroczony od obowiązku szkolonego. W związku z konsekwencjami powypadkowymi powód w przyszłości dozna ograniczeń w życiu zawodowym, rodzinnym psychospołecznym, co już na tym etapie Sąd musiał wziąć pod uwagę. W związku z wypadkiem przeżył siny stres pourazowy, zostało zaburzone jego poczucie bezpieczeństwa. Wszystko to przekłada się na komfort życia powoda oraz jego interakcje społeczne, które są wyraźnie zaburzone. Skutki wypadku są dla powoda zatem bardzo poważne, dlatego Sąd uznał, że kwota 400000 zł doprowadzi do złagodzenia jego dużej krzywdy. Po uwzględnieniu 30% przyczynienia zasądzono kwotę 280000zł. Ustawowe odsetki od zasądzonego zadośćuczynienia Sąd przyznał od dnia wyrokowania, oddalając również żądanie skapitalizowanych odsetek. Sąd wskazał, że podstawą rozstrzygnięcia o odpowiedzialności ubezpieczyciela była opinia A. R. przeprowadzona na ostatnim końcowym etapie postępowania w lipcu 2016 r.. To ona miała zasadnicze znaczenie dla rozważań dotyczących przesłanki egzoneracyjnej i winy w nadzorze nad małoletnim dzieckiem rodzica. W tych okolicznościach Sąd nie znalazł podstaw do wcześniejszego naliczenia odsetek ustawowych. Skutkowało to także oddaleniem żądania co do skapitalizowanych odsetek. Uzasadniając rozstrzygnięcie o ustaleniu odpowiedzialności pozwanego na przyszłość, Sąd Okręgowy wskazał, że nowelizacja przepisów o przedawnieniu roszczeń z czynów niedozwolonych nie uchyliła dopuszczalności ustalenia odpowiedzialności za skutki wypadku na przyszłość. Sąd przytoczył tezę uchwały SN z dnia 24 lutego 2009 r. sygn. akt III CZP 2/09, , z której wynika, iż pod rządem art. 442