art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 748 ze zm.) – zwanej dalej ustawą – ubezpieczonym urodzonym po dniu 31.12.1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego określonego w ust. 1a i 1b, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184.
184 ust. 1 ustawy ubezpieczonym urodzonym po dniu 31.12.1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy – tj.01.01.1999r. – osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
art. 184 ust. 2 ustawy emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.
w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem – pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia”, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia.
1 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Z cytowanych norm prawnych wynika, iż odwołujący nabędzie prawo do wcześniejszej emerytury w przypadku łącznego spełnienia przesłanek: - ukończenia wieku 60 lat, - legitymowania się okresem ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat, przypadającym na dzień 01.01.1999r., - legitymowania się 15 letnim okresem pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, przypadających na dzień 01.01.1999r., - nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego. Odwołujący wiek 60 lat ukończył w dniu (...)., na dzień 01.01.1999r. legitymuje się 25 - letnim okresem ubezpieczenia, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Spornym pozostawało, czy odwołujący na dzień 01.01.1999r. posiada 15 - letni okres pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, a konkretnie czy istnieją podstawy do zaliczenia do takiej pracy spornego okresu jego zatrudnienia w KWK (...) od dnia 02.01.1984r. do dnia 10.01.1995r., kiedy to ubezpieczony pracował w zakładowej straży pożarnej. W tym czasie sposób funkcjonowania zakładowych straży pożarnych regulowały przepisy ustawy z dnia 12.06.1975r. o ochronie przeciwpożarowej ( Dz.U. z dnia 18.06.1975r. ). W art.24 ustawa ta stanowiła, iż do zwalczania pożarów i współdziałania w zapobieganiu pożarom powołane są terenowe i zakładowe straże pożarne: 1) zawodowe – składające się z osób pełniących służbę zawodową na podstawie stosunku służbowego, 2) obowiązkowe – powołane przez rade gminy spośród mieszkańców lub na wniosek kierownika zakładu pracy spośród pracowników danego zakładu, jeżeli zabezpieczenie przed pożarami na danym obszarze lub w zakładzie wymaga ich powołania, 3) ochotnicze – tworzone na zasadzie dobrowolności. W myśl art.26 ust.3 zakładowe straże pożarne podlegają pod względem organizacyjno – technicznym właściwej terenowej komendzie straży pożarnej. Kwestie związane ze świadczeniem pracy przez pracowników straży normowały przepisy dekretu z dnia 27.12.1974r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa ( Dz.U. z dnia 30.12.1974r. ), w szczególności wymiar czasu pracy normował art.12,
którym funkcjonariuszy obowiązuje czas pracy stosowany w zakładach pracy, w których pełnią służbę. Funkcjonariusze pełniący służbę na stanowiskach, na których wymagane jest utrzymanie ciągłości służby, pełnią służbę w systemie zmianowym, to jest 12 godzin służby i 24 godziny wolne od służby. Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na zaliczenie powołanego wcześniej spornego okresu zatrudnienia ubezpieczonego do pracy w warunkach szczególnych wymienionej w wykazie A dziale VIII pkt 2 stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, to jest „ (…) prace kierowców samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych (…) ”. Ubezpieczony był członkiem zakładowej straży pożarnej i wykonywał pracę kierowcy samochodu uprzywilejowanego w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych. Jego praca w spornym okresie odbywała się w stanie utrzymania bezpieczeństwa przeciwpożarowego, zatem pełnił on służbę w systemie zmianowym, to jest 12 godzin służby i 24 godziny wolne od służby. Był to pełny wymiar obowiązujący na jego stanowisku pracy. Po zaliczeniu okresu spornego do pracy w warunkach szczególnych, ubezpieczony posiada na dzień 01.01.1999r. wymagany 15 – letni okres takiej pracy, a zatem spełnia wszystkie konieczne warunki do przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia. W konsekwencji powyższego, na podstawie wyżej powołanych norm prawnych oraz art. 477 14 § 2 k.p.c., Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury, poczynając od dnia 17.11.2015r., to jest od złożenia wniosku o świadczenie (
art.129 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). (-) SSO Grzegorz Tyrka
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.