k.p.c.), a nie tylko podmiot występujący z pismem procesowym inicjującym postępowanie w danej sprawie, ale osobie wnoszącej o udzielenie zabezpieczenia przysługiwać musi roszczenie, które podlega zabezpieczeniu. Wywodząc o przesłankach zabezpieczenia w postaci uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia (zdefiniowanych w art.
S..p.A. w S. nie wskazał roszczenia, podlegającego zabezpieczeniu, poprzestając raz na tym, że jest niepieniężne i jego zdaniem jest uprawdopodobnione, by w innej części wniosku o udzielenie zabezpieczenia mówić o uprawdopodobnieniu interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia w kontekście odzyskania środków pieniężnych. Nie sposób więc zasadnie mówić o uprawdopodobnieniu roszczenia. Skoro nie jest wiadome, jakie roszczenie miałoby być zabezpieczone, już tylko z tej przyczyny wniosek o udzielenie zabezpieczenia nie mógł być uwzględniony, niezależnie od tego, że motywem teraz omawianego wniosku były uchybienia, jakich – zdaniem tego dłużnika – Sąd Apelacyjny miał się dopuścić w innym postępowaniu (ze skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego), będących przedmiotem zarzutów skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego z 31 lipca 2017 r., sygn. akt V ACa 129/17. Przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy Sąd Apelacyjny nie jest uprawniony do badania prawidłowości wskazanego wyroku z 31 lipca 2017 r., którym jest związany, o czym wcześniej była mowa. Zbędna jest zatem dalsza analiza wniosku o udzielenie zabezpieczenia, gdyż niezależnie od jej wyniku nie mógł być uwzględniony z braku uprawdopodobnienia roszczenia. Uwzględnienie wniosku o udzielenie zabezpieczenia wymaga kumulatywnego spełnienia wskazanych wcześniej przesłanek (art.
Tym bardziej wniosek nie może być uwzględniony po zakończeniu postępowania z wniosku stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego, gdyż w takim wypadku udzielenie zabezpieczenia możliwe jest tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił, a nie jakiegokolwiek innego roszczenia dłużnika (art. 730 § 2 zdanie drugie k.p.c.), które w dodatku nie zostało określone. Podobnie nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek o wstrzymanie wykonania postanowień Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 27 września 2017 r. i 19 grudnia 2017 r., sygn. akt V ACo 53/16, motywowany treścią art. 1210 k.p.c. Zgodnie z nim, sąd na posiedzeniu niejawnym może wstrzymać wykonanie wyroku sądu polubownego, może jednak uzależnić wstrzymanie od złożenia zabezpieczenia. Nie może umknąć, że przepis ten stanowi część regulacji postępowania wywołanego skargą o uchylenie wyroku sądu polubownego (tytuł VII w części piątej w księdze czwartej kodeksu postępowania cywilnego – art. 1205-1211 k.p.c.), a jego przedmiotem jest wstrzymanie wykonania wyroku sądu polubownego. Nie stanowi on podstawy do wstrzymania innych orzeczeń. Tymczasem dłużnik F. S..p.A. uczynił go podstawą wniosku o wstrzymania orzeczeń wydanych w sprawie niniejszej, wywołanej wnioskiem o stwierdzenie klauzuli wykonalności, mianowicie z dnia 27 września 2017 r. i z 19 grudnia 2017 r., którym Sąd Apelacyjny rozpoznał zażalenie dłużnika (...) S.A. w C. na wskazane wcześniej postanowienie Sądu Apelacyjnego z 27 września 2017 r. (k. 550-553). Wobec braku podstawy prawnej, wniosek o wstrzymanie wykonania postanowień Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 27 września 2017 r. i 19 grudnia 2017 r. nie mógł być uwzględniony. II. Zażalenie dłużnika (...) S.A. w C. na postanowienie z 27 września 2017 r. i wnioski tego dłużnika o udzielenie zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego. Wspomniano już o postanowieniu Sąd Apelacyjny w Katowicach z 19 grudnia 2017 r., sygn. akt V ACo 53/16. Orzeczeniem tym Sąd Apelacyjny rozpoznał zażalenie dłużnika (...) S.A. w C. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt V ACo 53/16, które oddalił. Zaskarżenie zażaleniem do innego składu sądu apelacyjnego postanowienia tego sądu w przedmiocie stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego wydanego w Rzeczypospolitej Polskiej dopuszcza art. 1214 § 4 k.p.c., dodany z dniem 1 stycznia 2016 r. przez art. 1 pkt 22 lit. b ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wspieraniem polubownych metod rozwiązywania sporów (Dz. U. poz. 1595), który – zgodnie z art. 9 ostatnio powołanej ustawy zmieniającej – ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Przed 1 stycznia 2016 r. kwestia zażalenia na postanowienie sądu w przedmiocie stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego regulowana była w art. 1214 § 2 k.p.c. („Sąd stwierdza wykonalność wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej, nadających się do wykonania w drodze egzekucji, nadając im klauzulę wykonalności. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie. Wyrok sądu polubownego lub ugoda przed nim zawarta, których wykonalność została stwierdzona, są tytułami wykonawczymi.”). Abstrahując od unormowania znajdującego się w zdaniu trzecim art. 1214 § 2 k.p.c. w przywołanym brzmieniu, którego dodanie do tej jednostki redakcyjnej jest nieistotne dla wyjaśnianej kwestii, poprzedni stan prawny w przedmiocie podstawy zażalenia na omawiane orzeczenie istniał od 25 września 2010 r. Wówczas do zdania pierwszego art. 1214 § 2 k.p.c. (o treści: „Sąd stwierdza wykonalność wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej, nadających się do wykonania w drodze egzekucji, nadając im klauzulę wykonalności.”) ustawodawca dodał zdanie drugie: „Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.” Nastąpiło to na mocy art. 2 pkt 15 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 155, poz. 1037 k.p.c.). Z uzasadnienia projektu tejże ustawy zmieniającej (druk nr 2525 Sejmu VI kadencji) wynika, że zamiarem projektodawcy było uporządkowanie kwestii środków zaskarżenia w postępowaniu o uznanie lub stwierdzenie wykonalności wyroków sądów polubownych i ugód zawartych przed takimi sądami. Z tej przyczyny zaprojektował, by w art. 1214 § 2 w ówczesnym brzmieniu („Sąd stwierdza wykonalność wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej, nadających się do wykonania w drodze egzekucji, nadając im klauzulę wykonalności.”) wprowadzić nowe zdanie drugie („Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.”), które będzie regulować dopuszczalność zażalenia w sprawach o stwierdzenie wykonalności wyroków sądów polubownych i ugód zawartych przed takimi sądami. Dotychczasowa regulacja była bowiem niespójna – dopuszczalność zażalenia w sprawie o uznanie była uregulowana w art. 1214 § 1 zdanie drugie k.p.c. (ówczesne jego brzmienie: „O uznaniu wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej, nienadających się do wykonania w drodze egzekucji, sąd orzeka postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie sądu służy zażalenie.”), natomiast w wypadku stwierdzenia wykonalności było konieczne odwoływanie się do art. 795 § 1 k.p.c. („Na postanowienie sądu co do nadania klauzuli wykonalności przysługuje zażalenie.”). Przed wskazaną zmianą stanu, obowiązującą od 25 września 2010 r., doktryna zwracała uwagę na tę niespójność, uznając, że z uwagi na brak odpowiedniego przepisu o zażaleniu w odniesieniu do stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego należy stosować art. 795 § 1 k.p.c. Za oczywiste bowiem uznawano, że nie istnieją argumenty, żeby wyłączyć dopuszczalność zażalenia na postanowienie sądu w postępowaniu o stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego, zwłaszcza że przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 178, poz. 1478), zmieniającą kodeks postępowania cywilnego w zakresie dotyczącym sądownictwa polubownego, w art. 711 § 5 k.p.c. w ówczesnym brzmieniu („Na postanowienie sądu w przedmiocie stwierdzenia skuteczności lub nadania klauzuli wykonalności przysługuje zażalenie”) ustawodawca jednoznacznie dopuścił zażalenie na postanowienie sądu również w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności wyrokowi sądu polubownego. Opisane zmiany stanu prawnego prowadzą do wniosku, że w aktualnym stanie prawnym jedyną podstawą wniesienia zażalenia na postanowienie sądu apelacyjnego w przedmiocie stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego wydanego w Rzeczypospolitej Polskiej jest art. 1214 § 4 k.p.c. Zmiany stanu prawnego w odniesieniu do zażalenia na orzeczenie w tym przedmiocie polegały nie na dopuszczaniu do wielokrotnego zaskarżania przez tę samą stronę tego samego orzeczenia, lecz na innych podstawach prawnych (raz w oparciu o art. 1214 § 4 k.p.c., innym razem na podstawie art. 795 § 1 k.p.c.) i w różnym czasie (to jest nawet po upływie terminu do zaskarżenia w oparciu o jedną z podstaw), ale na uporządkowaniu zagadnienia dopuszczalności zażalenia na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego przez jednoznaczne określenie w przepisach regulujących postępowanie wywołane wnioskiem o stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego, że zażalenie przysługuje i ma podstawę prawną w tym z wyżej przywołanych przepisów, który obowiązywał bądź obowiązuje w danym czasie. Nie ma zatem podstaw do wysnucia wniosku, że tylko dlatego, że sąd stwierdza wykonalność wyroku sądu polubownego przez nadanie mu klauzuli wykonalności (art. 1214 § 2 zdanie drugie k.p.c.) na postanowienie w tym przedmiocie przysługuje zażalenie do innego składu sądu apelacyjnego na podstawie art. 1214 § 4 k.p.c. oraz kolejne zażalenie, tym razem na podstawie art. 795 § 1 k.p.c. (pominąć już można kwestię dalszą, że musiałoby służyć do innego składu sądu apelacyjnego, czego też nie dałoby się wywieść z obowiązujących przepisów postępowania). Dłużnik (...) S.A. w C. zaskarżył już zażaleniem postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 27 września 2017 r., sygn. akt V ACo 53/16, które Sąd Apelacyjny oddalił postanowieniem z 19 grudnia 2017 r. Wniesienie kolejnego zażalenia przez tego dłużnika na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 27 września 2017 r., którego termin zaskarżenia przez tę stronę już upłynął (art. 394 § 2 k.p.c.), jest więc niedopuszczalne. Zażalenie dłużnika (...) S.A. w C. podlegało zatem odrzuceniu na podstawie art. 373 w związku z art. 397 § 2 k.p.c. Postępowanie wywołane wnioskami tego dłużnika o udzielenie zabezpieczenia roszczenia niepieniężnego podlegało umorzeniu z uwagi na niedopuszczalność wydania orzeczenia w tym przedmiocie na wniosek tego podmiotu, a to z tej przyczyny, że zgłoszone zostały po prawomocnym zakończeniu postępowania w odniesieniu do tego dłużnika (art. 730 § 2 zdanie drugie i art. 355 § 1 k.p.c.). SSA Aleksandra Janas SSA Wiesława Namirska SSA Grzegorz Stojek
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.