w związku z art. 305 1 k.c.). Na uwagę zasługuje bowiem okoliczność, iż w przepisie art.305 1 k.c. jest mowa o „przedsiębiorcy”, a nie „przedsiębiorcy przesyłowym”. A zatem, brak jest podstaw do utożsamiania podmiotu, na rzecz którego może być ustanowiona służebność przesyłu z przedsiębiorcą przesyłowym. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dostrzeżono, iż zarówno w judykaturze, jak i doktrynie doprowadzono do uzupełnienia przymiotnikiem „przesyłowy” podmiotu, uprawnionego z tytułu służebności przesyłu. Tymczasem brak podstaw do zwężającej wykładni art. 305 1 k.c. przez przyjmowanie, że uprawnionym może być tylko taki przedsiębiorca, który prowadzi bezpośrednio działalność gospodarczą w zakresie doprowadzania czy odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2015 roku, IV CSK 144/15). Zwłaszcza, że służebność może być ustanowiona na rzecz przedsiębiorcy zarówno wtedy, gdy infrastruktura przesyłowa jest już posadowiona na nieruchomości, jak i w fazie poprzedzającej jej budowę, kiedy kwestia podmiotu, który będzie zajmował się przesyłem, jest otwarta i może być rozwiązana poprzez rozdzielenie przedsiębiorcy, który wybudował urządzenia przesyłowe i którego własność owe urządzenia stanowią, od przedsiębiorcy, który będzie zajmował się przesyłem, eksploatując infrastrukturę przesyłową w oparciu o umowę (dzierżawy, najmu, leasingu). Służebność przesyłu, po powstaniu urządzeń przesyłowych, nie może być przy tym ustanowiona na rzecz przedsiębiorcy, który nie jest właścicielem urządzeń, a jej konstrukcja zakłada, iż jest to prawo związane z własnością urządzeń, a przed ich powstaniem z przedsiębiorstwem (art. 305 3 § 1 k.c.). W konsekwencji, dla prawidłowego rozumienia pojęcia „przedsiębiorcy” w rozumieniu art. 305 1 k.c., kryterium wiodącym jest własność urządzeń przesyłowych, a właściciel urządzeń przesyłowych, może prowadzić inną działalność gospodarczą polegającą na udostępnianiu urządzeń przesyłowych o ile tylko, w efekcie tej działalności realizuje cele przesyłowe. Natomiast, zawarte w art.
k.c zastrzeżenie, że służebność przesyłu ma być konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c., odnosi się do zakresu wymaganego obciążenia cudzej nieruchomości - stosownie do charakteru urządzenia tam posadowionego, a nie wymagania, by właściciel urządzeń był jednocześnie przedsiębiorcą przesyłowym. Kodeks cywilny zawiera w art. 43 1 uniwersalną dla prawa cywilnego definicję przedsiębiorcy, zgodnie z którą przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 33 1 k.c., prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową. Definicja „przedsiębiorcy” wynikająca z art. 43 1 k.c. jest szersza niż pojęcie „ przedsiębiorcy” zdefiniowane w art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1829 ze zm.). Kodeks cywilny nie definiuje pojęcia „działalność gospodarcza”, mimo że ma ona kluczowe znaczenie dla właściwego rozumienia pojęcia przedsiębiorcy, a definicja taka jest formułowana w art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. W doktrynie przedmiotem sporu jest zagadnienie, czy definicja „działalności gospodarczej” funkcjonująca na gruncie prawa publicznego powinna być uznana za obowiązującą również w sferze prawa cywilnego. Natomiast, w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się konsekwentnie, iż pojęcie „działalności gospodarczej” na gruncie prawa prywatnego ma charakter autonomiczny i wyjaśnienia jego treści należy poszukiwać w wykładni doktrynalnej i sądowej, a definicje zawarte w kolejnych ustawach o prowadzeniu działalności gospodarczej nie mają charakteru uniwersalnego i nie mogą być rozstrzygające dla wykładni prawa cywilnego (por. m.in. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 1991 roku, III CZP 53/91, z dnia 6 grudnia 1991 roku, III CZP 117/91, OSNC 1992 rok, nr 5, poz. 65, z dnia 26 kwietnia 2002 roku, III CZP 21/02, OSNC 2002 rok, nr 12, poz. 149, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2014 roku, V CSK 630/13, OSP 2016 rok, nr 12, poz. 113, z dnia 17 grudnia 2015 roku, I CSK 1003/14, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 października 1999 roku, III CKN 372/98, OSNC 2000 rok, nr 4, poz. 81). W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego, działalność gospodarczą określa się przez wskazanie charakteryzujących ją cech takich jak: profesjonalny charakter, powtarzalność podejmowanych działań, działanie na własny rachunek, zasada racjonalnego gospodarowania nazywana zasadą gospodarności, uczestnictwo w obrocie gospodarczym, podporządkowanie regułom gospodarki rynkowej m.in. w celu uzyskania zysku. Jednakże działanie bez zamiaru uzyskania zysku, a jedynie w celu uzyskania wpływów na pokrycie prowadzonej działalności, nie pozbawia prowadzonej działalności charakteru działalności gospodarczej. Kwestia bowiem, czy podmioty prowadzące działalność gospodarczą zakładają osiągnięcie zysku czy tylko pokrywanie kosztów swojej działalności własnymi dochodami, łączy się z rodzajem realizowanych przez nie zadań i statutowo określonym celem prowadzonej działalności (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 1991 roku, III CZP 117/91, OSNC 1992 rok, nr 5, poz. 65, uchwały Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2002 roku, III CZP 21/02, OSNC 2002 rok, nr 12, poz. 149, z dnia 27 czerwca 2013 roku, III CZP 31/13, OSNC 2014 rok, nr 2, poz. 11). W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, iż realizowanie przez gminę zadań własnych w zasadzie stanowi działalność gospodarczą, jeżeli wykazuje wyżej sprecyzowane w cechy. Przy czym kwalifikacja określonej działalności gminy jako gospodarczej musi być dokonywana w konkretnych okolicznościach i kontekście prawnym danego przypadku, gdyż działalność gmin nie ma jednorodnego charakteru, a cele tej działalności oraz sposoby ich osiągania są bardzo różnorodne. Sąd Najwyższy opowiedział się za przypisaniem gminie prowadzenia działalności gospodarczej między innymi wówczas, gdy zaspakaja ona zbiorowe potrzeby ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 30 listopada 1992 roku, III CZP 134/92, OSNC 1993 rok, nr 5, poz. 79, z dnia 9 marca 1993 roku, III CZP 156/92, OSNC 1993 rok, nr 9, poz. 152, z dnia 14 maja 1995 roku, III CZP 6/95, OSNC 1995 rok, nr 5, poz. 72, z dnia 13 stycznia 2006 roku, III CZP 124/05, OSNC 2006 rok, nr 12, poz. 201, z dnia 6 sierpnia 1996 roku, III CZP 84/96, OSNC 1996 rok, nr 11, poz. 150, z dnia 11 października 1996 roku, III CZP 110/96, OSNC 1997 rok, nr 2, poz. 17, z dnia 24 lipca 2013 roku, III CZP 43/13, OSNC 2014 rok, nr 3, poz. 25; wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2008 roku, IV CSK 28/08, M. Prawn. 2008/10/507, z dnia 6 maja 2011 roku, II CSK 409/10, z dnia 9 sierpnia 2012 roku, V CSK 366/11, z dnia 10 maja 2013 roku, I CSK 522/12, uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 1995 roku, III CZP 6/95, OSNC 1995 rok, nr 5, poz. 72 oraz wyroku Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2003 roku, IV CK 288/02, OSNC 2005 rok, nr 1, poz. 15 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 października 1999 roku, III CZ 112/99, OSNC 2000 rok, nr 4, poz. 78). Z kolek, jak stanowi art.7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 446, ze zm.), zaspakajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, a zadania te obejmują między innymi sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną oraz gaz. Z regulacją tą koresponduje art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 328) wskazując, iż zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy. Natomiast, w myśl art. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 roku o gospodarce komunalnej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 827 ze zm.) gmina może realizować przedsięwzięcia gospodarcze, zaspakajając zbiorowe potrzeby wspólnoty w różnych formach organizacyjnych, w tym między innymi przez samorządowy zakład budżetowy czy spółki prawa handlowego. Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, użyte w niej określenie przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego oznacza przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego zaopatrzenia ścieków, oraz gminne jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, prowadzące tego rodzaju działalność. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, iż za przedsiębiorcę w rozumieniu art. 305 1 i
k.c., będącego jednocześnie przedsiębiorcą wodno - kanalizacyjnym zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, można uznać gminę, jeżeli prowadzi działalność w zakresie zbiorowego zaopatrywania w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków przez gminne jednostki organizacyjne czy też urząd gminy (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2005 roku, OSK (...), i z dnia 10 kwietnia 2014 roku, (...) 542/14, POP (...)-265). Zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy realizowanym między innymi przez gminne jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej lub zawiązywane przez gminę spółki, na które gmina może przenieść własność urządzeń przesyłowych lub umożliwić im ich eksploatację za pomocą umów prawa cywilnego. Gmina realizując swoje zadania za pośrednictwem utworzonej w tym celu spółki, a nie gminnej jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, nie jest przedsiębiorcą wodno - kanalizacyjnym w świetle art. 2 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, przymiot ten bowiem będzie przysługiwał utworzonej przez nią spółce. Jednakże. niemożność traktowania gminy jako przedsiębiorcy wodociągowo - kanalizacyjnego nie wyklucza przypisania jej przymiotu przedsiębiorcy na gruncie art. 305 1 w związku z art.
Gmina, jako osoba prawna, na którą nałożono obowiązek zaopatrzenia w wodę i odprowadzenia ścieków, jest przedsiębiorcą w znaczeniu podmiotowym. Spełnia także warunek potraktowania jej, jako przedsiębiorcy w znaczeniu funkcjonalnym, skoro przyłączyła infrastrukturę wodno - kanalizacyjną do swojej sieci, jest jej właścicielem i realizuje swoje zadania w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzenia ścieków udostępniając urządzenia przesyłowe przedsiębiorcy wodno - kanalizacyjnemu w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. W orzecznictwie dominuje przy tym pogląd, iż gmina realizując zadania własne w rozumieniu art. 7 ustawy o samorządzie gminnym poprzez zawieranie odpłatnych umów, mających charakter czynności gospodarczych, jest przedsiębiorcą (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2011 roku, V CZ 49/11, z dnia 19 października 1999 roku, III CZ 112/99, OSNC 2006 rok, nr 4, poz. 78, z dnia 12 maja 2000 roku, V CKN 756/00, z dnia 7 sierpnia 2003 roku, IV CZ 90/03). Ponadto, gmina może przyjmować różne warianty gospodarki wodno - ściekowej, w tym takie, w których nie będzie zajmować się bezpośrednio odprowadzaniem i doprowadzaniem wody i odprowadzaniem ścieków, lecz pośrednio, udostępniając urządzenia przesyłowe spółce, która wykorzystuje je zgodnie z przeznaczeniem. Przyjęcie stanowiska, iż wykorzystanie przez gminę do realizacji swoich zadań instrumentu w postaci spółki, która nie uzyska własności urządzeń przesyłowych, lecz będzie z nich korzystać na podstawie umowy cywilnoprawnej eliminuje możliwość ustanowienia na rzecz gminy służebności przesyłu, prowadziłoby do rezultatów niezamierzonych przez ustawodawcę. Albowiem ustawodawca poprzez konstrukcję prawną służebności przesyłu zmierzał do zapewnienia właścicielowi nieruchomości prawa podmiotowego w postaci możliwości uregulowania sytuacji prawnej urządzeń przesyłowych na jego gruncie i jednocześnie zabezpieczenia interesu przedsiębiorcy będącego właścicielem urządzeń przesyłowych (por. uzasadnienie projektu ustawy o zmianie ustawy - kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, Sejm RP VI Kadencji, Druk Sejmowy nr 81). Konkludując, w ocenie Sądu, należało podzielić stanowiska wnioskodawców i uczestnika o ustanowieniu w przedmiotowej sprawie służebności przesyłu na rzecz Gminy Ł., której własność stanowi kanał kanalizacji deszczowej przebiegający przez nieruchomość wnioskodawców. Ustanowienie służebności przesyłu przez sąd wchodzi w rachubę nie tylko w takich przypadkach, gdy przedsiębiorca urządzenia te zamierza wybudować w przyszłości, ale również w takich, gdy urządzenia przesyłowe już istnieją i zostały posadowione na cudzym gruncie, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Stosownie do przepisu art.
k.c., jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c., przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem. Z kolei, zgodnie § 2 powołanego przepisu, jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c., właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu. Z treści cytowanego przepisu jasno wynika więc, iż legitymacja przedsiębiorcy lub właściciela nieruchomości do żądania ustanowienia służebności przesyłu powstaje nie tylko wówczas, gdy brak jest w ogóle zgody przedsiębiorcy i właściciela nieruchomości co do zawarcia umowy o ustanowieniu służebności, ale także wówczas gdy strony nie mogą porozumieć się co wysokości wynagrodzenia za jej ustanowienie, które stanowi jej integralną część. W realiach niniejszej sprawy, przedmiotem rozpoznania było żądanie wnioskodawców – właścicieli nieruchomości ustanowienia służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. (...), na rzecz Gminy Ł., polegającej na znoszeniu przez wnioskodawców istnienia na obciążonej nieruchomości, w przestrzeni nad i pod powierzchnią tej nieruchomości urządzeń przesyłowych tj. kanału melioracyjnego o średnicy 1,0 metr, zajmującego wraz ze strefą ochronną powierzchnię 470 m2, zaniechaniu wznoszenia zabudowy i trwałych nasadzeń na kanale melioracyjnym oraz w strefie ochronnej, prawie korzystania z nieruchomości obciążonej w zakresie niezbędnym do dokonywania przeglądów kanału, konserwacji, remontów, modernizacji, przebudowy urządzeń przesyłowych lub usuwania awarii wraz z prawem wejścia i wjazdu na teren odpowiednim sprzętem. Zgodnie z regulacją kodeksową, służebność gruntowa powinna być wykonywana w taki sposób, żeby jak najmniej utrudniała korzystanie z nieruchomości obciążonej (art. 288 k.c.). O zakresie i sposobie wykonywania służebności w przypadku braku woli stron decydują zasady współżycia społecznego (dobre obyczaje) przy uwzględnieniu zwyczajów miejscowych. Ogólną regułą jest potrzeba wykonywania służebności przesyłu w sposób jak najmniej utrudniający korzystanie z nieruchomości obciążonej. Dla ustalania zakresu służebności należy brać pod uwagę stopień obciążenia nieruchomości oraz ograniczenia uprawnień właściciela. Ponadto, należy mieć na uwadze, aby cel służebności został osiągnięty przy możliwie najpełniejszym uwzględnieniu interesów właściciela nieruchomości obciążonej. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż służebność przesyłu jest konieczna dla właściwego korzystania z urządzenia przesyłowego w postaci kanału kanalizacji deszczowej, biegnącego przez nieruchomość przy ul. (...) w Ł.. W toku postępowania ustalono, iż obecnie właściciel urządzenia – Gmina Ł. nie ma planów likwidacji kanału, który jest wykorzystywany do odprowadzania wód opadowych. W przedmiotowej sprawie, konieczność ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomości przy ul. (...) w Ł. dotyczącej biegnącego przez nieruchomość kanału kanalizacji deszczowej o średnicy jednego metra pozostawała poza sporem stron. Nie był również sporny przebieg urządzenia przesyłowego. Początkowo przedmiot sporu stanowiła powierzchnia służebności, w tym szerokość pasa ochronnego po obu stronach kanału. Jednakże, w toku postępowania wnioskodawcy i uczestnik zgodnie ustalili powierzchnię służebności oraz jej przebieg odnosząc się do mapy do celów prawnych sporządzonej przez biegłego geodetę w sprawie II Ns 1238/11 Sądu Rejonowego dla Łodzi –Widzewa w Łodzi. Ostatecznie kwestię sporną stanowiła jedynie wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności, a jej rozstrzygniecie wymagało zasięgnięcia przez Sąd wiadomości specjalnych. Ustawodawca nie określił jakichkolwiek wskazówek dotyczących ustalania wielkości tego wynagrodzenia. W ocenie Sądu, ustalając wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu należy mieć na względzie, iż skutkiem ustanowienia służebności przesyłu jest ograniczenie możliwości użytkowania nieruchomości przez jej właściciela, polegające na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem urządzeń przesyłowych. W orzecznictwie przyjęto, iż wynagrodzenie z tytułu ustanowienia służebności przesyłu powinno być ustalone na podstawie cen rynkowych, a jako kryteria pomocnicze, należy wziąć pod uwagę: zwiększenie wartości przedsiębiorstwa, którego składnikiem stała się służebność, ewentualne obniżenie wartości nieruchomości obciążonej, straty poniesione przez właściciela nieruchomości obciążonej, np. w postaci utraty pożytków z zajętego pod urządzenia przesyłowe pasa gruntu. W judykaturze i piśmiennictwie wskazuje się, iż przy ustaleniu wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu należy brać pod uwagę: wszystkie okoliczności danej sprawy, interes stron, społeczno-gospodarczy charakter służebności i rekompensaty należnej właścicielowi nieruchomości obciążonej. Podkreśla się także, iż określenie w ustawie tego świadczenia jako wynagrodzenia wskazuje, że powinno odpowiadać wartości świadczenia spełnionego przez właściciela nieruchomości obciążonej na rzecz podmiotu uprawnionego w ramach służebności lub osiągniętej przez niego korzyści. Za odpowiednie wynagrodzenie może być uznane takie, które będzie stanowić ekwiwalent wszystkich korzyści, jakich właściciel nieruchomości zostanie pozbawiony w związku z jej obciążeniem. Zindywidualizowany w konkretnej sprawie sposób obliczenia wynagrodzenia powinien uwzględniać po stronie właściciela: charakter nieruchomości obciążonej - jej położenie, rodzaj, rozmiar, kształt, jej społeczno-gospodarcze przeznaczenie ujęte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, albo w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a w ich braku właściwości terenu i sposób korzystania z nieruchomości sąsiednich, utratę pożytków, zakres ograniczenia w prawie rozporządzania, swobodnego decydowania o przeznaczeniu nieruchomości, zagospodarowania jej, zakres i sposób ingerencji przedsiębiorcy oraz pozbawienia władztwa nad nią, sposób przebiegu urządzeń, trwałość i nieodwracalność obciążenia w dłuższej perspektywie oraz uciążliwość ustanowionego prawa (tak między innymi Konrad Osajda „Komentarz do kodeksu cywilnego”, „Komentarz do kodeksu cywilnego pod red. Edwarda Gniewka, Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 lutego 2013 roku, IV CSK 317/12, opubl. Legalis, Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 lutego 2013 roku, IC CSK 440/12, opubl. Legalis). W judykaturze prezentowany jest pogląd, który Sąd Rejonowy w pełni podziela, iż wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu powinno być proporcjonalne do stopnia ingerencji w treść prawa własności, uwzględniać wartość nieruchomości i w takim kontekście mieć na względzie straty właściciela z uszczuplenia prawa własności. Przy ocenie wysokości wynagrodzenia wskazówką powinien być także sposób wykorzystywania pozostałej części nieruchomości właściciela, rozwój gospodarczy terenów położonych w sąsiedztwie oraz to, że na tych terenach urządzenie przesyłowe jest usytuowane, i że w związku z tym ewentualne zamierzenia inwestycyjne właściciela z tych przyczyn mogą być ograniczone (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2012 roku, II CSK 401/11). Na uwadze należy mieć także okoliczność, iż wynagrodzenie za ustanowienie służebności ma, co do zasady, charakter jednorazowy i ma rekompensować właścicielowi obciążenie jego nieruchomości przez cały czas istnienia służebności przesyłu. W niniejszej sprawie, biegła z zakresu szacunku nieruchomości, ustalając wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności, uwzględniła wszystkie wymienione powyżej czynniki między innymi: lokalizację nieruchomości obciążonej, jej otoczenie i sąsiedztwo, uzbrojenie terenu, stan nieruchomości, możliwości inwestycyjne i ograniczenia w tym rodzaj urządzenia przesyłowego i jego usytuowanie na nieruchomości, stopień współkorzystania z nieruchomości przez przedsiębiorcę i właścicieli, a także wysokość wydatku operacyjnego od nieruchomości w postaci podatku gruntowego od części nieruchomości zajętej pod służebność, proporcjonalną do współczynnika korzystania z tego pasa przez przedsiębiorcę przesyłowego. Ponadto, ustalając wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności, wzięto pod uwagę fakt, iż pas strefy ochronnej kanału kanalizacji deszczowej pokrywa się w części frontowej z terenem służebności dla ciepłociągu. Określając wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności, Sąd miał na uwadze fakt, iż ustanowienie służebności przesyłu skutkowało będzie obowiązkiem współwłaścicieli nieruchomości obciążonej zaniechania wznoszenia zabudowy i innych trwałych naniesień w strefie ochronnej kanału kanalizacji deszczowej oraz przyznaniem prawa dostępu osób upoważnionych przez wnioskodawcę do urządzenia na opisanej nieruchomości w celu usuwania awarii, a także dokonywania napraw, remontów, konserwacji i modernizacji urządzenia. Stanowi to istotną ingerencję w prawo własności. Ograniczenie takie winno zostać zatem należycie wynagrodzone. Mając na uwadze treść opinii biegłej wysokość jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu obciążającej nieruchomość przy ul. (...) w Ł. wynosi 59.396 zł. W. J. jest współwłaścicielem nieruchomości obciążonej w 1/2 części, zaś W. J. i A. J. są współwłaścicielami tej nieruchomości we wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej w 1/2 części. Zgodnie z przepisem art. 207 k.c., pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną. W konsekwencji, Sąd zasądził od Gminy Ł. tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu: na rzecz W. J. kwotę 29.698 zł (1/2 x 59.396 zł), a na rzecz W. J. i A. J. solidarnie kwotę 29.698 zł, bowiem w zakresie udziału w wysokości 1/2 części prawo własności nieruchomości stanowi składnik ich majątku wspólnego. Termin płatności wynagrodzenia ustalono na 1 miesiąc od uprawomocnienia się postanowienia, uwzględniając w tym zakresie zgodne stanowisko uczestnika i wnioskodawców. Zastrzeżenie odsetek ustawowych za opóźnienie na wypadek uchybienia owemu terminowi zabezpiecza interes wnioskodawców, w przypadku nie spełnienia przez uczestnika świadczenia w oznaczonym terminie. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z wyrażoną w art. 520 § 1 k.p.c. Zgodnie z jego brzmieniem każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątki od tej zasady zostały ustanowione w dalszych paragrafach art.520 k.p.c., stanowiąc, iż jeżeli jednak uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników (§ 2). Paragraf 3 art.520 k.p.c. zaś stanowi, iż jeżeli interesy uczestników są sprzeczne, sąd może włożyć na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika. Przepis powyższy stosuje się odpowiednio, jeżeli uczestnik postępował niesumiennie lub oczywiście niewłaściwie. W orzecznictwie i doktrynie zwraca się uwagę, iż w postępowaniu nieprocesowym nie ma „pojedynku” dwóch przeciwstawnych sobie stron, dlatego też nie można mówić o przegrywającym, który powinien zwrócić koszty postępowania wygrywającemu (por. art. 98 § 1 k.p.c.). Przeciwnie, z treści całego art.520 k.p.c. wynika, że ustawodawca zakłada, że w zasadzie uczestnicy postępowania są w tym samym stopniu zainteresowani jego wynikiem, a orzeczenie sądu udziela ochrony prawnej każdemu uczestnikowi. Dlatego ten, kto poniósł koszty sądowe lub koszty zastępstwa procesowego, nie uzyska zwrotu wydanych kwot od innego uczestnika, ale i nie jest obowiązany do zwracania kosztów poniesionych przez innego uczestnika (tak Bodio Joanna, Demendecki Tomasz, Jakubecki Andrzej, Marcewicz Olimpia, Telenga Przemysław, Wójcik Mariusz P [w] Komentarz do art.520 kodeksu postępowania cywilnego, LEX/el. 2010; Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 grudnia 1999 roku, III CKN 497/98, OSNC za 2000 r., nr 6, poz. 116). Stanowisko takie uzasadnione jest niezależnością i samodzielnością udziału w tym postępowaniu każdego jego uczestnika (B. J., Z. A. artykuł Palestra.1995.7-8.58, Lex nr 11671/1). W niniejszej sprawie, wnioskodawcy i uczestnik postępowania w równym stopniu byli zainteresowani jego rozstrzygnięciem. Albowiem, unormowaniem sytuacji prawnej kanału kanalizacji deszczowej przebiegającego przez nieruchomość przy ul. (...) w Ł. zainteresowani byli zarówno wnioskodawcy jako właściciele nieruchomości, na której znajduje się urządzenie, jak i uczestnik będący właścicielem urządzenie przesyłowego. Uczestnik nie kwestionował zasadności ustanowienia służebności Ostatecznie zgodnie ustalono także powierzchnię służebności. Spór pomiędzy wnioskodawcami i uczestnikiem dotyczący wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności nie świadczy o sprzeczności interesów, uzasadniającej odejście od zasady rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania. Na nieuiszczone koszty sądowe złożyły się wydatki na poczet wynagrodzenia biegłych w łącznej kwocie 3.467,16 zł (874,13 zł+ 244,03 zł + 2.142,96 zł + 206,04 zł). Na podstawie art.113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398) w związku z art.520 § k.p.c., Sąd nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych: od W. J. kwotę 866,79 zł z roszczenia zasądzonego w punkcie 2 a) postanowienia, solidarnie od W. J. i A. J. kwotę 866,79 zł z roszczenia zasądzonego w punkcie 2 b) postanowienia, zaś od Gminy Ł. kwotę 1.733,58 zł.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.