Sygn. akt III AUa 1720/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 marca 2018 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSA Marek Procek (spr.) Sędziowie SSA Marek Żurecki SSA Tadeusz Szweda Protokolant Elżbieta Szewczyk po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2018r. w Katowicach sprawy z odwołania T. W. i A. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o podleganie polskiemu ustawodawstwu i stwierdzenie ważności zaświadczenia A1 na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach z dnia 28 kwietnia 2017r. sygn. akt VIII U 2339/15
(14)§ 2 k.p.c., w punkcie 1 wyroku zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdził, iż A. W. z tytułu oddelegowania przez płatnika składek(...) T. W. do pracy na terytorium Niemiec w okresie od 1 stycznia 2012r. do 30 kwietnia 2012r. podlegał ustawodawstwu polskiemu w zakresie ubezpieczeń społecznych oraz stwierdził, że zaświadczenie A1 wydane w dniu 17 stycznia 2012r. jest ważne. O kosztach zastępstwa procesowego orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. oraz § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013r., nr 490), biorąc pod uwagę wartość przedmiotu sporu (suma składek za okres sporny finansowanych przez płatnika składek). Sąd miał na uwadze, iż profesjonalny pełnomocnik reprezentował tylko odwołującego T. W. w jednej z połączonych do wspólnego rozpoznania spraw. W apelacji od zaprezentowanego rozstrzygnięcia organ rentowy zarzucił Sądowi pierwszej instancji: I. naruszenie prawa procesowego, a mianowicie: - art. 233 § 1 k.p.c., poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów i nienależytą ocenę zebranego materiału a także poczynienie tej oceny bez rozważenie całego materiału dowodowego, co doprowadziło - zdaniem organu rentowego - do poczynienia przez Sąd pierwszej instancji dowolnych ustaleń faktycznych, polegających na przyjęciu, że:
- a)odwołujący A. W. w spornym okresie delegowania do pracy na terenie Niemiec, tj. od 1 stycznia 2012r. do 30 kwietnia 2012r. wykonywał pracę na rzecz odwołującego T. W., jako pracodawcy w następstwie przeprowadzonej w kraju rekrutacji oraz że przez cały okres tego oddelegowania, tj. od 1 stycznia 2012r. do 30 kwietnia 2012r. był zachowany związek pomiędzy przedsiębiorstwem delegującym, a pracownikami pomimo, że ustalenia te zostały poczynione: - z pominięciem treści złożonego do akt organu rentowego pisma Niemieckiej Instytucji Celnej - Federalnej Dyrekcji Finansowej Wschód Bundesfinazdirektion West z dnia 24 września 2013r., będącego dokumentem urzędowym złożonym w trybie art. 76 ust. 2 rozporządzenia (EG) nr 883/2004, w którym przytoczono ustalenia kontroli Głównego Urzędu Celnego w O. przeprowadzonej w maju 2013r. w spółce niemieckiej: (...), na obiektach której była świadczona praca przez ubezpieczonego, a odnoszących się do czasu, przebiegu i miejsca rekrutacji pracowników oddelegowanych do pracy w spółce niemieckiej w związku ewidencjowaniem ich zatrudnienia w (...) Sp. z o.o. oraz - wbrew treści złożonym w sprawie dokumentom, tj.: - rachunku ZOZ Centrum Usług Medycznych w T. nr (...) z dnia 15 lutego 2012r. za usług badania profilaktycznego ubezpieczonych (wykaz w/g załącznika z określeniem pracodawcy, tj. jako Przedsiębiorstwa (...)) z daty sprzedaży usługi badania lekarskiego z 15 lutego 2012r., a zatem z daty innej, niż widniejąca na zaświadczeniu lekarskim z badania, - faktury Vat nr 965/MAG/2012 z dnia 30 marca 2012r. na zakup przez (...) T. W. odzieży ochronnej z daty sprzedaży 30 marca 2012r. oraz z daty WZ 15 luty 2012r., 24 luty 2012r. i 14 marca 2012r., a zatem z dat znacznie późniejszych, niż data rozpoczęcia pracy w ramach oddelegowania do pracy na terenie Niemiec, wskazanej w informacji płatnika dla poświadczenia zaświadczenia Al, jako od 1 stycznia 2012r , co wskazuje, że ubezpieczony nie mógł być wyposażony przez pracodawcę w odzież roboczą wymaganą przepisami BHP przed skierowaniem pracownika do pracy w ramach oddelegowania - jak to bezkrytycznie przyjął Sąd pierwszej instancji, - karty szkolenia BHP ubezpieczonego z daty 2 stycznia 2012r. wystawionego na rzecz innego pracodawcy, niż odwołujący, tj. P., z datą szkolenia instruktarzu ogólnego 2 stycznia 2012r., instruktarzu stanowiskowego 2-3 stycznia 2012r., przypadających - jak wynika z treści oświadczania płatnika zawartego w informacji w celu poświadczenia dokumentu - na okres pobytu ubezpieczanego w Niemczach , co świadczy o braku możliwości odbycia przez niego tego szkolenia zarówno w kraju, także przy uwzględnieniu braku możliwości odbycia przez ubezpieczonego instruktarzu stawkowego na stanowisku pracy w dniu 2-3 stycznia 2012r. w kraju, wobec braku dysonowania przez T. W. zapleczem stanowiskowym do przeprowadzenia tego instruktażu, jak i za granicą w Niemczech na obiekcie firmy (...) w G. A., przy uwzględnieniu, iż kontrakt na tym obiekcie miał obowiązywać dopiero od 9 stycznia 2012r., co świadczy, iż nie doszło do zorganizowania przez T. W. szkoleń BHP, jak to bezkrytycznie przyjął Sad pierwszej instancji, - kontraktów (...) T. W. z firmą (...), na obiektach której miała być świadczona praca przez ubezpieczonego, z daty 28 grudnia 2011r., przeczących tezie o dokonanej z dniem 12 grudnia 2011r. rekrutacji pracowników do pracy w Niemczach na obiektach w/w spółki niemieckiej, przy uwęgleniu braku możliwości oferowania pracy i delegowania w drodze aneksu pracy do konkretnych fabryk w Niemczach w sytuacji nieposiadania na ten czas jakiejkolwiek umowy z firmą niemiecką, - treści zaświadczenia A1 wydanego w stosunku do ubezpieczonego w związku z jego oddelegowaniem w ramach zatrudnienia w (...) Sp. z o.o. , z którego wynika, że w grudniu 2011r. ubezpieczony przebywał na terenie Niemiec i braku przedstawienia przez odwołującego dowodu na to, iż w okresie podpisania umowy o pracę, przebywał on w Polsce pomimo, że to na nim, jako odwołującym, inicjującym odwołaniem postępowanie sądowe, spoczywał ciężar dowodowy w tym zakresie, stosownie do treści art. 6 k.c. oraz art. 232 zdanie pierwsze k.p.c. i poczynienie w tym zakresie ustaleń wyłącznie w oparciu o bezkrytycznie ocenione zeznania odwołującego T. W., jak i świadka L. K. - prezesa zarządu (...) Sp. z o.o., a zatem podmiotów bezpośrednio i ekonomicznie zainteresowanych wynikiem sprawy, przy sprzeczności tych zeznań z wskazanymi powyżej dokumentami, przy równoczesnych zeznaniach odwołującego, który nie pamiętał szeregu istotnych okoliczności związanych z rekrutacją i przebiegiem zatrudniania oraz przy równoczesnym braku wykazania przez odwołującego dowodowo faktu ponoszenia kosztów zakwaterowania pracownika oddelegowanego do pracy w Niemczach, badań w kraju, zakupu wymaganej przez przepisy BHP odzieży roboczej i zapewnienia szkoleń BHP przed skierowaniem do pracy, a co zostało przyjęte przez Sąd Okręgowy w Gliwicach za wykazane, pomimo braku w materiale dowodów uzasadniających poczynione w tym zakresie ustalania faktyczne,
- b)firma odwołującego T. W. w spornym okresie wykonywała na terytorium Polski „normalną działalność”, które to pojęcie odnosi się do pracodawcy zazwyczaj prowadzącego znaczną część działalności w kraju, w którym ma swoją siedzibę i poczynienie tych ustaleń, pomimo, że zebrany w sprawie materiał wskazywał, iż: - porównanie obrotów krajowych i zagranicznych osiąganych przez odwołującego w spornym okresie wyrażało się w proporcji: obrót w kraju - 2%, obrót za granicą - 98%, - porównane liczby zatrudnionych pracowników w kraju i za granicą w spornym okresie, jak i przez cały okres prowadzeniami działalności przez (...) Projekt T. W. wyrażało się w proporcji: pracownicy w kraju - 0, obrót za granicą - 35, - porównane liczby faktycznie zawartych i realizowanych w spornym okresie kontraktów w kraju i za granicą wyrażało się w proporcji: umowy w kraju: 0%, umowy za granicą - 100%, - w spornym okresie odwołujący płatnik ograniczył swoją działalność gospodarczą w Polsce wyłącznie do czynności jednoosobowego zarządzania wewnętrznego i nie realizował żadnego kontraktu, czy umowy w Polsce, przy uwzględnieniu, iż waloru realizowanego kontraktu nie może mieć ewentualna perspektywa zawarcia kontraktu w kraju, gdy przy kryterium prowadzenia znacznej części działalności w kraju chodzi o faktyczne prowadzenie takiej działalności a nie hipotetyczną perspektywę prowadzenia takiej działalności, co też ostatecznie, tak nie miało miejsca oraz przy uwzględnieniu - a co pominął Sąd pierwszej instancji - iż odwołujący nie przedstawił żadnej umowy, kontraktu, zlecenia na prace wykonywane na terenie Polski, ani żadnej umowy o podwykonawstwo, która dla swojej ważności wymaga formy pisemnej (art. 647 1 § 4 k.c. w brzmieniu obowiązującym w spornym okresie) pomimo, że na odwołującym, inicjującym postępowanie sądowe, spoczywał ciężar dowodowy w tym zakresie, stosownie do treści art. 6 k.c. oraz art. 232 zdanie pierwsze k.p.c.,
- c)z pominięciem w tych ustaleniach: - wyników kontroli Głównego Urzędu Celnego w O. przeprowadzonej w (...) przytoczonych w dopuszczonym, jako dowód w sprawie piśmie urzędowym Niemieckiej Instytucji Celnej - Federalnej Dyrekcji Finansowej Wschód Bundesfinazdirektion West z dnia 24 września 2013r. (tryb art. 76 ust. 2 rozporządzenia EG nr 833/2004) w związku z zarzutem strony niemieckiej formowanym pod adresem firm: (...) T. W. w T. oraz (...) Sp. z o.o. w związku z tymczasowym zatrudnieniem 35 dotychczasowych pracowników (...) Sp. z o.o. świadczących pracę w ramach oddelegowanie do Niemiec w firmie (...) w T. w kontekście przerwy w delegowaniu zagranicznym w rozumieniu decyzji A2 z dnia 12 lipca 2009r., będącej wykładnią art. 12 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 (antydatowaniem umów o pracę) dla potrzeb spełnienia przez (...) Sp. z o.o. wymogu, co najmniej 2 miesięcznej przerwy w oddelegowaniu do pracy za granicą u tego samego pracodawcy, - tego, iż w dacie, w której miałoby dojść do zawarcia przez T. W. umowy o pracę z ubezpieczonym odwołujący nie miał zawartego jakiegokolwiek kontraktu z firmą niemiecką, pozwalającego na zawarcie umowy o pracę i aneksu do umowy o pracę na stanowiskach i w miejscach pracy wskazanych w tych dokumentach, - tego, iż w dacie, w której miałoby dojść do zawarcia przez T. W. umowy o pracę z ubezpieczonymi oraz w dacie zawarcia kontraktu z firmą(...) odwołujący nie prowadził działalności gospodarczej objętej przedmiotem tych umów, co potwierdzają wpisy do (...), - tego, iż rekrutacja ubezpieczonego nie mogła odbyć się w kraju, przy uwzględnieniu, że w dacie, w której miałoby dojść do podpisania przez niego umowy o pracę oraz aneksu do umowy o pracę przebywał za granicą, w ramach oddelegowania w związku z zatrudnieniem w (...) Sp. z o.o. (zaświadczenia A1 dla firmy (...) Sp. z o.o.), a obecność i rekrutacja w Polsce w tym czasie nie została potwierdzona przez odwołującego żadnym dowodem, a nadto, tej rekrutacji we wskazanym okresie przeczy treść dokumentów złożonych do sprawy, - tego, że odwołujący, składając wniosek o wydanie zaświadczenia A1 dla ubezpieczonego, podał nieprawdziwe informacje o ilości osób delegowanych do pracy za granicą według stanu na dzień 1 stycznia 2012r. wskazując, iż jest to liczba 0, natomiast przy uwzględnieniu zapisów przedłożonych do umowy o pracę datowanych na grudzień 2011r., na dzień 1 grudnia 2012r. wszyscy 35 pracownicy musieliby być już delegowani do pracy na terenie Niemiec, - tego, że w sprawie złożono szereg dokumentów wzajemnie sprzecznych, co wykazano powyżej, a odwołujący A. W. nie pamiętał szeregu istotnych okoliczności związanych z rekrutacją i przebiegiem zatrudniania, - art. 328 § 2 k.p.c., poprzez zaniechanie wskazania przez Sąd pierwszej instancji w sporządzonym uzasadnieniu przyczyn, dla których zgromadzone w sprawie dowody, na które powoływał się organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie, nie zostały uwzględnione i pominięte w poczynionych ustaleniach faktycznych, co uniemożliwi dokonanie kontroli prawidłowości wydanego w sprawie wyroku, - art. 217 § 3 k.p.c., poprzez brak rozstrzygnięcia okoliczności istotnych dla rozpatrzenia sprawy, związanych ze spełnieniem warunków umożliwiających pozostawienie ubezpieczonego w polskim systemie ubezpieczeń społecznych, w szczególności, co do wymogu, aby pracownik w okresie oddelegowania wykonywał pracę w imieniu rzeczywistego macierzystego pracodawcy i był pracownikiem oddelegowanym, w rozumieniu art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz co do wymogu, pracodawca delegujący pracownika do pracy za granicą normalnie prowadził swoją działalność na terytorium państwa wysyłającego; I. błąd w ustaleniach faktycznych, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, polegający na wadliwym przyjęciu, że: - odwołujący płatnik składek prowadził działalność na terenie Polski w znacznym zakresie oraz spełnił warunki umożliwiające pozostawienie swoich pracowników w polskim systemie ubezpieczeń społecznych, w szczególności w zakresie wymogu, aby: - pracownik w okresie oddelegowania wykonywał pracę w imieniu macierzystego pracodawcy i był pracownikiem oddelegowanym, w rozumieniu art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, - pracodawca delegujący pracownika do pracy za granicę, normalnie prowadził swoją działalność na terytorium państwa wysyłającego, a tym samym nierozpoznanie istoty sprawy, wynikające z niewyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych do rozstrzygnięcia sprawy dotyczących przyczyn rozwiązania stosunku pracy w wyniku pominięcia w ustaleniach faktów wynikających z dowodów zgłoszonych przez organ rentowy i zaniechaniu rozważenia całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 11 ust. 3 lit. a, art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz art. 5 art. 14 ust. 2, art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 987/2009 z dnia 16 września 2009r. dotyczącego wykonania rozporządzenia nr 833/2004 (...) oraz decyzji nr A2 z dnia 12 czerwca 2009r., dotyczącej wykładni art. 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 833/2004 (...) przez uznanie, że: - odwołujący A. W. z tytułu oddelegowania przez odwołującego T. W. do pracy na terytorium Niemiec w okresie od 1 stycznia 2012r. do 30 kwietnia 2012r. podlegał ustawodawstwu polskiemu, w szczególności:
- a)art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 i art. 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 987/2009 przez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że odwołujący prowadził działalność na terenie Polski w znacznym zakresie oraz spełnił warunki umożliwiające pozostawienie swoich pracowników w polskim systemie ubezpieczeń społecznych,
- b)art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 w związku z decyzją nr A2 z 12 czerwca 2009r. dotyczącą wykładni art. 12 w/w rozporządzenia przez błędną wykładnię i przyjęcie, że z zapisów tej decyzji nie wynika, aby obrót odgrywał ważną rolę przy ocenie, czy przedsiębiorstwo może powoływać się na art. 12 ust. 1 rozporządzenia, w sytuacji, gdy równocześnie inne kryteria nie wskazują na prowadzenie przez przedsiębiorstwo w znacznej części dzielności w kraju i zastosowanie wskazanych powyżej przepisów prawa materialnego do, co najmniej niedostatecznie ustalonego stanu faktycznego, co stanowi błąd subsumcji. Powołując się na przedstawione zarzuty, apelujący organ rentowy wniósł o: - zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania oraz zasądzenie od odwołujących na rzecz organu rentowego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za pierwszą instancję oraz kosztów zastępstwa procesowego postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych, względnie o: uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji i postawienie temu Sądowi orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. T. W. wniósł o oddalenie apelacji. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje: Apelacja organu rentowego zasługuje na uwzględnienie. 1. W szczególności trafny jest zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu art. 12 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 2004.166.1 - dalej nazywanego rozporządzeniem podstawowym), zgodnie z którym osoba, która wykonuje działalność jako pracownik najemny w państwie członkowskim w imieniu pracodawcy, który normalnie prowadzi tam swą działalność, a która jest delegowana przez tego pracodawcę do innego państwa członkowskiego do wykonywania pracy w imieniu tego pracodawcy, nadal podlega ustawodawstwu pierwszego państwa członkowskiego, pod warunkiem, że przewidywany czas takiej pracy nie przekracza 24 miesięcy i że osoba ta nie jest wysłana, by zastąpić inną delegowaną osobę. 2. Skarżący zarzuca, że powyższy przepis został naruszony wskutek jego niewłaściwego zastosowania wynikającego z błędnej wykładni, polegającej na pominięciu dobrania właściwych kryteriów oceny, czy działalność T. W., jako pracodawcy, jest „normalna” w rozumieniu art. 12 ust. 1. Zasadnicze znaczenie ma więc wyjaśnienie pojęć „pracodawca” i „normalne prowadzenie działalności” (art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004) i wyjaśniającego je określenia „prowadzenie przez pracodawcę zazwyczaj znacznej części działalności innej, niż działalność związana z samym zarządzeniem wewnętrznym, na terytorium państwa członkowskiego, w którym ma on swoją siedzibę, z uwzględnieniem wszystkich kryteriów charakteryzujących działalność prowadzoną przez dane przedsiębiorstwo”, przy uwzględnieniu, iż „odnośne kryteria muszą zostać dopasowane do specyficznych cech każdego pracodawcy i do rzeczywistego charakteru prowadzonej działalności” (art. 14 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 2009.284.1 - dalej nazywanego rozporządzeniem wykonawczym). 3. Należy zatem powtórzyć za Sądem Najwyższym, iż treść powyższych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że przy ocenie, czy pracodawca prowadzi normalną działalność, a zatem znaczną część działalności innej, niż działalność związana z samym zarządzaniem wewnętrznym na terytorium państwa członkowskiego, w którym ma swoją siedzibę, należy uwzględniać wszystkie kryteria charakteryzujące jego działalność. Już odwołanie się do zaimka „wszystkie” w odniesieniu do kryteriów, które należy uwzględniać przy omawianej ocenie, wskazuje, że niedopuszczalne jest uznanie jednego kryterium za decydujące w tym sensie, że jego niespełnienie zwalnia instytucję właściwą, bądź sąd, z badania pozostałych cech charakteryzujących działalność prowadzoną przez dane przedsiębiorstwo (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2017r., II UK 383/16 oraz z dnia 28 listopada 2017r., III UK 266/17). Podobnie kwestię tę ujmuje decyzja A2 Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego, w której wskazuje się, że decydującym warunkiem dla zastosowania art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 jest istnienie więzi między pracodawcą, a państwem członkowskim, w którym ma on swoją siedzibę. Możliwość delegowania pracowników powinna zatem ograniczać się wyłącznie do przedsiębiorstw, które normalnie prowadzą swą działalność na terytorium państwa członkowskiego, którego ustawodawstwu nadal podlega pracownik delegowany. Z tego względu, przyjmuje się, że powyższe przepisy mają zastosowanie jedynie do przedsiębiorstw, które zazwyczaj prowadzą znaczną część działalności na terytorium państwa członkowskiego, w którym mają siedzibę. 4. Zatem, odnosząc opisane wyżej kryteria do specyficznych cech i rzeczywistego charakteru prowadzonej działalności występującego w niniejszej sprawie pracodawcy, wskazać należy, iż T. W. jest pracodawcą (art. 3 k.p.), określonym jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą. Należy powtórzyć za Sądem Najwyższym, iż koniecznym warunkiem uznania osoby fizycznej za pracodawcę - również na tle art. 3 k.p. - jest ustalenie związku między świadczoną przez pracownika na rzecz tej osoby pracą, a prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą (por. wyrok Sądu Najwyższego z 14 marca 2001r., II UKN 274/00). Tak więc, wykładnia art. 3 k.p. pozwala na przyjęcie, iż w okolicznościach analizowanej sprawy, prowadząca działalność gospodarczą osoba fizyczna, w celu realizacji skonkretyzowanego przedsięwzięcia gospodarczego, wstępuje w rolę pracodawcy. Jest to oczywiste, jeśli się zważy, iż osoba fizyczna może prowadzić działalność gospodarczą bez zatrudniania pracowników lub równolegle zatrudniając pracowników dla realizacji różnorakich przedsięwzięć gospodarczych, nawet o zdecydowanie odmiennym charakterze, np. gabinet lekarski i usługi transportowe. Wówczas osoba fizyczna jest „odrębnym” pracodawcą dla pracowników zatrudnionych w odrębnych (prowadzonych przez nią) zakładach pracy. Przed nowelizacją Kodeksu pracy z 1996r., dla określenia pracodawcy używano terminu „zakład pracy”, co miało dwojakie znaczenie, tj. jako podmiotu zatrudniającego (sens podmiotowy), bądź jako kompleksu majątkowego złożonego z nieruchomości i maszyn oraz dóbr niematerialnych, zorganizowanego w celu wykonywania określonej działalności (sens przedmiotowy). Obecnie pojęcie „zakład pracy” nadal jest używane w Kodeksu pracy i innych przepisach prawa pracy, ale już wyłącznie w tym drugim znaczeniu (por. art. 23 1, 94 1, 100 § 2 pkt 4, art. 104 1 § 1 pkt 1 k.p.). Byłoby to bardziej czytelne, gdyby wziąć pod uwagę, iż w większości krajów UE przeważa model pracodawcy odwołujący się do tzw. właścicielskiej koncepcji pracodawcy, według której dla uznania danego podmiotu, jako zdolnego do bycia pracodawcą, niezbędne jest posiadanie przez niego tytułu prawnego do przedsiębiorstwa (zakładu pracy) lub jego zorganizowanej części. Według tej koncepcji, przymiot pracodawcy powiązany jest również ze statusem właściciela, bądź posiadacza prowadzonego przedsiębiorstwa, jako zakładu pracy (por. Kodeks pracy. Komentarz pod red. Krzysztofa Walczaka, Wyd. C.H.Beck, 2017). 5. Z bezspornych ustaleń Sądu pierwszej instancji wynika, że odwołujący T. W. od 2010r. prowadzi działalność gospodarczą, której przedmiotem jest organizacja zleceń polegających na zagospodarowywaniu terenów wokół nieruchomości. W celu prowadzenia tej działalności nie zatrudniał pracowników. Zawierał umowy z podwykonawcami, a czasem umowy zlecenia. Prowadził działalność jedynie w kraju. Dopiero na początku 2012r. zgłosił zmianę przedmiotu prowadzonej działalności głównej na produkcję elementów betonowych. Zmiana ta była spowodowana zawarciem dwóch terminowych (na okres od stycznia do kwietnia 2012r.) kontraktów na wykonanie elementów betonowych w Niemczech z firmą (...). W celu realizacji powyższych kontaktów, T. W. wstąpił w rolę pracodawcy i zatrudnił na podstawie umów o pracę na czas określony pracowników, którzy wykonywali pracę na terenie Niemiec. I tak, A. W. był zatrudniony w okresie od 1 stycznia 2012r. do 30 kwietnia 2012r., na podstawie umowy zawartej na czas określony, na stanowisku betoniarza w Niemczech. Opisane wyżej relacje pracownicze występowały jedynie w okresie związania T. W. kontraktami z firmą (...). Jednocześnie Sąd Okręgowy ustalił, iż obroty uzyskiwane z działalności gospodarczej prowadzonej przez T. W. w 2011r. wynosiły: - w Polsce 100% całości obrotów, - za granicą 0% całości obrotów, zaś obroty te w 2012 r. wynosiły: - w Polsce 2% całości obrotów, - za granicą 98 % całości obrotów. 6. Wobec powyższego, dokonując oceny, czy przedsiębiorstwo (T. W., jako pracodawca) prowadzi normalną działalność (w rozumieniu art. 12 ust. 1 rozporządzenia podstawowego), czy też znaczną część działalności innej, niż zarządzanie wewnętrzne (według art. 14 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego), należało uwzględniać wszystkie opisane wyżej kryteria charakteryzujące jego działalność. Kryterium obrotu nie ma decydującego lub szczególnego znaczenia, jednakże osiągnięcie obrotu w państwie siedziby przedsiębiorstwa delegującego w wysokości ok. 25% całych obrotów może prowadzić do wniosku, że prowadzi ono w tym państwie znaczną część działalności, a więc normalnie prowadzi działalność. Wynika stąd, że pierwszoplanowe znaczenie ma obiektywne ustalenie, czy przedsiębiorstwo rzeczywiście prowadzi w państwie swojej siedziby normalną, rzeczywistą działalność (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2017r., II UK 383/16). 7. W rozpoznawanej sprawie - świetle przedstawionych wyżej okoliczności - należało przyjąć, że T. W., jako pracodawca delegujący A. W. w okresie do dnia 1 stycznia 2012r. do dnia 30 kwietnia 2012r. do pracy na terytorium Niemiec nie może być uznany za pracodawcę zazwyczaj prowadzącego znaczną część działalności innej, niż działalność związana z samym zarządzaniem wewnętrznym na terytorium Polski, na którym ma swoją siedzibę w rozumieniu art. 12 ust. 1 rozporządzenia podstawowego oraz art. 14 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, gdyż w Polsce nie prowadził wówczas normalnej, rzeczywistej działalności innej, niż działalność zarządcza lub administracyjna o charakterze wyłącznie wewnętrznym. Dlatego stwierdzić trzeba, iż organ rentowy w zaskarżonej decyzji trafnie przyjął, że A. W. z tytułu oddelegowania przez płatnika składek (...) T. W. do pracy na terytorium Niemiec w okresie od 1 stycznia 2012r. do 30 kwietnia 2012r., nie podlegał polskiemu ustawodawstwu w zakresie ubezpieczeń społecznych oraz zasadnie unieważnił zaświadczenie A1 wydane w dniu 17 stycznia 2012r. Dodać wypada, że formularz A1, na podstawie art. 19 ust. 2 rozporządzenia 987/2009, jest wydawany na wniosek pracodawcy lub osoby prowadzącej działalność gospodarczą na własny rachunek przez właściwe jednostki danego państwa. Zgodnie z art. 5 rozporządzenia 987/2009, dokumenty wydane przez instytucje ubezpieczeniowe dla celów stosowania przepisów Tytułu II rozporządzenia 883/2004 są akceptowane przez instytucje pozostałych państw członkowskich tak długo, jak długo nie zostaną wycofane lub uznane za nieważne przez państwo członkowskie, w którym zostały wydane. Mając na uwadze przedstawione okoliczności, Sąd Apelacyjny na mocy art. 386 § 1 k.p.c. orzekł reformatoryjnie, jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach procesu z obie instancje (600 zł + 675 zł) rozstrzygnął na podstawie art. 98 k.p.c. w związku § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 490 ze zm.) i § 2 pkt 3 w związku z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r., poz. 1804 ze zm.). /-/SSA M.Żurecki /-/SSA M.Procek /-/SSA T.Szweda Sędzia Przewodniczący Sędzia JR