umową, to jednak pozwany unikał zapłaty za wykonane prace a co więcej - odmawiał przystąpienia do czynności odbioru końcowego. Po trwających ponad rok rozmowach, strony w dniu 6 listopada 2013 r., zawarły ugodę pozasądową, która regulowała przede wszystkim kwestię rozliczeń finansowych pomiędzy nimi.
ust. 6 dokumentu gwarancji ubezpieczeniowej, do żądania zapłaty pozwany powinien załączyć następujące dokumenty: 1) dokumenty potwierdzające, że osoby, które podpisały wezwanie do zapłaty w imieniu Beneficjenta uprawnione są do jego reprezentowania, 2) kopię obustronnie podpisanego końcowego protokołu odbioru stwierdzającego należyte wykonanie przedmiotu umowy, 3) wykaz nieusuniętych lub nienależycie usuniętych wad lub usterek powstałych w przedmiocie umowy wraz z określeniem kosztu ich usunięcia, 4) kopię pisma, w którym beneficjent wzywa zobowiązanego do usunięcia wad lub usterek, wskazanych w wykazie, o którym mowa w ust. 6 pkt 3, oraz określa termin ich usunięcia, 5) oświadczenie beneficjenta, że pomimo skierowania pisma, o którym mowa w ust. 6 pkt 4, zobowiązany nie usunął w terminie wad lub usterek powstałych w przedmiocie umowy i w związku z tym żądana z tytułu gwarancji kwota jest mu należna. Tymczasem, jak wyjaśnił powód, pozwana podnosiła, że zaproponowana przez powoda treść ust. 4 gwarancji ubezpieczeniowej jest dla pozwanego niekorzystna, skoro istnieje obawa, że ubezpieczyciel, bez odrębnego wzywania pozwanej spółki, będzie mógł odmówić wypłaty w przypadku, gdy z nieuwagi czy błędu pracownika do wezwania nie zostanie dołączony np. odpisu z KRS beneficjenta gwarancji. W ocenie powoda, powyższe dokumenty, których żąda ubezpieczyciel celem realizacji ewentualnego żądania zapłaty są dokumentami standardowymi, wymaganymi przez każdego ubezpieczyciela do wypłaty z sumy z gwarancji ubezpieczeniowej. Niezależnie od powyższego powód wskazywał również na drugą podstawę uzasadniającą żądanie pozwu.
strony bowiem postanowiły, iż dalsze trwanie gwarancji uzależnione jest od spełnienia przez inwestora, w terminie 30 dni od dnia zawarcia porozumienia, warunków gwarancji przewidzianych przez producentów dla poszczególnych urządzeń. Powód wielokrotnie zwracał się do pozwanej (...) S.A. o przedstawienie stosownych dokumentów, wymaganych przez producentów urządzeń, celem ustalenia czy przestrzegane są warunki gwarancji - pod rygorem odstąpienia od świadczenia gwarancji przez powoda. Mimo wyznaczenia 7- dniowego terminu na przesłanie powodowi tych dokumentów, do dnia złożenia pozwu powód nie otrzymał żadnej odpowiedzi w tej sprawie. Dlatego też pismem z 21 października 2014 r. ostatecznie od świadczenia gwarancji powód odstąpił i wezwał pozwanego do natychmiastowego zwrotu kwoty 262.794,14 zł (pozew k. 2-6). W dniu 27 marca 2015 r. Sąd Okręgowy wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, mocą którego uwzględnił powództwo w całości a powyższego orzeczenia pozwana spółka wniosła sprzeciw, żądając oddalenia powództwa w całości na koszt powoda. Pozwana podniosła, że kwestionuje roszczenie powoda w całości, bowiem dochodzona wierzytelność nie jest jeszcze wymagalna. Na potwierdzenie powyższego odwołała się do treści § 2 ust. 5 ugody,
którym zwrot drugiej połowy kwoty zatrzymanej miał następować na warunkach określonych w umowie nr (...) z 12 marca 2012 r. a dokładniej rzecz ujmując w § 7 ust. 5 zdanie drugie, ust. 6 i ust. 7. Analizując w treści sprzeciwu powyższe postanowienia umowy, pozwana wskazała, że okres gwarancji upłynie dopiero w dniu 30 listopada 2015 r. a zatem do tego dnia pozwana ma prawo do zatrzymania żądanej przez powoda kwoty, zatrzymanej na zabezpieczenie roszczeń pozwanej jako beneficjenta gwarancji. Jednocześnie pozwana podniosła, że jednym z warunków zamiany zatrzymania gwarancyjnego na gwarancję bankową lub ubezpieczeniową jest –
ustępem 7 § 7 umowy – uzyskanie przez powoda pisemnej akceptacji wzoru gwarancji. Wskazała, że do dnia złożenia sprzeciwu ten warunek nie ziścił się a w § 7 ust. 7 powód zobowiązał się do złożenia gwarancji dopiero po uzyskaniu pisemnej akceptacji jej wzoru przez pozwaną. W ocenie pozwanej, wbrew twierdzeniu powoda, (...) S.A. ściśle z nim współpracowała i uzasadniała swoje stanowisko w kwestii zapisów w dokumencie gwarancji. Pracownik pozwanej – A. M. przekazała powodowi uwagi do wzoru gwarancji w korespondencji mailowej, nie wyrażając zgody tym samym na złożenie gwarancji, która nie będzie uwzględniała uwag do wzoru. Pozwana odesłała oryginał gwarancji bankowej, z uwagi na pominięcie uwag pozwanej w treści tej gwarancji. Kwestionowała bowiem treść gwarancji w zakresie, w jakim beneficjent gwarancji zobowiązany był do przedstawienia kompletnego wezwania do wypłaty z gwarancji, pod rygorem odmowy wypłaty świadczenia z gwarancji. Wobec powyższego, przyjąć należało, że pozwana wywiązała się z warunków ugody, współpracowała z powodem, wyjaśniała stan rzeczy, uzasadniała swoje stanowisko, oczekując złożenia przez powoda wzoru, który odpowiadałby jej oczekiwaniom. Powód natomiast zlekceważył zapisy ugody a co za tym idzie umowy z 12 marca 2012 r. i swoje zobowiązanie do uzyskania w pierwszej kolejności pisemnej akceptacji wzoru gwarancji. Wreszcie pozwana wskazała, że niezwłocznie po otrzymaniu odesłała powodowi oryginał gwarancji i obecnie jest w posiadaniu jedynie jednego zabezpieczenia - zatrzymania gwarancyjnego z wynagrodzenia powoda do upływu terminu obowiązywania gwarancji. Zatem ewentualne uwzględnienie powództwa spowoduje pozbawienie pozwanej zabezpieczenia gwarancyjnego i jej „krzywdę” (sprzeciw k. 95-100). Na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. powód zmodyfikował powództwo w ten sposób, że wniósł o zasadzenie odsetek ustawowych od kwoty 262.794,14 zł od dnia 4 marca 2014 r. do dnia zapłaty a w pozostałym zakresie cofnął powództwo ze zrzeczeniem się roszczenia (oświadczenie k. 150). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny. W dniu 12 marca 2012 r. pomiędzy R. B.
ugody, (...) S.A. zobowiązała się do zapłaty kwoty 262.794,14 zł, stanowiącej pozostałą kwotę uprzednio zatrzymanej kaucji gwarancyjnej w terminie 3 dni od dnia dostarczenia przez R. B.
ust. 6 dostarczonej przez powoda gwarancji ubezpieczeniowej do żądania zapłaty pozwany powinien załączyć następujące dokumenty: 1) dokumenty potwierdzające, że osoby, które podpisały wezwanie do zapłaty w imieniu beneficjenta uprawnione są do jego reprezentowania, 2) kopia obustronnie podpisanego końcowego protokołu odbioru stwierdzającego należyte wykonanie przedmiotu umowy 3) wykaz nieusuniętych lub nienależycie usuniętych wad lub usterek powstałych w przedmiocie umowy wraz z określeniem kosztu ich usunięcia, 4) kopię pisma, w którym beneficjent wzywa Zobowiązanego do usunięcia wad lub usterek, wskazanych w wykazie, o którym mowa w ust. 6 pkt 3, oraz określa termin ich usunięcia, 5) oświadczenie beneficjenta, że pomimo skierowania pisma, o którym mowa w ust. 6 pkt 4, zobowiązany nie usunął w terminie wad lub usterek powstałych w przedmiocie umowy i w związku z tym żądana z tytułu gwarancji kwota jest mu należna. Dowód: pismo wraz z potwierdzeniem odbioru dokumentu i dokumentem gwarancji (k. 42-44). Pismem z dnia 21 marca 2014 r. (...) S.A. odesłał R. B.
którym w terminie 3 dni od dnia złożenia przez R. B.
którym w celu zabezpieczenia ewentualnych roszczeń (...) S.A. z tytułu gwarancji i rękojmi, R. B.
odpowiednimi zapisami umowy nr (...) z dnia 12 marca 2012 r., zmienionej aneksem nr (...) z dnia 30 czerwca 2012 r. a – w związku z powyższym – także w zapisie § 7 pkt 7 przywołanej umowy z 12 marca 2012 r.,
którym podwykonawca zobowiązany jest do przedstawienia wykonawcy wzoru gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej w celu uzyskania pisemnej akceptacji. Dopiero zaś po weryfikacji przekazanego wzoru, wykonawca odsyła zaakceptowany wzór lub przekazuje uwagi podwykonawcy i po zaakceptowaniu wzoru gwarancji, podwykonawca przesyła wykonawcy oryginał gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej. Stanowisko pozwanej, zawarte w sprzeciwie od nakazu zapłaty nie mogło skutkować oddaleniem powództwa. W ocenie Sądu Okręgowego, porozumienie z dnia 6 listopada 2013 r. stanowiło umowę ugody, o której mowa w art. 917 k.c., bowiem jak wynika z jego preambuły, a dokładniej rzecz ujmując, z § 1 pkt 1 ugody, wolą stron było ugodowe zakończenie sporu, powstałego na tle wzajemnych rozliczeń, wynikających z umowy nr (...), zawartej w dniu 12 marca 2012 r., zmienionej aneksem nr (...) z dnia 30 czerwca 2012 r. i strony procesu w tejże ugodzie w sposób kompleksowy uzgodniły warunki zwolnienia drugiej części kaucji gwarancyjnej.
treścią art. 917 k.c. przez ugodę strony czynią sobie wzajemnie ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać. Ugoda nie powoduje powstania nowego stosunku prawnego, ale jedynie go modyfikuje. Częściowo na nowo ukształtowane stosunki są pochodną wzajemnych ustępstw poczynionych sobie nawzajem przez strony. W rezultacie ugody, niepewny lub sporny stosunek prawny jest przekształcany w stosunek pewny i bezsporny. Właśnie z tej przyczyny nie stanowi ona samodzielnej i nowej podstawy praw i obowiązków stron. W ocenie Sądu Okręgowego, literalna wykładnia postanowień § 2 pkt 6 ugody nie pozwala na interpretację prezentowaną przez stronę pozwaną,
którą (...) S.A. może odmówić zwolnienia drugiej części kaucji gwarancyjnej, o ile R. B.
z § 7 pkt 7 umowy z dnia 12 marca 2012 r. nie wpływa na zwolnienie kaucji, bowiem ani § 2 pkt 6 ugody ani zapisy § 2 pkt 5 ugody w zw. z § 7 pkt 7 umowy z dnia 12 marca 2012 r. nie przewidują sankcji odmowy zwolnienia kaucji. Innymi słowy, strony postanowiły, że samo przedłożenie gwarancji ubezpieczeniowej, będzie skutkowało zwolnieniem kaucji gwarancyjnej, niezależnie od tego, czy pozwana zaakceptuje szczegółowe postanowienia dokumentu gwarancji czy też nie i kiedy okoliczność ta nastąpi. Jednocześnie strony procesu są przedsiębiorcami a więc osobami profesjonalnie funkcjonującymi na rynku i dlatego nie sposób przyjąć, że w przypadku, gdyby ich wolą było zatrzymanie kaucji gwarancyjnej do czasu przedstawienia dokumentu gwarancji ubezpieczeniowej w wersji dokładnie odpowiadającej wymaganiom (...) S.A., szczegółowe postanowienia w tym przedmiocie tj zawierające każdy, wymagany przez pozwaną element, nie znalazłyby się w treści porozumienia. Jednocześnie, w ocenie Sądu Okręgowego, skoro sankcja w postaci odmowy zwolnienia kaucji gwarancyjnej w niebagatelnej kwocie 262.794,14 zł za niezłożenie gwarancji ubezpieczeniowej, podlegającej subiektywnej ocenie uprawnionego z gwarancji (bo w istocie nie sposób przewidzieć wszystkich przypadków, w których gwarancja może nie podlegać pisemnej akceptacji ze strony (...) S.A.) jest tak surowa, to tenże beneficjent gwarancji winien bardzo dokładnie określić w tym zakresie swoje stanowisko w ugodzie a nie poprzez ogólne odwołanie do odpowiednich zapisów umowy z 12 marca 2012 r. Zdaniem Sądu Okręgowego, strona pozwana dokonała swoistej nadinterpretacji postanowień zawartych w ugodzie, mając na względzie de facto jedynie własny interes. Nie można bowiem na skutek rozszerzającej wykładni omawianych postanowień ugody uznać, że sankcja zatrzymania kaucji dotyczy także sytuacji, w której wykonawca przedłożył dokument, ale z danymi, które z punktu widzenia – co należy podkreślić – subiektywnej oceny (...) S.A. nie spełniają ich wymagań. Postanowienia ugody jednoznacznie wskazują, że sankcja odmowy zwolnienia kaucji gwarancyjnej aktualizuje się tylko wówczas, gdy R. B.
utrwalonym orzecznictwem oraz przytoczonym powyżej poglądem Sądu Najwyższego, taka redakcja umowy gwarancji wskazuje na jej abstrakcyjny charakter (uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 16 kwietnia 1993 r., III CZP 16/93, OSNC 1993/10/166, wyrok Sądu Najwyższego z dnia z dnia 10 lutego 2010 r., V CSK 233/09, OSNC 2010/11/146, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2014 r. IV CSK 683/13, niepubl.) i skutkuje tym, że ubezpieczyciel nie będzie ustalał, czy w istocie doszło do nieusunięcia lub nienależytego usunięcia przez zobowiązanego wad lub usterek, powstałych w przedmiocie umowy. Stanowi zatem niezwykle silną ochronę dla beneficjenta gwarancji. W tej zaś sytuacji uprawnionym jest żądanie przez gwaranta przedstawienia dokumentów, szczegółowo opisanych w pkt 6 gwarancji, mających charakter stricte formalny pod rygorem odmowy wypłaty świadczenia z gwarancji i nie stanowi wyrazu nadmiernego formalizmu szczególnie w sytuacji, gdy w okresie obowiązywania gwarancji tj. w okresie 18 lutego 2014 r. – 30 września 2015 r. uprawniony z gwarancji może występować o wypłatę z tytułu gwarancji wielokrotnie. Obowiązkiem zaś beneficjenta gwarancji jest jedynie wykazanie, z punktu widzenia formalnego, swej legitymacji do wystąpienia o wypłatę sumy gwarancji. Niezależnie od powyższego powództwo podlegało uwzględnieniu także w świetle § 2 pkt 7 ugody z dnia 6 listopada 2013 r., jako że strony postanowiły, iż dalsze trwanie gwarancji (tj zatrzymanie sumy z gwarancji) uzależnione jest od spełnienia przez inwestora, w terminie 30 dni od dnia zawarcia porozumienia, warunków gwarancji przewidzianych przez producentów dla poszczególnych urządzeń. Aczkolwiek powód zwracał się do pozwanej (...) S.A. o przedstawienie stosownych dokumentów, wymaganych przez producentów urządzeń, celem ustalenia czy przestrzegane są warunki gwarancji - pod rygorem odstąpienia od świadczenia gwarancji przez powoda (k. 34-37), to nie otrzymał żadnej odpowiedzi w tej sprawie. Dlatego też zasadnie, pismem z 21 października 2014 r. odstąpił od świadczenia gwarancji powód i zasadnie wezwał pozwaną do natychmiastowego zwrotu kwoty 262.794,14 zł, zatrzymanej tytułem kaucji (k. 35-37). Okoliczności tych pozwana w ramach niniejszego postępowania nie kwestionowała. Mając zaś powyższe na względzie, Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo, w zakresie w jakim nie zostało ono cofnięte i nie znalazł podstaw do przyjęcia sytuacji „krzywdy pozwanej” (k. 99) w sytuacji, gdy powód poszukuje sądowej ochrony swoich słusznych roszczeń a pozwana dobrowolnie zwraca dokument gwarancji ubezpieczeniowej, który w należyty sposób zabezpieczenia jej roszczenia z tytułu nieusunięcia lub nienależytego usunięcia wad lub usterek, powstałych w przedmiocie umowy. O odsetkach orzeczono z mocy art. 481 § 1 k.c.,
którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Termin zwolnienia kaucji gwarancyjnej został ustalony w ugodzie na 3 dni od złożenia przez R. B.
treścią tego przepisu strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty procesu. Z kolei art. 100 k.p.c., który formułuje zasadę kompensaty kosztów procesu, znajduje zastosowanie w wypadku częściowego uwzględnienia żądań. Stanowi ona elastyczne dostosowanie zasady odpowiedzialności za wynik sprawy do sytuacji, w której obie strony są – w różnym albo w takim samym stopniu – wygrywającym i przegrywającym zarazem. W tym wypadku zastosowanie art. 100 k.p.c. polegało na obciążeniu tylko jednej strony całością kosztów, ponieważ przeciwnik procesowy uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania (żądania zapłaty nieznacznej części odsetek). Powództwo zostało zaś uwzględnione w odniesieniu do należności głównej i przeważającej części odsetek. Na koszty celowego dochodzenia praw składały się w przedmiotowym postępowaniu należna opłata od pozwu (13.140 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika procesowego powoda, będącego radcą prawnym (2.400,00 zł). Łącznie powód poniósł niezbędne koszty procesu (w rozumieniu art. 98 k.p.c.) w wysokości 20.357,00 zł i taką też kwotę zasądzono na jego rzecz od pozwanej spółki. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji. SSO Emilia Szczurowska (...) (...)
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.