← Polska

VIII GC 94/18

Sygn. akt VIII GC 94/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 kwietnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział VIII Gospodarczy w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Kądziołka Protoko

§ 8umowy spółki, zostałaby podjęta przy wszystkich 50 głosach "za", oddanych z udziałów M. A. oraz łącznie oddanych przez M. D.

(1)i E. D.
(1)z ich wspólnych udziałów. Gdyby jednak przyjąć pogląd odmienny, czy to w zakresie możliwości wykonywania praw przez współuprawnionych z udziału bez wspólnego przedstawiciela w razie ich jednomyślności, czy to w zakresie uprawnienia D. D. do wykonywania praw udziałowych w imieniu małoletniego powoda, uchwała z 14 października 2016 r.

§ 8

umowy spółki również zostałaby podjęta, tyle że przy 25 głosach "za", które za uchwałą oddał M. A.. Zauważyć bowiem trzeba, że zgodnie z § 8 umowy spółki uchwała miała być podjęta większością 2/3 głosów. Zgodnie z art. 4 § 1 pkt 9 k.s.h. głosy - jak już wspomniano wyżej - to głosy: "za", "przeciw" i "wstrzymujące się", oddane podczas głosowania w sposób zgodny z ustawą, umową albo statutem spółki. Większość 2/3 głosów wymaga oddania "za" 2/3 spośród głosów oddanych podczas głosowania w sposób zgodny z ustawą, umową albo statutem spółki. Jeżeli przyjąć, że wobec braku wspólnego przedstawiciela bądź też wobec braku uprawnienia po stronie D. D. z 25 wspólnych udziałów w ogóle nie oddało głosu, to 2/3 należy liczyć spośród 25 głosów ważnie oddanych, w takim wypadku za uchwałą oddano 25 z 25 ważnie oddanych głosów, a więc zachowana została większość 2/3 głosów (wszystkie ważnie oddane głosy głosowały "za"). Dodać trzeba, że ani umowa, ani ustawa nie przewiduje dla podjęcia uchwały w trybie § 8 umowy wymogu co do kworum (na tym tle wskazać trzeba, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 stycznia 2008 r., III CSK 238/07, wyraził pogląd, że udział będący powodem współuprawnienia o jakim mowa w art. 184 k.s.h. wlicza się do kworum również wówczas, gdy współuprawnieni nie wskazali wspólnego przedstawiciela). Tym samym niezależnie od przyjętego poglądu w odniesieniu do wyżej przedstawionych kwestii - uchwała z 14 października 2016 r.,

§ 8umowy spółki, została podjęta. Podsumowując tą część rozważań wskazać trzeba, że M. A. na mocy umowy z 7 grudnia 2016 r. skutecznie sprzedał E. D.

(1)wszystkie swoje udziały, tym samym od dnia 8 grudnia 2016 r. nie był już wspólnikiem spółki, mimo tego, że zostało to wpisane do KRS dopiero postanowieniem z 10 sierpnia 2017 r. Tym samym M. A. nie był wspólnikiem w dacie zgromadzenia, na którym podjęto zaskarżone uchwały, tj. 30 czerwca 2017 r. W tych okolicznościach brak jest podstaw aby stwierdzić nieważność uchwał podjętych na zgromadzeniu z 30 czerwca 2017 r. Powód i E. D.
(1)nie ustanowili wspólnego przedstawiciela zgodnie ze art. 184 § 1 k.s.h., tym samym nie wykonywali prawa głosu. Uchwały na tym zgromadzeniu zostały podjęte 25 głosami spośród 25 głosów oddanych, to jest głosami E. D.
(1)z udziałów należących do niej osobiście (wszystkie ważnie oddane głosy głosowały "za"). W tym stanie rzeczy powództwo o stwierdzenie nieważności uchwał podlega oddaleniu nie tylko z powodu braku legitymacji czynnej po stronie powoda, ale także dlatego, że wskazane przez powoda uchybienia nie czynią uchwał nieważnymi. Wobec oddalenia powództwa zgłoszonego na pierwszym miejscu należy rozważyć zasadność powództwa ewentualnego - o ustalenie nieistnienia uchwał podjętych na zgromadzeniu 30 czerwca 2017 r. W orzecznictwie i literaturze istnieją rozbieżne poglądy co do konstrukcji uchwał nieistniejących. Stanowisko w przedmiocie istnienia tych uchwał nie jest ugruntowane, odmienny pogląd wyraził np. S. S. [por. „Czy istnieją uchwały nieistniejące”, (...) 2006, nr 2, s. 4 i n], odmienny pogląd funkcjonuje również w orzecznictwie [np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 19 lutego 2013 r., V ACa 759/12 oraz wyrok z dnia 16 lipca 2009 r., sygn. V ACa 241/09]. Istnieje również pogląd, zgodnie z którym w określonych sytuacjach uchwała wspólników może być uznana za nieistniejącą [np. por. cytowany już wyżej wyrok SN z 4.01.2008r., III CSK 238/07 oraz wyrok SN z 12.12.2008r., II CNP 82/08]. Niezależnie od przyjętego poglądu w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy powództwo o ustalenie nieistnienia uchwał podjętych na zgromadzeniu 30 czerwca 2017 r., oparte o art. 189 k.p.c., nie może być uwzględnione. Po pierwsze ewentualne nieistnienie uchwał, które są objęte żądaniem pozwu, można byłoby rozważać, gdyby zostało wykazane, że w dacie podejmowania tych uchwał M. A. faktycznie pozostawał wspólnikiem pozwanej spółki, a mimo tego nie został zawiadomiony o zgromadzeniu i nie brał w nim udziału. Odwołać należy się w tym miejscu do przedstawionych już wyżej rozważań, gdzie wyjaśniono, że M. A. nie był wspólnikiem pozwanej spółki od 8 grudnia 2016 r., niezależnie od tego, że dopiero postanowieniem z 10 sierpnia 2017 r. Sąd rejestrowy wykreślił go z KRS jako wspólnika pozwanej. Tym samym powództwo o ustalenie nieistnienia uchwał podlega oddaleniu, uchwały nie zostały bowiem dotknięte tego rodzaju wadliwością, która mogłaby skutkować takim rozstrzygnięciem. Po drugie wskazać trzeba, że obligatoryjną przesłanką, jaką winien wykazać powód konstruujący roszczenie pozwu w oparciu o art. 189 k.p.c., jest interes prawny po stronie powoda o wytoczenie takiego powództwa. Interes prawny jest przesłanką materialnoprawną powództwa o ustalenie, jego brak powoduje oddalenie powództwa z powodu jego bezzasadności. Powód - mimo spoczywającego na nim w tym zakresie ciężaru dowodu - nie powołał żadnych dowodów wskazujących na istnienie interesu prawnego po jego stronie, co więcej nie przedstawił żadnych argumentów (żadnego rozumowania) za tym, że interes ten istnieje. W ocenie Sądu przesłanka istnienia interesu prawnego, o jakim mowa w art. 189 k.p.c., nie została przez powoda w niniejszym postępowaniu wykazana. W tym stanie rzeczy powództwo o ustalenie nieistnienia uchwał, które zostało zgłoszone w pozwie jako ewentualne, również podlega oddaleniu. Mając na uwadze stanowisko strony powodowej, która podkreślała w niniejszej sprawie, że powód jest małoletni, dodatkowo wyjaśnić trzeba, że małoletni powód posiada własny majątek i jak każdy uczestnik obrotu ponosi konsekwencje podejmowanych decyzji (do których należy m.in. decyzja wytoczenia niniejszego procesu). Powód reprezentowany jest przez przedstawiciela ustawowego, przy czym czynności przedstawiciela przekraczające zwykły zarząd majątkiem powoda czynności kontrolowane są przez Sąd opiekuńczy. Wiek powoda nie czyni go uprzywilejowanym w stosunku do innych uczestników obrotu. Stan faktyczny sprawy, ustalony przez Sąd w niniejszym postępowaniu, pozostawał między stronami całkowicie niesporny. Wszystkie fakty będące podstawą rozstrzygnięcia znajdują oparcie w materiale dowodowym przedstawionym przez obie strony, który obejmuje odpisy i fotokopie dokumentów, których żadna ze stron nie kwestionowała, co więcej obie strony powoływały się na fakty z tych dowodów wynikające. Spór między stronami koncentrował się na kwestiach prawnych, nie dotyczył natomiast żadnych faktów. Sąd pominął jako nieistotne dla rozstrzygnięcia dowody powołane przez stronę pozwaną w odpowiedzi na pozew: z zeznań świadka T. Z. i z przesłuchania w charakterze strony pozwanej E. D.
(2), dowody te zostały bowiem powołane w celu wykazania przebiegu zgromadzenia wspólników z 30 czerwca 2017 r. oraz sytuacji udziałowej w spółce. Ustalenie tych faktów nie wymagało przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka i przesłuchania stron, wszystkie te fakty zostały bowiem potwierdzone dokumentami, których odpisów bądź fotokopii żadna ze stron nie kwestionowała, ani co do ich zgodności z rzeczywistą treścią oryginalnych dokumentów, ani co do zgodności z rzeczywistością treści tych dokumentów. Pominięty został również powołany w piśmie procesowym powoda z 2 października 2017 r. dowód z przesłuchania świadków M. A. i W. L., który dotyczył terminu zawarcia aneksu do umowy sprzedaży udziałów, terminu poświadczenia przed notariuszem podpisów złożonych pod tym aneksem, a także niezawiadomienia świadka M. A. o terminie zgromadzenia wspólników wyznaczonego na dzień 30 czerwca 2017 r. Okoliczności związane z zawarciem aneksu pozostawały bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jak już bowiem wyjaśniono skuteczna pozostawała umowa sprzedaży udziałów M. A. i E. D.
(1)z 7 grudnia 2016 r., kwestia zawarcia aneksu do tej umowy, precyzująca liczbę oraz wartość sprzedawanych udziałów, pozostawała natomiast bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, z przyczyn wyjaśnionych powyżej. Natomiast fakt niezawiadomienia świadka M. A. o terminie zgromadzenia wspólników, wyznaczonego na dzień 30 czerwca 2017 r., pozostawał w sprawie bezsporny. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 108 § 1 k.p.c., art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. W odniesieniu do żądania zgłoszonego na pierwszym miejscu stroną przegrywającą proces jest powód. Na rzecz pozwanej zasądzono więc koszty zastępstwa procesowego w wysokości 1080 zł oraz wydatek obejmujące opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, o czym orzeczono w punkcie II sentencji wyroku. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego została ustalona na podstawie § 8 ust. 1 pkt 22 Rozporządzenia ministra sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804), zgodnie z którym wynagrodzenie to w sprawie o uchylenie uchwały wspólników bądź akcjonariuszy i o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników bądź akcjonariuszy wynosi 1080 zł. W odniesieniu do żądania zgłoszonego jako ewentualne stroną przegrywającą proces jest również powód. Na rzecz pozwanej zasądzono więc koszty zastępstwa procesowego w wysokości 1080 zł, o czym orzeczono w punkcie IV sentencji. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego została ustalona na podstawie § 20 w zw. z § 8 ust. 1 pkt 22 Rozporządzenia ministra sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804), przy czym § 20 Rozporządzenia stanowi, że wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju. Orzekając o kosztach sądowych w zakresie żądania zgłoszonego jako ewentualne Sąd zobowiązał powoda (jak stronę przegrywającą proces w zakresie tego żądania) do uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Szczecinie kwoty 4000 zł tytułem opłaty od pozwu (od żądania ewentualnego, obejmującego stwierdzenie nieistnienia dwóch uchwał). Ugruntowany jest pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 2 sierpnia 2007 r. (VCz 68/07), zgodnie z którym obowiązek uiszczenia opłaty od żądania ewentualnego powstaje w wypadku nieuwzględnienia żądania zgłoszonego w pozwie jako pierwsze, przy czym jeżeli o obu żądaniach (pierwszym i ewentualnym) Sąd rozstrzyga jednym wyrokiem, orzeka w nim jednocześnie o ściągnięciu opłaty należnej od żądania ewentualnego [por. także postanowienie S.N. z dnia 20 maja 1987 r., I CZ 55/87, OSNC 1988/11/160]. Za takim rozwiązaniem przemawia unormowanie zawarte aktualnie w art. 130 3 § 2 k.p.c., zgodnie z którym jeżeli obowiązek uiszczenia opłaty powstaje w danym stadium postępowania, to o ściągnięciu tej opłaty Sąd orzeka w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji, stosując odpowiednio zasady obowiązujące przy zwrocie kosztów procesu. W rozpoznawanej sprawie powód jest stroną przegrywającą proces w zakresie żądania ewentualnego, stąd też został obciążony obowiązkiem uiszczenia opłaty sądowej, o czym orzeczono w punkcie V sentencji, mając na uwadze art. 113 ust. 1 Ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Wysokość opłaty sądowej od pozwu od żądania ewentualnego została ustalona na podstawie art. 29 pkt 5 Ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zgodnie z którym od pozwu w sprawie o ustalenie istnienia lub nieistnienia uchwały organu spółki pobiera się opłatę stałą w kwocie 2000 zł.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.