2 w dokumentacji fotograficznej, która stanowi załącznik nr 1 do protokołu kontroli, - pracownicy A. G. i A. D. nie byli zabezpieczeni przed upadkiem z wysokości (stwierdzono brak środków ochrony indywidualnej i zbiorowej), - ustalono, że majster budowy D. S. znajdował się podczas transportowania i rozładunku palety z cegłami na poziomie „zero” przy dźwigu transportującym w.w. materiał, - na podstawie okazanego dziennika budowy stwierdzono, że kierownikiem budowy jest P. W., - ponadto kierownik budowy okazał opracowany plan (...), - ustalono, że w trakcie kontroli podmiot reprezentuje upoważniony pełnomocnik, tj. kierownik budowy P. W. (upoważnienie/pełnomocnictwo P. W. stanowi załącznik nr 2 do protokołu kontroli). W związku z powyższymi nieprawidłowościami kontrolujący Inspektor Pracy wydał nakaz wstrzymania prac rozładunkowych palet z cegłami do czasu zabezpieczenia pracowników przed upadkiem z wysokości. Kontrolowana Spółka Akcyjna (...) nie zgłosiła zastrzeżeń do treści protokołu kontroli. W jej imieniu protokół podpisał w dniu 10 listopada 2016r. kierownik budowy P. W., legitymujący się upoważnieniem Prezesa Zarządu Spółki (...) R. L.. (dowody: odpis protokółu kontroli – k.28 – 31 a.s., odpis nakazu – k.34 – 35 a.s., odpis pisemnego upoważnienia – k.33 a.s.) Wnioskiem z dnia 21 listopada 2016r. Młodszy Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy (...) w B. M. W. zwrócił się - na podstawie art.36 ust.1 ustawy z dnia 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. o podwyższenie płatnikowi składek: (...) SA w B. o 100% stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe ustalonej na najbliższy rok składkowy w związku ze stwierdzeniem w czasie dwóch kolejnych kontroli przeprowadzonych w dniach 10, 12, 19 października 2016r. oraz w dniu 10 listopada 2016r. rażącego naruszenia przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Po rozpatrzeniu tego wniosku Zakład wydał zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję. Spór między stronami dotyczył kwestii, czy powyższa decyzja wydana została zgodnie z art.36 ust.
ust.2 ustawy z dnia 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz.1773 – dalej oznaczanej jako ustawa wypadkowa), który stanowi: - w ustępie 1, że inspektor pracy może wystąpić do jednostki organizacyjnej Zakładu właściwej ze względu na siedzibę płatnika składek z wnioskiem o podwyższenie płatnikowi składek, u którego w czasie dwóch kolejnych kontroli stwierdzono rażące naruszenie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy o 100% stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe ustalonej na najbliższy rok składkowy; - w ustępie 2, iż decyzję w sprawie podwyższenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe, o której mowa w ust.1, wydaje Zakład. W szczególności odwołująca się Spółka kwestionowała w toku postępowania administracyjnego i sądowego, iż w ogóle nie miało miejsca z jej strony jakiekolwiek rażące naruszenie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. W ocenie Sądu Okręgowego zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał pełne podstawy do dokonania ustalenia, zgodnie z którym dwie kolejne kontrole przeprowadzone u powodowego płatnika składek przez Inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy (...)w B. stwierdziły rażące naruszenia przez podmiot kontrolowany przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Wyżej przywołane fragmenty protokołów kontroli z dnia 19 października 2016r. i z dnia 10 listopada 2016r. wskazywały na konkretne naruszenia przepisów bezpieczeństwa pracy na realizowanej pod nadzorem generalnego wykonawcy inwestycji – powodowego płatnika. Naruszenia te udokumentowane zostały fotografiami konkretnych obiektów budowlanych przy ul. (...) w B.. W tym miejscu wystarczy wskazać przykładowo na brak środków indywidualnej i zbiorowej ochrony przed upadkiem z wysokości – z balkonu III piętra wznoszonych budynków. Balkony nie posiadały zamontowanych balustrad ochronnych III i IV kondygnacji, a w trakcie drugiej kontroli przeprowadzonej w dniu 10 listopada 2016r. zatrudnione na budowie osoby: A. G. i A. D. wykonywali prace, polegające na rozładunku palety z cegłami umieszczonej na niezabezpieczonym balustradami ochronnymi balkonie i bez indywidualnych zabezpieczeń przed upadkiem z wysokości. W tym miejscu wyeksponować należy, iż dowody z protokołów kontroli są dowodami z dokumentów urzędowych, sporządzonymi w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania i stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo zaświadczone (art.244 § 1 K.p.c.). Dokumenty te korzystają m.in. z domniemania zgodności ich treści z prawdą. Domniemanie to nakazuje uznać za zgodne z prawdą to, co w sposób urzędowy zostało w dokumencie zaświadczone. Domniemanie to może zostać obalone przez skuteczne przeprowadzenie dowodu z przeciwieństwa (dowodu przeciwko wnioskowi domniemania), jednak ciężar tego dowodu spoczywa na stronie zaprzeczającej (art.252 K.p.c.). Strona ta, chcąc zadośćuczynić spoczywającemu na niej ciężarowi dowodu, powinna zatem wykazać, że przedłożony w postępowaniu sądowym dokument urzędowy jest nieprawdziwy. Stronie powodowej nie udało się jednak w toku niniejszego procesu podważyć autentyczności i prawdziwości protokołów kontroli i wydanego w wyniku jednej z kontroli nakazu. Po pierwsze w tym zakresie strona powodowa nie wykazała inicjatywy dowodowej, a dowód z zeznań świadka M. W. (e-protokół rozprawy k.69) – wnioskowany przez stronę pozwaną – jedynie potwierdził ustalenia i wnioski protokołów kontroli (czyli ich zgodność z prawdą). Jednocześnie zwrócić należy uwagę na to, iż do treści tych dokumentów powodowy płatnik nie złożył w postępowaniu kontrolnym żadnych uwag i zastrzeżeń, co pośrednio świadczy o uznaniu ustaleń i wniosków kontroli za zasadne i zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Zatrudniony przez powodową Spółkę kierownik budowy P. W. obowiązany był – zgodnie z art.22 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane(t.j. Dz. U. z 2017r. poz.1332) – między innymi do: - zapewnienia zorganizowania budowy i kierowania budową obiektu budowlanego w sposób zgodny z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, - koordynowania realizacji zadań zapobiegających zagrożeniom bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Jak wykazało postępowanie dowodowe kierownik budowy zatrudniony przez powodową Spółkę nie wypełnił powyższych obowiązków, co w konsekwencji obciąża także powodową Spółkę jako generalnego wykonawcę inwestycji Dowód z zeznań świadka M. W. potwierdzał, ze osoby pracujące na balkonie III-ej kondygnacji budynku nie były wyposażone w szelki bezpieczeństwa, które powinny być solidnie zamontowane wewnątrz budynku i które mogłyby zabezpieczać te osoby przed upadkiem ze znacznej wysokości. Balkon na którym wykonywano czynności transportowe nie był wyposażony w balustrady ochronne. Wykonywanie zatem pracy na tym balkonie bez środków ochrony indywidualnej stwarzało bezpośrednie niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia osób zatrudnionych na budowie. W wyroku z dnia 8 grudnia 2015r. II UK 415/14 (LEX nr 1955507) Sąd Najwyższy wskazał, iż ustawodawca w treści art.36 ust.1 ustawy wypadkowej nie sformułował definicji „rażącego naruszenia przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy”, niemniej przyjmuje się, że jako „rażące” należy rozumieć takie naruszenie przepisów bhp, które stwarza bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia pracowników, a pojęcie „bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia pracownika” wyjaśniano w sprawach wykroczeń przeciwko prawom pracownika polegających na nieprzestrzeganiu przepisów bhp oraz odpowiedzialności karnej określonej w art.220 k.k. Ponadto w judykacie tym Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na to, że gdy pracownicy wykonywali pracę na wysokości bez odpowiedniego zabezpieczenia, pracodawca ponosi odpowiedzialność za to, że tolerował łamanie zasad bhp, nawet gdy zapewniał na budowie odpowiednie zabezpieczenie indywidualne. Obowiązek zapewnienia pracownikom świadczącym pracę bezpiecznych i higienicznych warunków pracy wynika z art.207 §
oraz z przepisów działu X K.p. i przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art.237 15 §
Z tej perspektywy należy oceniać znaczenie udostępnienia indywidualnego sprzętu zabezpieczającego na terenie budowy oraz uprzedniego przeszkolenia pracowników w dziedzinie przestrzegania przepisów bhp, a równocześnie dostrzec, że wskazanym okolicznościom towarzyszyły liczne zaniechania po stronie pracodawcy, w szczególności dopuszczenie pracowników przez kierownika budowy do pracy na wysokościach bez odpowiedniego zabezpieczenia. Powołany wyrok Sądu Najwyższego potwierdza wykładnię art.36 ust.1 ustawy wypadkowej, która za rażące naruszenie przepisów bhp przez płatnika składek uznaje niezapewnienie środków ochrony indywidualnej osobom zatrudnionym na budowie przy pracach na wysokości. Wobec powyższych ustaleń i argumentów Sąd Okręgowy na podstawie art.477 14 § 1 K.p.c. oddalił odwołanie, uznając iż zaskarżona decyzja była zgodna z art.36 ustawy wypadkowej. W punkcie II wyroku na podstawie art.99 §
w zw. z art.99 K.p.c. i § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r. poz.1804 ze zm.) strona powodowa jako przegrywająca spór została obciążona poniesionymi przez pozwanego kosztami procesu, na które złożyło się wynagrodzenie reprezentującego tę stronę radcy prawnego, ustalone według stawki minimalnej adekwatnej do wartości przedmiotu sporu przewyższającej 5.000 zł.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.