← Polska

X P 802/17

Sygn. akt X P 802/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2018r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu Wydział X Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następujący

§ 9

rozporządzenia, stanowiącym załącznik nr 2 do rozporządzenia, znalazły się następujące informacje: dane dotyczące osoby kontrolowanej (punkt I), ustalenia osób przeprowadzających kontrolę i podpis kontrolera (punkt II), ewentualne zastrzeżenia osoby kontrolowanej lub domowników i podpis (punkt III). We wzorze protokołu nie zawarto informacji o ewentualnym pozbawieniu pracownika (ubezpieczonego) prawa do zasiłku chorobowego lub wynagrodzenia za czas choroby. Powinność przedstawienia protokołu ubezpieczonemu w celu wniesienia przez niego uwag porównać można do instytucji wysłuchania pracownika, o której mowa w art. 109 § 2 k.p., a której przeprowadzenie jest niezbędne dla możliwości nałożenia na pracownika kary porządkowej. Obowiązek wysłuchania pracownika jest powiązany z ochronną funkcją prawa pracy i ma na celu umożliwienie pracownikowi ustosunkowania się do zarzutów pracodawcy co do jego postępowania, a patrząc szerzej na dany problem, ma on też pośrednio na celu dokładne ustalenie i wyjaśnienie okoliczności danego zdarzenia. Tym samym charakter instytucji wysłuchania pracownika jest nie tylko formalny. W ocenie Sądu podobna jest istota umożliwienia ubezpieczonemu złożenia zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole kontroli,

§ 9rozporządzenia.

W świetle informacji, które należy zamieścić w protokole zgodnie ze wskazaniami ustawodawcy, nie budzi wątpliwości, że spisanie protokołu i umożliwienie osobie kontrolowanej złożenia zastrzeżeń do ustaleń w nim zawartych ma na celu wszechstronne zbadanie okoliczności sprawy przed podjęciem przez uprawniony podmiot decyzji o pozbawieniu ubezpieczonego prawa do świadczeń za czas niezdolności do pracy. Spisanie protokołu i umożliwienie wniesienia ubezpieczonemu zastrzeżeń powinno poprzedzać moment podjęcia przez uprawniony podmiot decyzji o pozbawieniu ubezpieczonego prawa do świadczenia za czas niezdolności do pracy. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy podkreślić należy, że płatnik składek (strona pozwana) nie tylko zaniechała sporządzenia protokołu,

§ 9

rozporządzenia, ale też, co jest naturalną konsekwencją powyższego zaniechania, nie przedstawiła protokołu ubezpieczonemu (powodowi) i nie umożliwiła mu wniesienia zastrzeżeń do treści w nim zawartych. Opis okoliczności, które w ocenie strony pozwanej stanowiły naruszenie przepisu art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej, znalazł wyraz jedynie w spisanej przez dyrektora szkoły notatce służbowej z dnia 13 listopada 2017 r., z którą powód zapoznał się dopiero w dniu 20 listopada 2017 r. W międzyczasie, pismem z dnia 13 listopada 2017 r., doręczonym powodowi w dniu 16 listopada 2017 r., pracodawca powiadomił powoda o stwierdzeniu wykorzystania przez powoda zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem, o pozbawieniu powoda prawa do wynagrodzenia za cały okres niezdolności do pracy oraz o dokonaniu potrącenia z wynagrodzenia na liście płac za miesiąc grudzień 2017 r. w wysokości 1 259,20 zł brutto. Co znamienne, słuchany w charakterze strony pozwanej R. S. w złożonych przed tut. Sądem wyjaśnieniach wskazał wprost, że nie dał powodowi możliwości złożenia wyjaśnień, albowiem ustalenie naruszenia przez powoda art. 17 ustawy zasiłkowej i pozbawienie powoda prawa do wynagrodzenia za czas choroby było „stwierdzeniem faktu”, zatem powód nie miał co wyjaśniać i od czego się odwoływać. R. S. podkreślił, że dążył do „załatwienia wszystkiego od razu”. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że pozbawienie powoda prawa do wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy w okresie od 8 do 17 listopada 2017 r. nastąpiło nie w oparciu o wszechstronne zbadanie okoliczności sprawy, a w oparciu o niezweryfikowane spostrzeżenia przedstawiciela strony pozwanej. W procesie decyzyjnym pominięto całkowicie możliwość przedstawienia swoich racji i wyjaśnień przez ubezpieczonego (powoda). Decyzja o pozbawieniu powoda prawa do wynagrodzenia za czas choroby, zawarta w treści pisma z dnia 13 listopada 2017 r. (doręczonego powodowi w dniu 16 listopada 2017 r.) miała charakter arbitralny i jednostronny. Nie sposób przy tym zgodzić się z forsowaną przez stronę pozwaną teorią, jakoby powód miał możliwość wniesienia zastrzeżeń do protokołu (za który strona pozwana uznała notatkę służbową z dnia 13 listopada 2017 r.) przed podjęciem przez pracodawcę decyzji o pozbawieniu powoda prawa do wynagrodzenia chorobowego, lecz z tej możliwości nie skorzystał. Strona pozwana wskazała, że możliwość taka zaistniała chociażby w dniu 20 listopada 2017 r., kiedy to powód zapoznał się z treścią notatki służbowej i podpisał ją, nie składając wyjaśnień co do okoliczności w niej opisanych. Twierdzeniom strony pozwanej w powyższym zakresie przeczy ustalona przez Sąd chronologia zdarzeń. Podkreślić należy bowiem, że informację o zastosowaniu przez pracodawcę sankcji w postaci pozbawienia powoda prawa do wynagrodzenia za czas choroby powód otrzymał w czasie po sporządzeniu przez pracodawcę notatki, a przed zapoznaniem powoda z jej treścią. Niewątpliwie zaś poinformowanie powoda o potrąceniu wynagrodzenia musiało poprzedzać podjęcie przez pracodawcę decyzji w tym zakresie, o czym świadczy choćby data (13 listopada 2017 r.), którą opatrzone zostało pismo pracodawcy, doręczone powodowi w dniu 16 listopada 2017 r. Decyzja ta została zatem podjęta przed zapoznaniem powoda z treścią notatki służbowej z dnia 13 listopada 2017 r., zatem przed umożliwieniem powodowi odniesienia się do jej treści. Tym samym, nawet gdyby uznać zasadność twierdzeń strony pozwanej, tj. przyjąć, iż notatka służbowa była protokołem,

§ 9

rozporządzenia, to i tak stronie pozwanej należałoby postawić zarzut naruszenia procedury kontroli wykorzystywania zwolnień lekarskich, ustanowionej w cytowanym rozporządzeniu, poprzez brak umożliwienia powodowi złożenia zastrzeżeń do protokołu (przed zastosowaniem adekwatnej sankcji). Zapoznanie powoda z treścią notatki nastąpiło bowiem post factum, po uprzednim podjęciu przez pracodawcę decyzji w przedmiocie ukarania powoda. Nie można także uznać, by pismo pracodawcy z dnia 13 listopada 2017 r., doręczone powodowi w dniu 16 listopada 2017 r., stanowiło jedynie informację o planowanym przez pracodawcę pozbawieniu powoda prawa do wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy. W treści pisma wskazano wprost, iż powód „ traci prawo do wynagrodzenia”, zaś pracodawca „ dokonuje potrącenia z wynagrodzenia na liście płat za miesiąc grudzień 2017 r. w wysokości 1.259,20 zł brutto”, bowiem „absencja w pracy zostaje traktowana jako nieobecność usprawiedliwiona niepłatna”. Kategoryczność zawartych w piśmie stwierdzeń, a także oznajmujący tryb, w jakim zostały wyrażone, nie pozwala uznać, by w dniu 16 listopada 2017 r. decyzja o zastosowaniu wobec powoda sankcji jeszcze nie zapadła. Na marginesie wskazać należy, że choć w piśmie z dnia 12 stycznia 2018 r. organ rentowy przyznał, iż zachowanie powoda stanowiło wykorzystanie zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, to jednoznacznie zalecił pracodawcy, by w przyszłości w analogicznych sytuacjach stosował się do przewidzianej w rozporządzeniu procedury kontroli wykorzystania zwolnień lekarskich. Naruszenie przez pracodawcę powyższej procedury zostało także odnotowane przez Państwową Inspekcję Pracy. Podsumowując powyższe rozważania Sąd uznał, że strona pozwana naruszyła procedurę kontroli wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez powoda w sposób, który uniemożliwił skuteczne nałożenie na powoda sankcji w postaci pozbawienia prawa do wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy. Nie chodzi przy tym o jedynie formalny charakter zaniechania pracodawcy (tj. brak umożliwienia powodowi złożenia zastrzeżeń do protokołu kontroli), a o wymiar merytoryczno – praktyczny tego zaniechania, przejawiający się w braku wszechstronnego ustalenia i rozważenia okoliczności, na podstawie których powód został ukarany. W konsekwencji powyższego Sąd uznał, iż dokonane przez pracodawcę potrącenie z wynagrodzenia powoda kwoty 1.259,20 zł brutto, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie zasługuje na ochronę prawną, zaś potrącona kwota podlega zwrotowi na rzecz powoda, wraz z ustawowymi odsetkami od daty dokonania potrącenia, tj. od dnia 1 grudnia 2017 r., do dnia zapłaty. W stanie faktycznym niniejszej sprawy pracodawca nie był uprawniony do dokonania odliczenia,

art. 87 § 7 k.p. Konsekwencją stwierdzenia przez Sąd naruszenia procedury kontroli wykorzystania zwolnienia lekarskiego jest także brak konieczności badania przez Sąd ewentualnej zasadności bądź niezasadności zastosowania przez pracodawcę sankcji w postaci pozbawienia powoda prawa do wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy. Sąd nie badał zatem, czy okoliczność pojawienia się powoda na Gali w dniu 10 listopada 2017 r. stanowiła naruszenie przepisu art. 17 ustawy zasiłkowej. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd oparł się na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. na dowodach z dokumentów, wskazanych w treści uzasadnienia, których wiarygodność i autentyczność nie budziła wątpliwości stron ani Sądu, a także na dowodzie z zeznań świadka J. I. i z wyjaśnień stron, w tym słuchanego w charakterze strony pozwanej R. S.. Sąd ocenił zeznania świadka J. I. jako szczegółowe, logiczne, spójne, a przez to stanowiące wiarygodny materiał dowodowy. Także złożone przez strony wyjaśnienia nie odbiegały od wniosków płynących z pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wyjaśnienia słuchanego w charakterze strony pozwanej R. S. w zakresie, w jakim wskazywał on, iż w zasadzie celowego nie umożliwił powodowi złożenia wyjaśnień w sprawie, stały natomiast w sprzeczności z forsowaną przez stronę pozwaną teorią o dochowaniu procedury kontroli wykorzystywania zwolnienia lekarskiego, przewidzianą w stosownym rozporządzeniu. Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, w punkcie I sentencji wyroku Sąd zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 1 259,29 zł brutto wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 grudnia 2017 r. do dnia zapłaty tytułem wyrównania wynagrodzenia za miesiąc grudzień 2017 r. W punkcie II sentencji wyroku Sąd oddalił powództwo w zakresie, w jakim powód domagał się usunięcia z akt osobowych pisma strony pozwanej z dnia 13 listopada 2017 r., informującego o wykorzystaniu zwolnienia w sposób niegodny z jego celem i o potrąceniu wynagrodzenia. Podkreślić należy bowiem, że przedmiotowe pismo nie stanowi zawiadomienia o ukaraniu karą porządkową,

przepisach Kodeksu pracy. Tym samym nie można do przedmiotowego pisma stosować zasad przewidzianych w Kodeksie pracy, a dotyczących uznania kary za niebyłą i zobowiązujących do usunięcia z akt osobowych odpisu zawiadomienia o ukaraniu (art. 113 § 1 i 2 k.p.). Uznanie przez Sąd w niniejszym postępowaniu, iż decyzja pracodawcy w przedmiocie potrącenia wynagrodzenia była błędna, nie powoduje, że dokument zawierający tę decyzję traktować należy jako niebyły. Dokument ten bowiem nadal istnieje, nadto stanowi jeden z kluczowych dowodów, na podstawie których zapadło rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu jak w punkcie III sentencji wyroku znajdowało oparcie w treści art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2014.1025). To pozwaną jako stronę przegrywającą sprawę obciążał obowiązek zwrotu kosztów procesu. Sąd zważył przy tym, że powód uległ w niniejszej sprawie w stopniu tak znikomym, że nie zaszły podstawy do zastosowania przepisu art. 100 k.p.c. i stosunkowego rozdzielenia kosztów. Tym samym Sąd nakazał stronie pozwanej uiścić na rzecz Skarbu Państwa kwotę 63 zł (5 % z 1 259,29 zł) tytułem opłaty od pozwu, od uiszczenia której powód był zwolniony z mocy ustawy. W punkcie IV sentencji wyroku, działając w oparciu o przepis art. 477 2 § 1 k.p.c., wyrokowi w punkcie I Sąd nadał rygor natychmiastowej wykonalności, mając na uwadze, iż zasądzona kwota jest niższa niż średnie miesięczne wynagrodzenie powoda.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.