Sygn. akt VIII U 1208/17 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 17 maja 2017 roku - znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 19 grudnia 2016 roku odmówił M. M. prawa do renty socjalnej. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że renta socjalna może być przyznana wyłącznie osobie uznanej za całkowicie niezdolną do pracy i gdy niezdolność powstała w okresach wymienionych w art. 4 ustawy z 27 czerwca 2003 roku o rencie socjalnej. Natomiast Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 8 maja 2017 roku ustaliła, że M. M. jest trwale całkowicie niezdolna, całkowita niezdolność do pracy nie pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25 roku życia lub w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Wobec powyższego brak jest podstaw prawnych do przyznania prawa do renty socjalnej. /decyzja - k. 15 akt ZUS/ Odwołanie od ww. decyzji złożyła w dniu 29 maja 2017 roku M. M. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie decyzji i przyznanie jej prawa do renty socjalnej, ponadto wniosła o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że nieprawidłowo przyjęto, iż całkowita niezdolność do pracy nie pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18 roku życia – ubezpieczona od dzieciństwa jest bowiem leczona psychiatrycznie z powodu zaburzeń depresyjnych. /odwołanie - k. 2-3 / W odpowiedzi na odwołanie z dnia 21 czerwca 2017 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. /odpowiedź na odwołanie - k. 8-8odwrót/ W toku postępowania pełnomocnik wnioskodawczyni poparła odwołanie. Pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołania. /stanowisko pełnomocnika wnioskodawcy i pełnomocnika ZUS - e-protokół z dnia 7 marca 2018 roku - 00:01:39 – 00:07:05 - płyta - k. 77/ Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczona M. M. urodziła się w dniu (...). /okoliczność bezsporna, a nadto: wniosek o wydanie orzeczenia – k. 1 akt ZUS/ M. M. pochodzi z kultury romskiej, nie ukończyła żadnej szkoły, tym samym nie nabyła umiejętności czytania i pisania. W młodości jeździła po lasach z taborem cygańskim. Była dwukrotnie mężatką, ma dwóch synów. Wnioskodawczyni miała siostrę i brata, którzy już nie żyją. W dzieciństwie - ona i rodzeństwo często chorowali, byli nerwowi, dostawali tabletki na uspokojenie. Odwołującą często bola głowa. /okoliczność bezsporna, a nadto: wywiad środowiskowy – opinia lekarska – k.25 dokumentacja orzeczniczo-lekarska ZUS; zeznania świadków: M. Z. – 00:12:36 – 00:17:57 – płyta CD k.77, B. Ż. – 00:17:57 – 00:24:08 – płyta CD k.77, T. J. – 00:27:10 – 00:34:49 – płyta CD k. 77, B. D. – 00:34:49 -00:43:57 – płyta CD k.77 / W dniu 19 grudnia 2016 roku M. M. złożyła wniosek o ustalenie prawa do renty socjalnej. /okoliczność bezsporna, a nadto: wniosek o wydanie orzeczenia – k. 1 akt ZUS/ Lekarz Orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia 15 lutego 2017 roku uznał, że M. M. jest całkowicie niezdolna do pracy do dnia 28 lutego 2018 roku, całkowita niezdolności do pracy nie pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25 roku życia lub w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Lekarz Orzecznik ZUS po przeprowadzeniu bezpośredniego badania wnioskodawczyni i dokonaniu analizy przedstawionej dokumentacji medycznej rozpoznał u niej depresję lekoodporną, łagodne zaburzenia funkcji poznawczych, nadciśnienie tętnicze i kardiomiopatię w stanie przewlekłej niewydolności krążenia. /okoliczność bezsporna, a nadto: orzeczenie – k. 9 akt ZUS; opinia lekarska Lekarza Orzecznika ZUS – k.25-25odwrót - dokumentacja orzeczniczo-lekarska ZUS / Wnioskodawczyni wniosła sprzeciw od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS w dniu 1 marca 2017 roku, podnosząc, że nie zgadza się z ustaloną datą powstania całkowitej niezdolności do pracy. Zachorowała bowiem wcześniej przed ukończeniem 18 roku życia. /okoliczność bezsporna, a nadto: wniosek – k. 27 dokumentacja orzeczniczo-lekarska ZUS/ Orzeczeniem z dnia 24 marca 2017 roku Komisja Lekarska ZUS uznała że M. M. jest trwale całkowicie niezdolna do pracy, całkowita niezdolności do pracy nie pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25 roku życia lub w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Komisja Lekarska ZUS po przeprowadzeniu bezpośredniego badania wnioskodawczyni i dokonaniu analizy przedstawionej dokumentacji medycznej rozpoznała u niej organiczne zaburzenia nastroju i osobowości z zaburzeniami urojeniowymi w wywiadzie, nadciśnienie tętnicze, kardiomiopatię w okresie niedomogi układu krążenia, (...) u palacza tytoniu. /okoliczność bezsporna, a nadto: orzeczenie – k. 14 akt ZUS; opinia lekarska Komisji Lekarskiej ZUS – k.36-38 - dokumentacja orzeczniczo-lekarska ZUS / Zaskarżoną decyzją z dnia 17 maja 2017 roku - znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 19 grudnia 2016 roku odmówił M. M. prawa do renty socjalnej. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że renta socjalna może być przyznana wyłącznie osobie uznanej za całkowicie niezdolną do pracy i gdy niezdolność powstała w okresach wymienionych w art. 4 ustawy z 27 czerwca 2003 roku o rencie socjalnej. Natomiast Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 8 maja 2017 roku ustaliła, że M. M. jest trwale całkowicie niezdolna, całkowita niezdolność do pracy nie pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25 roku życia lub w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Wobec powyższego brak jest podstaw prawnych do przyznania prawa do renty socjalnej. /decyzja - k. 15 akt ZUS/ W ocenie neuropsychologicznej stwierdzono, że aktualny obraz kliniczny oraz dane uzyskane w rozmowie wskazują, iż sprawność intelektualna M. M. kształtowała się w granicach normy, uwzględniając warunku kulturowe w jakich funkcjonowała. Zmieniające się warunki życiowe, różnorodne problemy rodzinne, obecne poczucie osamotnienia spowodowały nasilające się zaburzenia w funkcjonowaniu psychicznym z dominacją objawów depresyjnych. Choroby somatyczne, długotrwałe przyjmowanie leków oraz samoistne procesy starzenia się spowodowały zmiany organiczne w mózgu. Trudno jest jednak ocenić stopień nasilenia tych zaburzeń, gdyż badana jest analfabetką i nie współpracuje w trakcie badania. W trakcie badania widoczne były tendencje do nasilenia wyników patologicznych. /pisemna opinia biegłego neuropsychologa S. - k. 20-20 odwrót/ Brak możliwości zastosowania wystandaryzowanych metod badawczych jest uzależniony od postawy samej wnioskodawczyni, którą należy uznać za celowe działanie w celu przedstawienia siebie jako osoby bardziej zaburzonej, niż jest to w rzeczywistości. W takiej sytuacji (po uwzględnieniu tej postawy) swoje wnioski opiera się na danych zawartych w dokumentacji z leczenia i informacjach uzyskanych w rozmowie. W dokumentacji zawartej w aktach sprawy brak jest informacji, aby skarżąca była leczona psychiatrycznie, czy psychologicznie przed ukończeniem 18 roku życia. Z wywiadu wynikało, że była w związkach, urodziła dzieci, wychowała je, ma z nimi kontakt. Nie można więc uznać, że przez cały okres swojego życia była osobą wymagająca stałej pomocy i była bezradna w swoim postępowaniu. W powyższej sytuacji wykonanie metod wystandaryzowanych nie miałoby istotnego znaczenia w ogólnej ocenie, gdyż obecnie wnioskodawczyni jest w zupełnie innym okresie życia i zaburzenia mają już inne podłoże – organiczne zmiany w mózgu. Lek o nazwie C. jest lekiem o działaniu przeciwlękowym, często stosowany jest także, np. przy problemach ze snem. Ewentualne pobieranie przez odwołującą tego leku w dzieciństwie nie ma znaczenia w sprawie. /pisemna uzupełniająca opinia biegłego neuropsychologa S. - k. 20-20 odwrót/ Z psychiatrycznego punktu widzenia wnioskodawczyni jest całkowicie trwale niezdolna do pracy, daty powstania niezdolności nie da się ustalić, nie stwierdzono, ażeby całkowita niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 18 roku życia. W marcu i kwietniu 2016 roku wnioskodawczyni była hospitalizowana prywatnie psychiatrycznie z rozpoznaniem: „zaburzenia depresyjne nawracające z objawami psychotycznymi”. W opinii psychologicznej z B. z dnia 10 lutego 2017 roku wskazano – aktualne funkcjonowanie poznawcze jest trudne do oceny ze względu na rozległe braki edukacyjne. W zaświadczeniu lekarskim dr M. W. z C. podano, że odwołująca jest leczona od 2004 roku z powodu nerwicy lękowej z objawami depresji, wzmożonej pobudliwości nerwowej, ograniczonej tolerancji na stres, bezsenności i obniżonego nastroju. W zaświadczeniu lekarskim z P. z dnia 9 stycznia 2017 roku wskazano, że wnioskodawczyni cierpi na nawracające stany depresyjne. W zaświadczeniu z B. podano natomiast, że M. M. od 1981 roku jest leczona z rozpoznaniem „P. – zaburzenia nastrojowe”. Zaświadczenie N-9 z gabinetu prof. A. z dnia 16 grudnia 2016 roku wymienia depresję lekoodporną i łagodne zaburzenia funkcji poznawczych. M. M. nigdy nie uczęszczała do szkoły, nie umie czytać i pisać, nigdy nie pracowała zarobkowo. Analiza dokumentacji medycznej, wykonane badanie neuropsychologiczne i psychiatryczne wskazują na rozpoznanie organicznych zaburzeń nastroju i osobowości z zaburzeniami urojeniowymi w wywiadzie. /pisemna opinia biegłego psychiatry G. P.- k. 22-24/ Nie ma żadnych danych, aby objawy depresyjne występowały u M. M. przed 18 rokiem życia. Wnioskodawczyni nie dysponuje żadną dokumentacją medyczną potwierdzającą, że stwierdzane obecnie u niej zaburzenia psychiczne powodujące trwałą, całkowitą niezdolność do pracy powstały przed 18 rokiem życia. Z wywiadu wiadomo, że skarżąca w młodości jeździła w taborach cygańskich. Wnioski orzecznicze biegłego neuropsychologa, tj. że zmieniające się warunki życiowe, różnorodne problemy rodzinne, obecne poczucie osamotnienia spowodowały nasilające się zaburzenia w funkcjonowaniu psychicznym z dominacją objawów depresyjnych oraz, że choroby somatyczne, długotrwałe przyjmowanie leków i samoistne procesy starzenia się spowodowały zmiany organiczne w mózgu – sugerują powstanie zaburzeń psychicznych w wieku dojrzałym, czy też starczym, a nie przed 18 rokiem życia. Organiczne zaburzenia nastroju i osobowości nie są spowodowane długotrwałym przyjmowaniem leków o charakterze psychotropowym. Leki działające na układ nerwowy o różnym działaniu są stosowane przez psychiatrów w celu leczenia, złagodzenia cierpień psychicznych, a nie z zamiarem wywołania określonych schorzeń. Podłoże zaburzeń u wnioskodawczyni jest organiczne, czyli związane ze zmianami w ośrodkowym układzie nerwowym. /pisemna uzupełniająca opinia biegłego psychiatry G. P.- k. 43/ Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy w Łodzi dokonał na podstawie powołanych dowodów w postaci dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w aktach ZUS, zeznań świadków oraz na podstawie opinii biegłych specjalistów z zakresu: neuropsychologii L. S. oraz psychiatrii G. P.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.