Sygn. akt IV U 1366/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2018 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Anna Guniewska Protokolant: st. sekr. sądowy Magdalena Rykała-Płodzień po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2018 r. w Rzeszowie sprawy z wniosku S. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. o emeryturę na skutek odwołania S. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 14/11/2017 r. znak (...) I. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia 14/11/2017 r. znak: (...)w ten sposób, że przyznaje wnioskodawcy S. P. prawo do emerytury poczynając od dnia 13 listopada 2017r. oraz ustala brak odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.- II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. na rzecz wnioskodawcy S. P. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV U 1366/17 UZASADNIENIE wyroku z dnia 7 marca 2018r. Decyzją z dnia 14.11.2017r., znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. powołując się na przepisy ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2017r. poz. 1383 z późn.zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. nr 8 poz. 43 z późn. zm.) po rozpoznaniu wniosku z dnia 16.10.2017r. odmówił S. P. prawa do emerytury. Na uzasadnienie podano, iż wnioskodawca do dnia 01.01.1999r. nie udowodnił 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach. W ocenie organu rentowego do pracy w warunkach szczególnych nie można uwzględnić zatrudnienia w Browar (...) Sp. z o.o. w Likwidacji w Ł., albowiem w świadectwie pracy w szczególnych warunkach z dnia 31.05.2001r. powołano błędny wykaz zarządzenia resortowego wskazując na wykaz B dział XIII poz. 9 pkt 5 wykazu stanowiącego załącznik nr 1 do zarządzenia nr 55 Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14.07.1983r. Brak jest zarządzenia wydanego w tej dacie. Dlatego podanego stanowiska: starszy operator urządzeń chłodniczych nie można skonfrontować z odpowiednim wykazem, działem, pozycją i punktem zarządzenia. Z kolei wskazany charakter pracy: bezpośrednia obsługa stacji sprężarek nie został zamieszczony pod powołaną pozycją 9 działu XIII wykazu B. Jak wynika z analizy w wykazie B brak tego działu, w przepisach Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. (Dz.U. Nr 8 poz. 43 ze zm.) wskazany charakter został zamieszczony w wykazie A dziale XIV pod poz. 9. W odwołaniu S. P. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji przez przyznanie prawa do emerytury i dopuszczenie dowodu z zeznań świadków M. K. i J. M.
(1). W odpowiedzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wniósł o oddalenie odwołania. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawca S. P. urodził się (...) W okresie od 01.01.1989 do 31.05.2001 był zatrudniony w Browarze (...) Sp. z o.o. w Likwidacji stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Wykonywał prace przy bezpośredniej obsłudze stacji sprężarek na stanowisku starszy operator urządzeń chłodniczych (świadectwo pracy z dnia 31.05.2001r.) Wnioskodawca we wrześniu 1988r. został skierowany przez pracodawcę na odbycie szkolenia - kursu w zakresie obsługi , eksploatacji i konserwacji urządzeń chłodniczych w wymiarze 400 godzin, który to kurs ukończył z pozytywnym wynikiem w dniu 26.10.1988r. Na potwierdzenie ukończenia powyższego kursu wnioskodawca otrzymał zaświadczenie nr 14/76/88 z dnia 26.01.1988r. wydane przez Stowarzyszenie (...) Ośrodek (...) w R. . Ukończenie tego kursu było niezbędne i wymagane dla prowadzenia obsługi stacji sprężarek w Browarze (...). Po ukończeniu tego kursu wnioskodawca do końca roku 1988 pracował na przyuczeniu w stacji obsługi sprężarek wraz z J. M.
(2), który odszedł na emeryturę końcem 1988r. W związku z odejściem na emeryturę J. M.
(2)wnioskodawca od 01.01.1989r. rozpoczął samodzielną pracę w stacji obsługi sprężarek Browaru (...) i pracował nieprzerwanie na tym stanowisku do likwidacji zakładu pracy. (...) Browaru (...) składała się z czterech sprężarek amoniakalnych 10-cio tłokowych oraz czterech sprężarek powietrznych, które to sprężarki znajdowały się w jednym pomieszczeniu tzw. stacji sprężarek. Wnioskodawca był maszynistą sprężarki i wykonywał prace przy bezpośredniej obsłudze stacji sprężarek , co stanowi pracę w szczególnym charakterze, zgodnie z wykazem A Dział XIV poz. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. nr 8,poz. 43 ze zm.), jak również w oparciu o uzupełniając zarządzenie nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1988r. w sprawie stanowisk pracy , na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. Urz. MRiRW. 1988.2.4) zgodnie z działem XIV poz. 9 pkt 1 (maszynista sprężarki). Sąd ustalił stan faktyczny na podstawię zgromadzonej dokumentacji, tj. akt emerytalnych, akt osobowych wnioskodawcy, zeznań świadków M. K., J. M.
(1)i zeznań wnioskodawcy. Sąd dał wiarę zeznaniom świadków na okoliczność charakteru pracy odwołującego w spornym okresie zatrudnienia. Zeznania w tej mierze są jasne i wzajemnie się uzupełniają. Należy zauważyć , że świadkowie pracowali z odwołującym. Posiadają zatem rzeczywistą wiedzę na temat pracy wykonywanej przez wnioskodawcę. Sąd zważył, co następuje: W niniejszej sprawie odwołujący legitymuje się wiekiem uprawniającym do spornego świadczenia z tytułu pracy w szczególnych warunkach wymienionych w wykazie „A” oraz posiada staż składkowy i nieskładkowy określony w § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 pos. 43, z późn. zm.) Kwestią sporną jest czy spełnia ostatnią przesłankę nabycia prawa do wcześniejszej emerytury, tj. wykazanie do 1.01.1999 wymaganego 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z art. 184 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.I. z 2009 nr 153, poz. 1227 z późn.zm.), ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku określonego w art. 32, 33, 39 i 40 ustawy emerytalnej, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, tj. na dzień 1 stycznia 1999 r. osiągnęli oni okres zatrudnienia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze wymagany według przepisów dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat ( dla kobiet) i 65 lat (dla mężczyzn), oraz okres składkowy i nieskładkowy o którym mowa w art. 27. Zgodnie z § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. nr 8 poz. 43 z późn. zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1 osiągnął wiek emerytalny wynoszący dla kobiet 55lt i 60 lat dla mężczyzn i ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w powyższym rozporządzeniu są okresy , w których praca w szczególnych warunkach była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy (§ 1 ust. 1 ww rozporządzenia) oraz, że okresy, w których praca była wykonywana w szczególnych warunkach, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 ww. rozporządzenia lub w świadectwie pracy. Jak ustalono odwołujący przedłożył takie świadectwo tj. świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych z dnia 31.05.2001r. sporządzone przez Browar (...) Sp. z o.o. w likwidacji, w którym wskazano, że w okresie od 01.01.1989r. do 31.05.2001r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował na stanowisku operatora urządzeń chłodniczych. Wnioskodawca , co jednoznacznie wynika z zeznań świadków, którym Sąd dał wiarę, pracował jako maszynista sprężarek. Stanowisko to jest wymienione w dziale XIV poz. 9 pkt 1 zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31.03.1988r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Z treści powołanego wykazu wynika, że praca na stanowisku maszynista sprężarki była zaliczana do prac w warunkach szczególnych. Reasumując wnioskodawca spełnił warunki wynikające z art. 184 ustawy emerytalno- rentowej do uzyskania prawa do emerytury, bowiem na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa do emerytury w dniu 1.10.2010r. nie pozostawał w zatrudnieniu , nie należy do OFE na dzień 1.01.1999r. udowodnił do najmniej 25 lat okresów składkowych w tym 15 lat pracy w warunkach szczególnych, ukończył 60 lat życia. Dodać jeszcze potrzeba, że zasady przyznawania i wypłacania świadczeń emerytalno-rentowych reguluje ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W myśl art. 118 ust. 1 tej ustawy, organ rentowy wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia jego wysokości po raz pierwszy w terminie 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji, przy czym w razie ustalenia prawa do świadczenia lub jego wysokości orzeczeniem organu odwoławczego, za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności uważa się również dzień wpływu prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego (ust. 1a). W niniejszej sprawie nie ma podstaw do uznania, iż opóźnienie w przyznaniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które organ rentowy ponosi odpowiedzialność. Chociaż bowiem orzeczenie w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych ma charakter ustalający i prawo wnioskodawcy do emerytury istniało również w dacie wydania przez ZUS decyzji odmownej, to obowiązek świadczenia po stronie organu rentowego powstał dopiero od chwili ostatecznego rozstrzygnięcia sporu. Odpowiednie dowody przesądzenia kwestii stażu pracy wnioskodawcy w szczególnych warunkach zostały zgromadzone dopiero w postępowaniu sądowym zakończonym wyrokiem zmieniającym zaskarżoną decyzję. Za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności. Z tych względów na podstawie art. 477 14 § 2 kpc orzeczono jak w pkt I sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 kpc.