← Polska

VI ACa 677/16

Sygn. akt VI ACa 677/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2017 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący – Sędzia SA Ryszard Sarnowicz Sędziowi

§ 1k.c.

poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wskazane w zaskarżonym wyroku postanowienie wzorca umowy stanowi niedozwoloną klauzulę umowną, w sytuacji gdy ww. postanowienie nie narusza dobrych obyczajów oraz nie narusza rażących interesów konsumenta; - art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i nieodrzucenie pozwu, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie zachodziła powaga rzeczy osądzonej. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pozwanego nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny podziela w całości ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji oraz dokonaną przez ten Sąd ocenę prawną, zgodnie z którą zakwestionowane postanowienie należy uznać za niedozwolone postanowienie wzorca umowy, o jakim mowa w art.

§ 1k.c.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisu art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i nieodrzucenie pozwu z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. Nie negując tego, że w przeszłości w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych były wyrażane cytowane przez skarżącego poglądy, należy jednak zauważyć, że w związku z wątpliwościami co do skutków prawomocności materialnej wyroku uznającego postanowienie wzorca za niedozwolone i wpisu takiego postanowienia do rejestru została ostatecznie wydana przez Sąd Najwyższy wskazana przez Sąd Okręgowy uchwała z dnia 20 listopada 2015r. sygn. III CZP 17/15, zgodnie z którą ta okoliczność, że przed wniesieniem pozwu w niniejszej sprawie zostały wydane wyroki uznające za niedozwolone klauzule o treści tożsamej z postanowieniem wzorca pozwanego, nie skutkuje niedopuszczalnością powództwa o uznanie za niedozwolone tego postanowienia w sytuacji, gdy pozwany nie był stroną postępowań, w których wyroki te zapadły. To, że cytowane przez skarżącego w uzasadnieniu apelacji postanowienia uznane za niedozwolone klauzule, nie były stosowane przez pozwanego i pozwany nie był stroną postępowań, w których zapadły wyroki, będące następnie postawą ich wpisu do rejestru, pozostawało poza sporem. Tym samym Sąd Okręgowy zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodziła negatywna przesłanka procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej. W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd Okręgowy nie dopuścił się również naruszenia przepisu art.

§ 1k.c.

poprzez jego błędną wykładnię. Na wstępie należy zauważyć, że kwestionowany zapis Regulaminu zamieszczony został w jego części II. pod tytułem „ Realizacja zamówienia”, co wskazuje na to, że dotyczyć on ma etapu już po zawarciu umowy – wtedy bowiem zamówienie to jest realizowane czyli wykonywane. Moment zawarcia umowy w Regulaminie pozwanego opisany został we wcześniejszej części pod tytułem „Postanowienia ogólne”, gdzie wskazano sposoby złożenia zamówienia (pkt 2) oraz określono, kiedy dochodzi do zawarcia umowy zależnie od wybranego sposobu złożenia zamówienia (pkt 4 i 5). Takie rozumienie słowa „realizacja” wynika także z użytego w pkt 2 części II. zwrotu mówiącego o tym, że z momentem potwierdzenia zamówienia zostaje ono skierowane do realizacji, w związku z czym „towar może być już w drodze”. Sąd Okręgowy trafnie uznał, że pozwany przypisał sobie uprawnienia do arbitralnej oceny „rzetelności” zamówienia, od której uzależnił jego wykonanie. Wbrew zarzutom apelacji z treści Regulaminu wcale nie wynika, co pozwany rozumie pod pojęciem „rzetelności” zamówienia, w szczególności, że pojęcie to obejmuje wymagane dane umożliwiające otrzymanie przez konsumenta zamówionego towaru, w tym dane adresowe oraz numer telefonu. Pozwany też nie wskazuje w kwestionowanym postanowieniu, że przyczyną odmowy realizacji zamówienia może być niepodanie takich danych lub podanie ich w sposób niepełny lub niezgody z prawdą. Nie wynika z niego też, by za brak możliwości potwierdzenia rzetelności zamówienia uznawana była sytuacja, w której nie można potwierdzić danych osobowych konsumenta, jego danych adresowych, zakresu zamówienia czy jego wartości. Sąd Okręgowy zasadnie też uznał, że nieprecyzyjność zwrotu „rzetelność zamówienia” daje pozwanemu pole do ostatecznej i wiążącej konsumenta interpretacji tego, co uznaje za rzetelne zamówienie, a tym samym możliwość zwolnienia się z obowiązku wykonania zobowiązania bez uzasadnionych powodów, w każdym razie powodów znanych konsumentowi i możliwych do przewidzenia przez niego. W rezultacie Sąd ten prawidłowo ocenił, że kwestionowane postanowienie kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sprzeczności z dobrymi obyczajami poprzez postawienie konsumenta w stanie niepewności co do realizacji przez pozwanego jego świadczeń jak i rażąco narusza interesy konsumenta, który może znaleźć się w sytuacji oczekiwania na zamówiony towar podczas, gdy pozwany nie będzie realizował zamówienia, uznając, że rzetelności zamówienia nie udało mu się potwierdzić, co z kolei wymusi na konsumencie konieczność podjęcia inicjatywy celem wyjaśnienia sytuacji oraz narazi go na skutki opóźnienia w uzyskaniu zamówionego towaru. Należy także zauważyć, że kwestia, jak w rzeczywistości wyglądała realizacja zamówienia przez pozwanego i jak pozwany weryfikował dane pod względem ich „rzetelności”, pozostawała bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem Sąd w niniejszej sprawie obowiązany był ocenić hipotetyczny układ stosunków, jaki mógłby być ukształtowany w oparciu o sporny zapis, a z niego wynikała możliwość odmowy wykonania przez pozwanego zobowiązania bez podania przyczyny, na podstawie okoliczności zależnych od uznania samego pozwanego. Nie mogło być skuteczne również powołanie się skarżącego na zarzut, że Sąd Okręgowy „w żaden sposób nie odniósł się do zapatrywań, że prawo do odmowy realizacji zamówienia w przypadku braku podania rzetelnych danych przez kontrahenta w żaden sposób nie narusza przepisów prawa”. Przesłanką uznania postanowienia wzorca za niedozwolone nie jest bowiem sprzeczność tego postanowienia z przepisami prawa, ale to, by kształtowało ono prawa i obowiązki konsumenta sprzecznie z dobrymi obyczajami i rażąco naruszało jego interesy. Mając powyższe na względzie, Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.